Thân Trọng Sơn

THANH TỊNH

( 1911 - 1988 )

          Thanh Tịnh tên thật là Trần Văn Ninh, sinh tại Huế, mất tại Hà Nội, hiện phần mộ đặt tại núi Thiên Thai phía tây thành phố Huế. Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam (1957).

Nhà thơ Thanh Tịnh từng là học sinh trường Pellerin (trường dòng) ở Huế, làm nghề hướng dẫn viên du lịch, dạy học, đo đạc ruộng đất, có thơ in trong Thi nhân Việt Nam (Hoài Chân, Hoài Thanh, 1942). Sau Tổng khởi nghĩa tháng Tám (1945), ông là Tổng thư ký Hội Văn hoá Cứu quốc Trung Bộ, đầu quân phụ trách Đoàn kịch Chiến thắng của quân đội. Khi tạp chí Văn nghệ quân đội ra đời, ông là Phó chủ nhiệm rồi Chủ nhiệm. Về sau, ông thôi làm lãnh đạo, chuyên sáng tác. Ông đã là uỷ viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam (khoá I, II), uỷ viên Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Việt Nam. Cấp bậc Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam trước khi nghỉ hưu.

Thanh Tịnh bắt đầu sáng tác vào những năm 1930. Ông là một trong những cây bút gắn bó với Tự Lực Văn Đoàn, sau này còn hoạt động tích cực trong lĩnh vực báo chí.
Trước Cách mạng tháng Tám, ông được biết đến nhiều với các truyện ngắn, thơ và tuỳ bút nhẹ nhàng, thấm đẫm nỗi niềm hoài cổ và tình quê hương.

Văn của Thanh Tịnh thường mang chất thơ, đậm đà tình cảm, đặc biệt là tình cảm gia đình, quê hương và tuổi thơ.

Ông nổi bật với giọng văn nhẹ nhàng, sâu lắng, sử dụng ngôn ngữ giản dị mà tinh tế.
Truyện ngắn “ Tôi đi học “ ( 1941 ) được trích giảng trong chương trình Ngữ văn lớp 8.

Thanh Tịnh là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền văn học Việt Nam, đặc biệt nổi bật trong phong trào Thơ Mới. Thơ của ông được đánh giá cao bởi vẻ đẹp nhẹ nhàng, sâu lắng và giàu cảm xúc, thường mang đậm tính triết lý, tình cảm và sự chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc sống. Dưới đây là một số đánh giá của các nhà phê bình về thơ của Thanh Tịnh:

1. Lối viết mượt mà, lãng mạn: Thanh Tịnh có khả năng sử dụng ngôn từ một cách tinh tế, trau chuốt, mang đến cảm giác mượt mà và dễ chịu. Những bài thơ của ông thường có âm điệu du dương, dễ nhớ và dễ đi vào lòng người đọc. Thơ ông như một làn gió nhẹ nhàng, mang đến sự thanh thoát cho người đọc.

2. Tính triết lý và tâm hồn sâu sắc: Thơ Thanh Tịnh không chỉ đơn giản là những cảm xúc hay hình ảnh đẹp mà còn thể hiện những suy ngẫm về con người, về thời gian, tình yêu, và cái chết. Những câu thơ của ông thường chứa đựng nhiều chiều sâu, mời gọi người đọc suy tư về các vấn đề của cuộc sống và sự tồn tại.

3. Chủ đề cô đơn và nỗi buồn: Một đặc điểm nổi bật trong thơ Thanh Tịnh là nỗi buồn, cô đơn và sự khắc khoải. Nhiều bài thơ của ông nói về những cảm giác mất mát, chia ly, đặc biệt là những cảm xúc lắng đọng khi phải đối mặt với sự vô thường của cuộc sống.

4. Chất “Thơ Mới” rõ nét: Thơ của Thanh Tịnh cũng mang đậm ảnh hưởng của phong trào Thơ Mới, thể hiện rõ sự tìm tòi, sáng tạo và tự do trong biểu đạt cảm xúc. Các bài thơ của ông không gò bó theo các hình thức truyền thống mà có sự phóng khoáng, tự do và phong phú trong cách thể hiện.

5. Sự kết hợp giữa hiện thực và mơ mộng: Mặc dù thơ Thanh Tịnh có phần lãng mạn, nhưng nó cũng phản ánh những vấn đề hiện thực của xã hội. Ông đã biết cách kết hợp giữa vẻ đẹp của thế giới mơ mộng và những góc khuất của cuộc sống hiện thực, từ đó tạo ra những tác phẩm có chiều sâu và dễ cảm nhận.

Nhìn chung, thơ Thanh Tịnh được đánh giá là một sự kết hợp tuyệt vời giữa cảm
xúc cá nhân và suy ngẫm về thế giới, mang lại cho người đọc một không gian thơ mộng nhưng cũng đầy tính triết lý.

Ngoài thơ, ông còn làm ca dao, viết kịch, viết báo; được coi là người sáng tạo ra thể “tấu nói”, đi đầu trong lối viết “những đoạn văn ngắn” và là nhà văn có nhiều giai thoại văn học. Ông đã nhận Giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam (1951-1952) cho những bài độc tấu xuất sắc.

Tác phẩm đã xuất bản:
- Ngậm ngải tìm trầm (truyện ngắn, 1943)
- Quê mạ (truyện ngắn, 1941)
- Chị và em (truyện ngắn, 1942)
- Xuân và Sinh (truyện ngắn, 1944)
- Hận chiến trường (thơ, 1937)
- Sức mồ hôi (ca dao, 1954)
- Thơ ca (thơ, 1973)
- Đi giữa mùa sen (truyện thơ, 1980)
- Thanh Tịnh đời và văn (1996).


Sau đây là 22 bài thơ tiêu biểu của ông ( kèm theo bản dịch tiếng Pháp và tiếng Anh ) :

CHIỀU VỀ

Chiều về trên cỏ non thu,
Trăng ve nắng nhạt sầu ru lá vàng.
Hồ sâu chan chứa lệ ngàn,
Nai con lạ núi muôn vàng bơ vơ.
Chân mây mở rộng đợi chờ,
Chim nương cánh gió làm thơ lạc vần.
Một hai sao nỡ dần dần
Ngày đi lặng lẽ đêm gần gần đây,
Bàng hoàng gió gạt hương cây,
Đêm mung lung rộng trăng mây kín trời.
 

LE RETOUR DU SOIR

Le soir tombe sur l’herbe fraîche d’automne,
La lune pâlit, la lumière douce, tristesse berce les feuilles jaunes.
Le lac profond déborde de larmes sans fin,
Un faon perdu, les montagnes multiples et solitaires.
Les pieds des nuages s’élargissent, attendant sans fin,
Les oiseaux, portés par le vent, chantent des poèmes désordonnés.
Un, deux, les étoiles apparaissent lentement,
Le jour s’éloigne en silence, la nuit s’approche tout doucement,
Le vent emporte l’odeur des arbres,
La nuit floue se répand, la lune et les nuages couvrent le ciel.

 

THE EVENING RETURN

The evening falls on the fresh autumn grass,
The moon dims, soft light and sadness lull the yellow leaves.
The deep lake overflows with endless tears,
A fawn lost, the mountains endless and alone.
The feet of the clouds stretch wide, waiting endlessly,
The birds, carried by the wind, sing poems out of tune.
One, two, stars begin to appear slowly,
The day quietly departs, the night slowly draws near,
The wind sweeps the scent of trees,
The vague night spreads, the moon and clouds cover the sky.

CÔ LÁNG GIỀNG TÔI

Cô láng giềng tôi đẹp mặn mà,
Môi hồng luôn điểm nụ cười hoa
Gặp tôi qua ngõ thì cô đã
Thỏ thẻ: “Mời anh ghé lại nhà.”

Bên đường tôi ngắt cánh hoa lê
Bỗng gặp cô em gánh gạo về.
Trên gạo cô mời tôi đến để:
Thúng này sách vở, thúng này... lê.

Tôi si giọng hát của cô em
Trong trẻo, thơ ngây giọng rĩ rền.
Gấp sách tôi ngồi vơ vẩn mộng
Giật mình canh vạc đã kêu đêm.

Một hôm tôi viết bức thư tình
Tạm biệt cô em đến Đế kinh.
Đôi má ửng hồng cô đến nói,
Nói hoài chỉ được: “Em yêu anh”.

...Về nhà độ ấy nhãn còn non
Cách mặt cô em mấy hạ tròn.
Thổn thức bên nhà hơi hát nhẹ
Nhẹ nhàng mới biết hát... ru con.
 

MA VOISINE

Ma voisine est belle et pleine de charme,
Ses lèvres rouges toujours prêtes à sourire,
Quand elle me croise dans l’allée, elle me dit :
“Viens chez moi, fais un détour.”

