|
Diễn Đàn Thế Kỷ xin trân trọng gửi lời chúc tốt đẹp nhất cho dịp mừng sinh nhật 100 tuổi của nhà văn Doăn Quốc Sỹ và chúc ông luôn luôn khỏe mạnh an b́nh vững chăi từng bước trên con đường ông đi mỗi ngày trước mặt.
Tiểu Sử: (Theo trang nhà của DQS)
Doăn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu.
Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quí Hợi)
tại xă Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội. Năm 1954, khi hiệp ước Geneva chia đôi đất nước, ông theo làn sóng di cư đem vợ con vào miền Nam sinh sống. Doăn Quốc Sỹ có hai sự nghiệp song song, một của nhà văn và một của nhà giáo. Ông vẫn thường nói rằng: “nhà giáo là nghề, nhà văn là nghiệp”. Trong cương vị nhà giáo, ông đă dạy tại các trường: Trung Học Công Lập Nguyễn Khuyến (Nam Định 1951-1952), Chu Văn An (Hà Nội), Hồ Ngọc Cẩn (Sài G̣n 1961-1962), Trường Quốc Gia Sư Phạm Sài G̣n, Đại Học Văn Khoa Sài G̣n, Đại Học Vạn Hạnh Sài G̣n. Ông cũng từng là hiệu trưởng trường Trung Học Công Lập Hà Tiên (1960-1961) và từng đi tu nghiệp về sư phạm tại Hoa Kỳ (1966-1968). Vào năm 1956, với cương vị nhà văn, ông đồng sáng lập nhà xuất bản Sáng Tạo, và tạp chí văn nghệ cùng tên với Mai Thảo, Nguyễn Sỹ Tế, Thanh Tâm Tuyền, Trần Thanh Hiệp, Duy Thanh và Ngọc Dũng. Ông vẫn ưu ái gọi nhóm văn nghệ của ḿnh là “Thất Tinh”. Ông cũng có những bài viết được đăng trên các tạp chí văn nghệ như Sáng Tạo, Văn Nghệ, Bách Khoa, Văn Học, Nghệ Thuật … Gần một năm sau ngày miền Nam thất thủ (30/04/1975), hầu hết các nhà văn miền Nam bị bắt đi học tập cải tạo. Doăn Quốc Sỹ cùng các văn nghệ sĩ như Trần Dạ Từ, Thanh Thương Hoàng, Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh, Nguyễn Sỹ Tế, Chóe… bị giam tại trại Gia Trung, cách thành phố Pleiku 25 cây số, Đến năm 1980, ông được trả tự do nhờ sự can thiệp của nhiều tổ chức quốc tế. Trong thời gian chờ đợi được con gái là Doăn thị Ngọc Thanh bảo lănh đi Úc, ông tiếp tục viết thêm nhiều tác phẩm nữa, trong đó có quyển Đi, được kư với bút hiệu Hồ Khanh. Ông đă gửi tác phẩm này sang Pháp để xuất bản tại hải ngoại. Cũng v́ lư do này, ông đă bị bắt lần thứ hai vào tháng 5 năm 1984, chỉ vài tháng trước ngày đi Úc. Cùng bị giam với ông trong đợt này có ca sĩ Duy Trác, nhà báo Dương Hùng Cường, hai nhà văn Hoàng Hải Thủy và Lư Thụy Ư… Ông bị kết án mười năm tù và măn hạn tù lần thứ hai vào tháng 11 năm 1991. Năm 1995, ông được con trai là Doăn Quốc Thái bảo lănh để di dân sang Houston, Hoa Kỳ. Ông hiện sống tại Quận Cam, California. Sau đây là bài của Trần Mộng Tú viết về một trong những tác phẩm nổi tiếng của Doăn Quốc Sỹ ~~oOo~~
Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều và Tôi Mừng sinh nhật nhà văn Doăn Quốc Sỹ 100 tuổi
