|
Trương Văn Dân
ĐỌC BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA (Tiểu thuyết của Trương Văn Dân, cty vh Phuong Nam-Nxb Hội Nhà văn, 2011) NGUYỄN THỊ KIM NGÂN
Không phải là Nhung, Gấm cao sang đài các, mà người đàn bà tên Gấm ấy lại có một số phận “năm ch́m bảy nổi chín lênh đênh”. Từ tuổi thơ chịu hắt hủi đầy bi kịch mà mọi chuyện bắt nguồn từ người đàn bà không xứng đáng làm mẹ đă gây ra biến cố lên cuộc đời tất cả những người liên quan đến mụ ta. Gia đ́nh tiêu tán, người thân ruồng rẫy dày ṿ bằng sợi dây càng níu càng xiết đau mang tên t́nh thân. Tuổi thơ quan trọng nhất đối với cuộc đời mỗi con người, ấy thế mà… Cuộc đời Gấm là chất chồng những nỗi đau nhưng không phải chỉ có trong tiểu thuyết mà rất đỗi đời thường, tôi có thể thấy nó hiển hiện ngay trong chính câu chuyện của bạn tôi hay của những người không quen biết mà báo chí vẫn ra rả hàng ngày. Gấm, hay chính xác hơn là số phận của người phụ nữ Việt Nam hy sinh, nhẫn nhịn, chịu thương chịu khó, tần tảo sớm hôm v́ người khác nhưng lại đón nhận ê chề những đớn đau mà xă hội vẫn c̣n tàn dư phong kiến lạc hậu này giáng xuống đầu họ. Hôn nhân đối với nhiều người phụ nữ là tất cả. Hai người chồng là hai lần khiến đời Gấm gần như bước xuống vực thẳm. Gấm như con chim sợ cành cong không dám mơ tưởng đến một hạnh phúc mới. Người đàn bà bước vào tuổi tứ tuần ấy, đă mất hết hy vọng vào đàn ông, bỗng chốc được t́nh yêu hồi sinh khi gặp một anh nhà báo. T́nh yêu – đó là sự ḥa quyện thể xác và tâm hồn. Những sẻ chia giữa cặp t́nh nhân này dường như không phải là chuyện trên trời dưới biển vu vơ mà đó là những ǵ bức bối đang diễn ra trong đời sống thực tại: thiếu t́nh-khát tiền, nơi con người chà đạp lên lương tâm để tồn tại chứ không phải sống. Đây là cuốn tiểu thuyết đầu tiên của tác giả nhưng Trương Văn Dân rất biết cách dẫn dắt mạch chuyện khéo léo khi đưa đời Gấm bước vào chuỗi bi kịch tiếp nối bi kịch, lồng ghép các mảng chắp vá từ gia đ́nh, thân quyến, t́nh yêu đan xen vào nhau như cách một người thợ cần mẫn đan các mắt lưới để tạo nên một chiếc lưới giăng bủa lũ cá dưới đại dương . Những mẫu đối thoại của Gấm theo kiểu tôn thờ người đàn ông trí thức mà cô hết mực yêu thương khiến tôi nh́n theo ba hướng: người đàn bà tứ tuần ấy mới biết t́nh yêu lần đầu nên yêu như chưa bao giờ được yêu -như thể cô thiếu nữ hiến dâng trái tim cho mối t́nh đầu khờ dại, đàn bà yêu là v́ tôn thờ người đàn ông trí thức, lời các nhân vật đối thoại hay chính là lời tác giả muốn thổ lộ hết tâm can ḿnh về thế thái nhân t́nh nhiễu nhương khi trở lại quê nhà. Có lẽ tác giả đă cố t́nh gán thêm một cơn bĩ cực nữa lên cuộc đời Gấm khi để nàng gánh căn bệnh ung thư mà chia ĺa cuộc t́nh viên măn và hạnh phúc duy nhất trong đời nàng. Gấm mất đi khi t́nh yêu vẫn đang mặn nồng sẽ tốt hơn là nếu lỡ…đời nàng lại thêm một lần đau đớn. Căn bệnh ung thư kia… có chăng nếu xét đến khía cạnh đời sống ô nhiễm hiện nay, th́ đó là điều dĩ nhiên. Tác giả Trương Văn Dân là người con B́nh Định, du học Ư nhưng sau nhiều năm bôn ba hải ngoại lại dắt cô vợ Ư trở về cố hương. Bên cạnh là dịch giả cho tác phẩm Mùa hè tươi đẹp, ông c̣n sáng tác khá nhiều các câu chuyện ngắn trong đó một số đă được in trong tập truyện Hành trang ngày trở lại. Tôi gọi Bàn tay nhỏ dưới mưa là về một ví dụ về thân phận người phụ nữ và là một cuốn tiểu thuyết hiện thực phê phán với những trăn trở, nỗi đau âm ỉ về thế thái nhân t́nh của một người con xa xứ bỗng chốc hụt hẫng- chới với khi quay trở lại Việt Nam.
Nếu là một bàn tay nhỏ bé lật ngửa hứng cơn mưa th́ sẽ cảm nhận từng
hạt rơi vào ḷng bàn tay, nhẹ nhàng, êm ái cho đến bỏng rát rồi
buông xuôi. Nhưng nếu biết nghiêng bàn tay ấy dưới cơn mưa th́ câu
chuyện lại khác. Cũng giống như cuộc đời Gấm, nếu chị viết suy nghĩ
xuống tờ giấy trắng để xem xét, rồi từ đó chọn một lối sống tích cực
và hạnh phúc hơn do chính ḿnh tạo ra th́ có lẽ số phận chị đă rẽ
theo hướng khác. Chỉ là tôi, một độc giả, tự cho ḿnh cái kiểu suy
diễn thế thôi.
|
