|
7. TÔ HỦ TIẾU NAM VANG, LY CÀ PHÊ H̉A TAN
VÀ GỢI NHỚ TẾT MẬU THÂN …
Ngày thứ năm ở Sài g̣n, tôi quyết định ở nhà một ngày với Má. Buổi sáng khi tôi thức dậy đă thấy Má lui cui dọn dẹp phía sau khu đất trống cạnh bờ sông. Tôi bước theo ra thấy Má đang vun mấy cây ớt. Nh́n dàn cây đang nghiêng nghiêng muốn đổ, tôi thưa Má để sáng nay ở nhà, hai má con sẽ sửa sang lại dàn cây. Má gật đầu, cười: “Ừ, cũng được chơ ở nhà không có việc chi làm cũng buồn. Nhưng mà đừng để bị té nghen!” Tôi chợt nhận ra Má bắt đầu dùng một số từ Nam bộ. Người Huế ít khi dùng từ ‘bị té’ mà dùng ‘ bị bổ” và thường kết thúc câu nói bằng từ “hí!” trong khi người miền Nam lại dùng “nghen!”. “Mà khoan đă,” Má tiếp lời, “con vô ăn điểm tâm đi rồi làm ǵ th́ làm!” Tôi lại nhớ là người Huế ít khi dùng “ăn điểm tâm” mà dùng “ăn sáng” và noái “mần chi th́ mần” thay v́ “làm ǵ th́ làm”. Khi tôi nói với Má nhận xét này. Má cười: “Ừ, th́ hàng xóm láng giềng đều là người Nam, ḿnh dùng từ ngữ Huế nhiều khi họ không hiểu mô con ạ. Nhập gia phải tùy tục thôi, con ơi!” Sau này khi đi dạy học ở Ban Mê Thuột, một “hiệp chủng quốc” như chúng tôi vẫn nói đùa với nhau, tôi càng thấy nhận định này của Má cực kỳ chính xác và nhiều khi tôi vẫn bị các em học sinh gốc Huế chay phê b́nh khi dùng nhiều phương ngữ miền Nam: “Răng Thầy người Huế mà Thầy noái như người miền Nam rứa? Coai chừng mất gốc đó nghe thầy!” Sáng nay Má cho tôi ăn một tô giống như bún tàu với rất nhiều giá, thịt heo xắt mỏng với phần mỡ trắng tinh, nhưng phần thịt lại có màu đỏ gạch và mấy miếng gan xào rất thơm lại lác đác mấy con tôm và một quả trứng cút. Bên cạnh là một chén nhỏ nước dùng bốc khói thơm lừng. Khi tôi hỏi là món ǵ mà hấp dẫn vậy, Má bảo: “Hủ tiếu Nam vang đó con. Món ruột của người miền Nam đấy. Sáng nay chị Hà dậy sớm đi ăn sáng ngoài tiệm rồi mua về cho Má con ḿnh hai tô đó.” Tôi ngạc nhiên vô cùng v́ từ hôm tôi vào đến giờ chỉ gặp và nói chuyện với chị đúng hai lần, mỗi lần cũng chỉ vài câu. Tôi thấy chị hơi có vẻ lạnh lùng nên cũng không dám tiếp xúc nhiều. Không ngờ chị biết hôm nay tôi ở nhà với Má đă chiêu đăi hai má con tôi món đặc sản Nam bộ này. Má chỉ ăn có nửa tô, c̣n lại trút hết cho tôi. “Con ăn đi cho no rồi ra sửa lại cái dàn cho Má.” Trong khi tôi đang say sưa thưởng thức bữa ăn của ḿnh th́ Má đă lôi từ đâu không biết ra đủ thứ đồ nghề: búa, kềm, đinh … “Hôm trước anh Hải đang làm dở th́ có lệnh hành quân nên anh c̣n bỏ đây. Con cứ ăn cho xong đă rồi làm. Vội chi, Má con ḿnh c̣n cả ngày mà!” Má ngồi nh́n tôi ăn rồi khẽ thở dài. Chắc Má đang nhớ anh Phước đang đóng quân ở Cam ranh và Cường đang học đại học tận ngoài Huế. Lúc tôi ăn xong, Má dành dọn tô chén rồi hỏi: “Con uống cà phê hí? Mà chỉ có cà phê ḥa tan thôi nghe, không có cà phê phin mô. À, mà con uống nóng hay đá?” Không đợi tôi kịp trả lời, Má đă quyết định luôn: “ Thôi, uống cà phê sữa đá đi. Sài g̣n ni nóng lắm, uống đá cho mát.” Cầm ly cà phê Má pha cho, tôi nhắc lại những gói cà phê ḥa tan trong mấy hộp đồ Mỹ được phát trong những ngày ở trại tạm cư Tết Mậu thân – hộp B1 có gói đường để uống “cà phê đen”, c̣n hộp B2 th́ có gói kem và sữa bột để uống “cà phê sữa”. Má gật đầu rồi nhắc lại chuyện qua thăm mộ cô Thượng bên khu đất trường Sư Phạm phải đi ngang Tổng hội nơi có xác ông Việt cọng c̣n trẻ măng đang śnh “thúi ơi là thúi” (sau này Ba tôi và mấy anh em tôi cùng mấy chú trong Ban quản trị khu tạm cư Bán công đă đào hố cạnh hàng rào để chôn cái xác này). Rồi chuyện mấy má con đi từ trường Bán công, ngược lên trường Jeanne D’Arc, rồi lại ṿng qua phía sau lưng Bưu điện để đến thăm gia đ́nh chị Anh Đào bạn chị Khánh, măi vui khi về trời nhá nhem tối, đường vắng tanh, đèn đóm không có, lại lất phất mưa, mấy Má con phải vừa đi, vừa chạy, vừa sợ v́ biết trong Bưu điện vẫn đang c̣n xác mấy ông Việt cọng chưa chôn. Sau khi Má mất, Giao đă t́m lại được trong những di vật của Má một lá thư dài viết cho chị em tôi nhưng Má chưa kịp gửi đi. Trong thư Má nhắc nhiều về những ngày chạy loạn năm Mậu Thân, những vất vă Má đă nếm trải để giữ được một chỗ trên chuyến tàu đêm 28 tháng Tư kinh hoàng khi phải bỏ quê hương ra đi không mong có ngày trở lại, những gian khổ Má phải chịu đựng trong thời gian sống ở trại tỵ nạn. Chị em chúng tôi nghẹn ngào đọc thư Má, mắt rưng rưng và tai vẫn như nghe tiếng guốc mộc Má đi lộp cộp, lộp cộp trên đường Phan Bội Châu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Hoàng Hoa Thám, Trương Định, Phạm Hồng Thái và nhiều con đường khác ở thành phố Huế quê nhà trong những ngày chạy loạn Tết Mậu Thân. _____
Thư Má :
|
