|
Thân Trọng Sơn
VŨ HỮU ĐỊNH
( 1942 - 1981 )
Nhà thơ Vũ Hữu Định tên
thật Lê Quang Trung. Tên tuổi của ông gắn liền với bài thơ Còn chút gì
để nhớ, được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành ca khúc cùng tên.
Ông sinh năm 1942 tại Thừa Thiên - Huế trong một gia đình nghèo, sống
qua nhiều nơi ở Tây Nguyên, Sài Gòn, lập gia đình và định cư ở Đà Nẵng.
Ông làm thơ đăng báo từ khoảng thập niên 1960, với bút danh Hàn Phong
Lệ, về sau đổi thành Vũ Hữu Định. Tên Vũ Hữu Định bắt đầu phổ biến từ
khi bài thơ Còn chút gì để nhớ của ông được Phạm Duy đem phổ thành nhạc
vào năm 1970.
Vũ Hữu Định vào đời sớm, lập gia đình sớm và nghèo nàn trong suốt quãng
đời ngắn ngủi của mình. Ngoài làm thơ, ông từng làm cán bộ xây dựng nông
thôn ở Đà Nẵng. Sau năm 1975, Vũ Hữu Định làm phóng viên và biên tập
viên cho một số tờ báo địa phương tại miền Trung như báo Tuổi Trẻ, Sông
Hương, Quảng Đà… Ông sống phần lớn cuộc đời tại các tỉnh miền Trung, đặc
biệt là ở Đà Nẵng và Huế.
Ông được biết đến là một người mê rượu, tuy nghèo khó nhưng có máu giang
hồ, tính tình phóng khoáng. Ngày 3-4-1981, sau khi uống rượu với bạn bè,
ông bị ngã cầu thang và qua đời. Cái chết của ông để lại nhiều tiếc nuối
trong lòng bạn bè văn nghệ và những người yêu thơ.
Vũ Hữu Định là nhà thơ thuộc thế hệ hậu chiến, xuất hiện vào cuối thập
niên 1960 và nổi bật hơn sau 1975. Thơ ông giàu cảm xúc, thường kết hợp
giữa chất dân ca, giọng điệu bình dị của đời sống miền Trung với nét trữ
tình sâu sắc. Ông ít in thơ trong các tuyển tập lớn, nhưng lại có ảnh
hưởng mạnh mẽ trong giới yêu thơ nhờ sự chân thành và mộc mạc trong từng
câu chữ.
Dù không để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ, Vũ Hữu Định vẫn được nhớ
đến như một nhà thơ tài hoa, chân chất, với tiếng nói riêng biệt và sâu
lắng trong thơ ca Việt Nam đương đại. Thơ ông thường được truyền miệng
và phổ nhạc, đặc biệt là bài “Còn chút gì để nhớ”, trở thành một biểu
tượng của nỗi nhớ và vẻ đẹp của phố núi Pleiku.
Vũ Hữu Định là một thi sĩ có đời sống phóng khoáng, trải nhiều gian
truân nhưng rất chân thành và tài hoa. Dù chỉ nổi tiếng với một số bài
thơ, ông vẫn để lại dấu ấn sâu đậm qua chất thơ tự sự, gởi tâm hồn đến
bạn đọc qua từng câu chữ nhẹ nhàng nhưng thấm đẫm cảm xúc.
Sau đây là một số bài thơ của Ông, kèm theo bản dịch tiếng Pháp và tiếng
Anh:
CÒN CHÚT GÌ ĐỂ NHỚ
phố núi cao phố núi đầy sương
phố núi cây xanh trời thấp thật buồn
anh khách lạ đi lên đi xuống
may mà có em đời còn dễ thương
phố núi cao phố núi trời gần
phố xá không xa nên phố tình thân
đi dăm phút đã về chốn cũ
một buổi chiều nào lòng bỗng bâng khuâng
em Pleiku má đỏ môi hồng
ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông
nên mắt em ướt và tóc em ướt
da em mềm như mây chiều trong
xin cảm ơn thành phố có em
xin cảm ơn một mái tóc mềm
mai xa lắc bên đồi biên giới
còn một chút gì để nhớ để quên.
QUELQUE CHOSE À GARDER EN MÉMOIRE
Ville de montagnes, brume en hauteur,
Verdure en foule, ciel bas, cœur en pleur.
Étranger marche, monte et redescend —
Heureusement toi, douceur dans le vent.
Ville perchée, ciel près de nos pas,
Rues si courtes qu’on ne s’égare pas.
Cinq minutes, et l’on revient soudain,
Un soir tranquille, le cœur incertain.
Pleiku, douce au visage fleuri,
Tes joues rosées, tes lèvres d’incendie.
L’hiver habite ici chaque couchant,
Tes yeux mouillés, tes cheveux flottants.
Merci à toi, ville où tu es née,
Merci aussi pour ta douce nuée.
Demain, perdu aux confins lointains,
Je garderai un rien — à oublier, à chérir enfin.
A LITTLE SOMETHING TO REMEMBER
Mountain town, where the mists arise,
Green trees abound, and low hang the skies.
A stranger wanders, up and then down —
Thank you, dear, for softening the town.
Highland town, where the heavens lean,
Streets are so close, the bonds are seen.
Five short minutes — I’m back once more,
One quiet evening, my heart unsure.
Oh Pleiku girl, with cheeks that blush,
With lips like fire and a twilight hush.
Each dusk here feels like winter’s breath,
Your hair is damp, your eyes hold depth.
Thank you, city that gave me you,
Thank you, soft hair and evening hue.
Tomorrow far, by border’s line —
I’ll keep a little, to forget, to enshrine.
CŨNG PHẢI NÓI MỘT LẦN
ta có những ngày đi vất vưởng
những buổi ngồi chẳng đợi ai quen
quen ai mắt dõi trên đường phố?
mắt gởi cây cao so với trụ đèn
ta dư không biết bao ngày tháng
sớm ngại đi, chiều lại đứng đường
đôi lúc một ngày không mở miệng
không đưa tay chào nổi những người quen
bạn bè bảo ta thằng giả trá
thằng làm thơ "tẩu hoả nhập ma"
ta chỉ biết cười trong im lặng
có một lời nào ta nói chưa ra
hôm xưa ta vốn thằng hay nói
chuyện văn chương giống chuyện đàn bà
chuyện anh em chết ngày đôi đứa
nói mãi không cùng, chẳng tận xót xa
có lúc cay môi mềm tiếng rượu
lòng cũng hân hoan đánh đổi mặt đời
khốn nỗi đời sao trăm thứ mặt
nên còn ta đỏ một mặt trời
ta có những ngày đong đưa giữa phố
thoát không ra vòng trói đời ta
thử yêu, dầu chỉ yêu gái điếm
nhưng thật hết rồi thời của bướm hoa
đời cứ quay tròn, ta chóng mặt
ta cứ phải nhìn những kẻ đu dây
anh hùng đổi áo theo màn xiếc
chữ nghĩa văn chương đã dạn dày
hiểu nhau đời dễ tìm đâu được
lỡ quen nhau, ta xin tạ lỗi cùng
dẫu có cho ta thằng giả trá
ta đành im lặng với hư không
IL FAUT BIEN LE DIRE UNE FOIS
J’ai connu des jours à l’errance perdue,
Des soirs assis sans attendre personne,
À guetter des yeux, sans même un salut,
Vers les arbres hauts, loin des réverbères monotones.
Tant de jours passent, oisifs et vains,
Le matin me lasse, le soir je traîne,
Parfois un jour sans ouvrir la bouche,
Sans lever la main aux visages que je connais à peine.
Les amis me traitent de faux prophète,
Un poète fou, égaré dans ses vers,
Mais je ne réponds que par un sourire muet,
Et des mots enfouis que je n’ai pas su dire hier.
Autrefois, j’étais un bavard sans trêve,
Parlant de lettres comme d’amours défuntes,
Des frères tombés à la lisière du rêve,
On parlait sans fin, jusqu’à la dernière plainte.
Parfois les lèvres brûlées de l’ivresse,
Je troquais le monde dans un rire en feu,
Mais la vie, masquée sous cent promesses,
Laissait en moi un soleil rouge et seul, silencieux.
