Thân Trọng Sơn

DU TỬ LÊ

( 1942 - 2019 )

          Du Tử Lê (1942 - 7/10/2019) tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam, miền Bắc Việt Nam. Sau Hiệp định Genève, 1954, ông di cư vào Nam cùng với gia đình. Đầu tiên ông định cư ở Hội An, Quảng Nam, sau đó là Đà Nẵng. Đến năm 1956, ông vào Sài Gòn và theo học trường Trần Lực, Chu Văn An, sau cùng là Đại học Văn Khoa. Ông làm thơ từ rất sớm, khi đang còn học tại trường tiểu học Hàng Vôi tại Hà Nội. Sau khi di cư vào Sài Gòn, Du Tử Lê bắt đầu sáng tác nhiều tác phẩm dưới nhiều bút hiệu khác nhau. Bút hiệu Du Tử Lê được dùng chính thức lần đầu tiên vào năm 1958 cho bài Bến tâm hồn, đăng trên tạp chí Mai.

Du Tử Lê từng là cựu phóng viên chiến trường, thư ký toà soạn cuối cùng của nguyệt san Tiền phong (một tạp chí của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà), và là giáo sư dạy giờ cho một số trường trung học Sài Gòn. Năm 1973 tại Sài Gòn, ông được trao Giải Thưởng Văn chương Toàn quốc, bộ môn Thơ với tác phẩm Thơ tình Du Tử Lê 1967-1972. Ngày 17-4-1975, Du Tử Lê cùng với Mai Thảo và Phạm Duy bị kết án tử hình vắng mặt trên đài phát thanh của Mặt trận giải phóng Miền Nam. Sau sự kiện 30-4-1975, ông tị nạn tại Hoa Kỳ, sống ở miền Nam California, tiếp tục nghề viết, và là nhân viên khế ước của Đài tiếng nói Hoa Kỳ từ năm 1996. Ông cũng từng là chủ nhiệm các báo Việt ngữ Nhân chứng, Tay phải, và Văn nghệ ở Mỹ.

Thơ Du Tử Lê rất nặng tình với quê hương, có nhiều bài thể hiện nỗi lòng mong mỏi của người xa xứ được trở về thăm đất mẹ. Những năm cuối đời, ông cùng với nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo đã có ý tưởng và thực hiện một số hoạt động với mong muốn thúc đẩy sự hoà giải và hoà hợp giữa các văn nghệ sĩ hải ngoại và quê nhà.

Các tác phẩm:
- Thơ Du Tử Lê (1964)
- Năm sắc diện năm định mệnh (1965)
- Tình khúc tháng mười một (1966)
- Tay gõ cửa đời (1970)
- Chung cuộc (cùng viết với Mai Thảo, 1969)
- Mắt thù (1969)
- Ngửa mặt (tiểu thuyết, 1969)
- Vốn liếng một đời (1969)
- Qua hình bóng khác (tiểu thuyết, 1970)
- Mùa thu hoa cúc (sách thiếu nhi, 1971)
- Sân trường mắt biếc (sách thiếu nhi, 1971)
- Chú Cuội buồn (sách thiếu nhi, 1971)
- Hoa phượng vàng (sách thiếu nhi, 1971)
- Một đời riêng (1972)
- Khóc lẻ loi một mình (1972)
- Chấm dứt luân hồi em bước ra (1993)
- Thơ tình (1996)
- Chỉ như mặt khác tấm gương soi (thơ, 1997)
- Trên ngọn tình sầu (tập tuỳ bút, 2011)
- Xương, thịt đời sau, máu rất buồn (tuỳ bút, 2012)
- Biệt khúc (thơ, 2013)
- Tuyển tập thơ Du Tử Lê (2013)
- Giỏ hoa thời mới lớn (2014).

Du Tử Lê (1942–2019) là một trong những nhà thơ nổi bật của miền Nam Việt Nam trước 1975 và tiếp tục sáng tác mạnh mẽ sau khi định cư tại Hoa Kỳ. Giới phê bình văn học nhìn nhận ông là một thi sĩ có phong cách riêng biệt, để lại dấu ấn sâu đậm trong dòng thơ tình và hiện sinh của văn học Việt Nam hiện đại.

Dưới đây là một số nhận xét tiêu biểu từ giới phê bình và các nhà văn về thơ Du Tử Lê:

Phạm Việt Tuyền nhận xét: “Thơ Du Tử Lê là tiếng nói của tình yêu, của thân xác, của luyến tiếc, của chia lìa và cả cái chết.” Ông khai thác tình yêu như một nỗi ám ảnh hiện sinh, pha trộn giữa cảm giác ngọt ngào và nỗi đau mơ hồ, rất đặc trưng cho tâm thức lưu vong.

Nhà văn Mai Thảo từng viết: “Thơ Du Tử Lê là một thế giới ái tình không trong trắng, không trinh nguyên, nhưng rất thật, rất người, rất đàn ông.”

Du Tử Lê được ghi nhận là người đổi mới hình thức thơ lục bát, đưa ngôn ngữ hiện đại và nhịp thơ tự do vào khuôn thức truyền thống. Ông cũng sử dụng nhiều biện pháp cách tân như ngắt câu đột ngột, dùng chữ viết thường toàn bài, hay cố ý tạo những khoảng rỗng (trống) mang tính ẩn dụ.

Một số nhà phê bình cho rằng thơ ông có xu hướng “giải cấu trúc” truyền thống thơ Việt, tạo nên cái đẹp của đổ vỡ, dang dở và khuyết thiếu.

Sau 1975, Du Tử Lê sống ở Mỹ và tiếp tục làm thơ, lúc này thơ ông thấm đẫm nỗi cô đơn của kẻ mất quê hương, và ám ảnh về thời gian, sự mất mát, thân phận.

Nhà phê bình Đặng Tiến nhận định: “Du Tử Lê là thi sĩ của chia ly, của những đoạn cuối – đoạn cuối tình yêu, đoạn cuối đời người, đoạn cuối một nền văn hóa.”

Du Tử Lê là một trong số ít nhà thơ Việt Nam được giải thưởng Văn chương Toàn quốc (1973) tại miền Nam Việt Nam trước 1975.

Tác phẩm của ông được nhiều nhạc sĩ nổi tiếng phổ nhạc, như Phạm Duy, Trần Duy Đức, Từ Công Phụng, góp phần đưa thơ ông đến gần công chúng hơn.

Du Tử Lê được đánh giá là một thi sĩ của cảm xúc cá nhân, của tình yêu hiện sinh, của cô đơn và khắc khoải thời đại, với một giọng thơ vừa nồng nàn, vừa thản
nhiên buốt giá, một phong cách không thể trộn lẫn.

Sau đây là một số bài thơ của Ông kèm theo bản dịch tiếng Pháp và tiếng Anh.

CHÂN DUNG

tôi ngồi trong nỗi tôi riêng
bên trong ghế lạnh, ngoài hiên bóng rời
phòng tôi trần thiết gương người
tường sơn kỷ niệm, vách bồi dáng xưa
tóc người chảy suốt cơn mưa
ngực thơm hoa bưởi, môi đưa bão về

tôi ngồi giữa cõi-tôi-khuya
có ai gõ cửa? mà nghe lá chào
tưởng người ngọn sóng lao xao
biển muôn năm gọi tôi nào có vui
người về có nén hương, thôi
cắm lên phần mộ hồn tôi úa vàng

tôi-ngồi-trong-cõi-nhân-gian.

PORTRAIT

Je m’assois dans mon moi secret
Dedans, chaise froide ; dehors, ombres muettes.
Ma chambre — décor d’anciens reflets,
Les murs peints de souvenirs, les cloisons, de silhouettes.
Les cheveux d’elle coulent sous l’averse,
Poitrine — fleur de pamplemousse, ses lèvres — vent qui traverse.

Je suis assis dans mon-nuit-moi,
Quelqu’un frappe-t-il ? ou les feuilles qui parlent ?
Je crois entendre la mer, sa voix
Appelle depuis toujours — et moi, sans joie.
Si elle revient, ce sera avec de l’encens,
Pour planter au tombeau de mon âme en silence.

Je suis-assis-dans-le-monde-humain.
 

PORTRAIT

I sit inside my private me,
Inside — a cold chair; outside — shadow set free.
My room adorned in faces past,
Walls painted with memories, echoes that last.
Her hair flows on in the rain,
Chest like pomelo bloom, lips bring storms again.

I sit in the realm-of-my-late-night-self,
Was that a knock? Or just the leaves themselves?
I thought she was a wave drawing near,
But the sea calls me forever — joyless, unclear.
If she returns, it will be with incense,
To place on the grave of my faded essence.

I-sit-in-the-realm-of-mankind’s-face.
 

HAI BÀI LỤC BÁT Ở QUÊ NGƯỜI
 

1.
đớn đau tôi ứa lệ trào
cây khô trên ngọn gốc hao dáng người
nằm co chân chạm ván đời
tay bưng ngực mỏng kéo hơi thở buồn
râu cùng tóc mọc, như gươm
rạch đâm ngang mặt những đường máu thâm
nhớ người rét buốt đêm câm
sương sa kính phẳng đã đầm đìa tuôn

2.
đến đây nắng cũng lạ người
chân đi dưới phố hồn ngồi tháp cao
tôi như quái vật chốn nào
ngu ngơ lỡ lạc bước vào cõi âm
rùng rùng những bóng dã nhân
đi qua, đi lại bước chân ngoài đời
bỗng thèm khát một tiếng thôi
bỏ tiền vào máy nghe lời chào ông.
 

DEUX BALLADES LUC BAT EN TERRE ÉTRANGÈRE

1.
Douleur en moi, les larmes montent,
Arbre sec, au sommet, l’ombre me hante.
Couché, genoux frôlant la planche,
Ma main sur ma poitrine mince – souffle étanche.
Barbe et cheveux, des lames surgies,
Tranchent mon visage de lignes meurtries.
Je pense à l’aimée, au froid muet,
La nuit où la buée inonde les reflets…

2.
Même le soleil ici m’étonne,
Mes pas sont en bas, mon âme en colonne.
Tel un monstre égaré sans nom,
J’erre sans savoir au pays des ombres.
Des silhouettes rôdent, bêtes sauvages,
Passent et repassent en plein paysage.
Je rêve d’un mot – rien qu’un son,
Mettre une pièce… pour entendre : “bonjour, Monsieur.”
 

TWO LUC BAT VERSES IN A FOREIGN LAND

1.
Pain wells up and tears arise,
A dry tree leans with human guise.
I curl up, feet near life’s board,
Thin hands on chest, breathe sorrow stored.
Beard and hair like blades grown wild,
Slash through my face, dark lines defiled.
I think of her, the frozen night,
Frost floods the glass with silent light.

2.
Even sunlight feels estranged,
Feet on the street, my soul out-ranged.
I’m like some monster out of place,
Wandering dumb into shadow’s space.
Figures pass like beasts unsaid,
Roaming and pacing, the living dead.
I crave one word—a human tone,
Drop coins to hear: “Hello, sir”… alone.
 

QUYÊN SINH

còn đây hạt bụi cuối đời
tiếng thơ tân khổ nụ cười quyên sinh
còn đây, hạt máu tử hình
nghe trong lịch sử ra hồn xác ai?
 

SUICIDE

Il reste ce grain de poussière à la fin des jours
Un vers nouveau, une douleur nue, un sourire de mort
Il reste ici une goutte de sang pour l’échafaud
Dans l’Histoire—quel esprit, quel corps crie encore ?
 

SUICIDE

Here remains a speck of dust at life’s last breath
A modern verse, a bitter smile, a vow of death
Here remains a drop of blood from the execution’s sting
In history’s echo—whose soul, whose flesh still sings?
 

NẠN NHÂN
 

1.
Em có còn đó không
chiều sông con nước mặn
tay mình làm sao che
kín mặt mình đã ố
hãy nói thẳng đời ta
hơn gì con chó dại
chuyên kiếm ăn quẩn quanh
bên bãi đời thừa thãi
em phải nhận đời em
chẳng đáng gì hãnh diện
ngày áo quần phấn son
ra vào như xác chết
đêm ngửa mặt nằm nghe
đời đi ngang sợi tóc

ai cũng thế sống đeo gông đời kẻ khác
ta mãi là nạn nhân
của chính ta ắp tràn dục vọng

3.
Em có nghĩ vậy không
cảnh đời này đã xế
hôm qua và ngày mai
không khác gì nhau cả
bóng vẫn quấn bên chân
thân vẫn dài ham muốn

miệng có thốt lời than
cũng tai mình hứng lấy

5.
Anh chạy đuổi theo anh
hoài hoài không thấy dạng

anh chạy đuổi theo em
giắt lưng nghìn tuyệt vọng

trên lộ trình trụi trơ
bàn tay nào vẫy vẫy...

hãy tự dỗ lấy mình
đừng nghĩ ta cô độc
hãy tự lau lệ mình
đừng thấy là bất hạnh

khi ta sống không đúng đời vẫn sống
thì can chi tra hỏi gốc căn mình
ví như anh không giữ nổi tình em
cũng có gì tủi hổ

7.
Đúng thế rồi đó em
đời mõm, đời sẽ rụng
tóc bạc sau khi đen
mà ta vẫn đội đầu đi lại

đúng thế rồi đó em
không tài nào biết được
bao giờ mình sẽ chết
và ai cầm vuông khăn
phủ che khuôn mặt ố

lúc ta chết mắt như còn muốn mở
vết chàm chưa kịp bay
(con dấu đời
của những ai bị sinh ra vì tiền thân mang nhiều trọng tội)

9.
Đúng thế rồi đó em
lòng như con nước đục
tình khác nào vuông khăn
đậy mặt người quá cố.
 

