Elena Pucillo Truong

 

THƯ VIẾT CHO MẸ

(Nguyên tác : lettera alla madre)
Bản dịch của Trương Văn Dân


 

Mẹ thương yêu,

Con thường nghĩ về mẹ nhưng trước đây con chưa viết được ǵ cho mẹ. Con muốn kể cho mẹ nghe rất nhiều điều, tất cả những ǵ đă xảy ra với con, về cuộc đời mà con đang sống, dù đôi khi con có cảm giác là mẹ đă biết tất cả rồi. Mẹ luôn có một thứ giác quan thứ sáu, một thứ trực giác bén nhạy để linh cảm về những điều sắp sửa xảy ra. Chỉ tiếc là những linh cảm ấy không giúp mẹ tránh khỏi những khổ đau. Và trong đời, mẹ đă đau khổ biết bao!

Ngay từ lúc c̣n bé, một cơn sưng màng năo đột phát trong vài giờ đă cướp đi người em gái, và sau đó, v́ quá đau đớn bà ngoại cũng ra đi.

Kể từ ngày đó mẹ luôn luôn mang theo cái bóp đầm trong đó có hai bức h́nh đen trắng.

Từ nhiều năm nay trong chiếc ví của con cũng có bức h́nh trắng đen của mẹ: khuôn mặt mẹ thật đẹp nằm giữa những lọn tóc gợn sóng, hai mắt to màu đen và nụ cười chớm nở trên môi. Lúc đó mẹ chỉ vừa 19 tuổi, trước khi lập gia đ́nh với người yêu và cũng là mối t́nh đầu và duy nhất của ḿnh. Suốt một đời mẹ chỉ muốn tận t́nh chăm sóc chồng, thế mà sau ngày cưới chẳng bao lâu, người chồng đă bắt đầu làm khổ mẹ. Niềm an ủi duy nhất của mẹ chính là những đứa con : anh trai và con, đứa con gái mà mẹ muốn giữ, chống lại ước muốn của chồng. Tám năm sau lần sinh nở đầu tiên, chính mẹ đă quyết liệt chống đối để con có thể tiếp tục lớn lên trong bụng mẹ. Thật là khó khăn v́ ba muốn mẹ phải phá thai để khỏi bị ràng buộc, nhưng mẹ nhất định không. Mẹ muốn giữ con, và biết chắc là sẽ sinh con gái. Mẹ đă nhiều lần kể lại cho con nghe là ba đă giận dữ như thế nào: Nếu phải có con, ba chỉ muốn tất cả đều phải là trai!

Thế nhưng, rất nhiều năm về sau, chính ba đă lớn tiếng tuyên bố là người duy nhất mà ba có thể trông cậy và tin tưởng là con, đứa con gái của ba mà trước đây ông muốn bỏ đi !

Thỉnh thoảng con cũng có nghĩ về ba, nhưng trong những giấc mơ, con chỉ mơ thấy mẹ.

Trong những giấc mơ ấy con luôn luôn mơ thấy ngôi nhà ḿnh từng sống. Dường như có lần con từ trường đại học trở về và thấy mẹ đang ngồi cạnh cửa sổ, đôi mắt kính xệ xuống sống mũi, cuí đầu cặm cụi khâu lại ống quần hay kết lại viền khăn trải bàn bị đứt chỉ. Những lần khác con nh́n thấy mẹ đang làm nước sốt cho món ḿ đút ḷ. Bao nhiêu lần con đă phụ mẹ để nấu những món mà gia đ́nh thích, thường là ngày chủ nhật v́ những ngày khác ba đi làm c̣n mẹ cũng đi dạy nên có ít thời gian. Nhắc lại, con như nghe trên đầu lưỡi của ḿnh mùi vị thơm ngon của thứ nước sốt rất đặc biệt đó.

Trong các giấc mơ khác con cũng nh́n thấy mẹ, mà là những lúc thật buồn, thật đau khổ, rồi con thức giấc như vừa tỉnh một cơn ác mộng và ḷng sầu đau khôn tả. Phải cần vài giây sau con mới định thần được rồi ḷng chợt thấy vui v́ con được ở gần bên mẹ. Dù chỉ trong một giấc mơ.

Mẹ ơi, trong những ngày cuối, chao ôi, con thấy mẹ dịu ngọt và mỏng mảnh làm sao! Con biết không phải mẹ khóc v́ ḿnh sẽ ĺa bỏ cơi đời mà khóc cho những đứa con mà mẹ phải rời xa. Đó không phải là ư muốn của mẹ, mà là do cái khối u tàn nhẫn đang lớn dần bên trong và từng ngày cướp đi sức sống.

 

Sau khi mẹ mất, con luôn giữ những tấm h́nh của mẹ, lần này là h́nh màu, trong ảnh mẹ tươi cười và h́nh như không có nhiều lo âu. Có lẽ chỉ có một chút màu đen nơi vành mắt là dấu vết của nỗi buồn v́ cô độc. Mẹ quá cô độc, nhưng có lẽ tất cả mấy mẹ con ḿnh đều cô độc. Cho đến tận bây giờ con vẫn c̣n nhớ cái cảm giác bị ruồng bỏ, bị bỏ rơi. Suốt buổi tối cả nhà ngồi quây quần quanh chiếc bàn cơm đă dọn sẵn, im lặng đợi chờ. Nhưng ba con đă không về trong đêm đó. Và sau đó th́ không bao giờ về nữa.

