|
TỰ TỬ HỤT Nguyên tác Shinju Misui của Hiraiwa Yumie
1 Ông Yohei gỡ chiếc màn cửa noren bằng vải nhuộm màu lam đậm, chỉ chừa lại gịng chữ “Hiệu cơm Manya” màu trắng, treo trước cửa hiệu. Đó là một đêm tối mờ mịt và khí trời hơi ẩm ướt. Vầng trăng khuyết đă nhô lên bên kia sông Okawa. -Ông ạ! Người vợ bước ra cửa, nói: -Không chừng đến khuya trời mưa ông ạ. Tuy không nhằm mùa lạnh, nhưng bất giác bà ta cũng kéo hai ống tay áo chồng lên nhau. -Đằng nào th́ cũng ướt thôi. Dù trời có trăng sáng hay mưa… Yohei suưt buột miệng nói “Sắp tự tử mà vẫn c̣n sợ trời mưa hay sao” nhưng đă kịp giữ lại.
Trong ánh
sáng tù mù của chiếc đèn lồng treo trước cửa, nét mặt của vợ trông
tiều tụy đến đáng thương. Chỉ trong ṿng nửa năm qua, bà đă già sộc
đi đến năm sáu tuổi và gầy rộc cả người, tuy chỉ kém chồng năm tuổi,
mùa xuân này bà mới 52 tuổi. Con người ta đến lúc đă sa cơ thất thế th́ chỉ trong mười ngày cũng già đi đến năm mười tuổi. -Tôi tắt đèn đây, ông ạ. Người vợ tên Tsune nói, rồi như quả quyết thổi tắt ngọn nến thắp trong chiếc đèn lồng có viết tên hiệu Manya. Đàn bà sức yếu chỉ thổi một hơi không đủ tắt được. Ngọn lửa rung rinh, bị bạt sang một bên đến hai ba lần mới tắt hẳn, khiến hai vợ chồng ông Yohei chạnh ḷng nghĩ đến mạng sống của họ cũng đă đến ngày tàn. Trên sông Okawa, một con thuyền đang ngược gịng, trên thuyền vọng ra tiếng đàn shamisen rộn ră. Có lẽ đó là thuyền chở khách đi ngắm hoa anh đào trong đêm ở bên Mukojima trở về. Đôi vợ chồng già đứng trước cửa hiệu nh́n theo chiếc thuyền rộn ră tưng bừng đi qua. -Bà nó.. Ông Yohei cắp lại chiếc màn noren đi vào nhà trước. Người vợ chậm chạp theo sau. Gian bếp lạnh ngắt như đồng. Bầu không khí ảm đạm trong khoảng sáu tháng nghỉ bán hàng bao trùm lên cả gian bếp. Từ khi có sự cố xảy ra, các bếp chưa hề được nhóm lửa. Những chiếc nồi vạc, nồi đồng lớn nằm im ĺm trông cứ như là vô tích sự. Chỗ ấy là gian bếp của cửa hàng, c̣n bếp riêng của gia đ́nh ông bà th́ ở đằng sau. Ông Yohei bước lên gian giữa, thắp đèn trên bàn thờ thần. Ông cũng mở cửa tủ thờ Phật ra. Ông quỳ xuống, lâm râm đọc bài kinh Bát nhă thường tụng sáng chiều, đọc xong lại tụng thêm một bài kinh xin từ Chùa Bồ Đề. Bà Tsune ngồi gục đầu xuống trông thật thản hại sau lưng chồng. Tụng kinh xong, không c̣n chuyện ǵ để làm, hai vợ chồng thẫn thờ ngồi quay mặt vào nhau, chỉ biết chờ cho đến lúc thiên hạ ngủ yên. Trong lúc trước cửa vẫn c̣n người qua kẻ lại th́ không thể nhẩy xuống sông tự vẫn được. Ông Yohei cầm gói giấy bọc tất cả tiền bạc c̣n lại có ghi chữ “Tiền tang lễ” để vào một góc bàn thờ Phật. -Nếu xác không nổi lên ngay trên sông Okawa mà trôi luôn ra biền làm mồi cho cá, th́ cũng không cần tang lễ chôn cất ǵ cả...Nhưng đây là để pḥng khi nhỡ mà lại tấp vào đâu th́ phải cần đến. Ông nói như phân bua với người vợ già. -Ông đừng nói những chuyện nghe ghê quá.. -Có sao đâu..Lúc ấy th́ hồn đă ĺa khỏi xác rồi c̣n ǵ. -Tôi với bà thế nào cũng được về chốn Cực Lạc. Từ thuở cha sinh mẹ đẻ đến nay, không bị ai lừa mà cũng chẳng lừa gạt ai, chắc hẳn là ḿnh cũng chẳng làm điều ǵ tội lỗi cả.
-Thế nhưng,
ḿnh cũng có thể vô t́nh phạm phải tội ǵ rất nặng mà không hay ông
ạ. Nếu không, th́ tại sao vợ chồng ḿnh vẫn ăn ngay ở lành mà nay
lại ra nông nỗi này… -T́nh cảnh đến ra nông nỗi này, thấy c̣n may là ḿnh không có con. Nghe vợ nói trong tiếng khóc, ông Yohei vừa gật đầu vừa nghĩ đến đứa con trai duy nhẩt đă chết mười lăm năm trước. Nếu nó c̣n sống th́ dù có phải cạp đất mà ăn th́ chắc là hai vợ chồng cũng phải cố t́m đường sống. Vợ chồng ông Yohei bây giờ không c̣n ǵ để phải cố vượt qua mọi gian khổ mà sống cho bằng được. Quá nửa đêm, bên ngoài đă lặng yên như tờ. Không c̣n nghe tiếng người đi tuần canh pḥng hỏa hoạn. -Sắp đến lúc rồi... Ông Yohei cố làm ra vẻ thản nhiên, bước xuống nền gian bếp. -Ông.. -Bà đợi đấy, tôi ra xem thử cái đă. Ông Yohei nhấc một cánh cửa ngách lên, tḥ đầu ra xem thử, th́ bỗng cất tiếng kêu thảng thốt. -Không được! Đừng! Đừng! Rồi cứ thế, ông chạy bổ ra, nên bà Tsune cũng vội vàng chui ra theo. Ngay gần cửa hiệu có một bức tường đá nhô ra ngoài sông Okawa. Đứng trên bức tường ấy mà nhẩy xuống sông th́ chắc chắn là chết thôi. Ông Yohei đang co kéo với một người nào ở trên ấy. Bà Tsune vừa chạy tới th́ ông Yohei đang vừa thở hổn hển vừa gọi: -Bà nó đâu, giúp tôi một tay. Cô này định nhẩy xuống sông tự vẫn. Hai vợ chồng vừa xốc hai bên nách cô gái vừa cố lôi cô ta vào được trong nhà. Cô ta như người mất trí, cứ đ̣i “Buông tôi ra”,”Hăy để cho tôi chết”.
