“Qua cái nhìn nghệ thuật của Thanh Trí, Thanh Trí đã vẽ những nét đẹp của trần gian, những yêu thương, đau khổ, ước mơ của cuộc đời mà Thanh Trí đã và đang sống, để tạo nên thế giới nghệ thuật Thanh Trí

“Through my artistic vision I have painted the beauties of this world, the love, sufferings of the life, and dreams, that I have lived, that have helped create my own art ”.

Thanh Trí

“Đối với Thanh Trí

Nghệ thuật là một vườn Đia Đàng, nơi đây không có bóng thời gian trôi, mà chỉ có bóng thời gian đọng  trong màu sắc và đường nét của vọng tưởng “.

"For Thanh Tri

Art is the garden of Eden where there is no sense of time flying, but only a sense of time standing  still that passes into the color of aspirations and fulture”.

Thanh Trí

Thanh Trí

Thanh Trí là bậc nữ sử tài hoa, phụng hiến cuộc đời cho hội họa.

Bà sinh 1939 tại Huế, hiện định cư tại Sacramento California, Hoa Kỳ ([1]), đang chuẩn bị một cuộc triển lãm tranh mới vào tháng 9-2009 sắp tới, tại Gallery Việt Báo, Quận Cam, Calỉfornia, Hoa Kỳ.

Bà sử dụng điêu luyện nhiều thể loại tạo hình : đồ họa, màu nước, tranh lụa, sơn dầu, sơn mài. Tiêu biểu nhất, và làm nền cho nghệ thuật Tranh Trí là tranh lụa.

Hai nét chính trong tranh Thanh Trí là thanh tú và trí tuệ. Hai từ « thanh » và « trí » kết hợp ở đây là do tình cờ, một hạnh phúc của ngôn ngữ.

Thanh tú : thanh là trong sáng ; tú là tươi đẹp, mà còn có nghĩa là thêu, vẽ, bằng ngũ sắc. Màu sắc thiên nhiên và nhân tạo làm nên bản chất của hội họa. Thanh tú vượt qua vẻ tao nhã trong mỹ nghệ, vươn đến những cảm xúc mãnh liệt hay xoáy xuống đáy uẩn khúc của tâm tư để làm nên nghệ thuật.

Trí tuệ là vế thứ hai, như thành phần đối xứng thường gặp trong thiên nhiên trên một chiếc lá chẳng hạn. Trí tuệ nơi đây là một suy tưởng, hay nhiếu ý nghĩ đồng quy, bồi đắp vào quá trình hình thành một bức tranh. Trí tuệ là thành tố, có khi đến trước, như gợi hứng, nhưng nó chưa phải là nội dung như người xem có thể hiểu lầm. Nội dung bức tranh là tổng thể họa phẩm, tạo nên rung cảm cho người xem, có khi vượt qua dụng tâm và dự đoán của tác giả.

Đây là một điểm lý thuyết thẩm mỹ, cần nắm bắt để thưởng ngoạn, đánh giá đúng mức một họa phẩm, thậm chí một họa tiết. Ví dụ, không tiêu biểu nhưng cụ thể và đơn giản nhất, năm nay Kỷ Sửu, năm trâu, Thanh Trí vẽ trâu. Nhưng đây không còn là con trâu kỷ sửu, mà là hình tượng thân thương hiện ra từ kỷ niệm, tâm thức của họa sĩ, do đó Thanh Trí âu yếm thực hiện hai bức tranh dưới đề tài « đôi bạn » (trâu) và « Mẹ con » (trâu). Một mặt dùng những đường nét mảnh mai, màu sắc dịu nhẹ để thăng hoa đời sống cần lao, lam lũ ở nông thôn, mặt khác tạo được niềm huyền đồng cảnh-vật-người, là chủ đề thường xuyên trong tranh bà. Cũng như danh họa Nguyễn tư Nghiêm hàng năm vẽ tranh con giống theo âm lịch, nhưng nội dung vượt hẳn mười hai con vật theo can chi.

