Tuệ Nga

 

Cảm Nhận Về THI TẬP

CHIÊM BAO TRỞ GIẤC của Thi Họa Sĩ VŨ HỐI:

 

TINH THẦN VĂN HÓA

 


 

          Mùa Thu lại trở về ... mấy sáng nay trời đă có sương mù, làn sương mù mênh mông bao phủ đồi núi. Những hàng cây phong đă đổi mầu. Hàng cây chạy dài, cây lá đỏ thắm, cây lá vàng mầu Hoàng Diệp. Có cây c̣n sót lại vài cánh lá xanh chưa kịp thay mầu. Trời lành lạnh, cái không khí của Cao Nguyên với những cơn mưa ngắn trong ngày. Mưa tưới trên cây cỏ làm đường phố thêm mát mẻ khác hẳn mùa Hạ oi nồng..

 

Mùa Thu của Oregon thật đẹp, Thành Phố Hoa Hồng, mùa thu vẫn c̣n những bông Hồng tươi đủ mầu, những nụ hồng nở muộn trong vườn. Gió thu man mác cái lạnh vừa đủ cho ḷng người cảm hoài ! Tôi yêu thích thành phố này bởi nó không quá ồn ào náo nhiệt như những nơi khác. Có lẽ nó hợp với tuổi lục tuần của tôi chăng.

 

Nh́n lá phong vàng tôi chợt nhớ về một bức họa của Họa Sĩ Vũ Hối. Trong bức họa của anh, những chiếc lá phong sắc vàng, đỏ được Họa Sĩ trân trọng xếp thành h́nh Chữ S. H́nh Bản Đồ Quê Hương Việt-Nam. Tâm t́nh của anh được thể hiện qua Nghệ Thuật Phối Hợp Nhiếp Ảnh Với Hội Họa.

 

Trong các bức ảnh Họa Sĩ gởi tặng tôi năm trước, Mùa Thu Lá Bay ! Lá Bay đầy trời ...

 

" GOM LÁ PHONG VÀNG THU XỨ LẠ
KẾT V̉NG CHỮ S NHỚ QUÊ CHA "

 

Đó là hai câu thơ mà tác giả đề trong ảnh. Người Họa Sĩ & Thi Sĩ, thiết tha với Đất Nước Quê Hương ! H́nh ảnh non sông gấm vóc của tiền nhân đă khắc dấu in sâu trong tâm khảm anh. Quê Hương Đất Mẹ muôn đời. Những bức họa anh sáng tác, những vần thơ anh tặng các Văn Thi Hữu là những tác phẩm để đời. Các bạn hữu anh, có những bậc Thi Sĩ Lăo Thành như: Thi Sĩ :VŨ HOÀNG CHƯƠNG, cùng Các Thi Sĩ, TẾ NHỊ, LƯU TRỌNG LƯ, BÀNG BÁ LÂN, NGUYỄN CHÍ THIỆN, HÀ THƯỢNG NHÂN. Các Nữ Sĩ :MỘNG TUYẾT, Ns ĐINH THỤC OANH, Ns. QUỲ HƯƠNG, Ns.VÂN NƯƠNG, Ns. UYỂN HƯƠNG, Ns. ĐINH VIỆT LIÊN, V. V.. Cũng có những nhà thơ c̣n rất trẻ chưa thành danh. Với ai anh cũng quư mến ân cần. Tháng này anh họp ở miền Đông, tuần tới anh bay qua miền Nam, tháng sau đi Âu Châu, rồi tới Gia Nă Đại. Anh đi ṿng quanh thế giới, nơi nào cũng có anh tới hội, chia sẻ với thân hữu đồng bào. Anh giới thiệu với các nước bạn VĂN HÓA của dân tộc Việt-Nam, và qua những tác phẩm của chính anh,.Anh đă cho Thế Giới Tự Do Thấy Sự Yêu Chuộng Nhân Ái Ḥa B́nh của Dân Tộc Việt-Nam.

 

Sau những năm dài bị cầm tù dưới chế độ hà khắc của chính quyền Cộng Sản, sự gian khổ bị đầy đọa trong lao tù là chất liệu cho anh tranh đấu, anh vẽ, anh làm thơ để nói lên cho tất cả mọi người, cho thế giới biết sự bạo tàn phi nhân của Cộng Sản ! Anh đă bị khảo tra đến mù một mắt, v́ ư chí bất khuất, thà chết không khai báo. Và trong tù anh vẫn làm thơ chửi bọn Cộng Sản, chửi bọn bồi bút Tố Hữu:

 

...Lấy tay, thay lược chải đầu
Vót tre làm Bút, Viết câu đoạn trường
Hỏi ai mang nghiệp Văn Chương
Bẻ cong ng̣i Bút lót đường công danh ...