Hai ông bà
nh́n cô gái ngồi gục đầu trên nền gian bếp mà khóc, rồi lại nh́n
nhau. -C̣n trẻ như cô mà cũng muốn chết sao? Lạ thật. Ông nói rất thực ḷng. -Nói thực ra th́ vợ chồng tôi cũng sắp nhảy xuống sông tự tử đây. Không ngờ là cả cô cũng muốn chết nữa. Tiếng khóc nấc của cô gái nhỏ dần. Như thể cô đang ngẫm nghĩ về lời của ông Yohei. -Thôi th́ cô cứ vào đây. Đêm hăy c̣n dài. Ông Yohei bước lên gian giữa cao hơn nền nhà bếp. Cô gái ngước mặt lên nh́n hai ông bà, Dường như cô cũng cảm thấy có điều ǵ khác lạ, v́ đă nửa đêm mà hai vợ chồng già vẫn ăn mặc chỉnh tề, và khắp nhà thoang thoảng mùi hương, bàn thờ Phật th́ thắp đèn nến sáng choang. Nét mặt cô hiện rơ vẻ ngạc nhiên. -Cô hăy vào đây cái đă. Có câu “Đi đường xa th́ cũng nên có bầu bạn cùng đi”. Nếu cô nhất định đ̣i chết cho bằng được, th́ chết cùng với vợ chồng tôi luôn thể cũng được. Bà Tsune bỗng cảm thấy như là chỗ thân quen với cô gái, có lẽ v́ cô gái định tự tử ngay trước khi mà vợ chồng bà cũng đang định tự tử. Bà kéo áo lại cho cô gái vừa nói: -Sao ông lại nói thế. Cô gái khẽ mỉm cười e thẹn rồi rụt rè bước lên thềm nhà. -Cô c̣n trẻ, không được làm liều thế. Ông Yohei vừa quở trách cô gái vừa cười nhăn nhó. Thật ra ông thấy ḿnh không có tư cách để quở mắng ai cả. Cô gái cứ ngồi yên ở chỗ vừa bước vào, hai vợ chồng ông Yohei cũng cảm thấy lúng túng làm sao ấy. -Thôi th́ ta cứ pha trà uống cái đă. Ông bảo bà thế, và bà Tsune cũng đi pha trà. Đúng lúc ấy, họ để ư thấy cô gái sôi bụng v́ đói. Trong đêm vắng, tiếng sôi bụng nghe rơ mồn một. Bà Tsune lẳng lặng vào bếp rồi bưng lên một chén cơm chan nước trà ochazuke, cùng với món củ cải kho có sẵn được hâm nóng lại, và dưa muối. Chỉ có thế mà cũng đủ khiến cô gái rưng rưng nước mắt và nuốt nước bọt. Cô gái chần chừ do dự trước bát cơm mà bà Tsune dọn ra, nhưng chỉ trong khoảnh khắc sau đó, cô đă cầm đũa lên ngay. Cô gái ăn thật khỏe. Nh́n cô gái ăn có vẻ ngon lành, ông Yohei cũng thấy đói, bảo “Tôi cũng ăn, bà cũng ăn đi”, thế là ba người cùng ăn cơm chan nước trà. Hóa ra từ sáng đến giờ cả hai vợ chồng đă ăn uống ǵ đâu. Cô gái ăn xong trước tiên, buông đũa, cúi đầu nói: -Cháu cảm ơn ông bà. -Nếu cô muốn ăn nữa th́ tôi thổi cơm cho. Gạo th́ ở đây c̣n khối. -Gạo c̣n khối…? Cô gái tỏ vẻ ngạc nhiên. -Thế là lúc năy hai bác bảo định tự tử chỉ là nói đùa thôi, phải không ạ? -Không đùa đâu. Tối nay hai vợ chồng tôi định tự tử đấy chứ. -Tại sao ạ? Gạo c̣n khối ra đấy mà sao phải tự tử ạ? Cô gái hỏi rất thành thật, nên tuy không định nói mà ông Yohei đă kể cho cô nghe đầu đuôi sự t́nh. -V́ thấy chán đời… Chúng tôi làm nghề nấu cơm hộp bento đă ba mươi năm nay. Cô thấy đấy, tuy cửa hiệu chật hẹp nhưng cũng có bốn năm người làm công. Vậy mà vào mùa hè năm ngoái, chúng tôi đă gây ra sự cố làm phiền tới khách hàng ăn cơm hộp bento của hiệu Manya này. -Làm phiền ư..? - Đó là do con tôm trong hộp cơm bento…Sáng hôm ấy mua được tôm giá rẻ, cứ nghĩ là cho vào hộp cơm th́ chắc là khách ăn cơm sẽ vui ḷng, mà hộp cơm trông cũng đẹp hẳn lên. Nào ngờ cũng v́ thế mà gặp vận hạn, là do h́nh như mớ tôm ấy bị ôi, lại thêm hôm ấy trời nóng quá nữa. Khách ăn hộp cơm bento hôm ấy đều bị đau bụng, tháo dạ ghê gớm lắm, c̣n lên cơn sốt nữa… May mà không có người chết, nhưng việc này cũng bị thiên hạ bàn tán xôn xao cả lên. Ông Yohei thở dài, kéo lại gần chiếc khay để thuốc lá hút sau khi ăn, đoạn kể tiếp -Dĩ nhiên là chúng tôi đă ra sức bồi thường cho khách, không những chịu trang trải tất cả tiền thuốc thang, mà c̣n đền cho khách cả tiền lương đă mất v́ phải nghỉ việc. Từ sáng đến tối những lo đến thăm từng người khách, đến nhà nào cũng bị nặng lời nhiếc mắng. Th́ cũng phải thôi. Ai đời lại ngă bệnh v́ hộp cơm bento đă mất tiền mua, đúng là bỏ tiền đi mua cái vạ vào thân. Chúng tôi đến từng nhà xin lỗi. Nếu là thợ mộc thợ hồ đă phải nằm một chỗ nghỉ việc bao nhiêu ngày, th́ đền cho người ta ngần ấy. Không phải là chúng tôi nghĩ xấu về họ đâu, mà về sau đă có người mách lại cho chúng tôi biết là có người đă khỏe hẳn đi làm được rồi, nhưng vẫn cố t́nh giả vờ c̣n đau ốm để bắt chúng tôi phải trả chỗ tiền công ấy cho họ. Nhưng chúng tôi không dám than văn ǵ cả, v́ sự việc vốn là do chúng tôi gây ra. Đi xin lỗi và bồi thường xong, th́ mùa thu cũng đă qua rồi.
