|
Sáng nay thức dậy chợt nhớ tới ba tôi và thấy thương ông hết sức. Trời đất, mới sáng sớm mà nỡ đành nói một câu khá huề vốn như vầy nè trời, ai mới nghe qua cũng muốn chạy mất dép. Trong cái cơi đời nầy, có đứa con nào mà không thương cha, thương mẹ ḿnh. Khoan, khoan cười chê tôi, bạn ơi. Ba tôi đă mất cách đây trên hai mươi mấy năm rồi. Chuyện thương cha, thương mẹ th́ cả đời tôi thương không hết. Nhiều lắm, bạn nào cũng vậy mà. Nhưng tại sao hôm nay, tôi bất chợt lại thương ba tôi thêm một lần nữa? Số là như vầy. Năm nay tôi cũng đă trên tám mươi, chừng độ tuổi ba tôi thời đó. Cái tuổi già thiệt là già, già ngắc già ngơ, già khú đế, không c̣n chuyện ǵ để làm, mà thiệt ra nếu có th́ làm... cũng không nổi! Cũng may trời đất cho đầu óc c̣n minh mẫn y nguyên, chưa sứt mẻ chút nào. Nhờ nó chưa sứt mẻ nên bất cứ chuyện lớn, chuyện nhỏ nào trong đời, thỉnh thoảng được nhớ lại như phim bộ nhiều tập được coi đi coi lại. Có nhiều chuyện nhỏ như con kiến, nhớ tới nhớ lui nó thành con ḅ, rồi nhớ nữa nó biến thành con voi hồi nào không hay không biết. Vui thiệt là vui. Cái đầu tôi bây giờ như vậy đó. Cũng y như chuyện ba tôi sáng nay được nhớ lại vây. Khi c̣n sanh tiền, khi sai tôi làm cái ǵ đó, không nhớ, ba tôi đă nói bâng quơ một câu như vầy: -Mầy làm cái ǵ cũng có chơi trong đó! Rồi ông lẩm bẩm: -Cả đời mầy tao chắc, chỉ có chơi mà không có làm. Lúc nghe cha nói, tôi không biết nên buồn hay nên vui và cũng không dám căi lại. Các bạn cũng biết, ba tôi là một ông già nhà nho, kỹ lưỡng, nghiêm khắc, khó tánh, cả tỉnh nầy nhiều người nghĩ như vậy. Ba đă nói câu ǵ th́ con cái phải nghe câu đó. Anh tôi tuy đă có danh phận rồi mà c̣n phải sợ ba, c̣n tôi sức mấy mà dám căi lại, dù chỉ một lời... Trở lai câu chuyện sáng nay, ba đă nói đời tôi chỉ có chơi chớ không có làm. Hồi tưởng lại ông già thương yêu nhứt đời tôi đă nói không trật điểm nào. Cũng không biết làm sao mà ổng thấy được rơ ràng như vậy. Từ chuyện học, đến chuyện làm, từ chuyện t́nh duyên gia đạo tới chuyện giao tiếp bạn bè ngoài xă hội... nhiều lắm, kể sao cho xiết. Tôi xin kể cho các bạn nghe một chuyện nhỏ, rất nhỏ thôi về đời tôi... cho vui. Có lần, một bạn thân đă hỏi tôi: -Anh học cái học khoa học Tây phương cũng khá, tại sao lại học chi ba cái thứ chữ nho rắc rối mà lại không thực dụng... Không phải một bạn mà rất nhiều, ai thấy tôi học chữ nho cũng đều cười. Có người nói ra và cũng có nhiều người không nói, họ chỉ cười trong bụng. Tôi đoán vậy nhưng không biết trả lời như thế nào. Vậy đây là câu tôi trả lời sau cả một cuộc đời dài, tổng kết lại và đúng y câu mà ba tôi đă có lần nói. Quả nhiên, lời của ông không trật điểm nào trong cái vụ học hành của tôi. Tôi đâu có học chữ nho hồi nào. Nhiều bạn thấy tôi tốt nghiệp ban Việt Hán, học vài chứng chỉ bên Văn Khoa cứ tưởng là tôi biết chữ nho từ các trường đó. Không đúng các bạn ơi, nói cho rơ hơn là có chuyện đúng và có chuyện không đúng. Sự thiệt là như vầy nè. Tôi