VICTIME

1.
Es-tu encore là, dis ?
Un soir, la rivière salée
Comment cacher nos visages
Souillés par les jours usés ?
Avoue-le, notre vie
Vaut-elle mieux qu’un chien enragé
Rongeant, affamé, sans but
Les restes qu’on a jetés ?
Reconnais-le, ta vie
N’a rien de glorieux à porter
Les jours fards, robes, habits
Ne sont que morts déguisés
La nuit, le regard levé
Tu entends la vie passer
Sur un cheveu effleuré…

Tous, enchaînés aux chaînes des autres
Nous sommes victimes
De nos propres désirs en nombre.

3.
Le penses-tu parfois ?
La vie penche, le soir tombe
Hier, demain – c’est pareil
Tout se répète, rien ne comble
L’ombre colle à nos pas
Le corps, ivre de sa tombe.

Et les plaintes que l’on jette
Reviennent dans notre oreille.

5.
Je cours après moi-même
Toujours, jamais je m’atteins

Je cours après ton ombre
Avec mille désespoirs en main.

Sur la route mise à nu
Qui donc agite la main ?

Apaise-toi tout seul
Ne crois pas à ta détresse
Essuie toi-même tes pleurs
Et rejette la faiblesse.

Quand vivre faux n’empêche pas la vie
Pourquoi chercher la cause de notre nuit ?
Si je n’ai pu garder ton amour un temps
Cela n’a rien de honteux… vraiment.

7.
Oui, c’est bien vrai, ma belle
Le monde mord, puis se fane
Cheveux noirs deviennent gris
Et pourtant, la tête tient.

Oui, c’est bien vrai, ma belle
Jamais on ne peut savoir
Le jour où l’on fermera
Les yeux sous un drap blême.

Et parfois l’œil s’ouvre encore à la mort
La tache n’a pas fui
(Sceau du sort
Pour ceux nés d’un lourd passé, sans répit)

9.
Oui, c’est bien vrai, ma belle
Le cœur est eau trouble, lasse
Et l’amour…
n’est qu’un linge
sur le visage d’un mort qui passe.
 

VICTIM

1.
Are you still there, I wonder—
An evening, the salt-tide slow
How can we cover our faces
Already marred long ago?
Let’s say it clear—our lives
Are no better than stray mad hounds
Scavenging scraps of waste
Where the surplus world abounds.
Admit it, your life too
Is nothing to feel proud of—
Your painted days, your gowns
Wander like corpses unloved.
And nights, eyes turned to air
You hear life cross a single hair.

We all wear chains of another’s life—
Forever the victim
Of our own cravings, thick with strife.

3.
Do you think this too?
This life already leans
Yesterday and tomorrow—
They blur like the same dream.
Shadows cling to our feet
The body wants, longs, leans.

Even the groans we utter
Fall back in our own ears.

5.
I chase after myself
Forever, never finding form.

I chase after you too
Wearing a thousand storms.

On this naked road ahead
Whose hand waves, torn and worn?

So soothe yourself alone—
Don’t believe you’re forsaken.
Wipe your tears yourself—
Don’t call it all misfortune.

When false living still lets life go on
Why question where we truly belong?
If I couldn’t hold your love in hand—
There’s no shame. Please understand.

7.
Yes, it’s true, my dear—
Life bites, then softly falls
Black hair turns to white
Yet we wear it, through it all.

Yes, it’s true, my dear—
No one can ever tell
The moment we will die
And who will fold the veil.

And when we die, our eyes may still seek light
The stain not yet gone
(The seal of life—
For those born with too much wrong)

9.
Yes, it’s true, my dear—
The heart is a muddy flood.
And love…
is just a cloth
That covers the face of the dead.
 

KHÚC THÁNG CHÍN

Này tháng chín, mùa thu về rất sẽ
Em biết không? Tôi kẻ đứng bên đường
Hồn tháng chạp, cuối đời khua tiếng gậy
Em từ tâm có đủ lượng bao dung?

Này tháng chín, mùa thu về như thể
Giữa đêm qua, có kẻ lén vào
Vườn hạnh phúc một người đang tập nói
Chàng phục sinh như một giấc mơ

Này tháng chín, mùa thu hồng, lối biếc
Mưa ở đâu? Ướt trí nhớ ai?
Chàng đứng lại bên kia bờ nước cuốn
Em bên này có lạnh đôi bàn tay?

Này tháng chín, mùa thu về rất mới
Bởi hôm qua có kẻ qua đời
Hồn thánh thiện lối vào thơm cỏ cũ
Em xạ hương từ quá khứ tôi

Này tháng chín, này em, này tháng chín
Em biết không, tôi, kẻ đứng bên đường
Hồn hải điển có bao giờ qui thuận
Bỗng bình minh như một cửa gương

Này tháng chín, lược đời tôi, hãy chải
Và cho tôi sợi tóc cuối chân ngày
Đêm tháng chạp tôi sẽ ngồi nối lại
Những con đường (những sợi tóc rơi)
Những con đường mãi mãi chả ai thôi
Quên nhắc đến bởi chính hồn em đó

Này tháng chín, nghe không lời nói nhỏ:
"Hoàng hôn em, tôi gửi một que... diêm".
 

CHANT DE SEPTEMBRE

Ô septembre, l’automne revient tout doucement
Le sais-tu, toi, je suis celui au bord du chemin
Âme de décembre, mon bâton claque en vent
As-tu, du cœur, la compassion sans fin ?

Ô septembre, l’automne revient tel un voleur
Entré cette nuit dans un jardin de lumière
Où un être apprenait à parler du bonheur
Ressuscité, tel un rêve éphémère

Ô septembre, rose automne, sentier d’azur
La pluie d’où vient-elle ? Mouille-t-elle la mémoire ?
Lui, debout de l’autre côté de l’eau qui court
Toi, ici – les mains froides ce soir ?

Ô septembre, l’automne revient tout neuf
Car hier un être a quitté ce monde
Son âme sainte sur l’herbe ancienne s’effleure
Toi, musc flottant de mon passé, profonde

Ô septembre, toi, mon aimée, ô septembre
Le sais-tu ? Moi, l’homme debout au bord du jour
Une âme marine ne revient jamais en cendre
Quand l’aube éclate comme un miroir d’amour

Ô septembre, peigne ma vie, je t’en prie
Et donne-moi le dernier cheveu du soir
En décembre je le tresserai, dans la nuit
En routes tombées (comme des fils d’espoir)
Des routes que jamais l’on n’ose taire
Car c’est ton âme qui les fait encore bruire

Ô septembre, entends-tu cette parole légère :
« Je t’envoie, au crépuscule… une allumette entière ».
 

SEPTEMBER’S REFRAIN

O September, autumn comes so tenderly
Do you know it, you? I stand beside the road
Soul of December, cane tapping destiny
Does your kind heart bear my heavy load?

O September, autumn slips in like a thief
Who last night crept into a garden bright
Where one was learning how to name belief
He rose again, dream-borne into light

O September, pink of fall, the path is blue
Where comes the rain? Whose memory does it wet?
He stands there—across the flood’s murky hue
Are your hands cold in silence and regret?

O September, autumn comes brand new and wide
Because yesterday, someone passed away
A saintly soul brushed through the grass and died
You are musk from my long-gone yesterday

O September, O you, O my September
Do you know it—I, the one who waits alone?
A soul at sea never truly surrenders
When dawn breaks like a doorway of stone

O September, comb through this life of mine
Give me one strand from the foot of day
In December night I’ll weave its line
Into roads (fallen hairs of gray)
Roads that no one ever dares ignore
Because your soul breathes them forevermore

O September, do you hear the whispered end:
“Twilight, my love—I send… a match to lend.”

MỘT BÀI THƠ NHỎ


Người về như bụi,
Vàng trang sách xưa.
Người về như mưa,
Soi tìm dấu cũ.

Tôi buồn như cỏ,
Một đời héo khô.
Tôi buồn như gió,
Ngang qua thềm nhà.
Thấy ai ngồi đợi,
Bóng hình chia đôi,
Sầu tôi lụ khụ.

Người về như sóng,
Buồn tôi quanh năm.
Người về như đêm,
Mơ hồ cõi chết.
Tình tôi phập phều,
Những tăm phụ bạc.
Lòng tôi gian ác,
Giấu trong miệng cười.

Người về như sương,
Ẩn sau lá động.
Người về như gương,
Thấy mình mất tích.

Người về như sông,
Tràn tôi, lụt lội.
Hồn tôi thả nổi,
Như khóm lục bình.
Sầu ai về cội.


UN PETIT POÈME

Tu es revenu comme poussière,
Dorant les pages d’un vieux livre.
Tu es revenu comme la pluie,
Cherchant les traces d’un souvenir.

Je suis triste comme l’herbe,
Fanée d’une vie sans eau.
Je suis triste comme le vent,
Errant sur le seuil d’une maison.
Quelqu’un attend, seul sur la chaise,
L’ombre est fendue — mon chagrin s’effondre.

Tu es revenu comme la vague,
Et mon chagrin dure toute l’année.
Tu es revenu comme la nuit,
Vague royaume entre vie et mort.
Mon amour flotte, fragile flamme,
Trahi par tant de brindilles éteintes.
Mon cœur cruel, hypocrite,
Cache le mal dans un sourire.

Tu es revenu comme la brume,
Derrière les feuilles qui frémissent.
Tu es revenu comme un miroir,
Où je ne me trouve plus.

Tu es revenu comme un fleuve,
Inondant tout ce que je suis.
Mon âme à la dérive,
Comme des jacinthes d’eau perdues —
Le chagrin retourne à sa racine.
 

A LITTLE POEM

You came back like dust,
Golden on the pages of old books.
You came back like rain,
Searching for forgotten marks.

I am sad like grass,
Withered from a lifetime dry.
I am sad like wind,
Passing a porch where no one speaks.
Someone waits in half a shadow,
My sorrow hunches in the dark.

You came back like waves,
My sorrow floods all year.
You came back like night,
Flickering on the edge of death.
My love floats like a trembling flame,
Among the splinters of betrayal.
My heart — so cruel —
Hides its thorns in smiles.

You came back like mist,
Behind leaves gently trembling.
You came back like a mirror,
Where I no longer exist.

You came back like a river,
Overflowing the banks of me.
My soul drifts like hyacinths,
And someone’s sorrow finds its root.



TÌNH SẦU

Ta như sương mà người như hoa
Dối gian nhau nát nụ hôn đầu
Tình đi từng bước trên lưng gió
Gieo xuống đời nhau hạt thương đau

Người một phương, ta cũng một phương
Phố cao ngày thấp nắng mưa trùng
Mắt sâu ẩn nhốt trời giông gió
Ta một hồn câm giông gió lên

Người ở đây, ta cũng ở đây
Lòng không như mặt lòng lệ đầy
Chân đi gió tạt sầu ba hướng
Tay vói một trời, trời mưa bay

Người đã vì ta tan ước mơ
Phấn son chưa ngát thịt da ngà
Môi non đã lỡ tình đau đớn
Mộng nữa theo trời hương hoa xa

Người chôn đời mà ta đắng cay
Cây im lá ngọn khói sương bày
Chim treo mỏ cóng trơ xương mục
Sống đã chẳng cùng chết sao hay?

Người ở đâu ôi người ở đâu?
Cỏ xanh còn áp má đêm buồn
Dế giun còn tiếc mùa ân ái
Từng phiến trời mang bao vết thương.


AMOUR TRISTE

Je suis la brume, tu es la fleur,
Mensonge et ruse fanent le premier baiser.
L’amour s’en va au dos du vent,
Semant en nous des graines de regrets.

Tu vas d’un côté, moi d’un autre,
Villes hautes, jours bas, pluies croisées.
Tes yeux profonds retiennent les orages,
Mon âme muette les appelle en secret.

Tu es ici, moi aussi, ici —
Mais nos cœurs loin, pleins de larmes cachées.
Le vent emporte mes pas vers trois souffrances,
Ma main tendue — la pluie noie le ciel.

Pour moi, tu brisas tes rêves fragiles,
Ton parfum encore vierge sur peau d’ivoire.
Tes lèvres jeunes ont goûté la douleur,
Et les fleurs du songe s’effacent dans l’air.

Tu t’enterres vivante, et moi, je souffre —
L’arbre silencieux fume ses feuilles floues.
L’oiseau figé, son bec cloué par le froid,
Si vivre sépare, mourir serait doux…

Où es-tu donc ? Ô où es-tu ?
L’herbe verte colle encore à la joue des nuits tristes.
Les grillons pleurent la saison des caresses,
Chaque coin du ciel porte ses blessures.
 

SORROWFUL LOVE

I am the mist, and you are the flower,
Deceit and lies crushed our first kiss.
Love walked away upon the back of wind,
Scattering seeds of pain into our lives.

You went one way, and I another,
Tall streets, low days, tangled rain and sun.
Your deep eyes held the storm inside,
While my mute soul called thunder to come.

You are here, and so am I —
But hearts don’t match, and tears run dry.
The wind drives sorrow in three directions,
My hand reaches skyward — the rain flies by.

You gave up dreams because of me,
Your scented youth, untouched, betrayed.
Your tender lips tasted bitter love,
And dreams dissolved into distant haze.

You buried your life, and I drink the pain,
The tree is still, its leaves turned smoke.
The bird hangs frozen, its beak decayed —
If life won’t join us, let death invoke.