Je cueille une fleur de poirier sur le chemin,
Quand je rencontre la petite, portant du riz.
Sur son riz, elle m’invite à entrer pour :
“Ce panier de livres, ce panier… de poires.”

J’adore sa voix chantante, claire et innocente,
Douce et harmonieuse, son chant vibrant.
Je ferme le livre, perdu dans mes rêveries,
Quand je suis soudainement réveillé par le cri du héron nocturne.

Un jour, j’écris une lettre d’amour,
Je lui dis au revoir, je vais vers la capitale.
Elle vient, ses joues rouges, me disant sans cesse :
“Je t’aime, je t’aime.”

…À mon retour, les longanes étaient encore jeunes,
Et elle était à plusieurs saisons de moi.
Elle chantait doucement près de sa maison,
Doucement, elle apprend à chanter… pour bercer son enfant.


MY NEIGHBOR

My neighbor is beautiful and full of charm,
Her lips always adorned with a floral smile,
When she meets me at the alley, she whispers:
“Come over to my house, stop by.”

I pick a flower from the pear tree by the road,
Suddenly I meet the young girl, carrying rice.
On her rice, she invites me to enter to:
“This basket of books, this basket… of pears.”

I’m mesmerized by her clear, innocent voice,
So sweet and gentle, her song reverberating.
I close the book, lost in thought,
Suddenly jolted awake by the night heron’s call.

One day, I write a love letter,
Saying goodbye, heading to the capital.
She comes, her cheeks flushed, saying again and again:
“I love you, I love you.”

…When I return, the longans are still young,
And she’s several seasons away from me.
She gently sings near her house,
Gently learning to sing… to lull her child.

GẶP GỠ

Người cũ đây rồi bạn cũ đây
Cầm tay lại nói chuyện chia tay
Ba mươi năm chẵn xa lâu nhỉ?
Mà tưởng cách nhau mới mấy ngày

Giòng giòng kỷ niệm tuôn xuôi ngược
Lẫn lộn vui buồn dệt ngổn ngang
Cũng quên khóc trước hay cười trước
Chỉ nhớ bên song nắng trải vàng

Chuyện dài chưa dứt bỗng ngồi yên
Biết nói làm sao hết nỗi niềm
Tóc bạc ngỡ ngàng hai mái tựa
Thẹn thùng như buổi gặp đầu tiên.
 

RENCONTRE

Voici l’ancien ami, voici l’ami d’autrefois
Prenant ma main, nous parlons du temps passé.
Trente ans passés, si longtemps, n’est-ce pas ?
Mais on dirait que c’était hier encore.

Les souvenirs dévalent, s’entrelacent,
Des joies et des peines se tissent ensemble.
On ne se souvient plus qui a pleuré ou ri en premier,
Mais le soleil doré qui éclairait la fenêtre reste.

La conversation qui ne finit jamais, soudain, se tait,
Comment exprimer tout ce qui se cache dans nos cœurs ?
Les cheveux argentés se rencontrent comme deux cieux,
Et nous sommes gênés, comme lors de notre première rencontre.
 

REUNION

Here is the old friend, the friend from before,
Taking my hand, we talk about the past.
Thirty years gone, so long, isn’t it?
Yet it feels as if only a few days have passed.

The stream of memories flows, intertwining,
Laughter and sorrow woven together.
I can’t remember who cried first or laughed first,
But the golden sunlight by the window remains.

The long conversation suddenly quiets,
How can one express all that’s in the heart?
Silver hair meets like two skies,
And we are shy, as if at our first meeting.
 

GIỌT MỒ HÔI

Mồ hôi mà đổ xuống đồng,
Lúa mọc trùng trùng sáng cả đồi nương.
Mồ hôi mà đổ xuống vườn,
Dâu xanh lá tốt vấn vương tơ tằm.
Mồ hôi mà đổ xuống đầm,
Cá lội phía dưới, rau nằm phía trên.
Mồ hôi xuống, cây mọc lên,
Ăn no đánh thắng, dân yên, nước giàu.
Mồ hôi đổ xuống hoa màu,
Chặn tay thằng Mỹ, dúi đầu thằng Tây.
Ai ơi ra sức cấy cày,
Thêm giờ lao động, bớt ngày lao đao.
 

LA GOUTTE DE SUEUR

La sueur qui tombe sur les champs,
Fait pousser le riz en rangs serrés, illuminant les collines.
La sueur qui tombe sur le jardin,
Fait pousser les mûriers, les feuilles vertes et les vers à soie enivrants.

La sueur qui tombe sur l’étang,
Les poissons nagent en dessous, les légumes reposent au-dessus.
La sueur tombe, les plantes grandissent,
Le ventre plein, la victoire remportée, le peuple est en paix, l’eau est fertile.

La sueur tombe sur les récoltes,
Pour repousser l’Américain et faire courber le col du colon.
O toi, viens, donne tout dans le travail de la terre,
Ajoute des heures de travail, réduis les jours de lutte.


THE DROP OF SWEAT

The sweat that falls on the fields,
Makes the rice grow in dense rows, brightening the hills.
The sweat that falls on the garden,
Makes the mulberry trees thrive, the leaves green and the silkworms spin.

The sweat that falls on the pond,
Fish swim below, vegetables rest above.
The sweat falls, the plants grow,
With full bellies, victory won, the people are peaceful, the water is rich.

The sweat falls on the crops,
To push back the American and bend the necks of the colonizers.
O you, come, give your all in the labor of the land,
Add more working hours, reduce the days of struggle.

HOA GIẤY VÀ HOA ĐỒNG QUÊ

Ngượng như thôn nữ mới lên Kinh
Như quả tim non đượm máu tình,
Ngơ ngác cô nhìn xem lặng lẽ
Muôn nghìn vẻ lạ sắc tươi xinh.

Cô đem so sánh vẻ cao sâu,
Của chốn phồn hoa với ruộng bầu
Như cảnh muôn màu cô ví với
Sắc đồng lúa chín nước ao thâu.

Bên hồ trong biếc nước phun rơi
Những gái thần kinh ghé lại ngồi,
Vui vẽ cùng nhau thi rẽ tóc
Đếm màn hoa giấy quyến hoa khôi.

Bất giác cô em cũng chạnh lòng
Đưa tay nhẹ rẽ mớ tơ xuân
Mớ tơ ngày tháng sương trời điểm
Buồn để cô em luỵ nhỏ dòng.
 

FLEURS DE PAPIER ET FLEURS DU VILLAGE

Gênée comme la villageoise montante à la ville,
Comme un cœur jeune imprégné de larmes d’amour,
Elle regarde, étonnée et silencieuse,
Les mille et une beautés aux teintes éclatantes.

Elle compare la profondeur de l’élégance
De la ville bruyante à la sérénité des champs,
Comme elle compare les couleurs infinies
Au jaune des rizières et aux eaux miroitantes.

Près du lac cristallin, où l’eau jaillit et tombe,
Les jeunes filles de la ville s’assoient et s’amusent,
Elles tressent ensemble leurs cheveux d’or,
Comptent les fleurs de papier, éblouissantes de beauté.

Sans le vouloir, la jeune fille se laisse émouvoir,
Elle tend la main, effleurant les fils du printemps,
Les fils du temps et de la rosée du matin,
Une tristesse envahit son cœur, et elle verse une petite larme.
 

PAPER FLOWERS AND VILLAGE BLOOMS

Shy, like a village girl newly arrived in the city,
Like a young heart filled with the warmth of love,
She gazes, bewildered and silent,
At the myriad of vibrant and beautiful sights.

She compares the profound elegance
Of the bustling city to the quiet fields,
Like she compares the countless colors
To the golden rice paddies and the shimmering waters.

By the clear lake, where water splashes and falls,
The city girls sit and laugh,
Braiding their golden hair together,
Counting the paper flowers, dazzling in beauty.

Unwittingly, the young girl feels a pang in her heart,
She gently reaches out, touching the threads of spring,
The threads of time and the morning dew,
A sadness fills her heart, and a small tear falls.

RỒI MỘT HÔM

I
Rồi một hôm, nếu về, cha hỏi:
Mẹ ở đâu? con biết nói sao?
Con hãy bảo: trông cha mòn mỏi
Mẹ từ trần sau mấy tháng đau.

II
Nếu cha hỏi sao nhà vắng vẻ?
Mẹ khuyên con hãy trả lời sao?
Con lặng chỉ bình hương khói rẽ.
Và trên giường chỉ đĩa dầu hao!

III
Nếu cha hỏi cặp đào trước ngõ
Sao chỉ còn một gốc ngả nghiêng?
Con sẽ chỉ một cây đào nhỏ
Bên cây tùng, rồi đứng lặng yên.

IV
Còn mồ mẹ, nếu cha muốn biết,
Phải hướng nào, con nói cùng cha?
Con lặng chỉ bầu trời xanh biếc
Và bên trời chỉ nội cỏ xa!
 