Il m’arrivait de flotter dans les rues,
Pris dans l’étau de ma propre chaîne,
J’ai voulu aimer, même une fille perdue,
Mais le temps des papillons n’était plus le même.
La vie tournait, je perdais l’équilibre,
À voir les acrobates trahir chaque nuit,
Les héros changent de peau pour survivre,
Et les mots, aussi, se durcissent sans bruit.
Se comprendre est chose rare aujourd’hui,
Si par malheur on s’est reconnus un matin,
Pardonne-moi d’être celui que tu fuis,
Faux ou vrai, je me tais devant le néant.
I, TOO, MUST SPEAK — JUST ONCE
I’ve had those days, drifting through the dust,
Evenings sitting, waiting for no one I know.
Whose eyes was I seeking on crowded streets?
I sent my gaze to trees—higher than the lamp posts below.
So many days, I let slip away,
Mornings I feared, evenings I feared more.
There were times I went a whole day in silence,
Not even lifting a hand to greet the ones I knew before.
My friends call me a fraud, a broken voice,
A poet gone mad in his tangled rhyme.
But I just smile in silent noise,
For there are words I never said in time.
Once I was one who never stopped talking—
Of literature as if it were love or loss.
Of brothers who died on different mornings,
We spoke until the sorrow couldn’t find a pause.
Sometimes, lips burned with drunken songs,
And I laughed at the world, bold and bright.
But oh, the world wears too many masks,
And I carry a sun that only burns in night.
I wandered, swaying, caught in the snare,
Of a life I could not untie or flee.
I tried to love—yes, even a girl of the street,
But the time of butterflies had long left me.
The world kept spinning, I grew dizzy with rage,
Forced to watch those who climbed and played.
Heroes changed costumes with every stage,
And poetry now knows how to be afraid.
To understand—how rare that becomes,
If fate makes us meet, I beg forgiveness true.
Even if you call me a fake or a lie,
I’ll keep quiet, and vanish from view.
NĂM XƯA
sông ôm bóng núi
chiều đẫm sông mê
mùa mưa phảng phất
nhạn rủ nhau về
có phải mùa xưa?
mùa xuân miên viễn
ta đưa em đi
cười reo thị hiện
có phải mùa xưa?
có mẹ có cha
hương bay trầm u
những lòng thiết tha
có phải mùa xưa?
đồi non cỏ mộng
đưa em ra chùa
lúa níu chân thơ
đưa em thăm mùa
lòng rối vu vơ
có phải mùa xưa?
nắng hong áo bướm
sương ủ hoa thơm
theo em theo em
hái lộc cúng dường
có phải mùa xưa?
cha thương mẹ nhớ
đầu đêm trừ tịch
dâng lễ rước vong
giữa đêm giao thừa
nhà vui pháo đỏ
hồn người năm xưa
về trong tiếc nhớ
năm xưa mùa xưa
bao giờ lại về
sông ôm bóng nhớ
ủ hồn nhiêu khê
năm xưa còn đâu
quê nhà cũng mất
con đường liên thôn
chiếc cầu đã sập
sông ôm bóng nhớ
ta ôm hồn mùa.
AUTREFOIS
La rivière étreint la montagne,
Le soir s’égare dans les eaux lointaines,
La pluie murmure comme un refrain,
Et les oies sauvages rentrent sereines.
Est-ce ce printemps d’autrefois ?
Celui d’un monde sans fin,
Je t’emmenais, riant aux éclats,
Ton âme brillante d’un matin divin.
Est-ce ce printemps d’autrefois ?
Avec mère et père présents,
L’encens volait dans l’air ému,
Les cœurs baignaient dans le temps.
Est-ce ce printemps d’autrefois ?
La colline douce, l’herbe en rêve,
Je t’emmenais au vieux monastère,
Le riz aux pieds — le poème sans trêve.
Est-ce ce printemps d’autrefois ?
Le soleil séchait les robes-papillons,
La rosée couvrait les fleurs d’offrande,
Je te suivais dans les bénédictions.
Est-ce ce printemps d’autrefois ?
Le père en tendresse, la mère en larmes,
À la veille du Tết, on priait l’âme,
Minuit éclatait en mille charmes.
Printemps d’autrefois, années enfuies —
Reviendrez-vous jamais ?
La rivière garde l’ombre chérie,
Mon âme s’y perd, lourde à jamais.
Mais tout a fui : plus de village,
La route rompue, le pont effacé —
La rivière tient l’ombre en cage,
Et moi, je serre la saison passée.
ONCE, LONG AGO
The river cradled the mountain’s shade,
The evening sank in a dreamlike wave,
The rainy season whispered low,
As wild geese traced their path back home.
Was it that spring from long ago?
That endless spring, serene and wide —
I led you through its blooming glow,
Laughter and light danced at our side.
Was it that spring from long ago?
With mother near and father kind,
Incense curled in sacred air,
As yearning swelled in every mind.
Was it that spring from long ago?
The hills wore grass like gentle dreams,
I brought you to the temple gate,
The rice fields tugged at poetry’s seams.
Was it that spring from long ago?
The sun dried butterfly-bright sleeves,
The dew embraced the fragrant blooms,
I followed you through temple leaves.
Was it that spring from long ago?
With father’s love and mother’s care,
On New Year’s Eve, we called the souls,
And firecrackers danced in midnight air.
Old spring, lost year — will you return?
The river clings to shadows dear,
My soul, in silence, still does yearn,
For all that vanished, far and near.
Now all is gone — no village gate,
The rural path, the bridge, erased.
The river clings to memory’s face,
And I hold fast to the season’s grace.
MÀU TRỜI CŨ
sáng hôm nào ngó lại
màu xanh trên trời cao
màu của trăm năm cũ
mà sao lòng ta đau.
COULEUR D’UN CIEL D’AUTREFOIS
Un matin, je lève les yeux,
Ce bleu ancien dans les cieux,
La couleur d’un siècle passé —
Et pourtant mon cœur s’est blessé.
THE COLOR OF AN OLD SKY
One morning I looked above,
At the sky’s old, silent blue —
The color of a hundred years —
And suddenly, my heart withdrew.
LÚC EM KHÓC
anh quý ồn ào ngang với im lặng
anh yêu đau khổ như yêu bình yên
anh biết nói gì khi em long lanh
hai hàng lệ thương con ngày đói
anh đã hiểu
dầu em không nói
em khóc tự nhiên như lúc em cười.
QUAND TU PLEURAIS
J’estime le tumulte comme le silence,
J’aime la souffrance autant que la paix.
Que dire, quand tes yeux pleins de clémence
Brillent pour un enfant affamé ?
J’ai compris —
Même si tu ne dis rien —
Tu pleurais si simplement
Comme tu souris, sans fin.
WHEN YOU CRIED
I cherish noise as I do quiet,
Love sorrow just as I love peace.
What could I say, when your eyes shone
With tears for a child with nothing to eat?
I understood —
Though you said no word —
You cried as simply, as purely
As when you smiled.
GỞI CHÚT TÌNH THÂN
ta gởi tình thân cho suối chảy
cho mây trôi cho chim giọng lạc bầy
ta gởi tình thân cho gió núi
cho sương chiều nặng níu chân mây
ta gởi tình thân trên vách đá
cho khói cơm chiều cho khỉ trên cây
buổi trưa gối đất nhìn truông lá
gởi tình thân với chim họp bầy
ta đã lên non làm hảo hớn
chiều đứng gần trời múa súng trong mây
chiều đứng trong sương ngâm vần cổ lục
tóc như bờm ngựa mặc tình gió bay
biết gởi tình thân cho ai hơn nữa
mặt trời và ta đã giận nhau rồi
trăng với ta hẹn hò cách biệt
biết thuở nào với trăng rong chơi
bây giờ quay súng đầu xuống đất
mang vào vai vỗ báng mà ca
tình tang chưởi đổng thành câu hát
hỡi núi rừng thần thánh đi qua...
OFFRANDE D’UN PEU D’AMITIÉ
J’offre un peu d’amitié au ruisseau qui s’enfuit,
Aux nuages errants, à l’oiseau sans répit.