Where are you now? Oh where are you?
Green grass still touches sad night’s face.
Crickets mourn the season of passion,
Each piece of sky bears its own wound.

KHI TÔI CHẾT HÃY ĐEM TÔI RA BIỂN

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
đời lưu vong không cả một ngôi mồ
vùi đất lạ thịt xương e khó rã
hồn không đi sao trở lại quê nhà

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
nước ngược dòng sẽ đẩy xác trôi đi
bên kia biển là quê hương tôi đó
rặng tre xưa muôn tuổi vẫn xanh rì

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
và nhớ đừng vội vuốt mắt cho tôi
cho tôi hướng vọng quê tôi lần cuối
biết đâu chừng xác tôi chẳng đến nơi

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
đừng ngập ngừng vì ái ngại cho tôi
những năm trước bao người ngon miệng cá
thì sá gì thêm một xác cong queo

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
cho tôi về gặp lại các con tôi
cho tôi về nhìn thấy lệ chúng rơi
từ những mắt đã buồn hơn bóng tối

Khi tôi chết hãy đem tôi ra biển
và trên đường hãy nhớ hát quốc ca
ôi lâu quá không còn ai hát nữa
(bài hát giờ cũng như một hồn ma)

Khi tôi chết nỗi buồn kia cũng hết
đời lưu vong tận tuyệt với linh hồn.
 

QUAND JE MOURRAI, EMPORTEZ-MOI VERS LA MER

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
exilé, je n’ai même pas une tombe.
Enterré en terre étrangère, la chair hésite à se dissoudre,
et l’âme perdue ne saura rentrer au pays.

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
le courant à rebours poussera le corps loin.
Là-bas, de l’autre rive, c’est ma patrie —
les bambous d’antan y verdissent toujours.

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
et ne fermez pas mes paupières trop tôt.
Laissez-moi, une dernière fois,
tourner le regard vers ma terre lointaine —
qui sait si mon corps l’atteindra vraiment ?

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
n’ayez pas honte ou pitié pour moi.
Des années durant, tant d’hommes ont nourri les poissons —
qu’importe alors un cadavre de plus, tordu, sans nom ?

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
que je retrouve mes enfants,
que je voie leurs larmes tomber
de ces yeux plus tristes que la nuit.

Quand je mourrai, emportez-moi vers la mer —
et sur le chemin, n’oubliez pas l’hymne national.
Trop longtemps déjà, plus personne ne l’a chanté —
ce chant lui-même semble devenu un fantôme.

Quand je mourrai, la tristesse prendra fin.
L’exil aussi cessera — au fond de mon âme.
 

WHEN I DIE, TAKE ME TO THE SEA

When I die, take me to the sea —
a life in exile leaves no grave behind.
Buried in foreign soil, my flesh may not decay,
and a restless soul cannot find its way home.

When I die, take me to the sea —
let the backward current carry my body.
Beyond the waves lies my homeland —
where ancient bamboo still whispers in green.

When I die, take me to the sea —
and please, don’t close my eyes too soon.
Let me gaze once more toward my land —
who knows if my body will ever arrive?

When I die, take me to the sea —
do not falter out of pity for me.
So many before have fed the fish —
what’s one more twisted, lifeless form?

When I die, take me to the sea —
let me go home to meet my children,
let me see their tears falling
from eyes more sorrowful than shadows.

When I die, take me to the sea —
and on the way, remember to sing our anthem.
It’s been so long, no one sings it now —
a song that drifts like a ghost through time.

When I die, sorrow too shall end.
Exile will die with my soul.

TIỀN KIẾP

Khi ấy chúng ta là những
con mèo hoang đi trên
những mái chùa cũ
Khi ấy chúng ta là những
con chim đêm đi tìm mặt trời lửa đỏ
Khi ấy chúng ta là những
con vi trùng tàn phá sự sống
Khi ấy chúng ta là
biển sóng động kinh, bão lớn lòng vũ trụ
Bây giờ chúng ta làm thơ
đau khổ..
 

VIES ANTÉRIEURES

En ce temps-là, nous étions
des chats errants sur les toits
des vieux temples silencieux.
En ce temps-là, nous étions
des oiseaux de nuit à la quête
d’un soleil rouge incendie.
En ce temps-là, nous étions
des microbes détruisant la vie,
En ce temps-là, nous étions
l’océan pris d’épilepsie,
la grande tempête du cœur de l’univers.
Maintenant nous écrivons des poèmes —
de souffrance…
 

PAST LIVES

Back then, we were
stray cats pacing
the rooftops of ancient temples.
Back then, we were
night birds seeking
a burning red sun.
Back then, we were
microbes devouring life.
Back then, we were
a sea in seizure,
a great storm in the soul of the cosmos.
Now we write poetry —
of sorrow…
 

NHẬN DẠNG

có bao giờ tôi nói
rằng em phải tin tôi
như đời người không có thật
hạnh phúc và tương lai
là những gì sẽ tới

có bao giờ tôi nói
rằng em phải nghe tôi
thoả mãn mình dục vọng
lẩn trốn ta trong đêm
bằng cách lần tay lầm bầm tính tuổi

ta không dối nổi ta
dù trước mặt mọi người
ta thu hình, khép bóng

bởi thế nào chăng nữa
rồi em cũng thấy em
cao trên vòm tuyệt vọng
lúc ấy dù tóc em nối lại
cũng không đủ dò thấu đáy sâu
huyệt đời mình tăm tối
và dĩ nhiên không còn chi vọng lại
ngoài hơi thở của em
đã vô cùng yếu ớt

bởi thế nào chăng nữa
rồi em cũng thấy em
qua xác người đã chết
mắt mở mà tay co
miệng ngậm mà chân duỗi

hạnh phúc nào cũng xa
trước khi dòng máu nguội
tình yêu nào chẳng phai
khi mắt còn mở lớn

tôi cũng thế mà thôi
khi yêu như lúc chết
khi buồn như lúc vui
tất cả đều giả dối
chính khuôn mặt của tôi
ngày ngày vẫn phải cầm gương soi lại

bây giờ tôi hôn em
đừng nghĩ là tội lỗi
bây giờ tôi ôm em
đừng nghĩ gì khác hơn

không có trái tim nào
đập ngoài lồng ngực cả
không có đời sống nào
không treo trên ngọn cao
đón chờ đàn quạ tới
không có giọt lệ nào
rơi từ sau lưng ta

không có vực sâu nào
không xô vùi ta xuống

cũng như tôi và em
có bao giờ thoát khỏi
ngọn đao từ tay mình
chém ngang thân bất hạnh
máu bật chảy thành vòi
vẽ hình ai cổ quái
tôi cố nhìn ra tôi
nhưng chỉ thấy
bước chân mình chập choạng...


IDENTITÉ

Ai-je jamais dit
que tu devais me croire
comme on croit à la vie, irréelle,
au bonheur, à l’avenir —
ces choses qui n’arrivent que plus tard ?

Ai-je jamais dit
que tu devais m’écouter,
chercher l’extase dans la nuit,
fuir nos âmes
en comptant l’âge à tâtons, à voix basse ?

On ne se ment jamais à soi
même quand on joue devant les autres,
réduits, repliés en silence.

Car, quoi qu’il arrive,
tu verras un jour
ton image suspendue
au sommet du désespoir —
et ce jour-là,
même tes cheveux renoués
ne suffiraient pas
à sonder la fosse noire
où ta propre vie s’efface.
Il ne restera rien
sinon ton souffle
déjà presque éteint.

Car, quoi qu’il arrive,
tu te verras encore
dans un corps sans vie :
yeux ouverts, bras repliés,
bouche close, jambes allongées.

Tout bonheur s’éteint
avant que le sang ne se fige,
tout amour se ternit
même si l’œil reste vif.

Et moi, pareillement,
j’aime comme on meurt,
je pleure comme je ris —
tout est mensonge,
même mon visage
que chaque jour je regarde dans le miroir.

Maintenant je t’embrasse —
ne pense pas au péché.
Maintenant je te serre —
ne pense à rien d’autre.

Aucun cœur ne bat
en dehors d’une poitrine.
Aucune vie ne flotte
hors du pic
où les corbeaux attendent.
Aucune larme
ne tombe
du dos de nos regrets.
Aucun abîme
ne refuse de nous engloutir.

Toi et moi,
avons-nous jamais échappé
à la lame que nos mains brandissent ?
Tranchant nos corps de misère,
le sang jaillit —
trace une figure étrange.
Je tente d’y lire mon portrait,
mais tout ce que je vois
c’est mon pas chancelant…
 

IDENTIFICATION

Have I ever said
you must believe me—
like life were real,
like happiness and future
were things that truly come?

Have I ever said
you must obey me—
to satisfy desire
and flee from ourselves at night
by muttering our age in the dark?

We never lie to ourselves
even when we pretend before the world,
shrinking, folding into shadow.

Because no matter what—
you will one day see
yourself towering
above the dome of despair,
and even if your hair
were braided again,
it would not be enough
to measure the depth
of your own fading grave.
Nothing will remain
but your breath,
already faint.

Because no matter what—
you will one day see
yourself in the body of the dead:
eyes open, arms drawn,
mouth sealed, legs stretched.

Every happiness fades
before the blood cools,
and every love withers
though eyes are still wide open.

I too am no different—
I love like dying,
I mourn like laughing—
all of it a lie,
even this face
I must meet each day in the mirror.

Now I kiss you—
don’t call it sin.
Now I hold you—
don’t think it means anything else.

No heart beats
outside its cage.
No life breathes
not hanging from the peak
where crows circle.
No tear
falls
from behind our backs.
No abyss
refuses to swallow.

You and I—
have we ever escaped
the blade in our own hands
slashing through our misery?
Blood bursts out
in fountains
painting some strange face.
I try to see myself,
but all I see
is my staggering step…

ÂM VỌNG

phải quấy chỉ là câu chuyện rỡn
tử sinh cũng tựa chuyện lăng nhăng
chiều đi tiếng hát còn âm vọng
mấy kiếp e rằng tâm vẫn rung.


RÉSONANCE

Le vrai, le faux — simple plaisanterie,
Vie ou mort — juste comédie.
Le chant du soir résonne encore,
L’âme vibre, vie après mort.


ECHO

Right or wrong — a passing jest,
Life and death — just idle quest.
Evening fades, yet echoes stay,
The soul still quivers through life’s play.

BÊN KIA THẾ GIỚI

bàn tay từng ngón xa đời
trưa vô nước biển chiều ngồi quán trơ
trái tim mấy cửa đi về
bên kia thế giới nhạt mờ núi sông.


DE L’AUTRE CÔTÉ DU MONDE

Les doigts s’éloignent de la vie,
Midi sans mer, soir sans cri.
Combien de portes au cœur passé ?
De l’autre côté – monts, fleuves voilés.
 

ON THE OTHER SIDE OF THE WORLD

Each finger drifts away from life,
Noon without sea, dusk stripped of strife.
How many doors the heart once knew?
Beyond the world — dim hills, rivers too.

BÀI CHIA TAY GIỮA CHỢ

bước chân tháng tám tôi còn
tìm nhau ngàn dặm con đường bắc-nam
tôi về trí nhớ như son
sáng soi tâm tưởng chiều trưng ảnh người
phục sinh tôi. một nụ cười
dẫu chia tan vẫn gửi đời cho nhau
mai kia xuống phố, lên lầu
thấy trong hạt gạo mối sầu nước sông
ngõ nào chạm tới hư không?


L’ADIEU AU MARCHÉ

Pas à pas d’août, je reviens,
Du Nord au Sud, mille chemins nous tiennent.
Je rentre, mémoire si claire,
L’image de toi éclaire mon univers.

Tu me ressuscites, doux sourire,
Même séparés, on s’offre un souvenir.
Demain, montant l’escalier gris,
Ou bien dans le riz, je lis notre ennui.

Quel ruelle touche l’infini ?


FAREWELL IN THE MARKET

My August steps still wander far,
From South to North — where memories are.
I return, and thoughts grow bright,
Your picture glows in my mind’s quiet light.

You revive me — one faint smile,
Though we part, we share life awhile.
Tomorrow, down streets, or climbing stairs,
Even in rice, sorrow declares.

Which alley leads to nowhere?



NỖI BUỒN CỦA NÀNG

Là chim bướm mười phương phù sa nước ngọt
Mùa xuân nào nàng lỡ hái hoa yêu
Người dặm xa bóng nhỏ cuối chân chiều
Tình lén lén trên làn môi kiều mỵ
Mắt ngây thơ nghe bắt đầu ảo dị
Những chờ mong thương nhớ thoảng qua lòng
Rồi dung nhan theo làn tóc bềnh bồng
Trôi chảy mãi trên dòng sông héo muộn
Là những tháng mưa bay tình yêu không tưởng
Nàng âm thầm trong thế giới ưu tư
Người dặm xa bóng nhỏ đã mịt mù
Làm sao nhỉ? Đôi khi nàng rưng nước mắt
Trong mặc cảm âu lo thời gian dằn vặt
Nàng tưởng mình đã hết ước mơ
Nhưng một hôm người bến gió trở về
Thân xiêu đổ chiến tranh hằn nguyên dấu vết
Người đứng đó nghiêng nụ cười mỏi mệt
Nàng xót xa như máu chảy ngoài tim
Ôi tình yêu cả thế kỷ kiếm tìm
Trong giây phút hiện nguyên hình hoang phế
Người trở về không mang lời kể lể
Không van xin mà chỉ dám nguyện cầu
Ngày quê hương đổi sắc thay màu
Người sẽ hát bài ca tình yêu phù sa nước ngọt
Nhưng khao khát mới chỉ là khao khát
Và ước mong chỉ là ước mong thôi
Người con trai một sớm lại quên lời
(Lời hò hẹn ái ân tuổi xanh thành phố)
Người ra đi lúc đêm buồn lệ nhỏ
Ai biết cho nàng buồn giữa quê hương?