PUIS UN JOUR

I
Puis un jour, si père demande :
Où est maman ? Que diras-tu ?
Tu répondras : “Regarde, père fatigué,
Maman est partie après des mois de douleur.”

II
Si père demande pourquoi la maison est déserte,
Que répondras-tu, mon enfant ?
Tu resteras silencieux, un bâton d’encens brûlant,
Et sur le lit, une lampe à huile qui s’éteint.

III
Si père demande pourquoi l’arbre de pêchers devant la porte
Ne reste qu’un tronc penché,
Tu lui montreras un petit pêcher,
À côté du pin, puis tu resteras là, sans un mot.

IV
Et la tombe de maman, si père demande,
Où est-elle ? Quelle direction lui indiqueras-tu ?
Tu lui montreras simplement le ciel bleu,
Et au-delà du ciel, l’herbe sauvage.
 

THEN ONE DAY

I
Then one day, if father asks,
Where is mother? What will you say?
You will reply: “Look, father, weary and worn,
Mother passed away after months of pain.”

II
If father asks why the house is empty,
What will you answer, my child?
You will remain silent, the incense burning,
And on the bed, only the oil lamp fading.

III
If father asks why the peach tree in front of the gate
Only has a leaning trunk,
You will point to a small peach tree,
Next to the pine, then stand quietly.

IV
And as for mother’s grave, if father inquires,
Where is it? Which direction will you show?
You will silently point to the blue sky,
And beyond the sky, the distant grass.

LỜI THAN THỞ CỦA ĐỒNG QUÊ

Nàng mải đi đi chẳng trở về,
Nàng quên cảnh vắng giữa đồng quê,
Đồng quê bát ngát, vườn quê rộng,
Nhưng túp lều quê rỗng bốn bề.

Bốn bề lạnh lẽo tiết đông qua
Nhớ phút vui xưa đã xoá nhoà,
Bờ cỏ nàng ngồi ta ngắm lại
Từ từ trên cỏ luỵ tình sa.

Muốn hỏi bờ lau núp cạnh giường
Xưa nay quyến luyến áo tình nương
Giữ gì hương vị nàng qua lại?
Lá úa lăn tròn mấy hạt sương.

Qua cánh đồng hoang nối gót nàng,
Khi trời đầm ấm sắc trời lam
Đường xưa tắm nắng ta riêng bước
Khí lạnh, sắc trời: một tấm thân.

Chim đậu bờ tre khít mé hồ!
Nghe chăng nàng nói lúc bày phô?
Hót cho ta sống ngày vui trước
Chớ giục đêm trường tiếng líu lo.

Tập điệu nàng đi lúc đứng ngồi
Ta không buồn tiếc tháng ngày trôi
Sen hồng ta tặng nàng đưa lại.
Nàng để hơi tay đủ ấm rồi.
 

LA PLAINTE DE LA CAMPAGNE

Elle est partie, sans jamais revenir,
Oubliant les champs, le silence à s’en mourir.
La campagne vaste, les jardins sans fin,
Mais la chaumière vide, sans rien.

L’hiver a passé, le froid persiste,
Les souvenirs d’antan s’effacent, tristes.
Là où elle s’asseyait, l’herbe se penche,
Et mon cœur s’égare, en souffrance.

Je questionne les roseaux près du lit,
Témoins de ses pas, de ses habits.
Ont-ils gardé son parfum, sa trace ?
Les feuilles mortes roulent, s’effacent.

Je suis ses pas à travers les champs,
Sous un ciel doux, au bleu apaisant.
Je marche seul sur le sentier d’antan,
Le froid m’enlace, le ciel m’attend.

Un oiseau chante près de l’étang,
Entends-tu ses mots, ses accents ?
Chante pour moi les jours heureux,
Mais tais-toi la nuit, c’est mieux.

J’imite ses gestes, sa démarche,
Je ne regrette pas le temps qui marche.
Je lui offris un lotus en fleur,
Elle laissa sa chaleur, son cœur.


THE LAMENT OF THE COUNTRYSIDE

She wandered off and never turned around,
Forgot the quiet fields, the open ground.
The countryside is wide, the gardens deep,
But the thatched hut stands alone in sleep.

The winter passed, yet coldness still remains,
The joyful past has blurred like fading rains.
Where once she sat, I gaze in silent pain,
And love lies fallen gently on the plain.

I ask the reeds that nestle near the bed,
That once caressed her steps so light of tread:
Do they still hold her fragrance lingering near?
The yellowed leaves roll on like drops of tear.

I trace her path across the silent field,
Beneath a sky in tender blue revealed.
The sun once bathed our trail in golden light—
Now cold and sky wrap ’round me, lone and tight.

The bird upon the bamboo by the shore,
Did you not hear the words she sang before?
Sing me again the joy we used to know,
But hush at night—your song brings sorrow so.

I mimic her soft steps, the way she stood,
And do not mourn the days we lost for good.
I gave her a pink lotus in the sun—
She left her warmth behind when she was gone.



MÒN MỎI


- Em ơi nhẹ cuốn bức rèm tơ
Tìm thử chân mây khói toả mờ
Có bóng tình quân muôn dặm ruổi
Ngựa hồng tuôn bụi cõi xa mơ

- Xa nhìn bên cõi trời mây
Chị ơi em thấy một cây liễu buồn.

- Bên rừng em hãy lặng nhìn theo,
Có phải chăng em ngựa xuống đèo?
Chị ngỡ như chàng lên tiếng gọi
Trên mình ngựa hí lạc vang reo.

- Bên rừng ngọn gió rung cây,
Chị ơi con nhạn lạc bầy kêu sương.

- Tên chị ai gieo giữa gió chiều,
Phải chăng em hỡi tiếng chàng kêu?
Trên dòng sông lặng em nhìn thư?
Có phải chăng người của chị yêu?

- Sóng chiều đùa chiếc thuyền lan,
Chị ơi con sáo gọi ngàn bên sông...
Ô kìa! Bên cõi trời đông
Ngựa ai còn ruổi dặm hồng xa xa

- Này lặng em ơi, lặng lặng nhìn
Phải chăng mình ngựa sắc hồng in?
Nhẹ nhàng em sẽ buông rèm xuống,
Chị sợ trong sương bóng ngựa chìm.

- Ngựa hồng đã đến bên yên,
Chị ơi, trên ngựa chiếc yên... vắng người.
 

ÉPUISEMENT

— Ma sœur, entrouvre donc ce fin rideau,
Scrute l’horizon, là-bas, dans le halo :
N’y voit-on point, dans la brume infinie,
L’amant porté par son rêve en furie ?

— Là-bas, vers le ciel couvert de nuées,
Ma sœur, je vois un saule aux branches courbées…

— Regarde bien près du bois assombri,
Ce bruit au loin, ne serait-ce pas lui ?
J’ai cru entendre un appel sur la crête,
Le hennissement d’un cheval en fête.

— Les arbres frémissent sous le vent,
Ma sœur, j’entends l’alouette en pleurs, gémissant…

— Ce nom lancé dans le souffle du soir,
Est-ce lui, mon cœur, ce cri d’espoir ?
Tu lis sur l’eau ce pli sans retour ?
N’est-ce pas l’homme que j’aime toujours ?

— Les vagues bousculent une barque en jeu,
Ma sœur, l’alouette appelle depuis les cieux…
Oh ! là-bas, vers le lointain levant,
Un cheval galope au loin, haletant…

— Silence, ma sœur, contemple en paix,
Vois-tu la monture rouge s’approcher ?
Abaisse doucement le voile du rêve,
J’ai peur que dans la brume, sa trace s’élève.

— Le cheval rouge est venu, c’est certain…
Mais hélas, ma sœur, la selle… est sans humain.


WEARY LONGING

— Gently, dear sister, draw the gauze aside,
Look where the mist veils the distant tide —
Could it be him, the rider in the haze,
His crimson steed lost in faraway days?

— There, at the edge of a cloud-laden sky,
Sister, I see a willow drooping high…

— Gaze softly now, to the edge of the hill,
Do you not see a horse descending still?
I thought I heard his distant, calling cheer,
A joyful whinny ringing faint but clear.

— The forest trees are stirred by drifting air,
Sister, a lark cries out in cold despair…

— That voice in the breeze — does it call my name?
Could it be his, from a place I can’t name?
And in the river’s stillness, can you see?
Is it my love who writes silently to me?

— The waves tease a boat, drifting with grace,
Sister, the lark calls down from empty space…
Oh look! There, at the far eastern sky,
A red steed gallops, swift and high.

— Be still, my sister, still and aware —
Could it be his crimson steed over there?
Draw the curtain down with tender dread,
Lest the mist should swallow the hooves he led.

— The crimson steed has reached the shore,
But sister… the saddle bears no more.