J’envoie ce lien tendre aux brises de montagne,
À la brume du soir suspendue sous les cimes.
Je dépose mon cœur sur les flancs de rochers,
Pour la fumée du riz, pour le singe perché.
Midi sur l’herbe sèche, je regarde la clairière,
Et donne aux oiseaux rassemblés mes prières.
Je suis monté là-haut, brigand dans les vents,
Le soir près du ciel, j’imitais les géants.
Dans la brume j’ai chanté des vers d’un autre âge,
Mes cheveux fous volaient au gré de l’orage.
Mais à qui donner plus cette tendresse lasse ?
Le soleil et moi, c’est une vieille disgrâce.
La lune aussi me fuit malgré nos rendez-vous,
Depuis quand avons-nous dansé à son cou ?
À présent, fusil vers le sol incliné,
Je chante à l’épaule, crosse bien calée.
Et mes jurons deviennent des refrains sacrés,
Ô montagnes saintes, que mes pas ont foulées…
A GIFT OF KINDNESS
I send my warmth to the rushing stream,
To drifting clouds, to the lone bird’s scream.
I gift my soul to the mountain breeze,
To evening mist that clings to the trees.
I leave my love on the rocky face,
To cooking smoke, to monkeys in grace.
At noon I lie on the forest floor,
And share my heart with birds that soar.
I climbed the peaks, a bandit bold,
By dusk I danced where the sky grows cold.
In fog I chanted ancient song,
My mane of hair flew wild and long.
But now, to whom this heart remains?
The sun and I have parted in pain.
The moon and I, once vowed to meet,
Now wander paths that never greet.
Now gun reversed, I strike the ground,
And hum with the butt that thumps around.
Even curses turn to sacred song—
O sacred hills I’ve roamed so long…
ĐỜI VẪN CÓ EM
về một nơi nào ta vẫn có em
đường xa không đốt được ưu phiền
những con đường núi sâu hun hút
những phố đìu hiu không nhớ tên
ta ở đây sống giữa rừng sương
có bạn là chim không chút chán chường
có hoa không bán giăng đầy núi
có lũ vượn về chung thuỷ trên nương
ta vẫn có em, đời vẫn có thơ
ta đi quét lá đốt tương lai
thở hơi sương khói tình xanh ngát
không biết ngày mai – Ôi một mai
sao chẳng yêu như vượn yêu rừng
như hoa núi thở thả lừng hương
như chim vẫn hót trên cành mát
mà lại sầu phải khóc tương lai
ta chẳng về đâu đời chẳng có em
có em khi núi thở sương đêm
có em là mộng ru trăng ngủ
bên suối hồn sao hát nhạc rừng.
TU ES TOUJOURS DANS MA VIE
Vers un lointain pays, j’ai gardé ton nom,
La route ne brûle pas tout le chagrin profond.
Des sentiers de montagne plongent dans le néant,
Des villes oubliées, leurs noms s’éteignent lentement.
Je vis ici, au cœur de la brume,
Les oiseaux pour amis, sans plainte, sans amertume.
Des fleurs sans prix couvrent la montagne entière,
Et les singes fidèles peuplent les clairières.
Je t’ai encore, la vie chante en moi,
Je ratisse les feuilles, j’y brûle mes espoirs.
Je respire la brume d’un amour immense,
Sans savoir demain — ô douce ignorance.
Pourquoi n’aimons-nous pas comme le singe aime sa forêt,
Comme la fleur de montagne offre son parfum discret,
Comme l’oiseau qui chante dans les rameaux frais,
Mais nous pleurons le futur, hantés de regrets ?
Je ne reviendrai pas dans un monde sans toi,
Car tu es là quand la brume berce les bois.
Tu es le songe endormi sous la lune pâle,
Le chant d’étoiles dans la musique des cascades.
YOU ARE STILL IN MY LIFE
To some far place, I still carry you near,
No road can burn away all sorrow and fear.
These mountain paths sink deep into night,
Through towns long forgotten, lost from sight.
I live here where the mist trees embrace,
With birds for friends in this silent place.
Flowers bloom wild, not sold nor owned,
And loyal apes call the hillside home.
I still have you — and with you, my rhyme,
I sweep fallen leaves, I burn future time.
I breathe in the mist of love’s deep air,
Not knowing tomorrow — if it will be there.
Why not love like the ape loves the trees,
Like flowers breathe scent to the wandering breeze,
Like birds that sing from the shaded boughs —
But we cry for futures no fate allows.
I won’t return where you’re not in the air,
You’re here when night sighs through mountains bare.
You’re the dream that lulls the moon to sleep,
And stars that sing where the forest runs deep.
BỮA RƯỢU CUỐI NĂM
Gần Tết, bỗng dưng sầu níu rượu
Anh em không hẹn, gặp nhau hoài
Xa lắc thời em khoe áo mới
- Tết này e chú đã hai mươi
Em ta: mới đó hai mươi tuổi
Đời mọc râu mọc tóc ngang tàng
Ta ba mươi một đầu tóc bạc
Vẫn một đời cõng mộng lang thang
- Chú vô một cốc, anh một cốc
Đời chỉ còn anh với chú thôi
Chớ nhắc quê xa thêm ái ngại
Mềm lòng khi rượu chưa mềm môi
- Long lanh mắt chú sao đầy rượu
Mắt có quê xa với bóng thầy
Chú ạ! vô tình anh mới khóc
Vô tình vuốt mắt để nghe cay.
LE DERNIER VERRE DE L’ANNÉE
Près du Tết, soudain le vin devient chagrin,
Sans rendez-vous, les frères se retrouvent enfin.
Un temps lointain où tu montrais ta robe neuve :
— Ce Tết-ci, t’as vingt ans, comme un souffle rêve.
Toi, mon frère : déjà vingt ans, si jeune,
La vie pousse barbe et cheveux, orgueilleux, communs.
Moi — trente et un, cheveux blanchis en coin,
Toujours portant des rêves errants en main.
— Bois un verre, toi ! et moi aussi !
Il ne reste que nous, entre ombres et vie.
Ne parle pas du pays, ce lieu trop tendre,
Car le vin n’a pas encore fait les cœurs se fendre.
— Tes yeux brillent — pleins de vin ou de peine ?
Dedans je vois le maître et la plaine lointaine.
Mon frère, c’est sans faire exprès que je pleure,
En essuyant mes yeux — le sel me brûle encore.
THE LAST DRINK OF THE YEAR
As Tết draws near, the wine turns to sorrow,
No plans, yet we meet again — today, tomorrow.
So far away, the time you showed your brand-new dress:
— This Tết, I’m twenty now — you guessed?
You, my brother: just twenty, young and wild,
Life grows its beard, and struts like a child.
And me — thirty-one, with silver in my hair,
Still shouldering dreams that drift everywhere.
— You take a shot, and I’ll take mine,
Now it’s just us, in this fleeting time.
Don’t mention home — it stirs the ache,
Our hearts might break before the drink can take.
— Your eyes gleam — with wine or distant land?
I see our old teacher, and home so grand.
Brother, I didn’t mean for tears to fall —
Just wiped my eyes… and felt the sting of all.
NHỮNG NGÀY LONG ĐONG
Trưa ngủ đậu, chiều đi, đêm đợi
Mai lang thang, mốt biết về đâu?
Ngày với tháng cứ đùn như mối
Tháng với ngày qua như một bãi mù
Đi ra khỏi nơi anh tạm trú
Đứng một nơi đâu không định trong lòng
Ngã bảy xe người chia bảy ngã
Có ngã nào đi riêng của anh đâu?
Đi ra khỏi nhà sơ quen tạm ngụ
Một đêm đau lưng mắt mở trừng trừng
Đi ra khỏi là ra đi với nhớ
Để chiều về đâu? ngơ ngác bâng khuâng
Đêm ngủ đậu hồn ướt dầm mưa lũ
Ngày lêu bêu nắng đốt cháy niềm tin
Nằm co queo nghe búa bổ trong đầu
Cũng có lúc tới với đời dư dả
Có quanh anh lời hạnh phúc của người
Đông đủ những vẻ giàu vẻ đẹp
Lời hẹn hò xanh, đưa đón hồng tươi
Trong đám đông anh lại càng cô độc
Bởi một nơi đâu cũng ăn tạm ở nhờ
Sợ cả lời chia vui thành thật
Bạn bè thì đông sao anh vẫn bơ vơ!