SA TRISTESSE

Papillon libre aux eaux douces des rivières,
Quel printemps l’a perdue dans l’amour éphémère ?
Lui, silhouette au loin sous le soir tombé,
Son baiser volé sur ses lèvres inclinées.

Ses yeux candides, pleins de songes étranges,
Les souvenirs passent, le cœur se dérange.
Son visage emporté par des flots flottants,
Sur une rivière de soupirs languissants.

Les pluies sont tombées sur l’amour chimérique,
Elle vivait seule dans une paix tragique.
L’ombre de l’absent s’effaçait lentement,
Et parfois des larmes coulaient tristement.

Elle croyait que tous ses rêves étaient morts,
Mais un matin, il revient de l’effort,
Frêle, marqué par la guerre et ses violences,
Un sourire las, comme une pénitence.

Son cœur saignait hors d’elle de le voir,
L’amour de cent ans, devenu désespoir.
Il ne dit rien, pas d’excuses, pas d’histoires,
Juste un vœu muet pour un pays d’espoir.

Quand la patrie renaîtra en couleurs,
Il chantera l’amour, l’eau douce et les fleurs.
Mais ce désir n’était qu’un souffle vain,
Ce vœu d’enfant ne survivra au matin.

Et lui, un jour, oublia sa promesse,
Celle qu’ils firent aux heures de tendresse.
Il partit la nuit, la laissant sans voix,
Qui saura sa peine au pays d’autrefois ?
 

HER SADNESS

A drifting bird in sweet alluvial tide,
She picked love’s flower one spring, open-eyed.
He walked afar, a shadow at day’s end,
A kiss half-given, lips too soft to bend.

Her innocent gaze sensed magic begun,
A trace of longing passed through her, undone.
Then beauty drifted with her windblown hair,
Flowing forever down a stream of despair.

Months of rain blurred her unreal desire,
She lived in silence, tangled in lost fire.
His shape grew faint in that faraway mist,
And sometimes tears slipped when she reminisced.

She thought her dreams had withered into dust,
Until one day, through storm and broken trust,
He came again, his body bruised by war,
A weary smile she’d never seen before.

Her sorrow spilled like blood beyond her skin,
Love of a century lost deep within.
He said no words, no pleading or confession,
Just hoped for peace, a new world’s resurrection.

He’d sing of love when homeland turned to light,
Of gentle rivers in the arms of night.
But dreams were dreams, and longing stayed a dream—
The boy forgot, life broke its golden seam.

One evening fell, he left without goodbye,
Who knows her sorrow ‘neath a hometown sky?

TÔI BUỒN NHƯ TUỔI TÔI

tôi vui cùng quán không
chiều đi qua cánh rừng
người đi qua trí nhớ
tôi đi qua mùa đông

tôi vui cùng bóng tôi
âm u một góc đời
biển xa ầm tiếng dội
lầm than miền nổi trôi

tôi vui cùng bãi dâu
những làn da đổi màu
tấm lòng còn xanh đỏ
cho tới muôn đời sau?

tôi buồn như tuổi tôi
tàn tro dầy ký ức.
 

JE SUIS TRISTE COMME MON ÂGE

Je me réjouis avec le vide d’un bar,
Le soir traverse une forêt sans regard,
Les gens passent dans ma mémoire éteinte,
Et moi je passe l’hiver en silence joint.

Je me réjouis avec mon ombre sourde,
Un coin de vie, où la nuit déborde.
La mer au loin gronde ses blessures,
Roulant misère sur les terres obscures.

Je me réjouis avec les champs de mûres,
Peaux changent teintes, rires en murmures.
Mais mon cœur garde ses couleurs de foi —
Jusqu’à la fin, jusqu’au-delà des lois ?

Je suis triste comme mon âge passé,
Des cendres lourdes, des souvenirs tassés.
 

I AM SAD LIKE MY AGE

I find joy in the silence of a café,
As evening drifts through a forested way,
People walk past my worn-out mind,
And I walk through winter, cold and blind.

I find joy in my shadow’s shade,
A corner of life where echoes fade.
The distant sea rolls with cries unheard,
Misery drifting on waves disturbed.

I find joy in mulberry fields,
Where skin turns colors the season yields.
Is my heart still red and green with grace —
Will it be so in time’s long race?

I am sad like my aging years,
Ashes thick with memory’s tears.

THƠM TÓC MẸ

cảm ơn trời đất đưa con lại
một sớm lên hồng những ngón tay
con thơm tóc mẹ mùi ân nghĩa
cha chết từ lâu con có hay?
 

LE PARFUM DES CHEVEUX DE MAMAN

Merci au ciel, à la terre, de me ramener
Un matin rose aux doigts éveillés,
Je respire les cheveux de Maman — parfum de bonté,
Savais-tu, mon cœur, que Papa est mort depuis longtemps ?
 

THE SCENT OF MOTHER’S HAIR

Thank you, heaven and earth, for bringing me home
To a dawn that blooms on my waking fingers.
I breathe in Mother’s hair — the scent of grace.
Did you know, child, Father’s long gone?

PHÙ SA

tôi lớn lên trong vỏ ốc cuộn tròn
triền nước mặn ướp xác thân nhăn nheo
cơn nước rút về phía sau thành phố ghẻ lở
tôi làm người tôi khốn khổ từ đây
rồi ngày tháng mưa bay mắt cuồng tuyệt vọng
vỏ ốc vỡ tôi trần truồng trong
ánh sáng chiến tranh
mảng cát bồi đắp thêm hồn tôi
miếu đền, mộ chí
tôi nghĩ sao không là cây cói mọc ven bờ
quê hương dốc thoải
để khi nước hết mặn, lòng cát sẽ khô
tôi sẽ nức nở nhìn mặt trời ứa rụng
trên bãi phù sa
tôi làm người tôi khốn khổ từ lâu...


ALLUVIONS

J’ai grandi dans une coquille enroulée,
Sous l’eau salée qui rongeait mon épiderme fripé.
Quand la marée se retirait vers la ville lépreuse,
Je devenais homme – misérable dès l’aube.

Puis les jours, les pluies en vol, les yeux fous d’attente,
La coquille brisée, je nu
devant la lumière de guerre,
Chaque grain de sable bâtissait mon âme —
Temples, tombes, sanctuaires.

Je me dis : pourquoi ne pas être un jonc au bord de l’eau,
Dans la pente douce du pays natal,
Pour qu’à la fin du sel, le sable s’assèche,
Et je sangloterais, face au soleil dégouttant
Sur le banc d’alluvions.
Je suis né homme — misérable depuis toujours.
 

ALLUVIAL SOIL

I grew up curled in a spiral shell,
In brackish tide that shriveled this skin of mine.
When water pulled back toward the scabbed old town,
I became man — and misery began.

Then came the drifting rains, the mad, hopeless gaze,
The shell split, I stood naked
in the war-lit blaze.
Each grain of sand built more of my soul —
Shrines, tombs, and temples whole.

And I thought: why not be a reed by the shore,
Where homeland slopes in quiet lore,
So when the salt recedes, the sand dries clean,
And I could sob beneath the bleeding sun
Spilling over the alluvial plain.
I became man — and sorrow has long remained.

CÓ GÌ ĐÂU

anh đã bảo ngủ đi hỡi cô nàng bé nhỏ
đạn nổ đều nhưng đạn nổ rất xa
dù cho mai kia đạn sẽ nổ gần
thì cũng thế mà thôi có gì đáng lạ
không lạ chứ phải rồi – từ khi chúng mình mở mắt
bom đã reo mừng đạn đã reo vui
ngày đã đau thương đêm đã ngậm ngùi
máu vẫn chảy và thây người vẫn đổ
- Anh đã bảo ngủ đi hỡi cô nàng bé nhỏ
quê hương này em đã trót đầu thai
mảnh đất này hoa sớm nở sớm phai
tình sớm đẹp để rồi tình sớm lỡ
hàng rào kẽm canh chừng bọn anh những thằng toan bỏ cuộc
tiếng kèn đồng thúc giục bọn anh điên
hoả châu soi đường dẫn lối đêm đêm
từng tấc đất ngủ yên từng số phận
từng con mắt kinh hoàng từng bàn chân lận đận
từng ngón tay ôm cò súng lăm le
- Anh đã bảo ngủ đi hỡi cô nàng bé nhỏ
có gì đâu đêm đã thế từ lâu
có gì đâu đời đã thế từ lâu.
 

CE N’EST RIEN

Je t’ai dit dors, petite, dors tranquille,
Les balles sifflent, mais encore loin la ville.
Même si demain, les balles seront proches,
Ce sera pareil – rien n’étonne nos poches.

Rien d’étrange, non – depuis qu’on a vu jour,
Bombes en liesse, balles chantant sans détour.
Le jour est douleur, la nuit gorge ses pleurs,
Le sang coule encore, les morts tombent en chœurs.

— Je t’ai dit dors, petite, dors tranquille,
Tu es née ici, dans ce sol fébrile.
La fleur y pousse, puis se fane au matin,
Et l’amour s’épanouit pour mourir soudain.

Des fils barbelés guettent nos renoncements,
Et les cuivres hurlent nos engagements.
Chaque nuit, fusées rouges pour chemin,
Chaque pas est une guerre au destin.

Des regards figés, des mains sur la gâchette,
Des corps fatigués, des routes en défaite.
— Je t’ai dit dors, petite, dors tranquille,
Rien de nouveau — la nuit a toujours ce style,
Rien de nouveau — le monde est vieux de ce mal.
 

IT’S NOTHING

I told you — sleep, my little one, sleep tight,
The shots still ring, but far into the night.
And if tomorrow brings them near our skin,
It’s just the same — what’s strange within this din?

No, it’s not strange — since we first saw the sun,
Bombs sang their joy, and bullets had begun.
Day was all sorrow, night bit back its cries,
Blood still flows, and bodies never lie.

— I told you — sleep, my little one, sleep still,
You were born here, tied to this bitter hill.
The flowers bloom, but fade at morning’s gate,
Love flares and falls beneath the weight of fate.

Barbed wire watches boys who dare give in,
Brass horns drive madness deep beneath their skin.
Flares light our nights in bloody, ghostly fire,
Each inch of land grinds down each lost desire.

Frightened eyes, fingers curled on warm steel,
Worn-out feet march through this cursed ordeal.
— I told you — sleep, my little one, sleep through,
There’s nothing here — the night’s not something new,
There’s nothing here — life’s always been this blue.

KHUÔN MẶT TÌNH YÊU

Khuôn mặt đó phút giây thành tượng đá
Trong hồn tôi trong suốt cả đời tôi
Nét huyền châu tinh tuý lửa hương trời
Tay bướm trắng nâng cao tình yêu kiều mỵ

Khuôn mặt đó vào nghìn đêm ảo dị
Nửa giấc mơ buồn khăn lệ đưa ngang
Người hiện thân của quyến rũ thiên đàng
Chân hoa cỏ đi trong hoàng hôn bão tố

Khuôn mặt đó mùa thu xanh lá cỏ
Sợ điêu tàn người xoá bỏ tương lai
Tôi loay hoay trong đáy nguyệt cuộc đời
Thân trốn chạy không qua vòng dây tình ái

Khuôn mặt đó mùa xuân không đứng lại
Tóc mưa đêm ngủ rối mộng bơ thờ
Chiều nâng cao cùng tiếng hát tiêu sơ
Môi thánh thiện lời bay đầy năm tháng quạnh

Khuôn mặt đó vùi chôn vùng ảo ảnh
Triền sông dài kỷ niệm mãi trôi xuôi
Khi bước chân tìm kiếm đã rạc rời
Lòng se sắt ngậm tăm tình yêu non yểu

Khuôn mặt đó khăn tay vào vĩnh cửu
Vào đau thương thành tượng đá đời tôi
Tôi nói gì đây khi đã yêu người
Tay bướm trắng thả bay tình yêu u ẩn.


LE VISAGE DE L’AMOUR

Ce visage figé en pierre soudaine,
Dans mon âme, à jamais souveraine.
Ses traits mystiques, feu sacré, ciel pur,
Par main de papillon, l’amour devient sûr.

Ce visage revient aux nuits chimériques,
Un rêve à demi, un deuil nostalgique.
Incarnation d’un charme séraphin,
Fleur dans l’orage, pas léger dans le lointain.

Ce visage, l’automne au vert timide,
Craint la ruine, fuit l’avenir aride.
Je me perds dans les lunes de mon sort,
Fuyant les liens d’un amour qui dévore.

Ce visage au printemps ne s’arrête,
Cheveux pluie dormant, rêve en défaite.
Le soir s’élève, voix triste et bénie,
Des lèvres saintes, des mots pour l’infini.

Ce visage gît dans brume de mémoire,
Rivière du passé le porte sans espoir.
Quand mes pas lassés cherchent une trace,
L’amour s’efface, douleur reste en place.

Ce visage, foulard vers l’éternité,
Devient statue de mes jours brisés.
Que puis-je dire, quand mon cœur l’a cru ?
Main de papillon, lâchant l’amour nu.
 

THE FACE OF LOVE

That face, turned to stone in one brief breath,
Dwells in my soul until my final death.
Its mystic lines, of fragrance, flame, and sky,
Held by white wings where tender passions lie.