MUÔN BẾN

Sóng lụa đưa thuyền đỗ bến mơ,
Trời dồn nẻo khuất khách bơ vơ.
Thuyền trôi muôn bến tình quay lái,
Khách vọng chờ xa một bến bờ.

Miệt mài thuyền chảy nối mênh mông
Rủ nắng thu tơ dính cạnh lòng.
Khách lặng quay nhìn muôn bến khuất
Tiếc thầm như gió quyện trời không?

Thuyền trôi không bến, tiếng không vang,
Đời chảy quen sông đỡ lạ ngàn.
Nhưng một chiều thu thuyền bỗng đỗ
Bên bờ sông trắng gió lan man.

Khách ghé nhưng lòng chẳng ghé theo
Buồn vương trong bước nước sông reo.
Chiều đưa tiếng gọi giang hồ vẳng
Khách trở về sông lặng thả chèo.


MILLE RIVES

La soie des vagues berce un rêve ancré,
Le ciel se ferme, l’errant est délaissé.
La barque tourne au gré de mille rives,
Le voyageur guette un port qui dérive.

Sans fin la barque glisse en vaste élan,
L’automne luit, s’attache au cœur flottant.
Le passager contemple, en silence,
Les rives perdues dans leur absence.

La barque va sans port, le vent se tait,
L’habitude suit l’eau, oublie les forêts.
Mais par un soir d’automne imprévu,
Elle s’arrête au bord d’un fleuve nu.

Le voyageur s’arrête, l’âme ailleurs,
Le courant chante, mêlé de langueur.
Un appel rôde au lointain de la brume…
Il repart, rame au fil de l’amertume.


A THOUSAND SHORES

Silken waves rock dreams where boats once moored,
The sky folds paths, the traveler ignored.
The boat turns on through countless silent bays,
While far away, one shore still bids him stay.

Onward it flows through endless open space,
Autumn light clings softly to its trace.
The wanderer looks back at veiled retreats,
Regret like wind and sky in silence meets.

The boat drifts on, no shore to hear its song,
Life knows the river, finds the wild less wrong.
But on one autumn eve, it slows and rests
Beside a pale shore, breeze on water pressed.

He stops, though not his heart—still far it roams,
The stream hums low, echoes of distant homes.
A call of wandering stirs the fading light…
He leaves once more, his oars lost in the night.
 

NẮNG MAI

Ẩn mình sau ngành dương
Trộm rây phấn vàng hương
Mặt trời ghẹo thiếu nữ
Thiêm thiếp trong phòng sương.

Nắng vàng giỡn trên má
Cô mơ tình nhân hôn
Cặp môi từ từ rã
Cô vui với mộng hồn.

Giật mình nắng chói ran
Bên hiên sáo gọi ngàn
Cô em nghiêng mình thẹn
Quàng chăn, ngủ vội vàng.
 

SOLEIL DU MATIN

Derrière les branches de pins, discret,
Le soleil tamise ses parfums dorés.
Il taquine la jeune demoiselle
Assoupie dans la brume légère.

Ses rayons jouent sur sa joue rose,
Elle rêve d’un baiser d’amant,
Ses lèvres lentement se déclosent,
Son cœur sourit au doux néant.

Soudain l’éclat la tire du rêve,
La flûte appelle au loin sur la grève.
Confuse, elle se tourne, un peu blême,
Se blottit sous la couverture, et se rendort quand même.


MORNING SUNSHINE

Hiding behind the whispering pine,
The sun spreads scents of gold so fine.
He teases the girl in her sleepy grace,
Dreaming alone in her mist-veiled place.

Its golden rays play on her cheek,
She dreams of kisses soft and meek.
Her parted lips begin to bloom—
She smiles within that silent room.

But startled by the morning flare,
A flute calls faintly through the air.
She turns, embarrassed, cheeks aglow,
Wraps in her blanket, sleeping low.
 

NHỚ HUẾ QUÊ TÔI

Sông núi vươn dài tiếp núi sông
Cò bay thẳng cánh nối đồng không
Có người bảo Huế xa, xa lắm
Nhưng Huế quê tôi ở giữa lòng

Mười một năm trời mang Huế theo
Đèo cao nắng tắt bóng cheo leo
Giọng hò mái đẩy vờn mây núi
Man mát sông Hương lướt đỉnh đèo

Tôi gặp bao người xứ Huế xa
Đèn khuya thức mãi chí xông pha
Mở đường giải phóng về quê mẹ
Dựng khắp non sông bóng xóm nhà

Có bao người Huế không về nữa
Gửi đá ven rừng chép chiến công
Có mồ liệt sĩ nâng lòng đất
Buồm phá Tam Giang gió thổi lồng

Nặng trĩu trăm năm bóng cổ thành
Bao lần máu đỏ nhuộm đồng xanh
Cờ sao ngày ấy buồn cung cấm
Sông nước xôn xao núi chuyển mình

Bao độ thu về, thu lại qua
Huế tôi thăm thẳm nhớ con xa
Mỗi lần phượng nở rung màu đỏ
Càng giục canh sương rộn tiếng gà.
 

SOUVENIR DE HUẾ, MA PATRIE

Montagnes et rivières s’étendent à l’infini,
Les cigognes volent, reliant les champs sans fin.
Certains disent que Huế est lointaine,
Mais Huế vit en moi, au plus profond de mon cœur.

Onze années durant, j’ai porté Huế avec moi,
Sur des cols escarpés, sous le soleil déclinant.
Les chants des rameurs effleurent les nuages,
La brise du Hương apaise les sommets.

J’ai rencontré tant de compatriotes de Huế,
Veillant tard, animés d’un esprit audacieux.
Ouvrant la voie vers la terre maternelle,
Érigeant des foyers à travers la nation.

Nombreux sont ceux qui ne sont jamais revenus,
Leurs exploits gravés sur les pierres des forêts.
Les tombes des martyrs élèvent la terre,
Les voiles sur Tam Giang gonflées par le vent.

Cent ans de fardeaux sur les anciennes citadelles,
Tant de fois le sang a teinté les champs verts.
Le drapeau étoilé jadis attristait la cour,
Les eaux s’agitaient, les montagnes frémissaient.

Les automnes passent, encore et encore,
Huế, profonde, se languit de ses enfants lointains.
Chaque floraison de flamboyants écarlates,
Ravive les souvenirs, éveille les chants du coq.


REMEMBERING MY HOMELAND, HUẾ

Mountains stretch on, rivers extend their flow,
Egrets soar across endless fields below.
Some say Huế lies far beyond our sight,
Yet Huế resides deep in my heart’s light.

Eleven years I’ve carried Huế along,
Through sunless peaks where shadows grow strong.
The boatmen’s songs entwine with mountain mist,
Perfumed River’s breeze atop the pass kissed.

I’ve met many from Huế, far from home,
Burning midnight lamps, letting courage roam.
Clearing paths to free our motherland dear,
Building villages, spreading hope and cheer.

Many from Huế will never return,
Their feats etched in stones where wildfires burn.
Martyrs’ graves embraced by the earth’s embrace,
Tam Giang’s sails billow with winds’ swift pace.

Centuries weigh on the ancient citadel,
Fields dyed red where countless heroes fell.
The starry flag once mourned in royal halls,
Now rivers stir and mountains heed the calls.

Each autumn passes, yet memories stay,
Huế longs for children who’ve gone away.
When flamboyant blossoms blaze crimson hue,
Roosters crow, urging dreams to renew.
 

THẤT VỌNG TRÊN THẤT VỌNG

Nương tử ơi!Ta tìm gì được
Bóng vô tình trên nét tiên nga.
Hay lời thừa trong giọng trầm ca
Để quên nỗi nhớ thương ngày trước

Nương tử ơi! Ta mong tìm mãi
Vẻ bơ phờ trên dáng diệu tiên.
Để lừa ta sắc đẹp u huyền
Mà buổi ấy lòng ta tê tái

Nương tử ơi! Sắc trang kiều mỹ,
Tìm đâu ra vẻ úa minh hoa;
Nét thô sơ của sắc đậm đà
Mà ta muốn tầm thường vô vị.

Ác thật! nàng ơi! ta ác thật!
Vì quá ưa nàng kém vẻ xuân
Và luôn phai những nét sắc thần
Mà lắm phút ta quên trời đất.

Là vì, nàng ơi ta muốn dối
Mảnh u tình tha thiết của ta.
Nhưng vết trần đâu bợn huyền nga
Nét thường tụ, mà mong an ủi.
 

DÉCEPTION SUR DÉCEPTION

Ô toi, ma douce, que cherches-tu ?
L’ombre indifférente sur la silhouette de l’ange.
Ou bien les mots superflus dans un chant grave,
Pour oublier la douleur du passé ?