Buổi tối xe lam muộn màng ế khách
Lại tới một nơi không hẹn không tìm
Anh đi ngược lại con đường xe chạy
Mỗi bước chân rời mỗi nhịp đau tim
Thành phố lặng là khi nghìn tiếng động
Không xô tan được khối lòng sầu
Chân anh bước, mắt chỉ nhìn phía trước
Tai nghe hoài một câu hỏi về đâu?
LES JOURS ERRANTS
Midi je dors en passant, soir j’attends,
Demain je flâne, après-demain — vers quel rang ?
Les jours, les mois, comme termites se bousculent,
Et les mois, les jours, dans le brouillard s’écoulent.
Je sors d’un lieu juste bon pour abriter,
Debout quelque part, sans cœur pour s’ancrer.
Sept chemins, sept routes partagées en foule,
Mais pas une seule trace où je m’enroule.
Je sors d’un toit à peine connu d’hier,
Une nuit de mal au dos, d’yeux clairs comme verre.
Partir, c’est emporter l’ombre d’une mémoire —
Mais vers où revient-on dans la brume du soir ?
La nuit, je dors sous la pluie diluvienne,
Le jour, le soleil brûle la foi ancienne.
Recroquevillé, j’écoute l’enclume me frapper —
Le front en fracas, l’âme sans repère.
Parfois, la vie semble me combler,
Des mots de bonheur frôlent mes côtés.
Richesse, beauté en habits de fête,
Des rendez-vous roses, des mains en conquête…
Mais au cœur des foules, je reste isolé,
Partout, je loge, je mange à moitié.
Même les mots sincères me font peur —
Pourquoi tant d’amis, et tant de douleurs ?
Soir venu, le vieux bus cherche des clients,
Je descends à un lieu ni prévu ni tentant.
Je vais à rebours de la route qui roule,
Chaque pas me serre un battement de boule.
La ville fait silence en mille bruits,
Mais aucun ne dissout ce chagrin qui suit.
Mes pas avancent, mes yeux fixent devant,
Et mes oreilles entendent toujours : Où maintenant ?
DAYS ADRIFT
At noon I sleep where I drift, at dusk I wait,
Tomorrow I roam — and the next? Unknown fate.
Days and months pile up like termites in stone,
Each month, each day, vanishes into a blur alone.
I step outside where I briefly stayed,
Stand somewhere, nowhere truly weighed.
At the seven-way crossroad, the crowd parts ways —
But not one path is mine these days.
I leave a house barely known as home,
One night of backache, eyes wide as foam.
To leave is to carry a memory’s trace —
But where do I return in the twilight’s haze?
Nights, I sleep drenched in monsoon rain,
Days, the sun scorches hope again.
Curled up tight, I feel the hammer fall —
Each blow in my skull, a silent call.
Sometimes life comes with sudden grace,
Words of joy brush gently past my face.
Beauty, wealth in dazzling display,
Bright-pink promises, green dreams at play…
But lost in the crowd, I’m more alone,
Each place I stay is never my own.
Even kind words feel sharp and unreal —
So many friends, but none I truly feel.
At night, the bus runs late and slow,
It stops where I never meant to go.
I walk against the traffic’s flow,
Each step—my heart beats low.
The city hums with endless sound,
But none can break this grief unbound.
My feet keep walking, eyes fixed ahead —
But my ears still ask: Where are you led?
BẾN CŨ
bây giờ anh biết đi đâu
thì thôi thơ thẩn mộng đầu bến sương
nước xuôi mây ngược lộn đường
màu xưa len lén động trường giang xanh.
LE VIEUX QUAI
Maintenant — je ne sais plus où aller,
Alors je rêve au quai dans la brume fanée.
L’eau descend, les nuages remontent — inversés,
Et le bleu d’antan glisse en silence sur le fleuve apaisé.
THE OLD WHARF
Now I don’t know where to go —
So I linger where mists at the old dock flow.
Waters drift down, clouds rise and roam,
And the past slips quietly through the river’s foam.
RẤT LẠ
Khi ngó lại bốn bên là núi lở
Trùng dương xanh sóng dữ đã lên bờ
Em thì suốt mười năm nay chẳng gặp
Xuân riêng đời hao hụt hồn thơ
Khi ngó lại sông bên bồi bên lở
Thời gian này anh mới biết dở dang
Em thì có bao giờ em hiểu được
Đông lao đao mùa lá nọ bay vàng
Khi ngó lại anh đã già rất lạ
Tóc chưa hết xanh, lưng mỏi mắt khờ
Thời con bướm là hồn anh bay lượn
Em có bao giờ hiểu lúc anh mơ
Khi ngó lại ngọn đèo buổi sớm
Em có đi qua? con đường núi thật buồn
Ta cám ơn em đã đành bội bạc
Mà hồn ta nay tắm được trong sương
Khi ngó lại suối nọ còn tuôn chảy
Nước nở hoa khi gặp đá dạm lời
Anh đứng sững bên bờ đau hồn cỏ
Con bướm giang hồ lả cánh bay rơi
Rằng đá sỏi cũng đau như là nước
Anh biết mây cũng một phút muộn phiền
Đất có lúc cũng vô cùng đau đớn
Và anh đây ngày nọ thấm cơn điên
Rằng có lẽ con chim rừng bữa nọ
Hát với anh là chia sẻ ngọn nguồn
Chim đã bay anh vẫn còn đứng lại
Một đời anh cứ đứng lại mà thương
Đêm hun hút, đêm sâu (ngày chẳng cạn)
Đêm trăng lu sóng vỗ mạn đò
Anh như một chiếc thuyền neo lại bến
Sóng với thuyền thầm thĩ chuyện buồn xo
Sáng khi đứng trên đèo cao cũng nhớ
Chiều anh đi theo con suối ngoằn ngoèo
Em còn bóng mà tăm thì đã mất
Em ở nơi nào – anh vẫn đi theo?
TRÈS ÉTRANGE
Quand je regarde — des montagnes éboulées,
La mer s’est levée, les vagues ont débordé.
Toi — dix ans, jamais croisée depuis,
Et mon printemps s’est flétri, mon âme s’est fanée.
Quand je regarde — rives rongées, rives pleines,
Je comprends maintenant le goût de l’inachevé.
Mais l’as-tu su — l’automne en tourmente
Où les feuilles tombent en vent désespéré ?
Quand je regarde — moi, vieilli bien étrange,
Mes cheveux verts encore, mes yeux flous, dos courbé.
Le temps des papillons — mon âme s’envolait,
As-tu jamais su ce que je rêvais ?
Quand je regarde — le col au matin,
As-tu passé ? La route est si chagrine…
Je te remercie d’avoir trahi ce lien,
Mon âme ainsi baigne dans la bruine.
Quand je regarde — la source encore ruisselle,
L’eau fleurit en heurtant pierres fidèles.
Je reste là — l’herbe en peine sous l’âme,
Le papillon bohème tombe, s’éteint dans le calme.
Car les pierres aussi peuvent souffrir,
Et les nuages pleurer en soupirs.
Même la terre a des douleurs sans fin,
Et moi un jour, touché par le chagrin.
Peut-être que l’oiseau des forêts anciennes
Chantait pour moi la source souveraine.
L’oiseau s’est envolé, je suis resté là,
Ma vie debout, à aimer sans fin, sans voix.
Nuit sans fin, nuit profonde (le jour n’éclaire pas),
Nuit de lune pâle, vagues cognant le bois.
Moi — une barque, ancrée au rivage,
Écoutant les flots me parler des orages.
Au matin, debout sur le col, je pense,
Le soir je suis le ruisseau en silence.
Ton ombre est là, mais ta trace s’efface —
Où es-tu partie ? Moi, je suis ta trace…
SO STRANGE
When I look back — landslides on every side,
The sea rose high and stormed the quiet tide.
You — gone these ten long years I’ve known,
My springtime lost, my soul worn to the bone.