Tiếng Việt ta có từ láy « vẽ vời », nghĩa hẹp là kiểu cách, bày vẽ vô ích. Trong hội họa, vẽ là vời, là mời gọi. Năm Sửu mời gọi con trâu ; trâu vời gọi tình đôi lứa, đưa đến tình mẹ con, tất cả dẫn đến bức tranh, làm nên thế giới  nghệ thuật. Đi cày, ai cũng biết đặt trâu trước cái cày ; nghệ sĩ không được cái may mắn của nông phu : cầm cây cọ, trước giá vẽ, có khi anh không biết đâu là con trâu, cái gì cái cày. Có bột mới gột nên hồ, ai cũng biết vậy, nhưng trước một họa phẩm, đâu là bột, đâu là hồ, người xem phải phân vân.

Phân vân là đòi hỏi của mỹ cảm. Trước vẻ tráng lệ của cánh đồng hướng dương, chúng ta say đắm chẳng chút phân vân, như khi đứng trước họa phẩm «  Hướng duơng » của Van Gogh. Nhìn cành hoa huệ, rồi nhìn sang tranh Tô ngọc Vân, trước đóa hoa sen rồi ngắm tranh Monet, hay Nguyễn Sáng, cũng vậy thôi. Tác phẩm nghệ thuật đòi hỏi chút phân vân tư lự, rồi mới đắm say. Nhìn hoa huệ, hoa sen anh không cần, không nhất thiết phải góp phần vào tạo vật. Nhìn tranh, anh phải tham dự, có khi đồng tác với tác giả làm nên một trinh tiết mới cho họa phẩm.

Trâu là vật thực, tình bạn, tình mẹ con là tình thực ; cũng như những con chim bồ câu thường xuyên xuất hiện trong vũ trụ Thanh Trí, là vật thực. Nhưng vào đến tâm thức chúng ta hôm nay, nó biến hóa thành huyền thoại. Như lối lắp ghép của Max Ernst, Thanh Trí lắp ghép những mảng truyền thuyết, chính bà cũng ý thức khi đặt tiêu đề một bức tranh lớn «  Đất Mẹ và Huyền thoại ». Bà vẽ một người mẹ nằm nghiêng ôm con vào lòng. Người mẹ quá trẻ so với tuổi con, tha thướt áo dài, chiếc nón lá che chân, giữa nhiều tàu lá chuối lót nền, bên bờ nước. Người mẹ tay ôm con, tay cầm ba nhánh hoa sen. Phải là ba nhánh. Trong góc trên bên trái, có thêm rồng bay lượn giữa tinh vân rạng rỡ. Hai mẹ con lim dim, an giấc, đứa bé tay vẫn cầm con chim hòa bình. Không có một lô gíc nào cả trong bức tranh, ngoài việc lắp ghép những mảng huyền thoại. Những họa tiết kể trên mang nặng nội dung biểu tượng, đến từ một lối vẽ ít được sử dụng trong nghệ thuật hiện đại, nhưng vẫn còn một lớp quần chúng ưa chuộng. Điển hình cho lối vẽ tượng trưng này, mà có người cho là minh họa, là bức Guernica nổi tiếng của Picasso hay một số tác phẩm Chagall. Yếu điểm và nữ tính trong tranh Thanh Trí là ở chỗ này chứ không do khí hậu lụa là như có người nói. Ta còn bắt gặp trong tranh các nữ họa sĩ trẻ hơn, như Bùi Suối Hoa hay Đinh Ý Nhi nhiều chất truyền kỳ và ký sự, dù các cô sử dụng kỹ thuật khác hẳn với tranh lụa cổ truyền.

Khi đổi chất liệu, nội dung tranh cũng thay đổi thay do yêu cầu kỹ thuật, nhưng không xê xích nhiều. Tranh sơn dầu Thanh Trí đường nét giản lược, nhưng màu sắc quyết liệt hơn, có khi đạt thành quả mới lạ. Nhất là với tranh trừu tượng, có lúc làm tác giả lúng túng, không biết đặt tên, gọi là « vô đề », có khi bà nối kết được với tập quán, gọi là « Hành trình của đá ». Địa chất cũng có lý lịch và oan khiên của nó ? 