Ô toi, ma douce, je cherche encore,
La pâleur sur l’apparence divine.
Pour me tromper avec une beauté sombre,
Alors qu’en ce jour-là, mon cœur était glacé.

Ô toi, ma douce, beauté rare et charmante,
Où trouver cette fleur fanée,
Les traits brutaux de l’éclat profond
Que je voudrais, simple et sans saveur.

Cruelle, ô toi ! Je suis vraiment cruel !
Car j’aime trop cette image déchue,
Et je vois l’effacement des traits célestes
Quand, à chaque instant, je perds le monde.

C’est que, ô toi, je voulais mentir,
Le poids de ma passion ardente.
Mais l’empreinte terrestre ne cache pas l’âme divine,
Elle s’efface, en quête de consolation.


DISAPPOINTMENT UPON DISAPPOINTMENT

Oh, my dear, what do you seek?
The indifferent shadow upon the angelic figure?
Or the redundant words in a deep song,
To forget the longing of the past?

Oh, my dear, I keep searching,
For the pallor on the divine form.
To deceive myself with a dark beauty,
While on that day, my heart was frozen.

Oh, my dear, exquisite and graceful,
Where can I find this faded flower,
The roughness of deep beauty
That I wish to be simple and flavorless?

Cruel, oh cruel! I am truly cruel!
For I love this image of decay too much,
And I see the fading of celestial traits
When, at every moment, I lose the world.

It’s because, oh dear, I wanted to lie,
The weight of my passionate yearning.
But the earthly mark does not conceal the divine soul,
It fades away, in search of comfort.
 

TIẾNG GỌI CỦA CON TIM

I
Lan Anh em ở đâu?
Trời tuôn giọt lệ sầu.
Tìm em cùng phương nẻo,
Đồng ruộng, núi, ngàn sâu.

II
Trong sương anh tìm em,
Sương bạc hoá sương đêm.
Sương đêm đầy lạnh lẽo,
Trời lặng, xóm làng êm.

III
Tên em anh lớn kêu,
Đáp anh có gió chiều.
Gió chiều đùa tơ liễu,
Tơ liễu gợi tình yêu.

IV
Yêu em gái giang hồ,
Đường đời thân thế cô,
Phòng xuân em khóc lạnh,
Sương lạnh lệ em khô.

V
Gặp em giữa chiều vàng.
Chia tay đêm ấy tan.
Đêm tan tình chưa cạn,
Lệ cạn em buồn than.

VI
Em than đời em mờ,
Vì em chỉ biết mơ.
Mơ tan tình nhân biệt,
Từ đấy em ngẩn ngơ.

VII
Nhưng em, Lan Anh ơi!
Đời em vẫn trong ngời.
Mặc dầu thân em đoạ,
Con thuyền giữa biển khơi.

VIII
Vì tình rất thiêng liêng,
Xa cao cõi mộng huyền.
Con tim tràn máu nóng,
Tạo được cõi thần tiên.

IX
Nhưng em chẳng nghe anh,
Em nghe tiếng thị thành.
Thị thành đầy cát bụi,
Bỏ lại, nước, trời xanh.

X
Thế rồi buổi xuân tươi,
Sương rơi lệ anh rơi.
Sương rơi cành liễu đón,
Lệ anh tản giữa trời…

XI
Đồng ruộng, núi, ngàn sâu!
Tìm em cùng phương nẻo.
Trời tuôn giọt lệ sầu,
Lan Anh em ở đâu???
 

L’APPEL DU CŒUR

I
Lan Anh, où es-tu ?
Le ciel verse des larmes de tristesse.
Je te cherche à travers tous les horizons,
Dans les champs, les montagnes, au fond des bois.

II
Dans la brume, je te cherche,
La brume argentée se transforme en brume de nuit.
La nuit froide est pleine de solitude,
Le ciel est calme, le village paisible.

III
Je crie ton nom haut et fort,
Et le vent de l’après-midi me répond.
Le vent joue avec les fils de saule,
Les fils de saule évoquent l’amour.

IV
J’aime une fille errante,
Le chemin de sa vie solitaire,
Dans la chambre du printemps, elle pleure,
La brume froide, ses larmes sèchent.

V
Je t’ai rencontrée sous l’après-midi doré,
Et cette nuit-là, tout s’est dissipé.
La nuit s’en va, mais l’amour reste,
Les larmes se dessèchent, et tu te lamente.

VI
Tu te lamentes sur ta vie floue,
Car tu ne sais que rêver.
Les rêves effacent les adieux,
Et depuis lors, tu erres, perdue.

VII
Mais toi, Lan Anh, oh !
Ta vie reste brillante.
Bien que ton corps soit déchu,
Ton bateau dérive au milieu de l’océan.

VIII
Car l’amour est très sacré,
Élevé dans le royaume des rêves mystérieux.
Le cœur déborde de sang chaud,
Et crée un monde magique.

IX
Mais tu ne m’entends pas,
Tu entends la voix de la ville.
La ville est pleine de poussière,
Tu abandonnes l’eau, le ciel bleu.

X
Puis, sous le printemps radieux,
Les brumes tombent, et mes larmes tombent.
Les brumes tombent, les branches de saule les accueillent,
Et mes larmes se dissipent dans le ciel…

XI
Champs, montagnes, et forêts !
Je te cherche dans toutes les directions.
Le ciel verse des larmes de tristesse,
Lan Anh, où es-tu ?


THE CALL OF THE HEART

I
Lan Anh, where are you?
The sky pours tears of sorrow.
I search for you across all directions,
In the fields, mountains, and deep forests.

II
In the mist, I search for you,
The silver mist turns into the mist of night.
The night is cold and full of solitude,
The sky is calm, the village is peaceful.

III
I call your name loudly,
And the afternoon breeze answers me.
The wind plays with the willow’s threads,
The willow threads evoke love.

IV
I love a wandering girl,
The path of her lonely life,
In the spring room, she cries,
The cold mist, her tears dry.

V
I met you under the golden afternoon,
And that night, everything dissolved.
The night fades, but love remains,
The tears dry, and you lament.

VI
You lament your blurry life,
For all you know is to dream.
The dreams erase the goodbyes,
And since then, you’ve wandered, lost.

VII
But you, Lan Anh, oh!
Your life remains bright.
Though your body is fallen,
Your boat drifts in the ocean.

VIII
For love is sacred,
Elevated in the realm of mysterious dreams.
The heart overflows with warm blood,
And creates a magical world.

IX
But you don’t hear me,
You hear the voice of the city.
The city is full of dust,
You abandon the water, the blue sky.

X
Then, under the radiant spring,
The mists fall, and my tears fall.
The mists fall, the willow branches welcome them,
And my tears dissipate into the sky…

XI
Fields, mountains, and forests!
I search for you in all directions.
The sky pours tears of sorrow,
Lan Anh, where are you?


TIẾNG GỌI CỦA ĐỒNG QUÊ

Còn khổ gì hơn lúc xế chiều,
Em không trông thấy bóng người yêu.
Mơ màng em đợi tình quân gọi,
Khắc khoải bên đồng tiếng dế kêu.

Dế kêu ran tận chân trời,
Thương anh, em gọi nhưng lời không đi.
Phương em đứng ngóng phương gì?
Mà chiều tháng trước anh đi không về.

Mưa phùn tháng trước khắp vùng quê,
Quảy gánh em không quản nặng nề.
Đưa tận bến thuyền em trở bước,
Đau lòng em ngắm cánh buồm lê.

Buồm lê trắng xoá phương ngàn,
Chập chờn khi hiện khi tàng trong sương.
Thuyền anh theo nước dòng Hương,
Bơ vơ nội cỏ rừng dương, em về.

Em về nhằm buổi tối mù đen,
Leo lét hai bên ánh sáng đèn.
Cuối xóm em nghe chồng cợt vợ,
Nhà em thui thủi một mình em.

Một mình em chuyển xe tơ,
Gió lòn khe cửa em mơ anh về.
Ngoài hiên mưa gió dầm dề,
Buồn ôm gối lạnh em kê má hồng.

Rồi đêm ấy qua, đêm khác qua,
Bao nhiêu đêm lặng bấy đêm mà.
Bên thềm trăng giãi sương rơi lạnh,
Mãi nhắc em hay anh vắng nhà...
 

L’APPEL DE LA CAMPAGNE

Quel mal plus grand que ce soir tombant,
Ne voyant pas l’ombre de ton amant.
Rêvant, j’attends l’appel de l’amour,
Dans le champ, les criquets chantent sans détour.

Les criquets chantent jusqu’à l’horizon,
Je t’appelle, mais mes mots restent sans raison.
Dans quelle direction mes yeux cherchent-ils ?
Car le mois dernier, tu partis sans retour.

La pluie fine d’il y a un mois, sur le village,
Je portais ma charge, sans me soucier du voyage.
Je t’ai conduit jusqu’au quai du bateau,
Le cœur douloureux, je regardais les voiles s’éloigner.