When I look back — banks fall, banks grow,
Only now I feel what’s left hollow.
Did you ever see, ever truly know,
How fall shook the trees, turned gold to sorrow?
When I look back — I’ve aged so strange,
Hair not all gray, yet my back feels pain.
The butterfly days — my soul took flight,
Did you ever sense my dreams at night?
When I look back — the mountain pass at dawn,
Did you walk there? The path was so forlorn.
I thank you now for leaving without regret,
So my soul can bathe in morning’s wet.
When I look back — the stream still flows through,
Water blooms when stone murmurs true.
I stood stunned — my soul in grassy ache,
The gypsy butterfly fell for memory’s sake.
For even stone can feel some pain,
And clouds grow heavy with quiet rain.
The earth too knows sharp agony’s grin,
And I, one day, was touched by the wind.
Perhaps that forest bird that sang to me
Shared its roots, its old, wild melody.
The bird flew off — I stayed behind,
A life that stands still, forever inclined.
The night runs deep, the night won’t clear,
Moon dims down, waves tap the pier.
I’m like a boat that waits on shore,
Hearing the tide whisper tales of yore.
In morning light atop the mountain’s crest,
At dusk I walk the stream’s winding quest.
Your shadow lingers, though your trail is gone —
Where are you now? I still follow on.
BÌNH MINH TRONG NÚI
buổi mai vô núi thở hơi rừng
xanh cả hồn ta vốn dửng dưng
gọi em có đá lên lời đáp
ta thấy ta không còn cô đơn
buổi mai cây cỏ lắng lời chim
gió hát lời ta gởi chút tình
rồi khi sương khói tan thành giọt
thì hồn ta cũng thoáng rưng rưng.
AUBE DANS LA MONTAGNE
Au matin, j’entre, la forêt me prend,
Le souffle du bois rend mon cœur plus grand.
J’appelle ton nom, les pierres me répondent —
Je ne suis plus seul, mon âme s’inonde.
Les herbes écoutent les oiseaux se taire,
Le vent chante bas ce mot doux, sincère.
Quand la brume tombe en larmes légères,
Mon âme aussi s’émeut, solitaire.
DAWN IN THE MOUNTAINS
Morning, I breathe the forest’s deep song,
Its green breath softens where I stood strong.
I call your name — the rocks reply clear,
And suddenly, I’m not alone here.
The grass falls still, the birds hush their tune,
The wind hums gently my love to the moon.
And when the mist breaks into a tear,
My soul too stirs, held by something near.
GÃY CHIẾC CẦU TRE
những con lạch anh chèo ghe thăm lúa
thả lưới giăng câu mười mấy năm ròng
em bên xóm mười mấy năm đã lớn
đượm hương mùa, xanh tóc theo sông
những cây bưởi anh trồng, anh vun xới
những cây cau anh gieo lúc nhú mầm
cau với bưởi bây giờ thơm hương trái
em bên vườn da thịt có thơm không?
những giồng cải giồng lan chen huệ
dựng giàn su xanh, khơi chái bầu tơ
anh chăm sóc để trong vườn có bướm
vì tuổi em là tuổi hay mơ
mười mấy năm anh cày sâu cuốc bẫm
nhà mới thay tranh mong đón em về
mùa lúa năm nay đòng đòng đã trổ
anh yêu mùa yêu đất yêu quê
duyên với nợ ai có chờ có đợi
chiều qua thôn xa nghe tiếng ai hò:
"uổng công anh xúc tép nuôi cò"
chẳng phải chuyện mình mà nghe đứt ruột.
LE PONT DE BAMBOU BRISÉ
Sur les canaux, je rame entre les rizières,
Lançant filets, posant lignes des années entières.
Toi, dans le hameau, en silence tu grandis,
Parfum des moissons, cheveux verts au fil du Midi.
Les pamplemoussiers que j’ai plantés, soignés,
Les aréquiers semés dès leur premier jet…
À présent leurs fruits embaument le verger —
Et toi, ton corps aussi sent-il bon, dis-moi en secret ?
Les rangs de laitue, d’orchidées et de lys,
La treille de pois bleus, la calebasse qui luit…
Je cultive pour que des papillons dansent dans l’air —
Car ton âge est celui des songes légers comme l’éther.
Des années, j’ai labouré sans répit,
Reconstruit la maison pour qu’un jour tu y viennes, jolie.
Cette année, le riz se dore et se lève —
J’aime ma terre, ma saison, mon rêve.
Mais l’amour, le destin, qui peut attendre toujours ?
Hier au loin j’entends quelqu’un chanter pour —
« Tant pis pour lui qui nourrit la cigogne en vain… »
Ce n’est pas notre histoire… mais mon cœur en retient la fin.
BROKEN BAMBOO BRIDGE
Through winding creeks, I row to check the grain,
Casting nets and lines through years of sun and rain.
You, across the hamlet, grew up slow and fair,
Season’s scent in your hair, green as river air.
The pomelo trees I planted, day by day,
The betel palms I raised from seedling spray…
Now their fruits are fragrant in the breeze —
And you beside the garden… do you carry such ease?
Rows of mustard greens, orchids shy and white,
Blue pea vines climbing, gourds catching light.
I tended all, so butterflies might roam —
For your young dreams sought wings and foam.
Years I’ve tilled, sowed deep, and cleared the way,
Built a new home, hoping you’d stay.
This harvest — the rice is full and gold —
I love the land, its story told.
But fate and love — who truly waits or dares?
Yesterday I heard a voice echo through the air:
“All his care, yet the stork flew away…”
Not our tale — but it still cuts, I must say.
ANH CÒN ĐANG THỞ
anh đang còn thở
vẫn nằm mộng thấy bàn tay em vẫy
nên chi anh đi ngơ ngẩn kiếm tìm
có buổi chiều ngồi ngó mãi ra sông
có buổi tối qua những đường quen cũ
có đêm thức ngó lá dừa buông rủ
những lá dừa kia đã có linh hồn
lay nhẹ nhàng rơi những vệt trăng suông
rơi xuống chận hơi thở vừa ngang ngực
và hai mắt đã thấy mình đau nhức
vẫn ngồi mộng thấy dòng sông đang chảy
con nước lênh đênh đang chảy buồn rầu
những linh hồn bèo dạt sẽ về đâu
có tấp lại hiểu chút lòng của bến
em đi mãi sao không bao giờ đến
anh ngó ra đâu cũng chỉ thấy buồn rầu
anh cần chi? có hiểu chút lòng nhau?
anh đang sống thiếu một phần thân thể
sống thiếu em nên anh thở không đều
thèm ngực trần, môi ngọt với tay yêu
đã trói chặt hồn trăm năm lãng tử
em có phải là sương trong cuộc lữ
mù đời anh, đâu thấy nữa đường ra
đã quen đau nên thấy được mặn mà
của tội lỗi mà anh kêu hạnh phúc
ôi vết chém đã qua thời đau nhức
đâm da non để thành sẹo muôn đời
anh thở đều, để sống em ơi.
JE RESPIRE ENCORE
Je respire encore, dans mes songes va ton bras,
Ta main me fait signe et mon cœur la voit.
Alors je m’égare, fou de te chercher,
Des soirs entiers à fixer les quais,
Des nuits passées sur d’anciens sentiers,
Des heures sans fin sous les palmes penchées.
Les feuilles de cocotier ont une âme,
Elles font tomber la lune en filigrane,
Juste sur ma poitrine, au souffle coupé —
Et mes deux yeux pleurent sans s’arrêter.
Toujours en rêve, je vois la rivière,
Son courant flottant, si lourd, si amer…
Et les âmes d’algues, poussées au hasard,
Ont-elles compris l’amour d’un quai bizarre ?
Tu pars sans fin — jamais tu ne viens —
Partout je regarde, la tristesse revient.
Que me faut-il ? Un peu d’écho humain ?
Je vis blessé, sans moitié de mon être,
Sans toi, mon souffle devient malhonnête.
Je rêve encore d’un torse, d’un doux baiser,
D’une main nue qui vient me posséder.
Es-tu la brume sur mon long chemin,
Qui voile mes pas, me cache le matin ?