Tranh sơn mài của Thanh trí rất đẹp, hào hoa và truyền cảm, tiếc rằng bà vẽ không nhiều, có thể vì loại tranh này đòi hỏi nhiều đầu tư công sức. Nhưng bà thành công, vì thoải mái trong thể loại cổ truyền, hợp với tạng vẽ công phu, lối suy nghĩ căn cơ. Tranh sơn mài tĩnh lược đường nét tối đa, buộc Thanh Trí phải tiết chế tài hoa. « Hoa tay » là sở trường của khách tài tử vẽ chơi, mà là sở đoản của họa sĩ chuyên nghiệp : hội họa đương đại ưu đãi những mảng màu lớn thay vì những đường vờn tinh tế. Do đó, sơn mài dù không phải là sở trường, mà lại  gạn lọc và tổng hợp được các thể loại tạo hình của Thanh Trí : giàu chuyển động mà trầm lắng, chan hòa ánh sáng mà vẫn e dè kín đáo. Tóm lại là thanh tú và trí tuệ.

Trí tuệ ở tranh Thanh Trí là những dòng suối trong, đồng quy về tình cảm, phục vụ lý tưởng. Thanh Trí là kẻ tham lam, khát khao thanh sắc, ánh sáng và chuyển động. Bà đổ dồn vào khung tranh tình yêu vạn vật, nhân loại và đất nước, với nhiều kỳ vọng và một thoáng u hoài.

Đến với Thanh Trí trước tiên là đi tìm nghệ thuật. Cuối cùng sẽ gặp Nguồn Sống.

Và Nguồn Sáng

Đặng Tiến

Paris, 11.05.2009

[1] Phụ lục tiểu sử : Nguyễn thị Thanh Trí tốt nghiệp ưu hạng khóa 1 (1957-1961) trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế ; Khóa Sư phạm hội họa Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định, 1962. 

24 năm dạy hội họa tại các trường : Nữ Trung Học Nha Trang, Hàn Thuyên (Nha Trang) ; Nguyễn Du, Văn Hiến (Sài Gòn). Đến Hoa Kỳ, 1987, thời gian đầu hành nghề họa sĩ tự do. Tu nghiệp về hội họa và tốt nghiệp Design Drafting, 1993, tại Cosumnes River College Sacramento.

Đã tham dự trên 26 cuộc triển lãm chung và cá nhân tại Việt Nam và nhiều quốc gia từ 1965 đến 2005. Cuộc triển lãm gần đây nhất, tại miền Nam California Hoa Kỳ, tháng 4 năm 2005.

Đã được các giải thưởng : The League Of Carmichael Artists Presents (Silence Color), Sacramento Fine Art Center (Old Man) ; California Art League (Reflection) ; The League Of Carmichael Artists Presents (The nature’s color)

Tác phẩm đã xuất bản : Tranh và Thơ Thanh Trí (Hoa Kỳ, 2004).

English version by J. Trần Tố Hoàng

Thanh Trí Nguyen is a lady-intellectual of exquisite talent, who devotes her whole life to Painting.

Thanh Tri Nguyen is an expert in many types of painting forms, including: design, aquarelle, silk painting, oil painting, and lacquer painting. It’s worthy to note that of her artworks, silk paintings are the most typical ones which shape up the very foundation of her art.

Thanh Tú and Trí tuệ (Refinement and intelligence) are the two prominent constituents which define Ms Nguyễn’s paintings. Lo! The combination of the two words Thanh and Trí – that make the name of our artist -- is a conjugate

union by chance, yet a happy-go-blessing of the Viet language

Essence of love

In the word Thanh tú, thanh denotes purity and brightness; and tú means cheerfully beautiful; tú also tells about a technique that uses five-colors in embroidery, painting, and drawing. Natural and manmade colors constitute the very substance of Painting. In fine arts thanh tú surpasses elegance, it rises up to one’s vehement emotions, and it whirls down the mystery of one’s mind to create art. 