Les voiles blanches, effacées par l’horizon,
Vacillantes dans la brume, se cachant, puis surgissant.
Ton bateau suit le cours de la rivière Hương,
Errant parmi les herbes, la forêt, je rentre seule.

Je rentre, à la tombée de la nuit, noire comme l’encre,
Une lueur vacillante de lumière autour de moi.
Au bout du village, j’entends des taquineries d’amoureux,
Tandis que chez moi, je reste seule dans l’obscurité.

Seule, je tisse la soie,
Le vent souffle par la fenêtre, je rêve que tu reviens.
Sous l’auvent, la pluie et le vent se battent sans relâche,
Triste, je pose ma tête sur l’oreiller froid, mes joues rouges de douleur.

Puis la nuit passe, une autre encore,
Combien de nuits silencieuses s’écoulent ?
Au seuil, la lune brille, la brume tombe,
Et toujours, elle me rappelle que tu n’es pas là…


THE CALL OF THE COUNTRYSIDE

What could be worse than this evening’s fall,
Not seeing the shadow of your love at all?
I dream and wait for love’s soft call,
While in the fields, the crickets sing so tall.

The crickets’ song stretches to the farthest sky,
I call your name, but my words can’t fly.
What direction do my eyes search for?
For last month, you left and never came ashore.

The light drizzle from a month before,
I carried my load, not caring about the more.
I walked you to the boat’s end,
Heart heavy, I watched the sails descend.

The white sails, fading with the distant land,
Wavering in the mist, now close, now bland.
Your boat follows the river’s winding path,
Wandering through the grass, I head back alone at last.

I return as the night falls dark and deep,
The faint light flickers beside me as I weep.
At the village’s edge, I hear lovers’ tease,
While at home, I am alone, drowned in unease.

Alone, I spin the silk thread,
The wind slips through the window, I dream you’ll be led.
Outside, the rain and wind persist without end,
Sad, I lay my head on the cold pillow, my cheeks red with pain.

And the night passes, another one too,
How many silent nights, I never knew.
At the doorstep, the moon shines, the mist falls light,
Always reminding me that you’re not in sight…
 

TIẾNG VỌNG BAN ĐÊM

- Tôi thích nghe điệu đàn
trong sương mờ não nuột.
- Tôi thích nghe xào xạc
tà áo của tình nương
dưới ánh trăng vàng nhạt.
- Tôi thích nghe đêm tàn
gió lay hoa đào rụng
con cá vàng đớp bóng
Gương nước lạnh lùng tan.
 

L’ÉCHO DE LA NUIT

• J’aime entendre la mélodie
dans la brume douce et émouvante.
• J’aime entendre le bruissement
du voile de l’amante,
sous la lumière pâle de la lune.
• J’aime entendre la nuit se faner,
le vent secouer les fleurs de pêcher,
le poisson doré attraper l’ombre,
Le miroir de l’eau se brise froidement.
 

THE ECHO OF THE NIGHT

• I like to hear the tune
in the soft, lingering mist.
• I like to hear the rustling
of the lover’s robe,
under the pale golden moonlight.
• I like to hear the night fade,
the wind shaking the peach blossoms,
the golden fish catching the shadow,
the cold water’s mirror shattering.
 

TÌNH YÊU

Ai đi nghiêm khắc với tình yêu,
Với kẻ mơ hoa mộng gió chiều,
Ngọn gió chiều vàng lay lá rụng.
Chiều vàng thường vẳng tiếng tim kêu!

Tình câm ai khiến gió im hơi.
Khí lạnh sương lam toả mịt trời,
Chiếc nhạn mất bầy, sương gió gọi.
Gió ngừng, sương lạnh, bóng chim rơi!

Tình yêu là giải áng mây bay,
Là nước sông trôi cuộn tháng ngày,
Mây vẫn thay hình hôn gió nhẹ.
Nhẹ nhàng nước quyện bóng chim bay.

Tình yêu thường với sắc thiên nhiên.
Đào tạo ra nên cánh mộng huyền,
Như điểm son tình cô thiếu phụ
Uốn mình thôn nữ nét duyên tiên.

Tình yêu thường mượn sắc hoa tươi
Để điểm cô em mấy nụ cười,
Mượn liễu buông mành thêm mái tóc,
Mượn hồ thu nhuộm nét xuân tươi.

Nhưng, thời gian xoá vết yêu thương.
Trong quả tim tình tắm lệ sương,
Chỉ để bên lòng hương vị cũ
Của hồn hoa nhẹ lúc tà dương.

Vì tình là một bóng lan man
Theo dõi non xanh trải dặm ngàn,
Khi ẩn bên lòng cô thiếu nữ,
Êm đềm như mộng lúc mơ tan…

...Nghe lời sắc Đẹp tiếng tình kêu
Tim rụng hôm qua, một buổi chiều,
Một buổi chiều tàn sương lạnh nhắn:
Ai đành nghiêm khắc với tình yêu...


L’AMOUR

Celui qui marche avec rigueur dans l’amour,
Avec celui qui rêve des fleurs et des brises du soir,
La brise du soir d’or secoue les feuilles tombées.
Souvent, le soir d’or résonne des battements du cœur !

L’amour muet, qui a fait taire le vent.
Le froid de la brume s’étend sur le ciel,
L’hirondelle perd sa troupe, le vent et la brume appellent,
Le vent s’arrête, le froid, l’ombre de l’oiseau tombe !

L’amour, c’est la dissipation des nuages,
C’est l’eau du fleuve qui emporte les jours et les mois,
Les nuages changent toujours de forme en caressant la brise,
Doucement, l’eau enlace l’ombre des oiseaux dans le ciel.

L’amour souvent se mêle aux couleurs de la nature,
Fait naître des ailes dans un rêve mystérieux,
Comme le rouge de l’amour d’une jeune femme solitaire,
Sculptant le charme de la jeune paysanne, figure d’un ange.

L’amour emprunte la couleur des fleurs fraîches,
Pour ajouter quelques sourires à la douce jeune fille,
Il emprunte le saule pour adoucir sa chevelure,
Prend la douceur de l’étang d’automne pour raviver sa jeunesse.

Mais, le temps efface les traces de l’amour,
Dans le cœur, il baigne dans les larmes de la brume,
Là, il ne reste que le parfum ancien,
De l’âme de la fleur, douce au crépuscule.

Car l’amour est une ombre errante,
Suivant les montagnes vertes à travers des milles de chemins,
Quand il se cache dans le cœur de la jeune fille,
Doux comme un rêve qui s’efface…

… Écoute la voix du Beau, l’appel de l’amour,
Le cœur tombé hier, un après-midi,
Un après-midi de brume froide murmurant :
Qui donc peut être rigoureux avec l’amour ?


LOVE

Who walks sternly with love,
With one who dreams of flowers and evening winds,
The evening wind of gold shakes the falling leaves.
Often, the golden evening echoes with the heartbeat!

Silent love, which makes the wind fall still.
The cold mist spreads across the sky,
The swallow loses its flock, the wind and mist call,
The wind stops, the cold, the shadow of the bird falls!

Love is the dispersal of the clouds,
It’s the river’s water that sweeps the days and months,
The clouds always change shape as they caress the breeze,
Gently, the water embraces the shadow of birds in the sky.

Love often mingles with the colors of nature,
Creating wings in a mysterious dream,
Like the red of love from a solitary young woman,
Sculpting the charm of a country girl, angelic in form.

Love borrows the color of fresh flowers,
To add a smile to the sweet young girl,
It borrows the willow to soften her hair,
Takes the softness of the autumn pond to revive her youth.

But time erases the traces of love,
In the heart, it bathes in the tears of mist,
There, only the ancient scent remains,
Of the flower’s soul, soft in the dusk.

For love is a wandering shadow,
Following the green mountains across miles of paths,
When it hides in the heart of the young girl,
Soft as a dream that fades…

… Listen to the voice of Beauty, the call of love,
The heart that fell yesterday, one afternoon,
An afternoon of misty cold whispering:
Who can be stern with love?
 

TƠ TRỜI VỚI TƠ LÒNG

Còn nhớ hôm xưa độ tháng này
Cánh đồng xào xạc gió đùa cây.
Vô tình thiếu nữ cùng ta ngắm
Một đoạn tơ trời lững thững bay.

Tơ trời theo gió vướng mình ta,
Mỗi khắc bên nàng nhẹ bỏ qua.
Nghiêng nón nàng cười, đôi má thắm,
Ta nhìn vơ vẩn áng mây xa...

Tìm dấu hoa xưa giữa cánh đồng.
Bên mình chỉ nhận lúa đầy bông.
Tơ trời lơ lững vươn mình uốn
Đến nối duyên mình với... cõi không!
 