That face returns in haunted midnight veils,
A half-formed dream where silent sorrow sails.
An angel’s charm, in storm and twilight’s grace,
With floral steps it treads the wind’s embrace.

That face — in autumn, pale with greening grass,
Fears ruin’s hand, erasing futures fast.
I wander lost through moonlit life’s abyss,
Escaping love’s unbreakable caress.

That face — in spring, it never stays for long,
Its hair like rain, asleep in wayward song.
Evening ascends with a forgotten tune,
Its lips speak prayers that drift through time too soon.

That face now sleeps in realms of shifting dreams,
Where memory flows like unreturning streams.
My weary steps seek footprints swept by tide,
Love dies too young, and grief walks at my side.

That face, with handkerchiefs for timeless tears,
Turns into stone throughout my silent years.
What can I say, since loving you was true?
White wings released a love I never knew.

NGỎ Ý

Khi ngỏ ý yêu em
Tôi đã quên rằng
Tôi chỉ là cậu học trò mới lớn
Sách trên tay mà thổn thức trong hồn
Trời bâng khuâng cho mộng chất thành non
Đêm thao thức mơ em cùng xe hoa áo cưới

Khi ngỏ ý yêu em
Tôi đã quên rằng
Tôi chỉ là kẻ làm thơ sầu mây biển
Buồn không vơi – Ôi? gió hạ mưa dầm
Gánh trên vai muôn ngàn nỗi âm thầm
Đưa tay trắng che ngang tuổi xuân thì thầm kỷ niệm

Khi ngỏ ý yêu em
Tôi đã quên rằng
Tôi chỉ là một chiến binh
Căm buốt thao trường quen hơn nồng nàn dạ vũ
Thành phố vô duyên ngoảnh mặt khước từ
Rừng rú biên cương chân dẫm sa mù
Quá lạc lõng khi nghe tình em về thăm lối cũ

Khi ngỏ ý yêu em
Tôi đã quên rằng
Đời tôi nào có hơn gì bọt biển
Sớm lênh đênh chờ tối đến tan tành
Chút thơ ngây còn lại cũng không đành
Dâng em nốt để thay quà sính lễ
Nhưng dã tràng bao năm còn hoài xe cát bể
Cho mong manh từng phút đợi ưu phiền
Dù một lần trong đời
Tôi ngỏ ý yêu em.
 

À DEMI - MOT

Quand je t’ai dit que je t’aimais,
J’oubliais que je n’étais qu’un lycéen discret,
Un livre en main, le cœur en feu secret,
Le ciel flottait, mes rêves montaient en sommet,
Et la nuit, je t’imaginais, en robe blanche, en palais…

Quand je t’ai dit que je t’aimais,
J’oubliais que j’étais poète des vents salés,
Triste à l’infini – ô pluies d’été,
Portant sur l’âme mille secrets voilés,
Main nue tendue vers ta jeunesse effacée…

Quand je t’ai dit que je t’aimais,
J’oubliais que j’étais soldat blessé,
Habitué au froid des camps oubliés,
La ville me fuyait, cœur refermé,
Et tes souvenirs m’atteignaient dans la boue éloignée…

Quand je t’ai dit que je t’aimais,
J’oubliais que je n’étais qu’écume échouée,
Ballottée le matin, brisée la veillée,
Même mon rêve pur ne voulait s’offrir entier…
Je t’ai tout donné comme pauvre fiancé.
Mais comme Sisyphe, je roule mon sablier,
Espérant, fragile, une minute à aimer.
Car une fois dans ma vie,
J’ai osé te le dire : je t’aime, infinie.


INTIMATION

When I confessed I loved you true,
I’d lost the fact that I was new—
A schoolboy with his books in hand,
Yet dreams like mountains vast and grand.
Each sleepless night, I dreamed of you
In wedding gown and veil of dew…

When I confessed I loved you dear,
I’d lost the truth—I’m just a seer,
A poet of the clouds and sea,
Who bears his sadness silently.
My empty hands reached out in vain
To shield your youth from whispered pain.

When I confessed I loved you so,
I’d lost that I’m a man of woe—
A soldier trained in drills and fight,
Not tender balls or dancing light.
The city cold, the jungle near,
Your memory touched where all was fear…

When I confessed I loved you then,
I’d lost that I was less than men—
Just like sea-foam that fades at night,
Adrift by dawn, dissolved from sight.
My final dream I dared to send
As dowry I could not defend.
Like Sisyphus I build in sand,
For fleeting hope I cannot plan.
But once in life, without pretense,
I spoke to you: my love, immense.

BÀN TAY SỢI TÓC CUỘC ĐỜI

Bàn tay năm ngón
Tóc chảy nghìn hàng
Không lẽ chúng mình thù oán
Này bà con anh em bè bạn

Bàn tay bốn ngón
Tóc rụng nghìn hàng
Thân kiếp lầm than
Cọng rong cánh bèo trôi nổi

Bàn tay ba ngón
Tử tội xót xa
Chúng ta lần lần khuất mặt

Bàn tay hai ngón
Tóc chảy phím đàn
Thanh âm rớt lạnh
Này em tình đang héo tàn

Bàn tay một ngón
Tôi không còn gì
Lệ đã đen khô
Này em – máu chảy thành hàng.

MAIN ET CHEVELURE DE VIE

Main aux cinq doigts,
Cheveux en mille voies,
Allons-nous donc haïr, nous, frères,
Amis, parents, cœurs solidaires ?

Main aux quatre doigts,
Cheveux tombant par lois,
Vie misérable, flots sans repaire,
Comme algues et jacinthes éphémères.

Main aux trois doigts,
Condamné sans choix,
Peu à peu, l’ombre nous avale,
Plus de visages, plus d’étoiles…

Main aux deux doigts,
Cheveux jouant des voix
Sur les cordes d’une lyre en givre :
Écoute, mon amour se meurt sans vivre.

Main à un seul doigt,
Je n’ai plus de droits.
Les larmes sont noires, sèches, muettes,
Vois, ô toi – le sang coule en fléchettes.


HAND AND HAIR OF LIFE

A hand with five spread fingers wide,
Hair flowing down in endless tide—
Shall we, once kin, now turn to hate,
O friends and family, bound by fate?

A hand with four, hair lost in rain,
A drifting life in silent pain,
Like seaweed torn, like petals torn,
We float, we fade, by sorrow worn.

A hand with three — a death row’s mark,
We vanish slowly into dark,
No face remains, no final name,
Just dust and dusk, a shrinking flame.

A hand with two, hair hums the strings,
A chilling note of withered things.
O love, can’t you feel the fade?
My soul is ash, our garden shade.

A hand with one, I’m emptied dry.
No tears remain — just blood to cry.
O you — behold the final line:
My veins in rows, no longer mine.

CHẲNG BAO GIỜ DẬY NỮA

em ngủ trong rừng cây
giữa mùa hè rực rỡ
bày hạc không về đây
lá xanh. mềm hơi thở

em ngủ trong mùa thu
những hàng cây lưng gù
gánh tình tôi héo rụng
ngày sau trong tâm tù
nhớ em trăng rất muộn

em ngủ trong mùa đông
cánh đồng tôi nước ròng
em đi qua bến sông
nhớ gì chăn gối cũ
linh hồn tôi ăn năn
về giữa ngày giá buốt

em ngủ trong mùa xuân
mùa xuân đã âm thầm
bàn chân khua góc phố
tôi rơi cùng cô đơn
em còn không tiếng nói?

em ngủ trong lòng tôi
chẳng bao giờ dậy nữa
một đời rồi cũng thôi
chỗ ngồi kia đã bỏ.
 

PLUS JAMAIS TU NE TE LÈVERAS

Tu dors sous bois profonds,
En été flamboyant.
Les grues n’y font plus rond,
Feuilles vertes, souffle lent…

Tu dors dans l’automne lourd,
Arbres bossus d’amour,
Portant mon cœur fané,
Dans la geôle des années.
La lune tarde à briller…

Tu dors dans l’hiver nu,
Champs vides et bien connus.
Tu as passé le quai,
Que reste-t-il des draps froissés ?
Mon âme en peine revient
Vers le froid des matins…

Tu dors dans le printemps,
Où les pas, doux et lents,
Effleurent le trottoir gris.
Je tombe avec l’oubli…
Dis-moi, parles-tu encore ?

Tu dors au fond de moi,
Plus jamais tu ne vois.
Une vie s’en est allée,
Le banc reste — sans passé.


NEVER TO WAKE AGAIN

You sleep in forest deep,
Where summer’s fire did leap.
No cranes return to fly,
Green leaves, your breath a sigh…

You sleep in autumn’s gloom,
Bent trees like backs of doom,
They carry all my pain—
Love dropped like dying rain.
The moon comes far too late…

You sleep in winter bare,
My fields drained of their care.
You crossed the river’s bend—
What dreams of beds can mend?
My soul returns, regret,
To days of frost and debt…

You sleep in silent spring,
Your steps no longer ring.
They brushed along the street—
Now I fall with defeat.
Are you still there to speak?

You sleep inside my chest,
Never to rise or rest.
A lifetime drifts away.
Your empty seat will stay…

THƠ Ở ĐÊM TỐI

hạnh phúc nào rơi trên mái tôi
giấy ai, xin cởi, bỏ hiên ngoài
thương nhau có kẻ làm đêm tối
để ủ mùi hương tóc hết đời.
 

POÈME DANS LA NUIT

Quel bonheur tombe sur mon toit gris ?
Papier d’autrui, laisse au porche, oublie.
Aimer, c’est parfois faire nuit aussi,
Pour garder à jamais l’odeur d’une vie…


POEM IN THE DARK NIGHT

What joy has fallen on my old roof tile?
Leave strange papers outside for a while.
To love is to darken a room in style—
To keep her hair’s scent through life’s last mile…

KHÚC THỤY DU

1.
như con chim bói cá
trên cọc nhọn trăm năm
tôi tìm đời đánh mất
trong vụng nước cuộc đời

như con chim bói cá
tôi thường ngừng cánh bay
ngước nhìn lên huyệt lộ
bầy quạ rỉa xác người
(của tươi đời nhượng lại)
bữa ăn nào ngon hơn
làm sao tôi nói được

như con chim bói cá
tôi lặn sâu trong bùn
hoài công tìm ý nghĩa
cho cảnh tình hôm nay

trên xác người chưa rữa
trên thịt người chưa tan
trên cánh tay chó gặm
trên chiếc đầu lợn tha
tôi sống như người mù
tôi sống như người điên
tôi làm chim bói cá
lặn tìm vuông đời mình

trên mặt đất nhiên lặng
không tăm nào sủi lên

đời sống như thân nấm
mỗi ngày một lùn đi
tâm hồn ta cọc lại
ai làm người như tôi?

2.
mịn màng như nỗi chết
hoang đường như tuổi thơ
chưa một lần hé nở
trên ngọn cờ không bay
đôi mắt nàng không khép
bàn tay nàng không thưa
lọn tóc nàng đêm tối
khư khư ôm tình dài

ngực tôi đầy nắng lửa
hãy nói về cuộc đời
tôi còn gì để sống
hãy nói về cuộc đời
khi tôi không còn nữa
sẽ mang được những gì
về bên kia thế giới
thuỵ ơi và thuỵ ơi

tôi làm ma không đầu
tôi làm ma không bụng
tôi chỉ còn đôi chân
hay chỉ còn đôi tay
sờ soạng tìm thi thể
quờ quạng tìm trái tim
lẫn tan cùng vỏ đạn
dính văng cùng mảnh bom
thuỵ ơi và thuỵ ơi
đừng bao giờ em hỏi
vì sao mình yêu nhau
vì sao môi anh nóng
vì sao tay anh lạnh
vì sao thân anh rung
vì sao chân không vững
vì sao anh van em
hãy cho anh được thở
bằng ngực em rũ buồn
hãy cho anh được ôm
em, ngang bằng sự chết

tình yêu như ngọn dao
anh đâm mình, lút cán
thuỵ ơi và thụy ơi

không còn gì có nghĩa
ngoài tình anh tình em
đã ướt đầm thân thể

anh ru anh ngủ mùi
đợi một giờ linh hiển.
 

CHANT DU RÊVE THỤY

Comme l’oiseau-martin-pêcheur
sur un pieu centenaire,
je cherche la vie perdue
dans la mare de misères.

Comme l’oiseau-martin-pêcheur,
j’arrête souvent mes ailes
et lève les yeux, glacé,
vers les tombes éternelles—
là où les corbeaux déchirent
les restes qu’on nous délègue :
quel repas vaut mieux que chair ?
Comment le dire sans lèse ?

Comme l’oiseau-martin-pêcheur
je plonge au fond de la boue
pour chercher un sens quelconque
aux amours d’aujourd’hui…

Sur des corps pas encore putréfiés,
des chairs pas encore fanées,
sur les bras rongés des chiens,
les têtes traînées par pourceaux,
je vis — aveugle, insensé,
je vis — oiseau de naufrage
cherchant dans l’eau son image,
un carré de vie brisé…

Et sur cette terre muette,
aucune bulle ne naît.

La vie comme un champignon
chaque jour se tasse plus.
L’âme se dresse en pieux courts —
Qui vit donc comme je vis ?

Douce comme la mort même,
étrange comme l’enfance
jamais éclose une fois
sur un drapeau sans danse.
Ses yeux restent ouverts,
ses mains ne disent rien,
ses mèches dans la nuit
serrent l’amour sans fin.