 

Ở người Họa Sĩ, Thi Sĩ này, tôi thấy anh làm việc không ngưng nghỉ, lấy thú làm việc làm vui. Anh làm thơ lấy bút hiệu là : HỒNG KHÔI, ( HỒNG KHÔI Là tên của hai người anh đă bị Cộng Sản sát hại ! )

 

Tài Thơ không nhường Tài Họa. Anh làm thơ vẽ tranh thật là: " Thi Trung Hữu Họa. Họa Trung Hữu Thi".

 

Trong Bài " ĐÓA HỒNG DÂNG MẸ " : 

" Tha hương nh́n nắng phù du
À ơi ! Đứt ruột lời ru Mẹ Hiền
Chiều chiều nắng đổ nghiêng nghiêng
Bóng con ngả hướng về miền trời quê ... "

 

Nh́n nắng phù du lại nhớ lời ru của Mẹ âm vang trong đáy hồn, người đọc cũng cảm thấy ruột gan bời bời xúc động và cảm nhận, không hẳn chỉ là cái bóng mà là cả tâm hồn người con tha thiết hướng về Mẹ Sinh Thành, ĐẤT MẸ ! MẸ VIỆT-NAM.

 

" Chân Chim Lạc Xứ Năm Châu
T́nh Nguyên Chung Thủy Sắc Mầu Việt-Nam"
 

 

Dù lang bạt chân trời góc biển nào, tấm ḷng chung thủy của người Họa Sĩ, Thi Sĩ vẫn hướng về TỔ QUỐC MUÔN ĐỜI. Sắc Mầu Việt -Nam, Là Sắc Mầu Văn Hóa Cổ Truyền từ ngàn xưa bất biến, Vẫn Ngời Ngời Sáng Tỏ trong Nét Họa, Trong Tiếng Thơ VŨ HỐI !

 

Người Thơ Hoài Niệm Về MẸ. MẤT MẸ ! Anh như Mất Cả Bầu Trời ! Tiếng Thơ VŨ HỐI ! GỌI MẸ :

 

" Mẹ Ơi, Mắt Sao hôm nhấp nháy
Một Đời Con Hoài Niệm MẸ Ơi !"

 

Cả Cuộc đời Anh luôn Nhớ Thương Mẹ ! Anh nh́n Sao hôm mà liên tưởng,
Như Mắt Mẹ Hiền đang nh́n ḿnh nhấp nháy...

Ôi Ḷng Nhớ Thương Mẹ thật vô cùng Thầm Lặng ! Một đời Ẩn hiện... Bàng bạc trong từng Nét Họa trong từng Ư Thơ ...

Và trong lao tù nghiệt ngă, trước cảnh tang thương đổi đời dâu biển, Nhớ lại lời khuyên của Mẹ, Vũ Hối Làm Thơ :

 

" Ngày Xưa nếu biết Đời là thế
Con ơi, Nín Khóc thuở vào nôi "


Vũ Hối, có phải Anh tự nhủ ḿnh, cuộc đời c̣n nhiều việc phải làm hơn,là khóc !

 

Con Người có trí tuệ, cảm nhận hạnh phúc hay khổ đau. Nhưng c̣n sống là c̣n kiên cường bền chí. Có lần tôi nghe Anh nói, dù qua điên thoại tôi vẫn thấy giọng anh tràn đầy xúc động ! Anh nói: " Người Anh của anh, Là Vũ Khôi Bị Việt Cộng Sát Hại cùng với 17 người trong Đại Gia Đ́nh.Họ VŨ ở Tam Kỳ" v́ có Tinh Thần Cách Mạng Chống lại Chế Độ Tàn Bạo, Phi Nhân Của Cộng Sản. Vũ Hối Nói: " Cả Đời tôi Không Biết Giận Ghét ai. Nhưng TÔI CĂM THÙ CỘNG SẢN" .

 

Anh Làm việc say mê nhiệt thành. Anh tin tưởng ngày Quê Hương Đất Nước được An B́nh Không xa.

 

Trong Bài Thơ "EM LÀ PHO TƯỢNG" Anh muốn mượn Pho Tượng để nói lên cảnh đời của một em nhỏ có Cha đi cải tạo, Mẹ em tần tảo nuôi con trong cảnh túng nghèo, nhà ở tối tăm! Đêm đêm Em nhỏ ra ngồi dưới chân Pho Tượng nhờ ánh sáng bên pho tượng để học bài. H́nh ảnh Em Bé Và Pho Tượng Trong Thơ Vũ Hối.