J’ai tant souffert que j’ai pu chérir
Ce goût coupable qu’on nomme plaisir.
Ô la blessure a passé sa saison,
Mais saigne encore sous la peau en fusion.
Je respire — pour vivre, pour toi, pour rien.
I STILL BREATHE
I still breathe — and in dreams, your hand still waves,
So I wander lost through hollowed days.
Some evenings I sit, eyes fixed on the tide,
Some nights I walk where we once used to hide,
And some long midnights, I gaze at the fronds,
Palm leaves whisper like souls gone beyond.
They drop quiet moonlight onto my chest —
And my aching eyes can find no rest.
Still I dream of the river in flow,
Its drifting waters heavy with woe.
And the souls of weeds, scattered and torn —
Will they ever reach where hearts are born?
You keep going — never do you appear —
Everywhere I look, there’s sorrow and fear.
What do I need? Just a sliver of care?
I live without half the self I once knew,
Since losing you, I breathe askew.
I crave your bare skin, your lips, your flame,
That bound my soul with a hundred names.
Are you the mist on my journey’s face,
That veils my steps, and hides all grace?
I’ve learned to ache, to cherish the sting
Of guilty love I now call “everything”.
Oh, the wound has passed its burning stage,
But scars grow deep with age after age.
I breathe — to live, to love you still.
KỶ NIỆM
gió thổi mát suốt chiều ta đứng đợi
mong em về biết em có về không
quê quán cũ khi về xa lạ
đêm giêng hai nghe mưa tạt xuống lòng
ở xa nhớ mùa chiêm thơm lúa chín
thơm tóc tình bay buổi sáng trên đồng
ở xa nhớ con đường tre lá lợp
đưa em về chiều mọc trăng trong
ở xứ người đêm nằm nghe ai hát
điệu huê tình con sáo sang sông
"chim sáo sang sông sổ lồng bay mất"
ai trách đời ai mà hát nao lòng
bởi thời nhiễu nhương nên ta còn trôi nổi
cũng muốn về thăm nhưng biết bao giờ
em có trách ta cũng đành nhận vậy
còn nhớ nhau cũng đủ ấm lòng
gió thổi mát suốt chiều trên bến cũ
ngày ta về chim sáo đã sang sông
ngó mông quạnh sông dài núi rộng
đời đan song thưa mà chim vội xa lồng.
SOUVENIR
Le vent soufflait doux tout l’après-midi,
Je t’attendais — viendras-tu, dis ?
Le vieux pays, au retour, semblait lointain,
La pluie de janvier me tombait dans le sein.
Au loin, je rêve aux moissons dorées,
Aux cheveux parfumés dans l’air du matin,
Au sentier bordé de feuilles tressées
Où je te guidais sous la lune qui vient.
En terre étrangère, j’entends dans la nuit
Un chant d’amour, fragile et enfui —
« L’oiseau franchit la rivière et fuit sa cage » —
Qui donc blâmer quand le cœur se ravage ?
Les temps troublés font de nous des errants,
Je voudrais rentrer, mais quand est ce « quand » ?
Si tu m’en veux, je prends tout, je me rends —
Savoir qu’on s’aime, c’est assez, vraiment.
Le vent encore souffle au quai d’autrefois,
Mais le jour du retour, l’oiseau n’est plus là.
Regard perdu vers fleuve et montagnes,
La cage est ouverte, l’oiseau s’éloigne…
REMEMBRANCE
The wind blew cool through the waiting hours,
I stood for you — would you come with the flowers?
The hometown I knew feels distant now,
Rain in January falls deep somehow.
From afar, I dream of golden grain,
Of your hair in dawn’s sweet plain,
Of bamboo paths where moonlight grew
As I walked each step back home with you.
In foreign nights I hear a song,
A love tune that to old hearts belong —
“The blackbird crossed the stream and flew,”
Who can we blame for what we do?
These troubled times still toss me around,
I long to return — but when, what ground?
If you blame me, I’ll take the pain —
So long as we care, there’s warmth in the rain.
The wind still stirs the old riverside,
But the bird had crossed by the time I arrived.
I stared out long at mountains and streams —
The cage was thin… the bird chased dreams.
MÀU NÚI VẪN XANH
sướng quá, nâng ly, khà một tiếng
mừng rằng sắc núi vẫn màu xanh
đám mây bay thấp ngang nhà cỏ
hương rượu nồng hơn mọi thứ tình.
LA MONTAGNE EST TOUJOURS VERTE
Heureux, je lève mon verre, un grand « ha ! »
Heureux que la montagne garde sa foi.
Le nuage frôle le toit de paille —
Le vin plus fort que l’amour, je le crois.
THE MOUNTAIN STAYS GREEN
Joyful, I lift my cup with a hearty cheer,
Glad the mountain’s green still shines so clear.
Low clouds drift past the thatched-roof eaves
The wine outburns all love it leaves.
TƯỞNG TƯỢNG
ngồi tưởng tượng mùa chim bay trốn gió
anh nhớ anh buồn lúc thấy em đi
anh nghe lũ chim gọi đàn bay mất
gió bay theo đem lạc dấu xuân thì
ngồi tưởng tượng lúc đàn chim sợ hải
ngó chớp bên đông báo gió mùa hung
anh giục giã lòng anh lẩn quẩn
thấm cơn mưa, nghe được giọt não nùng
em để lại chút hương nào phảng phất
anh tìm quanh đây một chút nghìn năm
nghe nồng mặn như môi vừa gặp lại
là mùi hương em gửi đến tự nghìn trùng
nẻo em bước, đường em đi, chốn tới
một chốn nào xa anh cũng thấy gần
đời để lại cho anh ngoài ô cửa
một hình mây, bóng núi, tin sông
ngồi tưởng tượng rằng em đang vẫy gọi
trên đồi tranh gió ngược bước anh về
em khóc rũ tóc lẩn màu sắp tối
đường anh đi gió dạt bước lầm mê
anh ở lại ngó trời qua ô cửa
chợt biết tin mây, ý gió, lòng mùa
anh ở lại sống những ngay thui thủi
ngày hôm nay nghe như một ngày xưa.
IMAGINATION
Assis, j’imagine la saison des oiseaux,
Fuyant le vent, ton départ fut trop tôt.
Je suis resté, triste, à les voir s’enfuir,
Et le vent a volé le printemps du désir.
J’imagine encore les oiseaux affolés,
Les éclairs à l’est, les vents déchaînés.
Mon cœur s’égare dans ce trouble secret —
Chaque goutte de pluie porte un regret.
Tu as laissé un parfum si léger,
Je cherche ici un écho d’éternité.
Ce goût salé, comme un baiser venu,
Ton souffle m’atteint de mille lieux perdus.
Là où tu passes, même un lieu inconnu
Me semble tout proche, comme si j’y fus.
Ce que la vie me laisse à la fenêtre :
Un nuage, une montagne, un fleuve en quête.
J’imagine ta voix qui m’appelle encor
Sur la colline au vent du soir qui mord.
Tu pleures, ta chevelure se mêle au gris —
Le vent me pousse dans un rêve évanoui.
Je reste là, regardant le ciel muet,
Je devine un vent, une saison, un secret.
Je reste seul dans ce jour qui s’efface —
Comme un passé revenu en silence.
IMAGINATION
I sit and imagine the season birds flee,
When you left, sadness took hold of me.
I heard them call, the flock flew far,
And spring was lost in the wind’s memoir.
I imagine them startled, afraid of the storm,
Lightning in the east, winds not warm.
My heart grew restless, circling with rain —
Each drop a whisper of soft, aching pain.
You left behind a lingering trace,
I search for a thousand-year-old embrace.
A salty taste, like lips returned —
A scent from you, through distance burned.
The path you walked, where you will go —
Even far, it feels close, you know.
What life has left outside my pane:
A drifting cloud, a mountain’s vein, a river’s name.
I imagine your hand still calling me
On windswept hills where I used to be.
You weep, your hair falls into the dusk —
The wind leads me in steps half-lost.
I stay behind, watching skies through glass,
Feeling the wind, the season that passed.
I stay, living this quiet day alone —
That feels like a yesterday I had known.