Ma poitrine est en feu —
Parle-moi de la vie.
Que me reste-t-il à vivre ?
Parle-moi de la vie !
Et quand je ne serai plus,
qu’apporterai-je là-bas
au-delà des frontières,
Thụy, ô Thụy …

Je serai un fantôme
sans tête ni intestins,
il ne me restera
que mes jambes, ou mes mains
pour tâter le cadavre,
chercher en tâtonnant
le cœur tombé, dissous
par obus, par éclats sanglants…
Thụy , ô Thụy ,
ne demande jamais pourquoi
nous nous sommes tant aimés :
pourquoi mes lèvres brûlaient,
pourquoi mes mains étaient froides,
pourquoi mon corps frissonnait,
pourquoi mes jambes trahissaient —
pourquoi je t’ai suppliée
de me prêter ton souffle
au creux de ta poitrine
accablée de tristesse —
pourquoi je t’ai serrée
au plus près de la mort.

L’amour est un couteau,
je l’ai plongé en moi,
jusqu’à la garde, ô Thụy.

Rien n’a plus de sens
que ton amour et le mien,
inondant nos deux corps.

Je me berce dans la senteur
en attendant l’heure sacrée.


THỤY’S DREAM SONG

Like a kingfisher bird
on a century’s stake,
I search for life once lost
in the water’s quiet ache.

Like a kingfisher bird,
I often stall my flight
and glance up at the grave road
where crows tear flesh from blight—
the fresh gift of the living
to their ravenous kin.
What feast tastes more forgiving?
How could I speak such sin?

Like a kingfisher bird,
I dive into the mire
to find some trace of meaning
in today’s loveless fire…

On corpses still unspoiled,
on flesh not yet decayed,
on arms chewed by wild dogs,
on heads pigs drag away,
I live — like one gone blind,
I live — like one deranged,
I turn into that bird
seeking life in death’s range.

On this earth so hushed,
not a bubble breaks through.

Life shrinks like a mushroom,
day by day sinking low.
The soul hardens like wood stakes —
Who else lives life like I do?
Soft as death itself,
mythic like childhood
never once bloomed
on a flag that never flew.
Her eyes won’t close,
her hands won’t part,
her hair in the dark
clutches love like art.

My chest is full of flame —
Speak to me of life.
What do I have left to live?
Speak to me of life!
When I am gone from here,
what shall I carry through
to the far shore beyond?
Thụy, oh Thụy, you…

I’ll be a ghost without a head,
a ghost without a belly.
Only legs may remain
or hands left barely,
groping for a body,
fumbling for a heart,
mixed in with shattered shells,
with bombs blown apart…
Thụy, oh Thụy —
never ask me why
we loved with such despair:
why my lips burned high,
why my hands ran cold,
why my limbs would shake,
why my knees would fold —
why I begged of you,
let me breathe once more
from your sorrow-heavy chest —
why I had to hold you
like one holds death’s door.

Love is like a blade
I plunged into my core —
to the hilt, Thụy, once more.

Nothing else has meaning
but your love and mine,
drenched in every line.

I lull myself in scent,
awaiting the sacred sign.

MỘT NGÀY CỦA CON NGƯỜI

Bắt đầu một ngày
Con chim cất cánh
Bắt đầu một ngày
Con người múa may
Ngã tư ngã năm
Tôi chờ tôi đợi
Chuyến xe buýt vàng
Không – xe buýt xanh
Góc phố bờ hiên
Em nghiêng vành nón
Em dịu em hiền
Kẻ đưa người đón
Buổi chiều lên cao
Tâm sự đi vào
Lòng người con gái
Tình người con trai
Đây đêm đi vào
Bản tin giờ chót
Chiến sự Ai-lao
Thần chết cúi chào
Nàng ca sĩ đó
Tượng trưng đam mê
Rên siết não nề
Cây lá xôn xao
Ai còn đứng đó
Sao chưa chịu về
Cuộc đời ôi chao!
Kết thúc một ngày
Con chim xếp cánh
Con người thua cay.
 

UNE JOURNÉE HUMAINE

Début du jour
L’oiseau prend son vol
Début du jour
L’homme se déploie

Carrefours, détours
Moi j’attends, j’espère
Un bus jaune – non –
Un bus vert m’éclaire

À l’angle, au perron
Ton chapeau s’incline
Tu es douce, tu es bonne
Un va, l’autre devine

Le soir s’élève
Les secrets s’ouvrent
Dans le cœur des filles
Et l’amour des hommes

Voici la nuit
Le dernier journal
Guerre au Laos
La Mort fait sa révérence

La chanteuse là
Symbole du désir
Gémit de douleur
Les arbres frémissent

Qui reste encore ?
Pourquoi ne pas rentrer ?
Ô la vie ! Quelle clameur !
Fin d’un jour :

L’oiseau plie ses ailes
L’homme perd, en fiel.
 

A DAY IN THE LIFE OF MAN

The day begins
A bird takes flight
The day begins
A man spins bright

Crossroads, crossings
I wait, I stay
The yellow bus – no –
It’s the green today

Street corner, porch step
You tilt your hat
So gentle, so mild
He leaves, she chats

The afternoon climbs
Secrets slip in
Into girl’s quiet soul
Into boy’s sweet sin

Now comes the night
The final news flash
War in Laos
Death tips her sash

That singer there—
Symbol of fire
Moaning in pain
Leaves all a-quiver

Who still stands there?
Why not go home?
Oh life! What a flare!
End of the day:

The bird folds its wings
The man—bitter, loses everything.
 

ĐOẢN CA MÙA XUÂN

Khai hội

Tay em vẫy gió bốn mùa
Nắng khoang mắt mộng thuyền vừa ngủ yên
Con chim bỏ cõi ưu phiền
Theo mưa theo gió về miền cỏ hoa
Thôi em chừng đó thiết tha
Đủ ru kỷ niệm, đủ xa buồn rầu


Tuyệt vời

Cao hơn phép thánh nhiệm màu
Dịu hơn tiếng hát trên lầu sớm nay
Ngoan hơn tay vịn bàn tay
Ngọt hơn má mịn hương khuây uẩn tình
Dễ thương hơn chuyện chúng mình
Chứa chan hơn cả trăm nghìn chứa chan
Mê man hơn chuyện đá vàng
Nhẹ như tơ mượt như hàng áo em.
 

CANTILÈNE DE PRINTEMPS

Ouverture

Ta main salue les brises de l’an,
Le soleil caresse les rêves dormants,
La barque repose dans l’œil apaisé,
L’oiseau s’envole, quitte les regrets
Porté par les pluies, le vent, le ciel,
Vers les prés de fleurs et d’éveil.
Ainsi, ton doux émoi, ô belle,
Berce souvenirs et chagrins lointains.

Merveille

Plus haut que les saints et leurs mystères,
Plus tendre qu’un chant matinal dans l’air,
Plus sage qu’une main sur une main,
Plus doux que la joue au parfum serein,
Plus charmant que l’histoire à deux voix,
Plus plein que cent tendresses à la fois,
Plus enivrant que serments éternels,
Léger comme soie, comme ta robe, irréel.

SPRING SHORT SONG

Opening

Your hand waves to the winds of the year,
Sunlight rests in dreams so clear,
The boat sleeps still in your drowsy gaze,
A bird flies off from sorrow’s maze,
It rides the rain, the breeze, the skies—
To flowered fields where wonder lies.
That’s enough, your gentle thrill,
To lull old joys and old pains still.
 

Marvel

Above all sacred, blessed delight,
Softer than songs at morning’s height,
More tender than a hand in hand,
Sweeter than cheeks where scents expand,
More lovely than our tale once made,
Fuller than all tears ever laid,
More rapt than oaths on stone or flame,
Light as silk, as your robe’s name.

GIAO KHÚC THÁNG SÁU

Tôi từ đó nhỏ nhoi như châu chấu
như cào cào vỗ cánh chả bay xa
người yêu tôi là thảm cỏ mượt mà
khi tôi đậu nàng uốn mình cảm động

tôi từ đó rêu xanh ôm đá tảng
khinh loài người nên chọn kiếp vô tri
người yêu tôi con suối nhỏ thầm thì
âu yếm mãi nỗi sầu tôi một đời chín ủng

tôi từ đó dật dờ như bóng mộng
như chuồn chuồn cánh rã một đêm mưa
người tôi yêu con dế biết đợi chờ
biết nghe hát và thường ưa than thở

tôi từ đó bơ vơ như chiếc lá
cơn gió lùa tôi se sẻ rung rinh
người tôi yêu là tượng đá chung tình
thấy tôi rụng nhìn theo mà chả khóc

tôi từ đó khật khừ như bọ ngựa
tình đam mê không dấu nổi mọi người
hồn đắm đuối làm sao che sự thực

tôi từ đó ải dòn như củi mục
như mảnh bom miếng đạn vỡ trên không
người tôi yêu đêm nước mắt đoanh tròng
tôi chợt nhớ từ lâu đã già trước tuổi.


CONTREPOINT DE JUIN

Depuis ce jour, je suis frêle comme une sauterelle,
un criquet battant d’ailes sans jamais prendre ciel.
Mon amour est ce tapis d’herbe douce et fidèle :
quand je me pose, elle se courbe, émerveillée, sensuelle.

Depuis ce jour, la mousse m’enlace, verte et dense,
je fuis les hommes, choisis l’oubli, l’innocence.
Mon amour est ce ruisseau, tendre confidence,
qui berce sans fin ma tristesse en silence.

Depuis ce jour, je flotte comme un rêve incertain,
libellule aux ailes mortes dans la pluie du matin.
Mon amour est ce grillon, guetteur du lointain,
qui chante, soupire, et m’attend chaque matin.

Depuis ce jour, je suis feuille orpheline,
que le vent fait frémir dans une danse fine.
Mon amour est la statue au regard sans ruine,
elle me voit tomber, sans larmes, sans plainte divine.

Depuis ce jour, je chancelle comme une mante,
mon amour brûle et nul ne l’ignore ou le tente.
Mon âme perdue ne cache plus ses lentes
blessures de passion, ses flammes éclatantes.

Depuis ce jour, je suis sec comme un bois mort,
ou comme un éclat d’obus perdu dans le sort.
Mon amour est la nuit aux larmes qu’elle porte —
et je me souviens : j’ai vieilli bien trop tôt.


JUNE’S COUNTERPOINT

Since then, I’m small as a grasshopper’s leap,
a locust with wings, but no sky left to keep.
My love’s the soft carpet where green grasses sleep—
when I land, she bends, her soul moved so deep.

Since then, I’m moss wrapped tight on a stone,
I shun mankind to be senseless, alone.
My love is a stream with a whispering tone,
that cradles my sorrow like seeds overgrown.

Since then, I drift like a dream barely seen,
a dragonfly broken by one rainy scene.
My love is a cricket, calm and serene,
who waits for my songs and sighs in between.

Since then, I’m a leaf that trembles mid-air,
shaken by winds that don’t even care.
My love is a statue with a loyal stare—
she sees me fall, but no tear is there.

Since then, I stagger like a dying mantis,
my burning love’s a truth no mask dismisses.
My soul’s so drunk that nothing eclipses
the flame I bear—its blaze, its blisses.

Since then, I’m brittle like rotted wood’s cry,
like shrapnel lost in a silent sky.
My love is the night with a tear in her eye—
and I remember: I aged before goodbye.

BÉ BỎNG

Nhà em trời nắng hay mưa nhỉ
Tôi ước ao rằng chả nắng mưa
E rằng nắng sớm phai màu áo
Mưa nhiều đêm lại buồn sao thưa

Đường em đi mây có đi tím
Nuôi một chút xa xôi lạnh vắng
Tôi xin vái trời đừng vội thay trăng
Em ưa mặc thiên thanh giữa nắng

Trước nhà em lá rơi nhiều lắm
Tôi ước ao rằng chả gió to
Sợ u hoài kéo ngang đáy mắt
Em buồn vơ vẩn làm tôi lo

Nhà em có cửa hay không nhỉ?
- Có chứ nhưng mà hai cửa thôi
- Tôi ngại mùa này sương độc đấy
- Lỡ làm tê dại mất đôi môi

Dạo này em thấy nhiều xe... cưới
Đôi lúc lòng em cũng rộn ràng
Tôi muốn em đừng ra cửa nữa
Và em đừng tính chuyện... sang sông.
 

TOUTE PETITE

Chez toi, fait-il beau ou bien il pleut ?
Je voudrais qu’il ne pleuve ni ne luit.
J’ai peur que le soleil fane ta robe,
et que la pluie noie l’étoile des nuits.

Sur ton chemin, les nuages sont-ils mauves ?
Ils portent un peu d’absence et de froid.
Je supplie le ciel : qu’il garde sa lune,
car tu préfères l’azur en plein mois.

Devant ta maison, les feuilles tombent tant…
Je souhaite qu’il n’y ait point de vent fort.
J’ai peur que la mélancolie s’étende
jusqu’à tes yeux — et m’inquiète encore.

Ta maison a-t-elle des portes fermées ?
- Deux, dis-tu, mais juste deux battants.
- En cette saison, le brouillard peut blesser,
- Geler tes lèvres comme un doux tourment.

Ces jours-ci, tu vois tant de voitures de noces,
Ton cœur parfois se trouble d’allégresse.
Je voudrais que tu ne sortes plus, douce —
Et ne songes plus à traverser la messe…


SO SMALL

Is it sunny or rainy where you live?
I wish it were neither sun nor storm.
The sun might fade your morning sleeve,
Rain might steal your stars by dawn.

Do clouds turn violet along your trail,
Carrying coldness and distant ache?
I pray the moon stays still and pale—
You like to wear sky-blue in sun’s wake.