biết lỏm bỏm chữ nho từ hồi nhỏ xíu. Ba tôi là một đông y sĩ nên trong nhà toàn là thuốc bắc gồm có các loại củ, rể, lá cây thuốc, các loai đá (Lưu Huỳnh, Thạch Cao, Hoạt Thạch, Hùng Hoàng, Châu Sa, Thần Sa, vv...) cùng các loại xương (Long Cốt, Xuyên Sơn Giáp vv....) được để trong các hộc tủ, trên các kệ, cùng chứa đầy trong nhà kho. Trên các bao b́, hộc tủ có viết các tên thuốc bằng chữ Tàu, rất to và rơ cho dễ đọc. Tôi là phụ tá cho ba tôi lúc c̣n nhỏ xíu. Hằng ngày ông thường sai tôi chạy đi lấy món nầy món kia. Nếu lấy trật th́ bị rầy, mắc công phải đi đổi và lấy lại cho đúng. Tôi nhớ rơ là ba tôi không có dạy chữ nào, tự nhiên hằng trăm món chứa đầy trong nhà, tôi chưa hề lấy trật món nào. Chắc do trời sanh. Không những vậy, các bộ sách thuốc của ông như Thương Hàn Luận, Kim Quỷ Yếu Lược của Trương Trọng Cảnh, Bản Thảo Cương Mục của Lư Thời Trân, để đầy trên bàn viết, tôi lau dọn mỗi ngày. Bộ nào mấy cuốn, phải sắp xếp cho ngay ngắn và theo thứ tự giáp, ất, bính, đinh, cùng quyển thượng quyển hạ.., không được bừa băi lộn xộn. Rồi tới các đơn hàng mua bán thuốc men với các đại lư ở Chợ Lớn, các giao dịch với xe chở hàng nghĩa là các toa thuốc, toa mua hàng... đều bằng chữ Tàu. Tôi không bao giờ học loại chữ khó khăn nầy, mà không biết tại sao tự nhiên đều biết hết trơn và biết rất rơ. Thấy cười nhứt là đọc trên các bao bố chỉ xanh thuốc xe hàng giao tới nhà với địa chỉ là Thổ Long Mộc Tỉnh. Tôi biết ngay liền danh xưng nầy là tỉnh Thủ Dầu Một yêu quí của tôi, người Tàu họ đă viết như vậy. (Bây giờ Cô Bích Tỉnh là Québec tôi đang sống gần nửa đời người) Nhưng biết nhiều nhứt là do đọc các nhăn hiệu cao đơn huờn tán trong tủ kiếng. Hàng mấy trăm món lớn nhỏ được sắp theo thứ tự trên kệ dài. Vừa có chữ Việt vừa có chữ Tàu, mỗi ngày cứ nh́n qua nh́n lại Tiêu Ban Lộ, Nhị Thiên Đường, Ngoại Cảm Tán, Lục Vị Địa Hoàng Hoàn, Tam Tinh Hải Cẩu Bổ Thận Hoàn, rồi tên các nhà thuốc Đại Quang, Hồi Xuân Đường, Sanh Kư... Vui nhất là hiểu được cách đặt tên thuốc của các đông y sĩ để chọc phá nhau. V́ các nhà thuốc lớn trong cùng một nghề nên có sự cạnh tranh, chắc là khốc liệt lắm. Ban đầu là do Cụ Vơ Đ́nh Dần đặt tên món thuốc của nhà thuốc Nhành Mai là Cửu Long Hoàn, thuốc đại bổ. Tôi thấy không có ǵ đặc biệt, đúng mà, thưốc đại bổ nầy uống vô mạnh như chín con rồng. Nhưng cụ Vơ Văn Vân th́ hiểu xa xôi hơn và cảm thấy khó chịu. V́ thành ngữ Trung Hoa thường nói : “Vân ṭng long, phong ṭng hổ”. Có nghĩa là mây th́ theo rồng c̣n gió th́ theo cọp. Câu nầy ai cũng biết. Cụ tên là Vân (mây) c̣n ông Vơ Đ́nh Dần là cọp. Vân tại sao lại theo pḥ tá cho Cửu Long (rồng) hoặc cho Đ́nh Dần (cọp) được. Cụ Vơ Văn Vân bèn đặt tên thuốc mới sản xuất trị đau nhức phong thấp là Bá Đả Sơn Quân Tán, có nghĩa là thuốc tán “đấm con cọp môt trăm cái” Tôi không biết cụ Vơ Đ́nh Dần có đau không nhưng riêng tôi th́ vui ơi, thiệt là vui. Mỗi lần cầm hộp thuốc lên bán cho khách, tôi đều cười khoái chí. Cứ như