Suốt thời
gian ấy không làm hàng họ ǵ được. Vụ việc ầm ĩ cả lên rồi cũng yên
ắng, ai cũng khỏe mạnh đi làm trở lại, xong vẫn có người c̣n đến
kiếm chuyện với chúng tôi. Nào là trong lúc ốm nằm một chỗ, khách
hàng quen thuộc bị nơi khác lấy mất, nào là hôn sự của con gái v́
thế mà lỡ dở, nào là vợ họ ngă bệnh v́ đă phải chăm sóc họ trong
suốt thời gian họ bị ốm…Tuy rằng chuyện đời thường vẫn thế, người ta
chỉ thừa cơ đem những chuyện ở đâu ấy ra mà đổ tại là v́ chúng tôi.
Bị bao nhiêu điều tiếng đổ vào đầu như thế, chúng tôi lâm vào bước
đường cùng, chẳng c̣n tâm trí đâu mà tức giận. Tất cả chỉ v́ đồng
tiền. Khi hiểu ra, chúng tôi thấy việc ḿnh thành khẩn xin lỗi cứ
như là ngớ ngẩn. Cứ lẳng lặng nghe họ nói, rồi gói bừa một món tiền
đưa cho họ là xong chuyện. Nh́n cảnh họ nhận tiền xong ngượng ngùng
ra về, c̣n thấy khôi hài nữa là khác. Mở cửa hiệu bán hàng trở lại nhưng cơm nấu ra chẳng có ai mua. Sang đến đầu năm mới cũng thế. Kẻ ăn người làm lần lượt bỏ đi, qua lễ setsubun (ngày 3 tháng 2) th́ người làm công cuối cùng cũng xin thôi việc . Hai vợ chồng thấy việc ḿnh làm trở nên vô nghĩa. Không c̣n niềm vui nấu cơm hộp bento thật ngon làm vui ḷng thực khách, mà ḿnh cũng nhờ thế có kế sinh nhai. Con cái th́ không, họ cũng chẳng có họ hàng thân thích để nương tựa, hay người quen nào có thể ra tay giúp đỡ họ. Có thể là cũng có đấy không chừng, nhưng hai vợ chồng họ đă ngoảnh mặt quay lưng lại với thế gian. Hai ông bà đem miếng đất và cửa hiệu đi thế chấp để vay tiền trả hết nợ nần. Chỉ c̣n lại món tiền nhờ Chùa Bồ Đề xây mộ cho ḿnh. -Ra là vậy. Cô gái nghe chuyện ra chiều ái ngại cứ cúi đầu lẩm bẩm măi câu này. Lúc ấy nghe có tiếng mưa trên mái nhà. -Thế là trời đổ mưa rồi.- Bà Tsune nói, giọng mệt mỏi. Bấy giờ trước cửa bỗng có tiếng người nói như quát tháo. Ba người bước ra th́ thấy có người đàn ông vớ lấy chiếc đèn ở điếm canh đ̣ trên bờ đê mà chạy đi. Nghe đâu là có chiếc thuyền đi câu bị lật. Sông Okawa dưới mưa đen ng̣m chẳng trông thấy ǵ cả. -Tối nay thế là không được rồi… Ông Yohei đóng cửa lại. Cho dù không có chiếc thuyền câu bị lật, dường như ba người đă bỏ lỡ dịp có thể chết được. Bà Tsune đưa cô gái vào nghỉ ở căn buồng dành cho người ăn người làm, trải chăn nệm ra cho cô. -Cô hăy ngủ đi đă. Có thức cũng chẳng làm ǵ được...
