Ấn tượng tốt đẹp nhất của tôi về Miến Điện là chùa ở đây là chùa chung, không có trụ trì, không có “chùa của hòa thượng này” hay “chùa của ni sư kia”. Chùa là nơi các vị sư đến thuyết pháp, là nơi Phật tử đến để chiêm ngưỡng, tụng kinh, niệm Phật, ngồi thiền. Xong việc, ai về nhà nấy, các vị sư thì về tu viện. Điều kiện sinh hoạt trong các tu viện rất đơn giản.

Về đời sống xã hội và chính trị, trong vài năm qua, Miến Điện đã có những thay đổi ngoạn mục làm cho thế giới phải ngạc nhiên. Có hai yếu tố cơ bản cho những thay đổi kỳ diệu đó. Điều thứ nhất là mọi người, từ người dân bình thường cho đến các nhà lãnh đạo, kể cả những tướng lãnh độc tài, đều có lòng tin tôn giáo. Nhờ đó mà họ hiểu rằng ngoài những quyền lợi vật chất còn có những giá trị tinh thần nhiều khi còn quý giá hơn cả vật chất.

Điều thứ hai là các nhà lãnh đạo đều là những người có học. Nhờ vậy mà những tướng lãnh quân phiệt đến một lúc nào đó có thể biết lắng nghe và hiểu được nguyện vọng của người dân, có thể nhận thức được rằng quyền lực của thể chế độc tài và sức mạnh của súng đạn không phải là tuyệt đối và trên đời không có cái gì có thể tồn tại vĩnh viễn. Không có chuyển biến trong nhận thức của giới tướng lãnh trong quân đội và chính phủ, khó có thể có những thay đổi ngoạn mục không đổ máu như trong mấy năm qua ở Miến Điện.

Không biết đến bao giờ mới có những thay đổi tương tự như vậy ở Việt Nam mình!?

Võ Văn Cần