LA SOIE DU CIEL ET DE MON CŒUR

Je me souviens, c’était aux alentours de ce mois,
Les champs bruissaient sous le souffle du vent.
Par hasard, une jeune fille à mes côtés,
Admira un fil du ciel qui dansait dans le vent.

Le fil du ciel, porté par le vent, s’entrelace,
À chaque instant près d’elle, je le laisse filer.
Elle penche son chapeau, sourit, ses joues rosées,
Moi, perdu, je fixe un nuage au loin, solitaire.

Je cherche une fleur oubliée dans l’étendue,
Mais seuls des épis de riz remplissent le champ.
Le fil du ciel, suspendu, se tend, se plie,
Il relie notre destin à… l’infini.


THE SKY’S THREAD AND MY HEART’S THREAD

I remember it well, around this time of year,
The fields were rustling, the wind teasing the trees.
By chance, a maiden stood beside me,
Admiring a thread of sky drifting in the breeze.

The sky’s thread, caught by the wind, brushed me,
Each moment beside her, I let it slip away.
She tilts her hat, smiling, her cheeks rosy,
I gaze aimlessly at a cloud, far away.

I search for an old flower in the fields,
But only rice blooms fill the space around.
The sky’s thread floats, bends, and stretches,
Binding our fates to… the infinite ground.
 

TRĂM NĂM NHỚ MỘT CHUYẾN ĐÒ

Nhớ một tối giữa rừng Việt Bắc
Dọc sông tìm Bến Cát sang ngang
Núi xa viền ánh trăng vàng
Có đôi mắt sáng điểm màn trời nhung

Ra phía lái, ung dung đặt bước
Một cụ già miền ngược sang sông
Dao rừng cài gọn bên hông
Gậy song cắp nách, túi vòng qua vai

Gần cập bến, nước lay sóng dựng
Đò chòng chành tôi đứng nghiêng nghiêng
Cụ già rất mực dịu hiền
Đưa tay tôi vịn, tôi vin vững đàn

Khi biết Bác, Bác lần đi khuất
Phía mé rừng phảng phất may bay
Tần ngần nhìn vọng hàng cây
Ấm ran da thịt hơi tay của Người

Chuyện cũ đã hai mươi năm trước
Lòng dạt dào sông nước sông Lô
Trăm năm nhớ một chuyên đò
Chênh vênh lại được Bác Hồ cầm tay.

UN SIÈCLE POUR UN SEUL PASSAGE

Je me souviens, un soir au Việt Bắc,
Cherchant la barque, longeant la rivière,
À Bến Cát sous la lune opaque,
Là-bas, des yeux brillaient dans la lumière.

Vers l’arrière, calme, il montait à bord :
Un vieil homme des hauts, silhouette fière,
Un sabre glissé contre son corps,
Un bâton sous l’aisselle, un sac en bandoulière.

Près du rivage, les vagues s’élançaient,
La barque tanguait, mon pas vacillait…
Le vieil homme, doux comme un reflet,
Me tendit la main — je m’y tins, en paix.

Quand j’ai su que c’était l’Oncle Hồ,
Déjà il marchait, silhouette en brume,
Parmi les arbres, dans l’ombre des roseaux,
Sa main me chauffait encore comme une plume…

Vingt ans passés, le souvenir palpite,
Le fleuve Lô chante aux vents et aux eaux.
Cent ans vivants pour ce geste insolite :
Un soir, Hồ Chí Minh me prit la main sur l’eau.
 

A HUNDRED YEARS FOR A SINGLE FERRY RIDE

I still recall that night in Việt Bắc’s shade,
Along the river, seeking Bến Cát’s tide.
The hills far off were rimmed with moonlight laid,
And glowing eyes pierced through the velvet sky.

Toward the stern, he stepped with quiet grace —
An old highlander crossing with the flow.
A jungle blade was fastened at his waist,
A cane beneath his arm, a pouch in tow.

As we neared shore, the water stirred and swirled,
The boat rocked hard; I staggered, nearly fell.
The gentle elder — calm in this rough world —
Reached out his hand, I grasped it — firm and well.

I learned it was Uncle Hồ, who passed,
Already gone where mist and forest blend.
Among the trees, I watched him fade so fast,
His hand’s warm touch still tingled in my hand.

That moment lives, though twenty years are gone,
The Lô still murmurs with its endless flow.
A hundred years would not outlast the dawn —
The night Hồ Chí Minh held my hand in glow.
 

TRƯỜNG HỌC LÀNG TÔI

Trường học làng tôi ở cạnh đình
Một trường ba lớp vẻ xinh xinh
Trước trường có mấy cây đào lớn
Thường quyến lòng tôi những cảm tình.

Trường tôi mặt trước ngó ra sông
Còn mặt đằng sau ngó cánh đồng
Phía ấy thày tôi thường hỏi hướng
Tôi vòng tay đáp: Dạ, phương Đông.

Thầy tôi tầm thước mảnh và cao
Cặp mắt long lanh má nhuốm đào
Mái tóc hơi quăn, cằm hơi nhọn
Nụ cười thường lẫn tiếng khao khao.

Sau ba năm học ở trường làng
Tôi thấy trong lòng đã mở mang
Tôi biết con bò: loài nhai lại
Và tin trời đất rộng thênh thang.

Năm nay thôi học ở trường quê
Nhớ lại lòng tôi cảm nặng nề
Những buổi thu sương buồn ảm đạm
Trống trường vang dội phía sau đê.
 

L’ÉCOLE DE MON VILLAGE

Mon école est là, près du vieux pavillon,
Trois classes charmantes en enfilade,
Devant la cour, de grands pêchers frissonnent,
Et m’attirent sans cesse leur douce accolade.

L’école fait face à la rivière en paix,
Son dos tourné vers les champs infinis.
Là, le maître levait les yeux, et disait :
« Où se lève le jour ? » — « À l’Est », je répondis.

Mon maître était mince, élégant, élancé,
Ses yeux brillaient, ses joues roses de feu,
Ses cheveux frisés, son menton affiné,
Son rire mêlait un rêve un peu bleu.

Trois ans passés dans cette école aimée,
Mon cœur s’est grandi, l’esprit s’est ouvert.
Je sais maintenant : la vache ruminait,
Et le ciel est vaste, la terre sans fin ni vert.

Cette année, je quitte l’école du hameau.
Le souvenir me serre d’un poids si lourd…
Les matins d’automne, au brouillard si morne,
Le tambour d’école résonne, au fond du bourg.


MY VILLAGE SCHOOL

My village school stood by the old commune hall,
A lovely place with just three rooms in line.
In front, tall peach trees bloomed each early fall,
Their charm forever etched this heart of mine.

The school faced outward to a river wide,
Its back turned gently to the rice field’s span.
There, my teacher, standing with quiet pride,
Would ask: “Which way is East?” — “This way,” I ran.

He was tall and slender, calm and kind,
His cheeks a rosy hue, his gaze aglow.
His hair was curled, his chin a little lined,
His smile would rise — half laughter, half echo.

Three years I studied in that humble school,
My mind took flight, my thoughts began to grow.
I learned the cow’s a beast that chews anew,
And heaven and earth are vast, as winds may blow.

This year I part from my dear countryside,
And in my chest, a quiet ache I bear.
Those misty autumn dawns — so still, so wide —
The school’s old drum still echoes past the dyke air.
 

VÀNG, MÁU

Nào những buổi bình minh nắng gội
Tắm gốc rừng run rẩy dưới sương mai.
Thì giữa ngàn cây thác đổ rền tai
Vài cô gái trần truồng bì bõm lội.

Mấy cô đãi vàng trên dòng thác
Giữa voi gầm, gió hú, hổ rình xa
Và giữa ngàn linh, rừng thẳm bao la
Đàn trăn lục lượm mồi trên nước bạc.

Nước lay đá, hâm hùng như say phản
Chần các cô bên mỏm đá nhám xanh,
Đoạn cúi lôi theo theo gậm núi loanh quanh
Vung máu nhuộm hang sâu màu đỏ loãng!

Trong lúc ấy các ngai vàng chói lọi
Bốn phương trời rạng rỡ ánh kim thoa
Buổi tiệc đêm trong điện các hương pha
Nghìn thanh nữ đầy thân vàng loáng ngợi…

Hay thiếu phụ cõng con trên lưng nặng
Đãi cát vàng bên hốc núi cheo leo
Thấy vàng trôi, nàng hớn hở với theo
Vô ý ngã, con rơi, dòng lôi thẳng.

Nàng hốt hoảng đuổi vàng theo con dại
Thì bên chân vàng đứng, xoáy không trôi
Cúi lượm lên, nàng bỗng ngã: con ôi!
Nước lùa mẹ theo con, dòng thác chảy.

Trong lúc ấy các ngai vàng chói lọi.
Bốn phương trời rạng rỡ ánh kim thoa.
Buổi tiệc đêm trong điện các hương pha
Nghìn thanh nữ đầy thân vàng loáng ngợi...
 