Leaves fall thick before your door.
I hope no harsh winds blow today.
I fear a sadness drifting ashore
Might steal your quiet smile away.

Does your house have doors to guard?
- Yes, just two, not far apart.
- I fear the fog this time of year
- Might freeze your lips and still your heart.

Lately, you’ve seen so many bridal cars,
Your heart, perhaps, stirs like a song.
I wish you’d never step too far…
And never dream of crossing on.

THĂM BẠN TRÊN NÚI

Tháng ba bỏ phố đi thăm bạn
Bạn ở trên non mà ta buồn
Trên cao có thấy lòng thanh thản
Ở cùng cây cỏ có vui hơn?
Tháng ba lên núi ta tìm bạn
Bạn đã say mèm quên tuổi tên
Không quen uống rượu nhưng ta cũng
Nhấp một vài hơi say lấm lem
Tháng ba lên núi ta thăm bạn
Những rớt đời trôi như đám bông
Những tan tác cũng như lòng vậy
Bỗng dưng ta thấy hồn rỗng không
Mấy ngày ở núi buồn như chấu
Nỗi nhà lạnh trắng những vòm cây
Những con sông quẩn, chồn chân ngựa
Thôi người ở lại, ta về đây
Ừ, đâu cũng thế, là cơm áo
(cơm áo thì buồn, buồn như ta)
Ít ra nơi đó ta còn có
Chút tình hiu quạnh, chút mưa sa.

VISITE À UN AMI SUR LA MONTAGNE

En mars, j’ai quitté la ville,
pour te chercher, loin, tranquille.
Tu vis en haut, parmi les pins,
es-tu plus libre, plus serein ?

En mars, j’ai gravi la pente,
tu t’enivrais, sans souvenir.
Moi, qui ne bois pas une goutte,
j’ai goûté l’ivresse à venir.

En mars, je montais la côte,
les restes du monde fuyaient,
comme fleurs mortes dans la faute —
et mon cœur devenait reflet.

Quelques jours là-haut, morose,
la maison froide sous les bois.
Les rivières bouclaient leur course,
les chevaux n’allaient plus droit.

Toi, tu restes, moi je rentre,
car partout, c’est pain et vin
(et le pain, c’est triste, hélas,
comme mon propre matin).

Mais là-bas, il reste un peu
de pluie tombant dans un creux,
et d’un amour silencieux,
assez pour survivre à deux…


VISITING A FRIEND IN THE MOUNTAINS

In March, I left the town behind
To visit you on mountain high.
You dwell with trees, in peace of mind—
Does such a life bring clearer sky?

In March, I climbed to where you stay,
You, drunk and lost in your own name.
Though I don’t drink, I sipped that day,
And tasted too the muddied flame.

In March, I came to see you still,
The world’s remains just drifting snow.
The scattered past, the aching will—
My soul turned hollow down below.

A few sad days upon the hill,
Your house was cold beneath the trees.
The rivers turned and stood so still,
No horse would step with any ease.

You stay, and I must now descend,
For everywhere, it’s bread and cloth
(and bread is dull, like this old friend
who carries sadness like a broth).

Yet down there, there’s a trace of rain,
And love that’s lonely, frail, and plain—
Enough, perhaps, to live again
Beneath the grief, beneath the strain…
 

THẬP TỰ

buổi sáng trong cơn mơ
ta thấy mình cao cả
bàn tay nâng thánh kinh
mắt nhìn em xa lạ
đứng trên bục thiêng liêng
ta cao lời rao giảng...

hạnh phúc như bánh thánh
chỉ nên ăn một lần
ngày tơi như tóc thả
em gầy xanh cơn yêu
mây đẫm dầm cảm xúc
mưa giăng hàng đi qua

em hãy ráng tin ta
bằng vào lời dối trá
và vinh danh ju-đa
bởi chỉ y thánh thiện

một đời ta loanh quanh
với trùng trùng ảo ảnh
một đời ta khôn ngăn
được mắt em lệ chảy

buổi sáng trong cơn mơ
ta về từ địa ngục
với trái tim hàm oan
mắt hoắm sâu sự thật

không ai chết một lần
nên ta hoài sống lại
thập tự mang trên vai
đi tìm người chuộc Chúa

buổi sáng trong cơn mơ
ta thấy mình cứng lạnh
nhìn theo em bơ vơ
trôi cuối dòng tuyệt vọng.
 

LA CROIX

Un matin dans un rêve,
je me vis plein de grandeur,
la main tenant l’Écriture,
les yeux loin de ta douceur.
Debout sur l’estrade sainte,
je prêchais de noble voix…

Le bonheur, comme hostie,
ne se goûte qu’une fois.
Le jour tombait comme tresses,
tu fondais dans l’émoi,
les nuées pleuraient sans cesse,
la pluie traçait son chemin.

Crois en moi, même par ruse,
par mensonge, par dessein —
et rends gloire à Judas,
car seul lui fut vraiment saint.

Toute ma vie en errance,
parmi mille visions vaines,
toute ma vie, en silence,
tes larmes coulèrent pleines.

Un matin dans un rêve,
je sortais de l’enfer noir
avec un cœur qu’on relève,
des yeux profonds du savoir.

Nul ne meurt une seule fois —
alors je reviens sans fin,
la croix lourde sur l’épaule,
cherchant Dieu dans un humain.

Un matin dans un rêve,
je me vis glacé, figé,
regardant ton âme seule
dériver vers l’éternité…


THE CROSS

One morning in a dream,
I saw myself sublime—
a hand upon the Scripture,
my eyes no longer thine.
I stood upon the altar,
and preached with fervent grace…
Joy, like the sacred wafer,
should only leave one taste.
The day unraveled like tresses,
you faded in love’s trace,
the clouds soaked in confession,
rain marched in solemn pace.

Oh, try to trust in me—
through lies if not through light,
and bless brave Judas,
for only he was right.

All my life I wandered
through a thousand ghostly veils,
all my life I failed to
dry your weeping trails.

One morning in a dream,
I returned from Hell’s embrace
with a heart that bore injustice
and eyes sunk deep in grace.

No one dies just once—
so I live again each night,
the cross laid on my shoulder,
seeking God in human plight.

One morning in a dream,
I saw myself grown cold,
watching you drift lonely
to the end of all hope told.

BÀI CUỐI NĂM

1.
cỏ đã mọc trên từng phần mộ mới
ngày đã xanh trên từng mái hiên vàng
ta đã sống những ngày kề nỗi chết
những ngày dài nhục nhã đã như sông
những ngày hồng cũng đã sẵn mây đen
những ngày nắng cũng đã đầy sương lạnh

tình như núi nên lòng không hổ thẹn
hồn như cây nên rụng lá u buồn
người qua đó, chân giày, xin bước chậm
để chim về kịp thở chút hương tan
để ta về kịp nhận vết thương non
sẽ gọi khẽ (để cho giun dế ngủ)

2.
lửa đã cháy, bùng thiêu xương thịt nát
mưa đã đi trên những ngọn tóc dài
sầu đã cuộn tròn trong từng hạt cát
chân đã dừng trong một nghĩa trang riêng
người chớ khóc than chi, đời đã thế
ta lâm chung ngay tự thuở trào lòng
môi đã chết ngay khi hồn đã nhận
thân đã buồn khi ngực đẫm hơi quen
tay cũng thế tình đã ăn từng ngón
máu khi không cũng xối xả chung dòng

3.
cò đã lẩy đạn đã ra khỏi súng
tên đã bay không thể cản giây chùng
những thân nấm không dung hồn ngạo mạn
tình như mây ta khoả lấp mặt trời

dù một khắc một ngày hay một phút
dù một mai ta có phải qua đời
dù hôm nay dao chém đứt đôi người
ta vốn thế vẫn là ta ngất ngưởng
vẫn chân bước từng bước đi lún đất
vẫn hai vai thần thánh một tim nồng
vẫn trăm năm chếnh choáng một tình cuồng
vẫn mặt ngửa, đỡ nâng trời vòi vọi
ta có thể biến thân thành thú vật
nhưng bọ, dòi không thể hoá trang đi
phải kiên nhẫn, em, đợi giờ kết cục
bởi bây giờ ta mới khởi cuộc chơi

dù cỏ đã mọc trên phần mộ mới
và ngày xanh đã từng mái hiên vàng
và đớn đau nhục nhã đã hằng hằng
nhưng hạnh phúc sẽ tới giờ linh hiển.

POÈME DE FIN D’ANNÉE

1.
L’herbe a poussé sur chaque tombe ouverte,
Le ciel s’est peint sur les toits jaune clair.
J’ai traversé des jours frôlant la perte,
Des jours honteux, aussi vastes que mers.
Des jours vermeils ont vu passer les ombres,
Des jours de feu portaient l’haleine sombre.

L’amour, tel mont, ne souffre nulle honte,
L’âme, tel bois, se dépouille et affronte.
Passant, tes pas lourds, retiens-les un peu,
Pour que l’oiseau respire avant l’adieu,
Pour que je voie la plaie encor si neuve,
Et chuchote — que les insectes rêvent.

2.
Le feu a tout brûlé, chair et tendresse,
La pluie est passée sur les longues tresses.
Le chagrin roule en grains de sable fin,
Les pas s’arrêtent au cimetière sien.
Ne pleure pas, le sort est sans pitié,
Je suis mort dès l’instant d’être éveillé.

Mes lèvres sont mortes en même temps que l’âme,
Mon corps s’est glacé dans l’haleine de femme.
Mes doigts ont fondu dans l’amour qui mord,
Et mon sang, sans cause, s’est fait torrent d’or.

3.
Le héron s’est envolé, balle tirée,
La flèche fuit, la corde déliée.
Les champignons n’ont point d’âme arrogante,
L’amour, tel nuage, cache le soleil.

Fût-ce une heure, un jour ou bien une vie,
Même si demain la mort me ravit,
Ou si la lame aujourd’hui me sépare —
Je suis ainsi, fougueux sous le hasard.
Mes pas s’enfoncent dans la terre instable,
Mes bras sont dieux, mon cœur inaltérable.
Cent ans d’ivresse pour un seul amour fou,
Le front levé, portant les cieux si flous.

Je puis devenir bête, corps sauvage,
Mais ver ni mouche n’auront mon visage.
Sois patiente, attends la fin du combat,
Car c’est ici que le jeu débuta.

Même si l’herbe couvre les tombes neuves,
Et le ciel peint d’or chaque toit qui pleure,
Même si l’ignominie semble sans trêve —
Le bonheur viendra à l’heure des cœurs.
 

YEAR - END POEM

1.
Grass has grown o’er every fresher grave,
Light has turned green on roofs that once were gold.
I have lived where death stood near and brave,
In days of shame, so long, so worn, so cold.
Even the red days bore their shades of black,
And sunny skies still trailed the frost’s attack.

Love was a mountain—thus I fear no blame,
My soul a tree that drops its leaves of shame.
You passing by—your heavy step delay,
Let birds return to breathe their scents and stay.
Let me return to touch the tender scar,
And whisper low—so bugs may sleep afar.

2.
Flames have burned through flesh and bone entire,
Rain has swept over long strands of desire.
Grief has curled inside each grain of sand,
My steps now halt in graves of my own land.
Do not lament, life simply bends this way,
I died the moment feelings had their sway.

My lips went still when soul received its fate,
My chest grew cold from breath that came too late.
My fingers shriveled with love’s hungry fire,
And blood, for no cause, gushed in mad desire.

3.
The stork is gone, the bullet’s left the gun,
The arrow flies—no slack can make it run.
Mushrooms won’t host a soul too vain or proud,
And love, like clouds, can hide the sun in shroud.

Be it a day, a moment, or a breath,
Even tomorrow I may welcome death,
Even today if blades would split me through—
I still remain the bold one that you knew.
My feet still sink with every step I take,
My shoulders strong, my heart too real to fake.
A hundred years I’ve staggered in love’s flame,
Face to the sky, to bear the stars’ own name.

I may transform into a beast, a brute,
But worms and flies can never wear my suit.
Be patient, love—await the final call,
For now the game begins—this is not all.

Though grass has crept o’er every nameless tomb,
And golden roofs now bask in verdant bloom,
Though shame and pain have long endured their sting—
True joy shall come in sacred reckoning.



PHÁT BIỂU

rồi con chim bay đi
rồi đèn khuya trở về
tôi, chân mềm phố xá
tôi, tay buồn lá khô
em não nùng từ đó
em tiều tuỵ từ đây

rồi ngày không tiếng nói
rồi tình đầy lời than
tôi, mắt dài xóm cũ
tôi, khói mù góc hiên
em điểm trang độc dược
em quay tròn bóng đêm
rồi chả ai nhớ nữa
riêng mình tôi yêu em
riêng mình tôi thôi nhé
riêng mình tôi yêu em
riêng mình tôi yêu em
một đời làm chim én
đuổi theo từng mùa xuân
thôi đừng ai nói nữa
đừng ai nghe chúng tôi
đừng ai nhòm ai ngó
đời tôi là đời nàng
đời nàng là đời tôi
đời chúng tôi là một
thôi đừng ai nghĩ ngợi
các người hiểu gì đâu
thôi đừng ai soi mói
các người ngoài chúng tôi
tôi một trời hiu hắt
tôi một trời mùa đông
em một đời khinh bạc
em một đời thăng hoa
im thôi im tất cả
chúng tôi là chúng tôi
im thôi im tất cả
- kìa mặt trời lên ngôi.