 

... Tôi vẽ cảnh đời, sau pho tượng
Lên mười, em bé đếm long đong
Mẹ tảo-tần nuôi Cha cải-tạo
Chiều mưa, Tượng Đá lệ lưng tṛng
Mẹ em sắn khoai, gầy thân xác
Năo nuột ru con, sữa cạn ḍng
Rưng rưng tượng đá mưa trong mắt
Đứt ruột nh́n em, Tượng năo ḷng ...

" Sao em, Chỉ là Pho Tượng
Dưới ngọn đèn vàng vọt mỗi đêm
Em bé không nhà,
Ngồi dưới chân em
Học bài T́nh Ca Đất Mẹ!
Những tiếng hát dặt d́u như sóng nước
T́nh Quê Hương gắn bó ở ḷng em...

Giờ đây em là Pho Tượng
Chẳng bao giờ c̣n thấy tóc em bay
Trong giấc ngủ dài
Em đâu c̣n chớp mắt
Chỉ mỉm cười giữa đất trời say ...
Sao em vẫn là pho tượng
Năm giác quan chẳng thấy ḷng ấm lạnh
Chẳng cười với nắng khóc mưa đêm
Lọt ḷng Mẹ không vỗ về giấc ngủ
Công viên buồn, nước mắt dưới chân em ..."


Trên quê hương đầy khổ đau nạn kiếp tương tàn, c̣n biết bao nhiêu em bé Việt-Nam sống lạc loài cùng cực !

 

Bài Thơ "Em Là Pho Tượng" có bẩy đoạn, ở đây tôi chỉ xin trích ra 3 đoạn. Bài này được Dịch ra Anh ngữ và Nhạc Sĩ Lê Thương đă Phổ thành Trường Ca EM LÀ PHO TƯỢNG.

 

Năm 1987, về Thơ của Vũ Hối. Có nhiều bài được các Nhạc Sĩ phổ thành ca khúc, Nhạc Sĩ Đức Quỳnh Phổ bài : LỜI RU CỦA MẸ. Ns Nguyễn Tuấn BỨC TRANH SÔNG NÚI, Ns Vũ Thành An Phổ CHÂN DUNG Và EM, Ns Hoàng Châu Phổ Bài : SÓNG LÚA MẸ TÔI, Ns Nguyễn Hữu Tân Phổ: NỖI NIỀM THA HƯƠNG v.v...

 

Sóng Lúa Mẹ Tôi là h́nh ảnh những Bà Mẹ Việt-Nam viết theo không gian ba chiều của điêu khắc, nh́n bông lúa cong theo chiều gió, Anh liên tưởng đến bà mẹ hiền sớm nắng chiều mưa tảo tần:

 

... Mẹ c̣ng lưng như sóng lúa
Như trăm năm, Mẹ đă tảo-tần...


Và khi anh nói về t́nh thương cao cả của Mẹ:

 

..." T́nh thương của Mẹ điệp trùng sông núi !
Mẹ quên đời tim lụn đèn khuya
Từ phía mưa giăng
... Bên ráo con ngủ, bên ướt Mẹ nằm ! ..."


Mẹ ơi, một đời lạnh lẽo! Mẹ ơi !...

Bài Thơ "Cảm Thu" của Vũ Hối:

"Ngồi hong nắng hanh vàng xứ lạ
Sưởi ḷng ấm lại cơi giá băng
Lá phong vàng th́ thầm trong gió
Vào Thu sắc lá nhuốm băn khoăn..."


Mùa Thu, là mùa gợi cho thi nhân lữ khách mối cảm hoài ... Vũ Hối nghe lá phong th́ thầm anh đưa Họa vào Thơ. Sắc lá đă nhuốm màu băn khoăn, hay
tâm t́nh người nghệ sĩ băn khoăn ...

Đón mùa sang ở xứ lạ, bâng khuâng một giải mây Tần, ḷng thương quê nhớ nước lại mang mang ...

 

Ngoài tài Họa và tài Thơ, THƯ PHÁP của Vũ Hối đă làm rạng rỡ cho Chữ Việt, Tiếng Việt.

 

Nghệ Thuật Thư Họa đă được nhiều quốc gia trên thế giới khen tặng.

Riêng biệt cho mỗi kiến trúc:

Thư pháp Viết theo lối :

 

THỦY TỰ. Chữ lướt nhẹ nhàng tượng trưng như ḍng nước chảy.
HỎA TỰ. Nét chữ sắc, phóng mạnh như lưỡi kiếm, như lửa bừng bừng.
VÂN TỰ. Lối viết này uyển chuyển lả lướt như Mây.
TRÚC TỰ. Mỗi chữ viết như Lá Trúc.