Con không bao giờ muốn nghĩ về những ngày tháng ấy. Ngược lại, con muốn nghĩ rằng giờ này mẹ đang b́nh an, không c̣n đau đớn và cuối cùng thanh thản ở một cơi giới khác.

Bây giờ th́ con xin báo cho mẹ biết là trong những ngày tới, mẹ sẽ có một cuộc gặp gỡ quan trọng. Đến gặp mẹ là một người đàn bà mà mẹ đă từng gặp rất nhiều năm trước: mẹ của chồng con. Con tin chắc rằng hai người sẽ trở thành bạn, sẽ kể cho nhau nghe nhiều rất chuyện, về những cuộc đời ở măi tận phía bên kia trái đất. Bà ấy hay cười và thích nói đùa. Đây là điều mà con đang tưởng tượng: hai người ngồi bên nhau như thể là hai người bạn lâu năm, vui đùa, cười nói. Mẹ chồng của con sẽ nói về Việt Nam, sẽ giải thích về lễ Vu Lan, một ngày lễ Phật Giáo rất đặc biệt dành cho các bà mẹ v́ họ giữ một vai tṛ quan trọng trong gia đ́nh cũng như ngoài xă hội.

Ngày lễ đó cũng là một cơ hội để các con có thể nói lên t́nh yêu thương và báo đáp ḷng hiếu thảo với mẹ, người đă chịu đựng biết bao đau đớn để sinh con, nuôi dưỡng và dạy dỗ chúng nên người. Bao nhiêu khó khăn thường nhật mà người mẹ phải vượt qua, kiên nhẫn, hy sinh và xem nhẹ những đớn đau hiện tại để nuôi hy vọng về một tương lai tốt đẹp.

Mẹ biết không? Sau khi mẹ mất, hằng năm vào lễ Vu Lan con thường đi đến chùa để thắp nhang và cầu nguyện. Lần nào trước cửa thiền con cũng được chào đón bởi các em học sinh, để gây quỹ giúp chùa hay để làm từ thiện, họ gắn lên áo quan khách những chiếc bông hồng làm bằng vải hay bằng giấy lụa: Bông hồng màu đỏ tượng trưng cho những ai c̣n mẹ và màu trắng cho những ai có mẹ đă qua đời. Nhờ màu của những hoa hồng trên áo nên mọi người dễ dàng nhận biết ai là kẻ may mắn c̣n mẹ để chúc mừng, ai là người không c̣n mẹ để chia buồn với họ.

Ngày hôm đó con có bỏ một ít tiền vào chiếc hộp giấy mà các em mang theo và yêu cầu họ gắn lên áo ḿnh một bông hồng màu trắng và một bông hồng màu đỏ. Cô bé học tṛ, đă ngạc nhiên khi nh́n thấy một người ngoại quốc đi chùa, nói chút ít tiếng việt, và lại có yêu cầu khác thường nên hơi bối rối. Con vội giải thích với cô ta rằng chiếc hoa hồng màu trắng là cho mẹ ruột của cô, c̣n hoa hồng màu đỏ là dành cho mẹ của chồng, mà con xem là bà mẹ thứ hai. Ư nghĩ này đến với con thật tự nhiên, v́ bà mẹ chồng gầy g̣ nhưng tính cách rất mạnh mẽ kia luôn quan tâm đến con; C̣n đứa con dâu ngoại quốc, có dáng vẻ bên ngoài có lẽ rất khác với những ǵ bà chờ đợi, nhưng luôn dành cho bà một t́nh thương và ḷng kính mến như chính là con gái. Kính mến và yêu thương thật sự, đến nỗi con thường tránh chữ mẹ chồng ( v́ những ư nghĩa mà thông thường người ta hay đem ra chế diễu); Có khi con xem gọi thế là một sự xúc phạm. Mẹ. Là mẹ, thế thôi.

Con không thể nào quên được là sau ngày mẹ mất, người mẹ thứ hai của con đă đem h́nh của mẹ đặt lên bàn thờ của gia đ́nh và in ra nhiều tấm để gởi đến rất nhiều chùa để cầu nguyện. Đối với con, đó là một cử chỉ thân thương có nhiều ư nghĩa mà không lời lẽ nào nói lên được. Mẹ biết không, cho đến hôm nay trong các chùa từ Sài G̣n đến tận miền quê xa như Tây Sơn, B́nh Định, mỗi lần tụng kinh các sư thầy đều có cầu nguyện cho mẹ.

~~oOo~~

 

Bây giờ th́ mẹ và mẹ của chồng con đang ở bên nhau và ư nghĩ là cả hai đều b́nh yên đă cho con rất nhiều an ủi. Con sẽ luôn nghĩ đến hai người mẹ và mùa Vu Lan này, giữa các nghi thức cúng kiến, con muốn được đốt một chiếc điện thoại di động bằng giấy theo truyền thống của người Việt Nam để có thể nghe được giọng nói thân thương của mẹ.

Và bắt đầu từ nay, các em bé sẽ gắn lên trên ngực áo của con hai bông hồng trắng.

Con ôm hôn mẹ, thật mạnh.

Con gái của mẹ,

 

Elena Pucillo Truong

Sài g̣n 4-2015
 

Trang Trương Văn Dân

art2all.net