DÉCLARATION

Puis l’oiseau s’est envolé,
Puis la lampe de minuit est revenue.
Moi, les pieds las dans la rue,
Moi, les mains tristes sur les feuilles mortes.
Toi, depuis là, nostalgique,
Toi, depuis ici, fanée…

Puis les jours sans paroles,
Puis l’amour plein de plaintes.
Moi, les yeux fixés vers l’ancien faubourg,
Moi, la brume au coin du porche.
Toi, maquillée de poison,
Toi, tournoyant dans l’ombre.
Et plus personne ne se souvient —
Sauf moi qui t’aime encore,
Moi seul, tu m’entends ?
Moi seul qui t’aime,
Moi seul qui t’aime,
Toute une vie en hirondelle,
Poursuivant chaque printemps.

Assez, que plus personne ne parle,
Que personne n’écoute nos mots,
Qu’aucun regard ne se pose.
Ma vie est la sienne,
Et la sienne est la mienne,
Nos vies sont une seule.
Assez ! Que nul ne songe -
Que savez-vous de nous ?
Assez de regards moqueurs -
Vous êtes hors de nous.
Moi, un ciel froid et vide,
Moi, un ciel d’hiver sans fin.
Elle, un souffle d’insolence,
Elle, un feu de floraison.
Silence ! Tais-toi, monde entier !
Nous sommes nous,
Silence ! Tais-toi !
- Voici le soleil qui se lève.
 

DECLARATION

Then the bird flew away,
Then the midnight lamp returned.
Me - soft feet on city streets,
Me - sad hands on brittle leaves.
You, since then, so sorrow-drenched,
You, from here, so pale and wan…

Then came days without a voice,
Then came love full of lament.
Me - eyes long across old alleys,
Me - a fog in porch-side corners.
You - your lips painted with poison,
You - spinning inside shadows.
And no one remembers now —
Except me, who still loves you,
Only me, do you hear?
Only me who loves you,
Only me who loves you,
A lifetime as a swallow
Chasing every spring.

Enough - no more talking!
Let no one hear our song,
Let no one stare us down.
My life is hers,
And hers is mine,
Our lives are one.
Stop it - don’t even think -
You understand nothing of us.
No more judging eyes -
You are not within us.
Me - a sky of desolation,
Me - a sky of endless winter.
You - a life of rebellion,
You - a life of burning bloom.
Silence now - silence all!
We are who we are.
Silence - hush!
- Look, the sun takes the throne.

LỜI VỌNG

Con chim bay về hót vang trong hồn tôi
Lời dịu ngọt như những mùa thu thơm tho hơi thở
Tôi muốn san sẻ cùng các người
Tiếng hát mùa xuân nồng ấm đó
Con chim bay về hót vang trong hồn tôi
Đêm không còn là niềm kinh hãi
Bóng tối không còn đầy ảo ảnh những nhát chém hận thù xả xuống khuôn mặt thâm u dĩ vãng

Con chim bay về hót vang trong hồn tôi
Như cơn mưa chợt tới
Sau một mùa nắng hạn
Như người đã mù lại thấy nguồn ánh sáng
Như những giọt sữa nhỏ xuống miệng trẻ thơ
Như nụ hôn đầu tiên trên môi người con gái
Con chim bay về hót vang trong hồn tôi
Điệp khúc của bản tình ca như lời ru tôi vào giấc ngủ ngoan
Tôi bỗng khóc và chợt thấy mình bé bỏng nép trong đôi cánh nhung
Giọt nước mắt nhỏ xuống nở thành bông hoa muộn
Mang ý nghĩa mùa xuân khao khát ngóng trông
Con chim bay về hót vang trong hồn tôi
Nó nói cho tôi biết
Rất nhiều về tình yêu.
 

LE CHANT RÉSONNANT

Un oiseau revient chanter dans mon âme,
Sa voix douce comme l’automne en parfum,
Je veux la partager avec vous tous —
Ce chant de printemps, chaud et divin.
Un oiseau revient chanter dans mon âme,
La nuit n’est plus une terreur sans fin,
L’ombre n’est plus des lames d’amertume
Qui taillaient mon passé au plus profond chagrin.

Un oiseau revient chanter dans mon âme,
Comme la pluie douce après la sécheresse,
Comme un aveugle retrouvant la lumière,
Comme le lait tombant dans la bouche d’un enfant,
Comme le premier baiser sur des lèvres tendres.
Un oiseau revient chanter dans mon âme,
Son refrain d’amour me berce lentement,
Je pleure, tout petit sous ses ailes de velours,
Ma larme devient fleur dans le vent du printemps,
Porteuse d’un désir longtemps en dormance…
Un oiseau revient chanter dans mon âme —
Et me parle si vrai,
De l’amour, de l’amour, tant de fois oublié.
 

THE VOICE THAT ECHOES

A bird flies back and sings inside my soul,
Its voice as sweet as autumn’s fragrant breath.
I long to share with you, the living whole
Of springtime songs that banish pain and death.
A bird flies back and sings inside my soul,
And night no longer bears its dreadful dread.
No longer shadows slash with hateful blades
The silent face of all the past we’ve shed.

A bird flies back and sings inside my soul,
Like sudden rain after a season’s thirst,
Like light returned to eyes once blind and cold,
Like milk upon a newborn’s lips at first,
Like love’s first kiss on trembling lips so new.
A bird flies back and sings inside my soul —
Its lullaby soothes me to slumber deep,
I cry, a child curled in velvet wings,
My tear becomes a late and blooming flower
That yearns for spring, and love, and time to keep…
A bird flies back and sings inside my soul —
And tells me all
Of love — of love — that lifts and does not fall.

CUỐI CÙNG

Về đây lũng thẳm cây ngàn
Bờ lau xiêu bạt góc rừng lún chân
Lênh đênh một chuyến xe hồn
Lánh xa phố chợ xích gần cỏ hoang.


ENFIN

Je reviens par vallées profondes, forêts denses,
Les joncs penchés, les sentiers fangeux, sans fin…
Une dernière route, l’âme en errance,
Fuyant la ville, frôlant l’herbe sans nom.
 

FINALLY

I return through deep ravines and endless trees,
Reeds leaning low, where forest paths sink deep.
One drifting ride — the soul’s last journey — flees
The market’s noise, where silent grasses sleep.



ĐÊM HOANG

Con dế ngủ
Hàng hiên mưa
Nửa đêm thức giấc
Ngó vì sao lu
Giọt sương rớt
Con chim khuya
Giật mình.
 

NUIT DÉSERTE

Le grillon dort
Pluie sur le seuil
À minuit, je m’éveille
Regarde l’étoile seule
Une goutte de rosée tombe
Un oiseau de la nuit —
sursaute.
 

DESERTED NIGHT

The cricket sleeps
Rain on the porch
At midnight I wake
Gazing at a lone star
A drop of dew falls
A bird of the night —
startled.

BÊN NÀO

đêm nằm tả ngạn nghe sương xuống
thương hữu ngạn em cỏ rất thơ
giờ đang không hữu mà không tả
em ở bên nào? phải, trái ta?
 

QUEL CÔTÉ?

La nuit, couché sur la rive gauche, j’écoute
la brume tomber — doux chagrin sans voix.
Là-bas, sur la droite, toi, l’herbe te salue,
ni droite, ni gauche — où donc es-tu, dis-moi ?
 

WHICH SIDE?

At night I lie upon the left-hand shore,
and hear the mist fall, silent as regret.
You, on the right, where grasses bloom with lore —
but now no left, no right… where are you yet?
 

NGỰA ĐÃ TAN ĐÀN

Này trí nhớ đậu trên cành ký ức
tháng sáu về yên lặng bước chân quên
tình yêu cũng đậu trên càng gian dối
ở trong tôi, ôi ngựa đã tan đàn.
 

LES CHEVAUX DISPERSÉS

Ô mémoire, perchée aux branches du passé,
Juin revient sur la pointe de l’oubli,
L’amour aussi s’est posé sur la trahison,
En moi, hélas, les chevaux sont dispersés.
 

THE HERD HAS SCATTERED

O memory, perched on the limbs of the past,
June returns with the hush of forgotten feet,
Love too has landed on wings of deceit—
Within me now, the herd has scattered at last.



TRẦN GIAN

Cũng từ đó - cũng từ đây
Rèm mi khép xuống chia tay ngọt bùi
Mau sao! giấc ngủ tuyệt vời
Thôi làm chi được – khi đời gọi tên

Cũng vào nhớ - cũng vào quên
Trăm năm nấm đất ngủ yên phận mình.
 

MONDE TERRESTRE

C’est d’ici — c’est de ce lieu
Que les paupières se ferment aux adieux soyeux.
Si vite ! le sommeil merveilleux…
On n’y peut rien — quand la vie appelle un nom.

C’est dans l’oubli — c’est dans le songe
Cent ans sous terre, chacun dans sa longue.


EARTHLY REALM

It starts from here — it ends the same,
Eyelids close on sweet and bitter names.
So swift! the perfect sleep is near,
What can be done — when life calls clear?

It fades in thought — it fades in grace,
A hundred years lie still in place.
 

TÂM HỒN

Bỗng dưng thương nhớ đi về
Bỗng dưng tức tưởi ê chề kéo qua
Bỗng dưng trống trải bao la
Bỗng dưng khinh bạc điêu ngoa chạy dài.
 

ÂME

Tout à coup la nostalgie revient,
Tout à coup les larmes sans fin.
Tout à coup le vide sans bord,
Tout à coup le mépris qui mord, court encore.


SOUL

Suddenly, longing drifts near,
Suddenly, sorrow cuts clear.
Suddenly, vastness and air,
Suddenly, scorn rushes — unfair, everywhere.

NHÂN DANH MỘT CUỘC ĐỜI

Nhân danh người mất cắp
Buồn tuổi thơ bao nhiêu
Nhân danh đời héo hắt
Hậu thân loài rong rêu
Cánh tay trần gẫy khúc
Ôm tình yêu bọt bèo

Nhân danh tôi bóng tối
Xin người chút lửa vui
Nhân danh ngày tháng rỗng
Với linh hồn chết trôi
Đôi mắt quầng đắm đuối
Từ khi đeo tình người

Nhân danh tôi hiện tại
Sau một lần đầu thai
Nhân danh là dĩ vãng
Sau một lần yêu người
Tôi trốn vào quên lãng
Cùng ngấn lệ khôn rơi.
 

AU NOM D’UNE VIE

Au nom de l’enfant volé,
Tristesse d’un âge effacé.
Au nom de la vie flétrie,
Dernier souffle d’algues trahies.
Bras nus brisés en silence
Étreignent un amour d’écume et d’errance.

Au nom de moi — l’ombre obscure,
Je te demande une flamme pure.
Au nom des jours sans abri,
Et d’une âme à la dérive, sans cri.
Des yeux cernés de passion noyée
Depuis qu’ils ont goûté l’humanité.

Au nom de mon aujourd’hui
Après une mue, une nouvelle vie.
Au nom d’un passé fané
D’un seul amour abandonné.
Je fuis vers l’oubli déserté
Avec des larmes… jamais tombées.


IN THE NAME OF A LIFE

In the name of the stolen child,
The sorrow of a youth beguiled.
In the name of withered days,
A soul like seaweed, lost in haze.
Bare arms, broken, reaching wide,
Clutch a love that slips like tide.

In the name of me — the night,
I beg you for a spark of light.
In the name of hollow years,
A drifting soul that shed no tears.
Eyes bruised with longing deep,
Since they learned love — no sleep.

In the name of who I am today,
Born anew, then thrown away.
In the name of what has passed,
Of one love that couldn’t last.
I hide in fading memory,
With tears too proud to fall from me.

THIẾU PHỤ

Con sáo sậu đen
Bỏ lồng bay mất

Em nghe gì không em
Bầu trời tối – linh hồn câm
Nỗi đau buồn mọc nhánh
Trên thân cây mùa đông
Có heo may
Và cỏ úa

Con sáo sậu đen
Bỏ lồng bay mất
Còn em còn em
Bàn tay dĩ vãng
Bước chân hiện tại
Đi về đi về
Cùng bóng đêm vùng kỷ niệm

Con sáo sậu đen
Bỏ lồng bay mất
Thằng bé lên một
Thằng bé lên hai.
 

JEUNE FEMME

Le merle noir s’est enfui,
Hors de la cage, loin dans la nuit.

Entends-tu, dis-moi, entends-tu ?
Le ciel s’éteint – l’âme ne parle plus.
La douleur pousse ses rameaux
Sur le tronc froid de l’hiver clos,
Avec du vent
Et des herbes mourantes.

Le merle noir s’est enfui,
Hors de la cage, loin dans la nuit.
Et toi, et toi –
Ta main pleine de souvenirs,
Tes pas du temps présent
Vont, reviennent, vont, reviennent
Avec l’ombre des jours enfuis.

Le merle noir s’est enfui,
Hors de la cage, loin dans la nuit.
L’enfant a un an…
L’enfant a deux ans.


YOUNG WOMAN

The black starling flew away,
Escaped the cage, lost to the day.

Can you hear it, can you feel?
The sky grows dark — the soul won’t heal.
Sorrow grows its silent limb
On winter’s tree, cold and dim,
With withered grass
And winds that pass.

The black starling flew away,
Escaped the cage, lost to the day.
And you, and you —
Your hand of past remains,
Your steps of present pains,
Go and come, go and roam
Through shadowed lands of memory’s home.

The black starling flew away,
Escaped the cage, lost to the day.
The child turns one…
The child turns two.


THÂN TRỌNG SƠN
Tháng 7 / 2025.
 

Trang Thân Trọng Sơn

art2all.net