Cô gái ngoan
ngoăn cúi chào bà, rồi vào pḥng. Bà Tsune đóng cửa pḥng lại
-Này, bà nó
dán cho tôi miếng cao vào lưng, Lúc năy, khi ngăn con bé lại, tôi bị
vẹo lưng, đau quá đi mất. 2
Sáng sớm hôm
sau, một thứ âm thanh hiền ḥa đă đánh thức đôi vợ chồng già. -Chào hai bác ạ. Cháu xin vô phép hai bác… Cô đem cơm vừa nấu lên bàn thờ thần lẫn bàn thờ Phật để cúng, và dọn ba phần ăn bầy ra cho ba người. Ông Yohei chắp tay lạy trước bàn thờ rồi tụng kinh Bát nhă vẫn như thể không có chuyện ǵ cả. -Xin mời hai bác… Canh nguội mất thôi ạ. Cô gái giục, nên hai ông bà bèn ngồi ăn. Cơm canh đều rất ngon. Từ năm ngoái khi xẩy ra cớ sự đến nay, bà Tsune nuốt không trôi chỉ ăn chiếu lệ vài ba miếng, thế mà không ngờ hôm nay c̣n xới thêm bát nữa và húp đến ba chén canh. Ông Yohei th́ bảo cô gái xới cho đến bát cơm thứ ba, đang định nói chữa thẹn rằng sao mà ḿnh háu ăn thế. Ăn sáng xong, cô gái ngồi sụp xuống, đặt hai tay lên nền nhà và cúi rạp người xuống: -Cháu muốn thổi cơm để làm cơm hộp… -Được thôi… Cháu cứ làm đi.. -Nhưng thưa hai bác, một ḿnh cháu không làm nổi…Cháu muốn thổi một trăm phần cơm cơ ạ. -Một trăm phần cơm? - Hai ông bà nghe đến đây cũng phải giật ḿnh. -Thổi làm ǵ mà những một trăm phần cơm? -Cháu đem đi bán ạ. -Đi bán cơm hộp? -Xin hai bác cho cháu được tự ư làm trong một ngày, chỉ một ngày thôi.. Ánh mắt của cô gái lộ rơ một quyết tâm, khiến hai ông bà cũng bất ngờ. Hai ông bà lại nh́n nhau, rồi người lên tiếng trả lời trước là bà Tsune. -Được thôi, có sao đâu. Dù sao th́ từ giờ đến tối cũng chẳng có việc ǵ bận rộn cả. Ông Yohei vừa đi vào nhà bếp vừa cảm thấy như ḿnh đang làm một việc không b́nh thường. -Ông ơi, ông đi mua các thứ đi, chứ ở nhà chẳng c̣n ǵ cả. Người vợ già cầm gói tiền đưa cho ông mà nói giọng vui hẳn lên. Đấy chính là gói tiền có ghi chữ “Tiền tang lễ”. Ông lẳng lặng cầm lấy và đi ra. Khi ông về đến nhà, th́ cơm đă chín tới. Bà Tsune và cô gái cũng đă cho cơm vào các hộp gỗ. Ông làm tạm món củ cải kho với khoai, tảo bẹ và konnyaku. Bà Tsune th́ làm món trứng rán. Chẳng mấy chốc họ đă làm xong một trăm hộp cơm bento và chất lên chiếc xe kéo. Bấy giờ cô gái đến trước mặt hai ông bà căn dặn: -Hai bác hăy hứa là cho đến khi cháu đi bán về, hai bác không làm liều đấy nhé. Nhất định như thế nhé. Cô gái chờ hai ông bà gật đầu rồi, mới lạch cạch kéo xe chở cơm đi bán. -Con bé định làm ǵ thế nhỉ? Bà Tsune ngồi xuống bậc thềm nói vậy, nhưng giọng nói lại ra chiều vui vẻ. -Th́ bán cơm lấy tiền rồi bỏ đi đâu mất chứ ǵ. Biết thế th́ ngay từ đầu ḿnh đă cho nó một món tiền… Ông Yohei nghĩ bụng là chớ có chờ đợi mà uổng công. Ngay cả đến tên cô ta cũng c̣n chưa biết nữa là. Ông quay vào dọn dẹp trong bếp. ( Cũng được, chẳng sao. Chỉ là lùi lại một ngày, rồi cũng chết thôi.) Hai vợ chồng thờ thẫn chẳng biết làm ǵ trong khoảng thời gian c̣n lại của họ. Cơn mưa tối qua đă tạnh, bầu trời hơi có mây nhưng là một ngày ấm áp. Sông Okawa hôm nay rộn rịp những chiếc thuyền chở khách đi ngắm hoa anh đào. Tiếng xe chở hàng ngừng trước cửa hiệu là khi mặt trời đă ngả về tây. Trên sông bắt đầu có gió thổi. Trên xe không c̣n một hộp cơm nào cả. -Đang giữa mùa hoa anh đào nở, nên người đi xem đông lắm ạ. Cháu thử đem tới chỗ có vẻ đông người đi xem hoa, thế là bán được ngay ạ. Tuy cô gái nói thế nhưng nh́n cô th́ biết là để bán hết dược những hộp cơm ấy, không dễ dàng như cô nói. Cả người cô nhễ nhại mồ hôi và lấm bụi đen như bồ hóng. Thế nhưng trông cô gái lại như tràn trề nhựa sống. Cô đă dốc cạn sinh lực ra rồi mới phải, thế mà nguồn sống như vẫn c̣n đầy ắp khắp châu thân. Cô gái đi rửa chân rồi bước vào trong nhà. Cô dốc ngược chiếc túi vải vẫn ôm chặt nẫy giờ, những đồng xu rơi ra kêu lẻng xẻng. Cô gái đếm từng đồng tiền nhỏ trước vẻ kinh ngạc của hai ông bà. -Đây là tiền gạo, đây là tiền làm món kho, đây là tiền hộp gỗ, c̣n lại là tiền lời. Cô lại hớn hở đếm tiếp. -Trừ cả tiền than củi đi rồi, vẫn c̣n đủ cho ba người sống qua ngày. Cô gái đẩy tất cả số tiền đó đến trước mặt ông Yohei. -Xin bác thu lại số tiền này. Ông Yohei lúng túng nói: -Cô định làm ǵ thế? -Cháu xin bác ngày mai cũng lại cho cháu thổi cơm đi bán, cũng lại nấu một trăm phần cơm như hôm nay… -Cô nói thế là định làm ǵ mới được chứ? -Cháu ..cháu muốn sống ạ… Cháu không muốn chết nữa...Cháu muốn có việc làm …Có việc làm, để mà sống. Cô gái bật khóc nức nở, thấy thế hai ông bà cũng khóc theo. Sự sống dịu dàng ôm choàng lấy đôi vợ chồng già. Hôm sau, cô gái lại chất một trăm phần cơm lên xe đi bán. Nghe tiếng xe lăn xa dần, ông Yohei bỗng quả quyết nói: -Tôi cũng đi bán thử xem sao bà nó ạ. Ta làm thêm một trăm phần cơm nữa đi bà. Một trăm phần ấy th́ ông Yohei gánh đi bán 80 phần, phần c̣n lại bà Tsune đem ra bờ sông Okawa, lấy hết sức ra rao rơ to, gọi những thuyền bè đi lại trên sông: -Cơm hộp đây.. Cơm hộp ngon đây… Không c̣n xấu hổ hay sĩ diện ǵ nữa. Ngày thứ hai lại bán được gần hết hai trăm phần cơm. Ba người mừng rỡ, cầm tay nhau mà khóc. Cô gái tên là Ai. Sống chung với hai ông bà rồi, tuy cùng làm với nhau, nhưng Ai