Trí tuệ (intelligence) is the second constituent, which together with thanh tú make up a symmetric pair that is similar to the ones often seen in nature: for example, the pair of symmetric veins on a leaf. Trí tuệ is here understood as a careful consideration or a concurrence of ideas which consolidates the process of cretating a painting. Being a constituent of the pair, trí tuệ occasionally comes first as an inspiration, but trí tuệ is not yet the content of the painting as often misunderstood by the viewers. The content of a painting is in its wholeness. It transmits waves of emotion to the viewers, which, sometimes, even surpass the author’s intention and prediction

. ………..

Oxen are real animals; companionship and maternal love are real loves; the doves that often appear in Ms. Thanh Trí’s world are real living things as well. But as of now, when they reach the depth of our mind, they evolve into myth. Using Max Ernst’s fitting method,

Calling  for Peace – oil on canvas 30 x 30 ins

Thanh Trí Nguyen fits pieces of legend in a great painting that she consciously names «Đất Mẹ và Huyền thoại - Motherland and Myth», in which she paints a mother lying on her side and embracing her child. The mother, too young in comparison to the child’s age, is lying next to a water pool amid a bunch of banana leaves that line the ground, wearing a slender-soft-tender áo dài ( traditional Vietnamese dress), and covering her leg with a conical hat. ^.The mother embraces her child in her arm, and holds three stems of lotuses in her other hand. Let it be repeated: Three stems of lotuses. In the upper left corner of the painting a dragon is shown hovering in a splendid nebula. Mother and child, their eyes half-closed, are sleeping soundly, and the child is still holding a peace-dove in his hand. You surely can find no logic in the painting, except the action of fittìng chunks of legend. The above mentioned figures of the painting weigh heavily on its symbolic content, which comes from a painting method that is rarely used in today art, but is still preferred by a certain group of viewers. This symbolic painting method, called illustrative painting by some, has its type in Picasso’s famous Guernica and in a number of Chagall’s artworks. Essentiality and femininity of Thanh Trí’s silk paintings are found right here (in her Đất mẹ và Huyền Thoại – Motherland and Myth); otherwise, they are not revealed by their « silky ambiance » as stated by some critics. Yeah! We can also run into a lot of legend and chronicle in silk

Motherland and Myth    Oil painting  46 x 65 ins

When you change the painting material, the content of the painting will follow; yes this change is insignificant, however. Strokes and lines in Thanh Trí’s oil paintings are concise and summary, but her use of colors is such drastic that, occasionally, they result in unheard-of successes. This is especially true for her abstract paintings, which sometimes perplexes her enough, that she even doesn’t know how to name her artwork and ends up giving it such name as « Vô đề - No name » or, at times, as she is able to refer to tradition or custom, she would give her painting such name as « Hành trình của đá – Itinerary of Rock » Hey! Does geology  have its own curriculum vitae? Or is rock  also a victim of gross injustice?

Ms.Thanh Trí’s lacquer paintings are very beautiful, elegant, and emotive, but to our disappointment there are not many of them. Why? The reason could be this: Lacquer painting requires lots of energy and labor investment! Yet lacquer paintings bring to her great success ; perhaps, the motive for her success resides in her being more comfortable with this traditional painting form ; besides, it seems that it fits well in her own working way that requires  a great deal of minute details and hard works, and also in her radical way of thinking. In lacquer painting the simplification and reduction of strokes and lines reach its maximum; this forces Thanh Trí to regulate her exquisite talent. « Dexterity » is the forte of amateur painters, who paint just for fun, but it is professional painters’ foible: Modern Painting prefers large chunks of colors to subtle « touch-lines ». Therefore, though being not a forte of Ms. Thanh Trí, her lacquer paintings indeed purify and at the same time synthetize her types of painting forms : Rich in movement but deep in sedimentation, bathed in glowing light but shy and secretive. To sum it up: Thanh tú and trí tuệ - refinement and intelligence – are two characteristics of Thanh Trí Nguyen’s artworks.