OR ET SANG

Voici les aubes baignées de lumière,
Où l’or du jour rince les racines frêles,
Et sous la brume, frissonnante et légère,
Des filles nues plongent dans l’eau torrentielle.

Elles cherchent l’or dans les chutes grondantes,
Parmi les éléphants, les tigres aux aguets,
Sous l’œil des esprits, des jungles menaçantes,
Où glissent les pythons sur l’eau d’argent muet.

L’eau frappe les roches dans sa rage violente,
Secouant leurs corps sur les pierres bleuies,
Puis s’engouffre au creux des gorges ondoyantes,
Tachant de rouge pâle les grottes obscurcies.

Pendant ce temps, sur les trônes éclatants,
Rayonne l’or aux quatre coins du ciel,
Les fêtes brillent dans les palais flottants,
Et mille filles scintillent de leur miel…

Là, une mère, portant son fils sur l’échine,
Cherche l’or pur au bord d’un précipice,
L’or dévale — elle rit, le cœur en liesse —
Mais trébuche… l’enfant glisse… le courant l’emprisonne.

Affolée, elle suit son enfant dans les lames,
L’or, sous ses pieds, s’arrête et ne fuit plus.
Elle se penche — hélas, soudain elle s’abîme :
Le fleuve prend la mère et l’enfant disparu.

Pendant ce temps, sur les trônes éclatants,
Rayonne l’or aux quatre coins du ciel,
Les fêtes brillent dans les palais flottants,
Et mille filles scintillent de leur miel…


GOLD AND BLOOD

When morning’s light pours down in golden gleam,
Bathing the roots that shiver in the mist,
Within the woods where waterfalls still scream,
Girls wade bare-skinned where rushing currents twist.

They sift for gold beneath the cataract,
Amid the trumpeting of beasts nearby,
Where spirits haunt and jungle paths contract,
And pythons hunt beneath the silver sky.

The raging stream strikes stone with frenzied might,
It shakes their forms on rocks of mossy hue,
Then dives through mountain clefts in jagged flight,
And paints the caves in pale, diluted rue.

While far away, on golden thrones aglow,
Four corners of the world reflect the flame.
The palace feasts in fragrant, lamp-lit show,
Where golden girls like living jewels proclaim…

Or there — a mother, child slung on her back,
Sifts yellow sand upon a cliffside sheer.
She sees the gold drift down the water’s track,
She laughs — then slips — the child is seized by fear.

She screams and dives, chasing the golden gleam,
The gold stands still, unmoved beneath her feet.
She stoops — too late — swept into the stream:
The falls pull mother, child — both now complete.

While far away, on golden thrones aglow,
Four corners of the world reflect the flame.
The palace feasts in fragrant, lamp-lit show,
Where golden girls like living jewels proclaim…
 

VỀ QUÊ

Màn sương lam rây ngọc rải đồng quê
Tắm nội cỏ ngàn cây màu trắng sữa,
Nhà thi sĩ bơ phờ phen dặm nứa
Theo con dường dài dặc dưới đêm trăng,
Chàng muốn đi, đi mãi không dừng chân
Đi vào cõi sương mờ trong đêm tối,
Vì chàng muốn lánh tiếng thị thành xa gọi
Và bên trời ngọn lửa Đế-thành hoe.
Mà bao năm chàng thấy sự khắt khe
Nằm im lịm dưới màn tơ tươi đẹp,
Cảnh đời ấy tưởng không bao giờ có được
Giữa cánh đồng bát ngát, dưới tre xanh.
…Đến cuối làng chàng nghe mõ cầm canh.
Và bên xóm tiếng chuông chùa xa vẳng,
Chàng nhẹ trút hơi thở dài lo lắng
Như tên tù vượt ngục đến quê hương,
Vì gióng chuông, canh vạc thoảng trong sương
Là tiếng bạn muôn dời không biết phản
Ai cấm chàng không sống được đời lãng mạn.
Bên bờ hồ, giữa ruộng lúa, dưới tàn cây
Và bên mình cô gái thơ ngây.
 

RETOUR AU VILLAGE

Le voile brumeux tamise un champ nacré,
Laiteuse, l’herbe baigne en mille reflets clairs.
Poète épuisé, par les sentiers de bambous amers,
S’avance au clair de lune sur la route allongée.
Il veut marcher — marcher sans s’arrêter —
Vers le brouillard des nuits, loin des clameurs des villes,
Fuyant les appels des rues trop fébriles
Et les lueurs sanglantes des tours impériales.

Car tant d’années, il vit sous le voile brutal
De la beauté muette aux soies irréelles —
Un monde qu’on croit à jamais irréel
Au cœur des champs, sous les bambous verts pâles.

…À l’orée du hameau, un coup de cloche râle,
Puis, d’un temple lointain, le doux son d’un bourdon.
Il pousse un souffle long, de peur et de pardon,
Tel un fugitif rentré dans sa maison natale.

Car ces tintements, dans la brume matinale,
Sont des voix d’amis fidèles, jamais traîtresses.
Qui peut l’empêcher de vivre ses tendresses
Sous l’arbre, au bord des champs, près d’un étang de verre —
Et tout contre lui,
une jeune fille
si claire.


RETURNING HOME

A misty veil sifts silver on the fields,
Bathing the grass in milky morning hues.
The weary poet, through bamboo lanes he steals,
Beneath the moon, along the path he moves.
He longs to walk — to walk and never cease,
Into the fog-bound night of quiet peace,
To flee the city’s ever-haunting cry,
And that dim flame of towers rising high.

For many years, he saw the harsh disguise
Of beauty veiled in threads of soft deceit —
A life so fair he thought it but a lie,
Lost mid vast fields, where green bamboos repeat.

…At the village edge, a watchman’s gong is heard,
And from afar, the chime of temple bells.
He breathes out slow — a sigh, a silent word,
Like one escaped who finds his native dells.

For these faint chimes that drift in morning air
Are voices of old friends who never stray.
Who dares forbid him to dream life away —
By rice fields, lake shores, under trees that bear
The shade…
and by his side,
a maiden,
pure and fair.
 

VÌ ĐÀN CÂM TIẾNG
Tặng B.H.

Réo rắt tiếng tơ đồng
Nhẹ chuyển lớp sương đông
Mơ màng nghe đàn gẩy
Nữ khách khóc bên sông!

Vì đông năm trước
Cùng bạn hoạ đàn,
Tình khách miên man
Trên thuyền mặt nước…

Dòng sông nặng...
Nước buồn trôi,
Khách lặng ngồi.

Trên bờ vắng...
Nhưng khách,
bỗng buồn!
Dòng lệ
lại tuôn!

Vì:
Đàn
Câm
Tiếng!


PARCE QUE LA CITHARE S’EST TU
À B.H.

Vibrations de soie et d’air,
Trouant la brume légère —
Un songe effleure la rive :
Une femme pleure, pensive…

Car l’hiver passé,
Sur la barque, à deux,
Le chant montait aux cieux,
Deux âmes, un couple lié.

La rivière est lourde,
Ses eaux s’emplissent de peine…
Le silence traîne.
L’invitée,
Muette,
Se souvient…

Sur la berge déserte,
Un frisson,
Puis l’alarme :
Une larme…
Une autre larme…

Parce que :
La
Cithare
S’est
Tu.


BECAUSE THE LUTE FELL SILENT
For B.H.

Softly the strings once cried,
Threading through winter’s mist —
A dream within the music sighed,
As she wept by riverside…

For winters past,
A friend beside,
They played in tune —
Two souls adrift on tide.

Now the river grows deep,
Its waters sad and slow…
The listener sits in sleep,
Silent —
Yet filled with woe.

Upon the quiet shore,
Sudden sorrow swells —
Tears begin to pour…

Because:
The
Lute
Fell
Silent.



Trong bài này:
1/. Chiều về
2/. Cô láng giềng tôi
3/. Gặp gỡ
4/. Giọt mồ hôi
5/. Hoa giấy và hoa đồng quê
6/. Lời cuối cùng
7/. Lời than thở của đồng quê
8/. Mòn mỏi
9/. Muôn bến
10/ Nắng mai
11/ Nhớ Huế quê tôi
12/ Thất vọng trên thất vọng
13/ Tiếng gọi của con tim
14/ Tiếng gọi của đồng quê
15/ Tiếng vọng ban đêm
16/ Tình yêu
17/ Tơ trời với tơ lòng
18/ Trăm năm nhớ một chuyến đò
19/ Về quê
20/ Vì đàn câm tiếng.


Thơ THANH TỊNH
Bản dịch tiếng Pháp và tiếng Anh: THÂN TRỌNG SƠN
Tháng 5 / 2025

 

Trang Thân Trọng Sơn

art2all.net