vẫn không kể chuyện ḿnh cho hai ông bà nghe.Tại sao cô lại muốn chết. Trước đó cô làm ǵ, ở đâu. Cô tuyệt nhiên không nói ǵ cả. Hai vợ chồng ông Yohei cũng không định hỏi ra cho bằng được, nhất là c̣n phải lo thổi cơm từ sáng sớm, cả ngày th́ đem đi bán, tối đến lại lo chuẩn bị sẵn cho ngày hôm sau, ông bà cũng không được thong thả mà hỏi nữa. Hoa anh đào ở Mukojima rụng hết rồi th́ lại có hoa mẫu đơn nở trong chùa. Tiếp đến là mùa hoa đằng. Tiết trời thật lư tưởng để du ngoạn ngoài đồng nội. Cơm hộp gánh đi bán rong rất đắt khách. Ngoảnh đi ngoảnh lại mà hai tháng đă trôi qua. Đến tháng 6, có một hiệu buôn gỗ ở Fukagawa đặt mua thật nhiều cơm tháng cho thợ mỗi ngày. T́nh cờ khi đi du ngoạn họ gặp Ai đem cơm đi bán, mua ăn thấy ngon quá bèn lặn lội hỏi thăm, t́m đến tận cửa hàng để đặt mua cơm tháng. Nhờ thế, dần dà khách quen ngày trước cũng trở lại đặt cơm. Ông Yohei nay cẩn thận c̣n hơn trước khi chọn mua vật liệu. và bỏ nhiều công sức vào hơn, như rau củ đều phải nấu chín, lại cho thêm quả mơ muối vào hộp cơm, có khi lại cuốn bằng lá cỏ trúc xanh. Kẻ ăn người làm bỏ đi nay có hai người đă đến xin vào làm trở lại. Đến lúc ấy th́ Ai cũng không c̣n phải đem cơm đi bán nữa, mà chỉ ở nhà tất bật làm lụng suốt ngày. Không đua đ̣i se sua, tính t́nh vui vẻ, giọng nói lúc nào cũng như reo vui. Bà Tsune để ư sắm sửa đủ bộ cho cô, nào kimono bằng vải lụa dệt Yuzen đang thịnh hành, với áo lót và đai lưng obi, toàn là những thứ mà cô gái trẻ nào cũng thích, nhưng Ai chỉ cẩn thận đem cất kỹ, ngày ngày chỉ mặc chiếc áo vải của người ăn người làm, thắt dây lưng dỏ, mà làm lụng cần cù. Quanh hiệu Manya không nhiều nhà cửa chen chúc, tiếp với bụi tre sau nhà là chiếc sân rộng của một nhà làm nghề nung ngói. Trước nhà là sông Okawa. Dọc theo bờ sông, bên trái có ruộng rau, tiếp tới là hai nhà làm nông. Phía bên phải là một nhà kho giữa khoảng đất trống và ngôi nhà lớn của một nhà địa chủ trong vùng. Hai vợ chồng ông Yohei lâu nay không qua lại thân thiết với hàng xóm láng giềng, nay tuy bỗng dưng trong nhà có thêm người lạ, cũng không có mấy ai đến rầy rà căn vặn hỏi han, thi thoảng có người đánh tiếng hỏi th́ cũng chỉ đáp rằng - Đó là đứa cháu họ xa. Ông bà cũng giải thích như thế với người ăn người làm trong nhà, nên trong hiệu Manya Ai cũng có địa vị cao hơn những người làm công khác. Thế nhưng Ai vẫn làm việc cùng với những người làm công, xem ḿnh cũng như họ, tṛ chuyện ḥa đồng vui vẻ. Đến cuối mùa hạ, Ai đă trở thành cô con gái không thể thiếu được trong hiệu Manya.
3 Măi đến độ cuối năm, vợ chồng ông Yohei mới để ư thấy là ban ngày Ai thường tươi cười vui vẻ hồn nhiên, thế nhưng trong đáy ḷng cô gái nhỏ này trĩu nặng một nỗi khổ tâm dường như ghê gớm lắm. Đó là có lần Ai bị cảm - thật là hiếm khi v́ ngày thường cô rất khỏe-. Ai cứ gượng dậy, bảo không sao đâu, nhưng bà Tsune ép cô đi ngủ sớm. Đúng vào đêm hôm ấy, nửa khuya bà Tsune chợt nhớ ra, mới đem áo cho Ai thay, v́ nghĩ rằng cô uống thuốc cho ra mồ hôi th́ nên thay ra áo khác, và bà đă đến pḥng Ai. Trước cánh cửa giấy shoji, bà sắp lên tiếng gọi th́ nghe có tiếng rên thảm thiết từ trong pḥng vọng ra. Mới đầu bà tưởng là Ai trở bệnh năng, nhưng tiếp đó bà nghe có tiếng Ai nói: -Anh.. Anh ơi …Tha cho em…Tha cho em… Giọng Ai như đang trăn trở dằn vặt mà khóc than … khiến bà bàng hoàng đứng sững lại. Rồi mở cửa bước vào, bà thấy cả nửa người Ai đă lăn ra ngoài chiếc nệm ngủ, mới biết là Ai đang mê sảng. -Ai…Ai.. Bà lay gọi cô gái dậy, th́ cô gái mồ hôi mồ kê nhễ nhại mở bừng mắt ra. Đôi mắt ngơ ngác sợ hăi nh́n quanh, khi chạm vào ánh mắt của bà Tsune cô mới như định thần trở lại, tỏ vẻ hoang mang lo sợ. -Cháu ... Lúc cháu ngủ mê… cháu có nói điều ǵ không ạ? Cô gái hỏi. Bà Tsune không nỡ nói thật là cô đă mê sảng, chỉ lắc đầu bảo: -Không, không có ǵ cả... Cháu ra mồ hôi thế có mệt không? -Không sao ạ. Ai có vẻ yên tâm nhoẻn miệng cười. Rồi cô nghe lời bà, trở dậy ngồi quay lại thay áo trong. Bà Tsune giật ḿnh v́ như cảm thấy chiếc lưng cô gái nặng trĩu điều ǵ u uẩn. Bà quay về pḥng kể lại cho ông Yohei nghe. -Chắc là tại con bé bị sốt – Ông Yohei không để ư lắm, chỉ đáp lại thế. -Nhưng tôi nghe rơ ràng là con bé đă nói “ Anh ơi ..Tha cho em…” mà. -Con bé có anh à.. Ḿnh chưa bao giờ nghe nó nói ǵ về chuyện ấy. Thế rồi khuya hôm ấy, ông Yonei thức dậy đi tiểu, lúc trở về pḥng ông chợt nhớ lại điều bà Tsune vừa kể, bèn đi tới tận pḥng của Ai. Th́ ông cũng nghe được rơ ràng câu nói trong lúc ngủ mê của cô. Giọng nói đau khổ phiền muộn: -Anh ơi…Tha cho em… Ông bà để ư thấy hầu như đêm nào Ai cũng rên rỉ nói mê như thế, chứ không phải chỉ trong đêm bị cảm sốt. Ông bà c̣n biết là khi chợt tỉnh v́ giọng nói của chính ḿnh, cô gái lại khe khẽ tụng bài kinh Bát nhă. Hai ông bà do dự măi không biết có nên hỏi rơ sự t́nh hay không. Họ cứ bàn bạc với nhau măi. Tuy nhiên hai ông bà e rằng nếu gặng hỏi mà biết được rằng Ai trằn trọc nói mê như thế là v́ một nguyên nhân sâu xa ghê gớm nào đó, th́ hóa ra là lại làm cho vết thương ḷng của Ai càng bị xé to hơn.