Tuổi thơ của tôi được may mắn lớn lên trong thế giới Thơ của Thi Sĩ Trần Trung Phương, là chú ruột tôi, một thi sĩ của nhi đồng cho học tṛ tiểu học. Những câu Thơ thật trong và thật hiền. Khi tôi lên 9 lên 10 tôi đă cả ngày nghêu ngao: Mặt trời như quả cà chua Chiều nay rụng xuống mái chùa làng ta Ô hay! em thấy chiều qua Mặt trời say rượu ngọn đa đầu đ́nh. Hoặc Me ơi cái hộp sữa ḅ Để trong bát chiết yêu to nước tràn Thế mà đàn kiến khôn ngoan Bắc cầu sợi tóc ḅ sang Me ḱa. Khi qua tuổi lên mười, bước vào trung học. Xen kẽ với những sách dịch từ những tác phẩm ngoại ngữ nổi tiếng như Chiến Tranh và Ḥa B́nh, Đỉnh Gió Hú, Giă Từ Vũ Khí, Anh Em Nhà Karamazov v.v. Những tác phẩm của nhà văn Doăn Quốc Sỹ là những cuốn sách luôn luôn cha mẹ tôi t́m thấy trên giường, trên ghế, trên kệ, trên bàn ăn, trên bàn học của tôi và đôi khi trong bếp. Những tác phẩm này đă đóng vai tṛ phụ thân thứ hai trong đời sống trưởng thành của tôi. Những trang sách văn chương trong sáng, trung hậu đă dạy tôi những điều nhân nghĩa, ngay thẳng và đạo làm người.Tôi chắc chắn là những ai đă từng đọc Doăn Quốc Sỹ cũng được hưởng cái tinh thần đạo đức trong từng câu văn của tác giả.Tôi không may mắn là học tṛ trực tiếp của Thầy Sỹ, nhưng tôi là học tṛ trong mỗi tác phẩm của nhà văn Doăn Quốc Sỹ. Một đoạn văn ngắn trong Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều dưới đây đă in sâu vào tâm hồn tôi qua mấy mươi năm. Quân Pháp sau khi từ chợ Me vượt qua sông Đáy tiến sâu vào huyện Lập Thạch đốt phá một ngày rồi rút lui về tỉnh. Cánh quân tiến sang tả ngạn sông Hồng đốt phá bến đ̣ Rau cũng rút về vị trí cũ bên hữu ngạn. Dân chúng chạy loạn lục tục đâu trở về đấy ngay để c̣n kịp sửa soạn Tết. Làng Lũng Thượng trở lại yên tĩnh. Trưa hôm đó mẹ tôi ra phía bụi tre đầu nhà thấy cong queo dưới hầm trú ẩn một chiếc chiếu hoa cạp điều. Đúng là chiếc chiếu của một gia đ́nh chạy loạn nào khi về mừng quá bỏ quên. Mẹ tôi nói: “Thôi thế cũng là giời thương mà cho nhà ḿnh!” Đă lâu lắm, đêm đó tôi mới được thấy thằng em út tôi có chiếc chiếu đắp kín chân không trông thấy đôi bít tất buộc túm chỗ rách. Sáng ra, mẹ tôi cẩn thận gấp chiếu rồi vắt lên chiếc dây thừng căng cao ngang mái nhà. Thế là từ đấy đêm đêm nghe tiếng gió rít và những hạt mưa táp vào đầu hồi tôi cũng yên chí cho các em đă tạm đủ chiếu nằm, chiếu đắp. Nhưng chiếc chiếu hoa cạp điều đó thuộc về người khác. Ông (Lư Cựu) ngửng nh́n thấy chiếc chiếu hoa cạp điều vắt ở dây thừng, ông đứng nhỏm dậy chạy lại kéo tuột xuống nói gọn: - Chiếc chiếu này của tôi! Mẹ tôi chợt có một cử chỉ phản ứng, y như sự phản ứng của một người mẹ ǵn giữ con trong cơn nguy biến. Người nói: - Ấy chiếc chiếu đó của nhà tôi... Mẹ tôi vốn là một Phật tử trung thành. Người chỉ nói được đến đấy th́ lương tâm Phật tử trở lại và người lúng túng quay nh́n ra ngơ. Ông Lư Cựu thản nhiên gấp chiếu lại, cắp gọn dưới nách rồi thản nhiên nói: - Không, chiếc