 

Cái khó viết là thể hiện được Ư thơ. Thư Họa của Vũ Hối càng ngày càng phổ biến sâu rộng trong đại chúng. Các Sách luôn  có Thư Họa của Vũ Hối làm phụ bản, Thư Họa lan tràn rộng răi hải ngoại, cũng có một số Thư Họa in trong Sách ở quê nhà. Thư Họa đă thể hiện được tinh thần cổ truyền của nét
Sáng Tạo độc đáo của Vũ Hối. Một bài thơ Tứ Tuyệt hay vài câu Lục Bát, qua nét sáng tạo của Vũ Hối đă trở thành một bức tranh tuyệt diệu! Được trang trọng treo trong pḥng khách, hay trong các buổi ra mắt sách, các buổi họp đông đảo.

 

Tôi nghĩ Thư Họa c̣n có ảnh hưởng sâu rộng lợi ích cho Tuổi Trẻ Việt-Nam, Các em, Các Cháu được đọc tiếng Việt, sẽ yêu thích tiếng mẹ đẻ hơn, biết được, học được văn hóa, lịch sử của dân tộc. Các em sẽ hănh diện là con dân nước Việt.

 

Thư Họa Là những Bức Tranh Thơ vô giá. Thư Họa, viết mà như họa. Chữ uyển chuyển nhẹ nhàng như mây nước, Chữ sắc mạnh như Kiếm, như Lửa. Thư Họa lưu lại cho thế hệ mai sau, làm phong phú kho tàng Văn Hóa nước nhà.

 

Theo bài biên khảo về Thư Pháp Vũ Hối, Nhà Văn Lê Văn Lân nhận xét:

Theo tôi Thư Họa Vũ Hối, diễn tả cái Hồn của người viết, chuyển từ sự "định thần" để chuyển tâm lực dồn vào đầu ngọn bút và kư thác trên mặt giấy, áp dụng vào chữ quốc ngữ hoàn toàn động, biến hóa đa diện.

 

Vũ Hối đă đoạt Giải Khôi Nguyên Hội Họa Quốc Tế năm 1963 và Viện International Biographical Centre ở London bầu là " Nhân Vật Quốc Tế Tiêu Biểu " năm 1994-1995.

 

Khi thoát khỏi lao tù Cộng Sản. Thi Sĩ Hà Thượng Nhân viết tặng Anh hai câu đối :

 

" Quốc Tế khôi Nguyên khởi vị Việt-Nam vô kiệt tác
Gia chung măn hạn tằng vân Nam Ngăi hữu danh nhân "

 

Và Thi Sĩ, Trần Lữ Vũ cũng Tặng Họa Sĩ Vũ Hối bài Tứ tuyệt:

 

" Bức danh họa đă đi vào thế giới
Mộng ḥa b́nh chim vỗ cánh ngàn phương
Giải Khôi Nguyên nổi mầu Cờ Dân Tộc
Hồn Bút Anh mà danh dự Quê Hương ."
 

 

Thật Là Niềm Vinh Dự cho Dân Tộc Việt-Nam có được một  Thiên Tài như anh. Anh lại c̣n quảng giao, khiêm nhường với tất cả mọi người. Về tài Vẽ, tài làm Thơ và Thư Họa của anh th́ ai cũng biết. Đă có nhiều người Cảm Trọng viết về anh .

 

Riêng tôi rất ngưỡng mộ và cảm nhận tinh thần đạo đức cùng sự khiêm nhường của anh. Quả thật Là : Tinh Thần Văn Hóa của Dân Tộc Việt-Nam.

Tên Anh đă được ghi trong Tự Điển Danh Nhân Thế Giới.

 

Vũ Hối người Họa Sĩ, Thi Sĩ thiết tha với Dân Tộc Quê Hương. Anh đem Lại Niềm Vinh Dự Cho Dân Tộc Việt-Nam.

 

Tên anh cũng đă được vinh danh trong Tự Điển: " NHỮNG NHÂN VẬT LỪNG DANH THẾ GIỚI " vừa mới phát hành năm 1996.

 

Tôi Xin Được Góp cùng Các Thân Hữu, Trân trọng Kính Tặng Thi Họa Sĩ Vũ Hối một Đóa Hoa:

TRÙNG DƯƠNG HOA NỞ

Tranh ai vẽ cho xanh mầu Thế Kỷ
Thơ nửa khuya thao thức ư quan hoài
Nét Tinh-Hoa , người tô điểm vườn đời
Trăng vào hội nghe Trùng Dương Hoa Nở ...


TUỆ NGA

Thành Phố Hoa Hồng,
Oregon, Mùa Thu
1996

 

_______

 

a2a mời đọc về thi / họa sĩ / thư họa Vũ Hối:

https://vbmdhk.org/vu-hoi/