Cổ nhân cũng
đă bảo “Đừng làm kinh động đến quỷ thần th́ sẽ không bị họa.” -Ông ạ, hay là ḿnh cứ hỏi đi. Tôi cứ thử nghĩ nếu con bé ấy là con ruột của ḿnh, th́ ḿnh phải làm sao bây giờ. Có bậc cha mẹ nào lại nỡ để mặc cho con ḿnh đêm nào cũng vă mồ hôi ra trằn trọc khổ sở như thế không? Nếu là bị bệnh th́ cũng phải t́m thầy chạy thuốc lo chữa trị hay đi đền chùa cầu khẩn xin giải hạn, phải nghĩ cách nào chứ. Nếu trong quá khứ con bé ấy đă phạm tội ǵ tầy đ́nh đi nữa, th́ phải làm sao giúp nó đền bù tội lỗi. Nếu là cha mẹ, th́ v́ con, sẽ phải t́m mọi cách mới được. Ông với tôi lẽ ra đă chết rồi, mà c̣n sống được đến ngày nay, cũng là nhờ con bé ấy. -Bà nói phải.- Ông Yohei cũng gật đầu. T́nh cờ hai ông bà cùng nhớ lại dáng dấp của Ai vào buổi sáng sau cái đêm tự tử hụt, khi cô kéo xe chở cơm hộp đi bán về. Buổi chiều về tuy mệt lả như cái giẻ rách, nhưng hai mắt sáng rỡ, cô đă bầy số tiền kiếm được trong ngày hôm ấy ra trước mặt hai ông bà. -Lúc ấy con bé ấy đă nói đấy ông nhỉ. Là muốn sống. Muốn có việc làm để sống. Nó đă toan nhẩy xuống sông tự vẫn, nhưng đấy không phải là v́ chán đời mà muốn chết…Con bé ấy...chỉ bị dồn vào bước đường cùng thôi.. -Không biết là con bé đă làm ǵ …Tối hôm ấy ..nó từ đâu đến …? Chắc hẳn là từ nơi nào rất xa đến đây. -Trước đây con bé đă làm ǵ th́ cũng có làm sao đâu? Cho dù là kẻ trộm.. Việc ǵ con bé đă làm, tôi cũng sẵn sàng gánh tội thay cho nó... Tôi thấy con bé ấy với ḿnh như không c̣n là người dưng nữa. Bà Tsune nói mà nước mắt lă chă tuôn rơi. -Bây giờ tôi thấy tôi với ông chỉ có hai người sống với nhau măi thế này cũng buồn lắm ông ạ. Tôi với ông từ trước đến nay đă tâm niệm là sống trên đời không làm điều ǵ sai với ai cả. Nhưng chỉ một lần phạm phải sai sót là người đời đều quay lưng lại với ḿnh… Chưa bao giờ thấy buồn đến thế… Tối hôm ấy nếu ḿnh đă chết rồi, chắc hẳn là thiên hạ cũng chẳng ai nhớ đến ḿnh. Người đời xôn xao bàn tán chuyện ǵ bất quá cũng được ít lâu.. Rồi họ sẽ quên bẵng… Th́ cũng là điều đương nhiên thôi. Cho đến nay ḿnh sống cũng chỉ là cho riêng ḿnh, chứ chưa bao giờ liều ḿnh v́ ai cả. Vậy mà nay lại đ̣i người ta phải nhớ đến ḿnh sao? Ông Yohei nh́n vợ nói thao thao bất tuyệt …mà xúc động. Bà Tsune vốn là người đàn bà hiền lành, thậm chí c̣n có vẻ hơi chậm chạp, khờ khạo là khác. Vậy mà bây giờ bà bỗng như một ḥn lửa cháy rừng rực như thế.. -Ḿnh chết đi vào lúc này th́ sẽ không biết là ḿnh sống trên đời là để làm ǵ ...Tôi ấy à, tôi muốn để lại bằng chứng dù rất nhỏ nhoi, rằng ḿnh đă sống trên đời này…Tôi thương con bé ấy lắm…Tôi thương nó lắm. Tôi muốn làm được điều ǵ giúp nó. Tôi muốn được một lần làm bổn phận của một người mẹ, như mọi người đàn bà khác trên đời này. Ngoài hành lang bỗng có tiếng người ̣a lên khóc nức nở. Ai đang ngồi khóc ngoài hành lang. Cô vừa khóc vừa nhích dần vào trong pḥng, gập người cúi rạp xuống chiếu, nghẹn ngào nói đứt quăng trong tiếng khóc:
-Cháu đă giết
người… Cháu là một đứa giết người… 4. Sáng sớm hôm sau, ông Yohei được bà Tsune và Ai tiễn lên đường. Ông Yohei tay cắp nón, chân đi dép rơm có giây buộc bó lấy ống chân để đi đường xa. -Cho đến khi bác về, ở nhà tuyệt đối không được làm điều ǵ liều lĩnh hồ đồ nghe chưa. Ông Yohei vỗ vai Ai, dặn ḍ. Ai gượng cười mà nước mắt lưng tṛng. Toàn thân cô lộ rơ một sự phó mặc cho số phận an bài. Tối hôm qua, sau khi thú thật hết chuyện của ḿnh với vợ chồng ông Yohei. Ai bèn ngồi ngay ngắn lại, mà thưa với hai ông bà. -Lâu nay cô vẫn nghĩ anh ḿnh là người tồi tệ. Người làng cũng bảo trên đời chưa hề có ai xấu xa như anh cô… Mẹ cô và các em cô cũng đều oán ghét người anh. Nay cô lại lỡ tay giết chết anh, người mà ai cũng bảo là có bị giết chết cũng đáng đời. Cho nên cô thấy ḿnh nếu phải bị tội giết anh th́ có phần oan uổng. Thế nhưng trong lúc kể hết đầu đuôi câu chuyện với ông bà Yohei, cô mới chợt nhận ra rằng dù sao th́ ḿnh cũng có tội, và hiểu ra rằng ḿnh đă mang tội giết anh, dù có bị tội chết cũng cam ḷng... -Nhờ vậy mà từ nay, tối tối