chiếu của tôi. Tôi mua đôi chiếu cạp điều này từ năm mới tác chiến, một chiếc c̣n trên kia. Th́ ra đôi chiếu đó, ông Lư mang đến gửi ông chủ nhà trong dịp vừa qua, rồi những người đến chạy loạn tự động mượn đem ra trải ở bụi tre nghỉ tạm. Lúc về v́ chiếu rơi xuống hầm trú ẩn nên họ quên không trả lại chỗ cũ. Tuy chỉ một thoáng qua nhận biết hết sự thể là vậy nhưng tôi vẫn chưa chịu và tiếp lời mẹ tôi: - Chiếc chiếu này mẹ tôi mua của một người ở chợ Lầm. (Ư tôi muốn nói người đó lấy chiếu ở đây mang ra chợ Lầm bán.) Ông Lư vẫn thản nhiên, thản nhiên một cách cương quyết: - Không, chiếc chiếu này của tôi! Rồi ông cắp chiếu đi thẳng lên nhà. Lúc đó vợ tôi cũng vừa trở lại với tôi để nhớ ra rằng cuối năm nay tôi đă thi xong, có thể ra thẩm phán. Tôi thoáng nghe phía sau tiếng vợ tôi thở dài rồi quay vào buồng. Tối hôm đó khi thấy tôi lấy chiếc chiếu rách cũ vớt ở lạch đắp cho thằng em út, mẹ tôi chép miệng nói khẽ: - Thôi, sang Giêng trời bất đầu ấm, vả lại cũng sắp tổng phản công rồi! “Vả lại cũng sắp tổng phản công rồi!” - Mẹ tôi nghĩ thật chí lư. Tổng phản công để bờ cơi được vinh quang độc lập, để mọi người được trở về dựng lại quê hương yên vui. Tôi hiểu khi đó hầu hết các gia đ́nh khác, cũng như chúng tôi, chịu đựng bao nhục nhằn với những phút sa ngă nhỏ như chuyện chiếc chiếu hoa cạp điều. Tất cả những hy sinh đó - kể cả khi hy sinh một chút ít danh dự do sự yếu đuối thường t́nh của con người - tuy dằn vặt, ray rứt mà không tàn phá nổi niềm vui trong sáng, thanh thản của tâm hồn, v́ ai nấy sống ngợp hy vọng một ngày mai vinh quang. Sớm mùng một năm đó, mẹ tôi ra chùa lễ. Người quỳ rất lâu trước bàn thờ Phật. Giọng người thành kính thiết tha cầu đức Phật phù hộ cho chóng trở lại yên b́nh, gia đ́nh được qua th́ đói, khỏi th́ loạn. Tiếng người khấn đôi khi nức nở. Tôi nghe, nước mắt muốn trào ra.
Tôi đọc tới đây nước mắt cũng trào ra.Thương cho nhà văn, thương cho những người dân Việt trong một đất nước triền miên chiến tranh và thương cho cả chính ḿnh cũng đă lớn lên từ chiến tranh. Tôi là một người cầm bút may mắn v́ tuổi thơ của tôi được trưởng thành với những ḍng thơ trong sáng của Thi Sĩ Trần Trung Phương, nhờ những câu Thơ: Mặt trời như quả cà chua của Trần Trung Phương mà mấy chục năm sau có câu thơ: Buổi sáng trong như ly nước lọc Ḷng thấy hiền như một củ khoai của Trần Mộng Tú. Nhờ có Chiếc Chiếu Hoa Cạp Điều và những tác phẩm trung hậu, đạo đức tràn đầy lư tưởng khác của Doăn Quốc Sỹ mà trong suốt mấy chục năm cầm bút tôi vẫn giữ được cái tâm trong sáng, cái tâm lành ở mỗi chữ ḿnh viết xuống. Xin cám ơn nhà văn Doăn Quốc Sỹ và chúc người sống an vui khỏe mạnh đến cuối đường.
Trần Mộng Tú Ngày 10 tháng 12 năm 2022
____ a2a: Độc giả có thể đọc sách của nhà văn Doăn Quốc Sỹ on line tại : https://www.doanquocsy.com/p101/trang-nha
|