ĐÊM NGHE CÒI TÀU
nhà anh ở gần ga
đêm thao thức nghe còi tàu giục giã
giữa đêm vắng chợt thấy lòng xa lạ
mấy năm không đi trời đất nhỏ dần
ôi tiếng còi tàu như một nhát gươm
rướm máu lòng khao khát.
LE SIFFLET DU TRAIN DANS LA NUIT
Ma maison tout près de la gare,
La nuit, j’entends les trains s’égarer —
Leur cri me trouble dans le noir,
Et soudain tout me semble étranger.
Des années sans partir, le monde se resserre…
Ah ! ce sifflet, comme un glaive en travers —
Il saigne en moi un désir trop amer.
NIGHT TRAIN WHISTLE
My house stands close beside the rail,
At night, the train calls through the veil.
That whistle stirs the empty air,
And suddenly, I’m a stranger there.
Years not leaving — the sky feels tight…
Oh, that sharp whistle through the night —
Cuts deep, and bleeds a thirst for flight.
NGÀY XUÂN Ở QUÁN
con gái mùa xuân như mới tắm
buổi mai sương ướt cỏ hoa ngời
lòng đá chợt mềm chao rất nhẹ
nhớ mình vừa vượt tuổi ba mươi
năm nay ăn tết cùng ông quán
mồng một đời cay miếng mứt gừng
chén rượu ngày xuân sao đắng miệng
giang hồ nghe cũng đã đau lưng
vẫn đi như một anh hành khất
đuối sức nhưng quê đâu mà về
ta sống một đời mây nhuốm bệnh
bồng bềnh sầu đụn màu nhiêu khê
sáng nay nghe pháo ran ngoài phố
ngòi pháo đời ta cũng cháy ngầm
thấy gái xuân tươi lòng cũng thẹn
chuồn chuồn xếp cánh đậu bâng khuâng.
JOUR DE PRINTEMPS À L’AUBERGE
Les filles du printemps semblent tout justes baignées,
Le matin perle d’eau sur l’herbe argentée.
Même les cœurs de pierre s’adoucissent soudain —
Je viens de franchir mes trente ans, tout de même…
Cette année, le Têt chez l’aubergiste vieux,
Le premier jour, gingembre piquant, silencieux.
Le vin de printemps laisse un goût amer —
Même l’errant sent le poids de l’hiver.
Je marche encore tel un moine épuisé,
Sans force ni patrie où rentrer.
Ma vie ? Un nuage malade, sans fin,
Flottant sur des flots de chagrin.
Ce matin, les pétards éclatent en ville,
Comme une mèche en moi, lente et fragile.
Devant la fraîcheur d’une fille en fleur,
Je rougis — libellule posée en douceur…
SPRING DAY AT THE INN
Spring girls seem fresh from a gentle stream,
Morning dew shines on flowers in a dream.
Even stone hearts feel a tender sway —
I just turned thirty the other day.
This New Year, I drink with the old innkeep,
First day of spring, the ginger bites deep.
A sip of wine, so bitter it stings —
Even drifters now feel aching things.
Still I wander like some worn-out monk,
No strength, no home, just drifting and sunk.
A life lived under clouds pale with pain —
Floating, weighed by sorrows like rain.
This morning, firecrackers lit the street,
Like my own fuse burning low beneath.
Seeing spring girls, I blush with regret —
A dragonfly lands, its wings half-wet…
KẺ Ở LẠI
ngồi đường xe lửa chạy
gõ sắt buồn mênh mông
trước mặt ta biển lặng
sau lưng ta là rừng
mỗi ngày như chứng bệnh
ra ngồi nhìn đường tàu
hai con đường mút mắt
xuôi ngược buồn như nhau
ở đây không ai đi
ở đây không ai về
chỉ còn ta ở lại
lang thang ôm hồn quê
ở đây không còn nhà
chỉ còn ta với cỏ
còn những người dưới mộ
với lũ chim giang hồ
những ngày giặc không qua
ta đi tìm năm cũ
ngồi trên nền trường xưa
gỡ những màn rêu phủ
những ngày giặc không về
ta ra ngồi đường tàu
gõ sắt và đếm nhịp
so nhịp tim ta đau
những đêm vắng thật vắng
ta đi trong làng quê
tìm một con đom đóm
đốt sáng tình ủ ê
bây giờ chỉ còn ta
ở lại chở chuyến tàu
đem những người phương xa
về cùng nhau đoàn tụ
ta mơ hoài tiếng hú
của con tàu năm xưa
những đêm trong hầm lạnh
những ngày trong rừng mưa...
CELUI QUI EST RESTÉ
Je suis assis près de la voie,
Le train résonne, le vent se noie.
Devant moi, la mer sans voix,
Derrière, la forêt d’autrefois.
Chaque jour revient comme un mal,
Je regarde les rails, le cœur bancal.
Deux lignes droites sans détour —
L’une vers hier, l’autre sans retour.
Ici, personne ne revient,
Ici, personne ne va loin.
Seul, je reste dans la plaine,
À errer avec l’âme ancienne.
Ici, il n’y a plus de toit,
Juste l’herbe folle et puis moi.
Les morts couchés sous la terre,
Et les oiseaux aventuriers dans l’air.
Quand l’ennemi n’est plus là,
Je cherche l’année d’autrefois.
Assis sur l’école effondrée,
Je déplie les mousses figées.
Quand l’ennemi n’est pas venu,
Je retourne près des voies nues.
Je frappe l’acier, je compte les coups —
Le rythme bat comme un cœur flou.
Les nuits sont vides, si profondes,
Je traverse le vieux monde,
À chercher une luciole douce,
Pour raviver l’amour qui tousse.
À présent il ne reste que moi,
À guetter le train, debout, las.
Qui ramène de loin les âmes,
Pour les unir sous notre flamme.
Je rêve encore du long sifflement
Du train d’antan, perçant le temps —
Ces nuits glacées, ces pluies de jungle,
Ces jours perdus dans la débâcle…
THE ONE WHO STAYED
I sit by tracks where trains pass by,
Steel echoes through a vacant sky.
Before me lies the quiet sea,
Behind me, woods and memory.
Each day returns like some old pain,
I sit and watch the rails again.
Two silver lines fade into haze —
Both ways lead to aching days.
No one comes here, no one goes,
Only I stay, where silence grows.
I wander with my homeland’s ghost,
In fields once full, now lost, now close.
No houses now — just weeds and me,
And graves beneath the tamarind tree.
The drifter birds and I remain,
Among the bones, among the rain.
When war is gone, I search the past,
Sit where the old school crumbled fast,
Peel back the moss with trembling hand,
To touch the days that could not stand.
When war retreats, I sit again,
By rusting tracks in falling rain,
I tap the rail, I count each beat,
My heartbeat echoes — sharp, discreet.
At night, when silence stings the air,
I walk the village, cold and bare,
To find one firefly’s tender gleam,
To light the ruins of a dream.
Now only I remain to bear
The train that comes from who knows where —
It brings the distant souls to meet,
To find reunion, warm and sweet.
I still dream of the midnight cry
Of that old train from years gone by —
Those nights in caves, in jungle storms,
Those days when war became our norm…
ĐỨNG GIỮA ĐỒNG KHÔNG
một bầy sáo nhỏ qua sông
một em tôi đã cầm lòng đi xa
như con sông nhỏ thật thà
sớm hiu hắt tạnh, chiều sa mưa nguồn
một bầy sáo đã đi luôn
một em tôi đã để buồn lại đây
con chim quyên đã lạc bầy
xuống sông vọc nước đợi ngày xế ngang
một bầy sáo nhỏ bay hoang
một em tôi đã bỏ làng đi xa
tôi ngu ngơ giữa chiều tà
em đi để lại mình ta giữa đồng.
SEUL AU MILIEU DE LA PLAINE
Une troupe de sansonnets franchit le pont,
Et toi, mon amie, tu suis l’horizon.
Comme un ruisseau pur et sans façon,
Matin serein, soir noyé sous l’averse en fond.
Une volée s’est perdue sans retour,
Et toi, mon amie, tu laisses le jour
S’emplir de tristesse sur cette terre,
Où la caille se tait dans l’air solitaire.