cháu sẽ không c̣n trằn trọc khổ sở nữa… Cô lau nước mắt trên khuôn mặt nhợt nhạt. Cô tỏ ư muốn ra đầu thú, nên nhờ hai ông bà dẫn đi. Bấy giờ đến lượt hai vợ chồng ông Yohei hoảng hốt. Là v́ nếu đă như vậy th́ phải đến tận nhà của Ai để nghe ngóng sự t́nh, rồi sau đó mới có thể tính xem nên làm thế nào.Và thế là ông Yohei phải lên đường ngay vào sáng sớm hôm sau. Nhà của Ai ở xóm Komaba trong làng Meguro. Từ sông Okawa đến đây khá xa. Ánh nắng mùa đông rọi trên chiếc nón lá, ông Yohei ra đi mà ḷng nặng trĩu. Nghe Ai kể th́ người anh khác mẹ của Ai là một tên vô lại, không ai trị nổi. Mới có mấy tuổi đầu đă rượu chè be bét, rượu đă làm cho đầu óc hắn mụ mẫm. Sau khi bố chết hắn hành hạ bà mẹ kế, lấy củi phang cả vào người bà rồi lôi xềnh xệch ra bờ sông, bỏ ở đấy đến sống dở chết dở. Tuy rằng Ai không dám kể ra, nhưng ông Yohei cũng đoán được rằng hắn định làm điều ǵ trái luân thường đạo lư với người mẹ kế c̣n trẻ tuổi tác không cách nhau là bao, nhưng bị bà cự tuyệt, nên hắn mới đối xử với bà như vậy. Hắn c̣n bắt mẹ kế và Ai cùng lũ em suốt ngày làm quần quật ngoài đồng mà chẳng cho ăn uống ǵ cả. Các em nhỏ c̣n bé bị bỏ đói kêu khóc th́ hắn đánh đập không thương tiếc. Hắn thật là quỷ dữ. Hôm ấy, Ai vừa ở ngoài đồng về, th́ thấy con quỷ ấy đang nắm tóc mẹ mà lôi xềnh xệch vào nhà kho, rồi đè bà xuống mà đánh thật tàn nhẫn. Thấy mặt mẹ chảy máu, và ngă quỵ xuống, Ai uất ức, gồng ḿnh lấy hết sức b́nh sinh mà lăn xả vào xô hắn ngă. Con quỷ lồm cồm ḅ dậy, nhưng v́ say rượu nên hắn c̣n đang loạng choạng, thừa cơ Ai lại lao tới xô hắn thêm một cái nữa. Con quỷ ngă vật ra, chúi đầu vào góc nhà kho có để chiếc cối đá. Nghe tiếng các em khóc, Ai mới định thần nh́n lại. -Chị ơi, chị chạy đi… -Chị chạy đi, chị ơi… Ai trông thấy trước mắt ḿnh là con quỷ đang ngă ngửa. Ai hoảng sợ đến mất cả hồn vía. Cô không c̣n nhớ rơ sự việc ǵ đă xảy ra sau đó. Chỉ nhớ là khi từ nhà kho chạy ra th́ đụng phải ông bác ruột ở làng bên đi tới, và Ai đă bỏ trốn. Khi đầu óc tỉnh táo trở lại, th́ Ai đang ở chỗ sông Okawa. Ông Yohei vừa đi vừa nghĩ, Ai bị ông bác bắt gặp lúc đó thật không may. Có lẽ mẹ Ai cũng không tài nào che giấu được mọi chuyện. Không biết sự t́nh sau đó ra sao. Trong vụ này, cái gai trong làng như đă được nhổ đi. Hơn nữa, Ai vốn không có ư giết anh, mà chỉ là lỡ giết chết hắn mà thôi. V́ không may nên mới có cái cối đá ở góc nhà. Tuy nhiên, dù là quỷ, là đồ vô lại, anh vẫn là anh. Giết anh em trong nhà là một trọng tội. Có lẽ trong thâm tâm ai nấy đều cảm thông cho Ai, nhưng chỉ là cảm thông mà không có cách nào giúp cô khỏi tội được. Trên đường đến Meguro, ông Yohei đă nghĩ hết cách này đến cách khác để làm sao cứu Ai. Chẳng hạn như hai vợ chồng ông dẫn Ai rời khỏi Edo đến xứ khác, lẩn lút mà sinh sống làm ăn, hay bỏ tiền ra t́m cách xóa tội cho Ai, không biết có được không… Nghe đâu là ở chỗ cửa quan, hễ có đồng tiền th́ xoay sở thế nào cũng xong. Cho nên ông có đem theo sẵn một món tiền lớn để pḥng hờ. Đến cổng làng có pho tượng Phật Địa Tạng, ông Yohei bèn hỏi đứa bé đang chơi ở đấy th́ biết ngay đường đến nhà Ai. Đó là một căn nhà nhỏ lợp mái rạ. Trên chiếu trải trước sân có hai đứa bé độ mười, với mười hai hay mười ba tuổi đang chơi ô ăn quan bằng hạt đậu. Thấy ông Yohei bước vào nhà, mấy đứa bé nh́n ông với ánh mắt ngờ vực. Trông chúng đứa nào cũng có nét nhang nhác giống Ai. Có tiếng chân từ trong nhà bước ra của một người đàn bà độ chừng ba bẩy ba tám tuổi. Chắc là mẹ của Ai. Ông Yohei cúi chào, hỏi: -Anh Sazo nhà ta vẫn khỏe chứ ạ? Sazo là tên người anh cùng cha khác mẹ với Ai. -Ông là ai ạ? -Tôi tên là Yohei. Có lần đi ngang qua đây th́ bị đứt dép, nên được anh Sazo để cho một đôi. Đôi dép ấy đi vừa vặn êm chân quá, nên lâu ngày lại có dịp qua đây, tôi định đến để nhờ bện cho một đôi nữa. Ông Yohei đă được Ai kể lại rằng ngoài công việc đồng áng, mẹ Ai c̣n bện dép rơm, nên đă nghĩ ra một cách nói dối như thế. -Ra là vậy… Người mẹ đă bớt vẻ ngờ vực. Bà lấy ra hai đôi dép rơm.