vậy mà tôi biết chữ nho hồi nào không hay. Mỗi lần vô Chợ Lớn mua hàng, tôi đọc tên các bảng hiệu tiệm ngon lành. Vậy tại sao tôi không học ban Việt Hán ở Đại Học Sư Phạm và bên Văn Khoa, bởi v́ chỉ cần học thêm chút xíu nữa với các cụ th́ chuyện thi cử cũng dễ dàng mà. Có lần tôi vui miệng nói với bạn - tôi học ở Sư Phạm có sáu tháng th́ đọc được Tam Quốc Chí ngon lành. Bạn cho là tôi nói láo v́ chữ nho đâu phải chuyện giỡn chơi. Tôi cũng không biết làm sao trả lời và cứ tưởng ḿnh nói láo thiệt. Sau nầy có lần đọc bài viết của giáo sư Đào Mộng Nam, giáo sư Nguyễn Tôn Nhan, các chuyên viên Hán Học... các vị đó cũng có nói là học sáu tháng đọc được Tam Quốc Chí. Tôi thở phào nhẹ nhơm. Ừ ḿnh không đến nỗi nói bậy để lấy le hàng xóm. Các bạn trong ngành sẽ biết rơ Tam Quốc Chí Diễn Nghĩa được La Quán Trung viết bằng lối văn bạch thoại, rất dễ dàng để đọc và để hiểu. Không khó khăn như Liêu Trai Chí Dị viết bằng cổ thư. Từ đó cứ mỗi chiều Thứ Sáu tôi vô Chợ Lớn mua báo để coi Anh Hùng Xạ Điêu, Lộc Đỉnh Kư, Ỷ Thiên Đồ Long Kư... bên Hồng Kông qua, sớm hơn báo Việt. Có một chuyện tức ḿnh mà nói hoài không ai nghe. Trương Vô Kỵ thương cô Triệu Mẫn, báo Tàu viết rơ ràng là Triệu Mẫn, vậy mà các dịch giả Việt Nam ḿnh cứ cho là Triệu Minh, rồi có việc ông tướng Râu Kẽm ước ao sáng nào cũng được vẽ lông mày cho người đẹp Triệu Minh của ổng. Triệu Mẫn ông ơi, coi chừng vẽ lộn tiệm. Tức hết biết! Một kỷ niệm không bao giờ quên là cho đến giờ nầy tôi không biết bịnh Pḥng Tích là bịnh ǵ. Buổi trưa đó là giờ dạy của cụ cử Thẩm Quỳnh. Chứng Chỉ Văn Chương Trung Hoa. Trong pḥng le que chừng độ một hai chục sinh viên ǵ đó. Trường ở trên đường Nguyễn Trung Trực Sài G̣n. Giờ trưa dễ buồn ngủ lắm. Bổng dưng trên bục giảng cụ chợt hỏi, giọng sang sảng quen thuộc: -các ông có biết bịnh Pḥng Tích là bịnh ǵ hay không? Cả lớp ngơ ngác, im lặng. Tôi không biết bịnh Pḥng Tích có giống bịnh Cam Tích không, ở thôn quê ḿnh con nít thiếu dinh dưỡng, dễ bị bịnh Cam Tích nên cái bụng chang bang. Cụ nh́n cả lớp thấy không sinh viên nào biết, bèn giải thích: -Bịnh Pḥng Tích là bịnh ăn nằm không coi ngày. Nghe cụ giải thích xong th́ tôi hiểu được liền nhờ hai chữ “ăn nằm”. Nhưng có một bạn nữ vẫn thắc mắc không hiểu. Tôi c̣n nhớ rất rơ, chị tên là Khưu Liên C.... gốc người Tàu Chợ Lớn, người khá đẹp và xinh xắn dễ thương. Chị khều tôi hỏi nhỏ: -Anh, anh, ăn nằm là ǵ? Tôi thấy cười trong bụng và làm bộ ngây thơ không biết, chỉ anh bạn đại đức đầu trọc mặc áo nâu ṣng ngồi bàn trên: -Chị hỏi đại đức đi, đại đức rành mấy cái vụ nầy lắm, tôi cũng không hiểu... y như chị vậy! Lớp tôi lúc đó chừng ba bốn bạn đai đức, ba bốn bạn Tàu gốc ở Chợ Lớn, c̣n lại đa số là ban D cổ ngữ, h́nh như chỉ có tôi là đi lạc mà thôi. Tôi đi chơi chớ đâu có đi học. Thiệt t́nh rất nhớ thương ba tôi. Cho tới giờ chưa thấy ba nói trật câu nào. Đây là lần đầu tiên trong đời tôi nói lời thương yêu ba tôi.
VƠ KỲ ĐIỀN Brossard QC 13- sep 2022
|