In Thanh Trí Nguyen’s paintings, intelligence is like a source of ideas from whence streams of pure and clear vision diverge and then converge in her sentiment, in her good will to render service to her ideal. With great hope and a touch of nostalgia, she pours on her paintings her love for Nature, Mankind and Country

Contemplating Thanh Tri's paitings is, first of all, a search for art, and finally a meeting with the source of life and with the source of light

ĐặngTiến

Paris, 11.05.2009

Whirling wind

Lacquer 24 x 36 ins

         Sacramento 18-6 -2009

- 1961: Tốt nghiệp ưu hạng khóa 1 trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Huế.

- 1962: Tốt Nghiệp Khóa Sư phạm hội họa tại trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định, Sài Gòn.

- 1993: Tu nghiệp về hội họa, và tốt nghiệp về Design Drafting tại Cosumnes River College Sacramento.

- 2005: triển lãm tranh về thập niên 1980 –1990. Tập “Tranh và Thơ Thanh Trí” được ra mắt  tại miền Nam California, USA

- 24 năm dạy hội họa tại các trường trung học ở Nha Trang (Nữ Trung Học Nha Trang, Hàn Thuyên) và Sài Gòn (Nguyễn Du, Văn Hiến). Đến Hoa Kỳ năm 1987, thời gian đầu hành nghề họa sĩ tự do. Đã tham dự trên 40 cuộc triển lãm chung và cá nhân tại Việt Nam và nhiều quốc gia từ 1965 đến 2009.

Đã được các giải thưởng : “Autumn forest spirit” Mix media Excellence award 2009–“Sleeping in peace” Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center (SFAC), 2009- “ Some Holy Things” Water color, Excellence award, SFAC, 2007- “ Solar Eclipse” Oil, Second Place, SFAC, 2006 – “Silence Color”  oil, Second Place The League Of Carmichael Artists Presents  Sacramento Fine Art Center 1991-“Old Man” Oil,Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center 1990;

-“The nature’s color” Oil, Sacramento Fine Art Center 1990- “Reflection” Oil Honorable Mention 1989 ,

Đã tham dự trên 40 cuộc triển lãm chung và cá nhân tại Việt Nam và nhiều quốc gia từ 1965 đến 2009.

Tháng 4 năm 2005 triển lãm tranh ( thập niên 80 -90) va ra mắt Tập Tranh & Thơ Thanh Trí tại miền Nam California Hoa Kỳ,.

Tác phẩm đã xuất bản : Tranh và Thơ Thanh Trí (Hoa Kỳ, 2004).

Biography of the artist:

- 1961: Thanh Tri Nguyen was an honor graduate of the First Class (1957- 1961) of Hue National College of Arts.

- 1962: Graduated from National College of Arts, Teaching Departement, Gia Dinh Saigon, Vietnam.  

- Immigrated to the USA in 1987, she first worked as freelance artist then going back to Cosumnes River College of Sacramento to refresh her painting techniques and to study Design Drafting, and was graduated in 1993.

- 1965 to 2009, either as a host or contributor, she had 40 exhibitions in Vietnam and in foreign countries. Her last solo exhibition was held in Southern California, in April 2005.

- Art teachers for 24 years at different high schools in Nha Trang (Nha Trang High School for Girls, Han Thuyen) and in Saigon (Nguyen Du, Van Hien). And art classes

- Awards : “Autumn forest spirit” Mix media Excellence award 2009–“Sleeping in peace” Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center (SFAC), 2009- “ Some Holy Things” Water color, Excellence award, SFAC, 2007- “ Solar Eclipse” Oil, Second Place, SFAC, 2006 –“Silence Color”  oil, Second Place The League Of Carmichael Artists Presents  Sacramento Fine Art Center 1991-“Old Man” Oil, Honorable Mention, Sacramento Fine Art Center 1990; “The nature’s color” Oil, Sacramento Fine Art Center 1990- “Reflection” Oil Honorable Mention 1989 ,

Her literature works: Tranh và Thơ Thanh Trí – Paintings and Poems by Thanh Trí (USA 2004)

Receive and Give-  oil painting  - 36 x 36 ins