-Ông xem hai đôi dép này có được không ạ? Trả tiền xong, ông Yohei lại hỏi; -Anh Sazo đi vắng à? Người mẹ sụp hai mí mắt nh́n xuống mà đáp: -Thằng cháu ấy ..Mùa xuân năm nay …Bị đột quỵ mà chết rồi ạ. -Bị đột quỵ …à? Ông Yohei giật ḿnh chợt nghĩ: (Anh ta hăy c̣n trẻ mà ..?) Ông định cứ thế quay về, xong lại thấy không yên tâm. Liệu là có qua mắt được người đời cũng như quan trên với cái lư do đột quỵ ấy không nhỉ. -Thế c̣n..Nhà ta c̣n cô con gái là cô Ai th́ sao ạ? Đôi mắt người mẹ như có ánh lửa lóe lên. -Con bé ..đă đi ở cho nhà người ta rồi ạ… Bà nh́n thẳng vào mặt ông Yohei, ḥi: -Thưa ông..thế nhà ông là ai ạ? Ông Yohei nhận ra được là người mẹ đang ra sức chống đỡ. Ông cũng cảm thấy như có hơi người sau lưng. Quay lại nh́n th́ thấy một cậu con trai chừng mười tuổi, tay cầm ḥn đá đang đứng đấy. Trong đôi mắt ngước lên nh́n, tuy là ánh mắt trẻ thơ nhưng như có ẩn chứa điều ǵ. Ông lúng túng không biết phải giải thích làm sao. Đúng lúc ấy có một ông lăo tóc bạc phơ băng ngang qua vườn đi tới. Cách ăn mặc và mái tóc cho biết đó là một ông lang. Đi theo sau ông lang là đứa bé gái đă đi gọi ông đến. Đó là em gái của Ai. -Lăo là Genan, là anh của người đàn bà này. Ông Yohei nghĩ bụng, à ra thế, đây là ông lang bác ruột của Ai mà Ai đă gặp phải khi bỏ chạy, bèn nh́n mặt ông ta lần nữa. -Tôi tên là Yohei. -Ông quen với thằng Sazo à? -Thưa không phải ạ, chỉ là tôi được anh ta để lại cho đôi dép rơm…Anh ta đă mất v́ bị đột quỵ phải không ạ. -Vâng, đúng vậy. Cũng v́ thích rượu chè mà thành ra mất mạng. Bị lên cơn đột quỵ trong nhà kho, rồi chết ngay tức khắc. -Khi ấy là vào lúc nào ạ? -Hôm ấy là vào tối hôm mồng mười tháng ba. Tức là phải đến tận hai hôm sau cái ngày Ai chạy tới sông Okawa. -Ông là người đă chứng kiến lúc anh Sazo mất phải không ạ? -Phải rồi... -Bị đột quỵ phải không ạ. -Tôi là ông lang đă khám cho Sazo lúc ấy. Ông thấy có điều ǵ hay sao? Nét mặt của ông lang bỗng rắn đanh lại. Từ người mẹ đến những đứa bé là em của Ai đều đăm đăm nh́n ông Yohei. Đôi mắt nào cũng đều như bốc lửa, khăng khăng quyết bảo vệ đến cùng cái sự thực “bị đột quỵ”, làm ông Yohei hết sức cảm động. -Xin cảm ơn.. Ông cúi gầm xuống, khẽ sụt sịt. -Thật không uổng công tôi đến đây. Con gái tôi đang đợi ở nhà, tôi xin phép cáo từ ạ. Ông hấp tấp quay đi, th́ ông lang đă đuổi theo: -Thưa ông.. Có phải ông … Điều ông lang muốn hỏi hiện rơ ra trong mắt. -Ai…? Ông Yohei vội vàng xua tay, rồi lại cười nói: -Con gái tôi nó b́nh yên khỏe mạnh đang đợi tôi về. Chắc là nó đang sốt ruột mong tôi về. Tôi phải về ngay cho nó yên ḷng. Ông Yohei thấy ḷng lâng lâng. -Vâng… Tôi sẽ lại đến mua dép rơm ạ. Bước đi được một quăng ông chợt thắc thỏm lo âu. Chỉ sợ là nói rằng sau khi cháu đi rồi, Sazo c̣n sống được thêm hai ngày, rồi mới đột quỵ mà chết, th́ liệu là Ai có chịu tin là như thế hay không? Ông nhủ thầm trong tận đáy ḷng là sẽ thuyết phục cho Ai phải tin rằng đó là sự thật. Ông nghĩ bổn phận làm cha là phải làm cho con tin vào điều mà trước đó đứa con quyết không chịu tin. Được, nếu thế gian gọi đó là tội, th́ ḿnh và Tsune sẵn sàng gánh lấy cái tội ấy. Đương nhiên là quyết tâm ấy không khác ǵ với cái quyết tâm của ông lang đă quả quyết về chuyện bị đột quỵ. Khi đi ngang qua tượng Phật Địa tạng, ông Yohei ngoảnh lại. Ở đầu đường đằng kia, là ông lang và người mẹ cùng với hai đứa em đứng chụm vào nhau mà nh́n theo tiễn ông. Có thể nhận thấy điều ǵ như lời cầu nguyện từ bốn người ấy. Ông cúi gập người xuống mà chào họ. Và ông lại chợt nghĩ ra được một điều. Ai đă toan nhẩy xuống sông tự vẫn. Và nhờ thế mà đă cứu được tính mạng của hai vợ chồng ông. -Như thế là con bé ấy đă chuộc tội rồi.
Bước chân của
ông Yohei thế là lại càng nhẹ nhàng hơn. Quỳnh Chi dịch (13/2/2024)
|