L’oiseau perdu descend laver ses ailes,
Au bord du fleuve où la lumière chancelle.
Les sansonnets fuient vers d’autres cieux,
Et toi, mon amie, tu quittes ces lieux…
Je reste là, figé sous le couchant,
Toi partie, moi seul, dans le vent battant.
Au cœur du champ vide, je suis resté,
Comme un rêve éteint, comme un mot oublié.
STANDING ALONE IN THE EMPTY FIELD
A flock of starlings crossed the stream,
And you, my dear, left like a dream.
Like a shy brook in quiet grace —
Dry in the dawn, by dusk erased.
The birds have flown and won’t return,
You left, and now the fields just yearn.
The lone quail, lost without her song,
Wades in the stream, waits all day long.
The flock has vanished into air,
You left our village cold and bare.
I stood in dusk, confused and still,
Alone, adrift in the empty field.
ẤP Ủ ĐƯA THEO NHỮNG CHUYẾN ĐI DÀI
Ra đi thả lại con diều giấy
Gởi lại trên không tiếng sáo mùa
Gởi núi giữ giùm mây tháng chạp
Gởi đồng hương lúa vụ giêng hai
Cũng gởi cho sông bầy cá dại
Gởi đụn tranh hang mấy chú chồn
Những ổ chim trên nhành vắt vẻo
Đôi ba tháng có bầy chim chèo bẻo
Vườn sẽ thêm đông chim chóc họp đàn
Cũng gởi cây đa cho đất của làng
Màu tre thắm gởi cho trời đất giữ
Tiếng cu gáy gởi tâm hồn tư lự
Của những đứa em chưa thể xa làng
Hoa dại ven đường gởi lại các em
Tiếng giã gạo gởi cho người mất ngủ
Trăng mười bốn gởi tâm hồn thiếu nữ
Trăng mười lăm gởi những kẻ yêu nhau
Mưa đông xuân gởi dây bí dây bầu
Những nụ mướp giàn su đất mới
Gió tháng chạp gởi hương mùa xuân tới
Gởi những gốc mai lá ít hoa nhiều
Gởi thân tre dài hồn sẽ dựng nêu
Nhắn nhủ mấy cũng không làm sao hết
Bao lâu nữa đã tới ngày hội tết...
Hồn của quê hương không gởi được cho ai
Ấp ủ đưa theo những chuyến đi dài
Trong gian khổ tôi biết lòng sẽ ấm.
CHÉRIR À TRAVERS LES LONGS VOYAGES
Je laisse au vent un cerf-volant de papier,
Son chant s’élève au ciel pour s’oublier.
Aux monts, j’ai confié les nuées de décembre,
Aux champs, le riz du printemps en novembre.
Aux rivières, les poissons fous, bondissants,
Aux toits de chaume, les belettes d’antan.
Aux branches frêles, des nids en équilibre —
Les drongos viendront, le jardin vibre.
Au vieux banian, la terre du hameau,
Le vert du bambou au ciel clair et nouveau.
Le chant du pigeon aux âmes solitaires —
Des enfants restés près des sentiers familiers.
Les fleurs des bords pour mes jeunes sœurs tendres,
Le bruit du pilon aux veilleurs sans rependre.
La lune quatorze aux filles songeuses,
La pleine lune aux amours silencieuses.
Aux pluies de printemps, les lianes de courges,
Les fleurs de mướp où la vie doucement bouge.
Au vent de décembre, le souffle du printemps,
Aux abricotiers, peu de fleurs, peu d’élan.
Le tronc du bambou portera mon esprit,
Dressé en nêu, messager non écrit.
Je voudrais tant tout dire, tout remettre —
Mais combien d’heures avant la fête du Tết ?
Et l’âme du pays — nul ne peut l’offrir,
Je l’emmène en moi, dans chaque départ, chaque soupir.
Dans la douleur, je sais : le cœur ne peut mourir.
CARRYING TENDERLY ON LONG JOURNEYS
I left behind a paper kite in flight,
Its whistling song still dancing in the height.
To mountains, clouds of winter days I gave,
To fields, the scent of rice the New Year saves.
To rivers, all the wild fish leaping free,
To straw-thatched mounds, the weasels’ secrecy.
To swinging branches, nests the birds still share —
Soon, drongo flocks will fill the garden air.
The banyan tree I gave to village ground,
The bamboo’s green to earth and sky unbound.
The dove’s soft coo I left with brooding souls —
The little ones not yet from village roles.
The roadside flowers I gave to younger kin,
The pestle’s beat for those who wake within.
The fourteenth moon I gave to girls alone,
The fifteenth moon for hearts that love has known.
The springtime rain I gave to creeping vines,
To buds of squash where new earth gently shines.
The year-end wind I gave to spring’s perfume,
To apricot trees with more leaves than bloom.
The slender bamboo shall my soul ensign,
To raise the pole where wishes intertwine.
So many thoughts — too many left unsaid…
How long till Tet, the New Year’s joy is spread?
Yet homeland’s soul I cannot give away —
I hold it close through every road I stray.
In hardship still, I know my heart stays warm.
VỀ MỘT CHỖ NÀO
biết về đâu ta sẽ có em
lòng đau ngun ngút trắng một đêm
gió đưa mây đẩy sao trời lạc
dấu cũ đường xưa còn một mình
em đi cây cỏ khóc âm thầm
em có còn yêu dấu xưa không
em có còn buồn khi mưa tới
mùa mưa xưa hò hẹn qua sông
ta qua sông vì có em chờ
đêm mịt mù gió lộng mưa giăng
sóng chao thuyền nhỏ lòng ta vẫn
dào dạt vì em đang ngóng trông
ta yêu em như suối yêu rừng
những ngày nắng ngủ tóc em xanh
ta hôn rất nhẹ đôi môi dại
đắm đuối lòng si em nhớ không?
ta nhớ em như nước nhớ nguồn
trở về chốn cũ lòng rưng rưng
em đi An Hải sầu ngun ngút
mình ta lặng lẽ về bên sông
đò đã đưa ta về bến xưa
đi trên đường cũ trời giăng mưa
chao ơi! mùa lạnh ai đem tới
gió lạnh lùa xô dạt mắt hờ
ta đã về - em đã ra đi
đời ta em giữ ta còn chi
mưa qua bến cũ con đò cũ
mưa ướt hay ta cũng đã vì...
VERS UN LIEU INCONNU
Vers quel ailleurs pourrais-je te rejoindre ?
Une nuit blanche brûle au fond du cœur.
Le vent pousse les nuages, perd les astres,
Le vieux chemin n’est plus qu’un pas en pleurs.
Tu es partie, les herbes pleurent en douce…
Aimes-tu encor nos jours d’autrefois ?
As-tu chagrin quand revient la pluie douce—
Sais-tu la saison qui nous unit jadis ?
Je traversais le fleuve, tu m’attendais,
Malgré la nuit, les vents, les cieux voilés.
La barque tanguait, mais mon cœur battait :
Ton attente rendait le noir doré.
Je t’aimais comme un ruisseau sa forêt,
Tes cheveux verts d’un été sans remords.
Je baisais, timide, tes lèvres muettes—
Souviens-toi des heures où l’on s’aimait fort…
Tu me manques comme une source sa rive,
Je reviens tremblant au lieu familier.
Tu es partie vers An Hải si triste,
Et seul je marche au bord du grand passé.
La barque m’a rendu à l’autre rive,
Je reprends la route sous ciel mouillé.
Ah ! Quelle saison glacée m’environne ?
Le vent transperce, mes yeux sont noyés.
Je suis rentré – et toi, tu es partie.
Tu tiens ma vie, que me reste-t-il ?
La pluie s’attarde sur l’ancienne barque—
Est-ce la pluie… ou mes pleurs indociles ?
TO SOMEWHERE UNKNOWN
Where will I go to find you once more—
This burning night, my heart is lost in pain.
The wind stirs clouds, the stars drift ever further,
The path we shared is mine alone again.
You left—now grass and trees weep in the silence.
Do you still love those days so far, so near?
Do you still ache when summer rains are falling—
The rainy season once brought you so near.
I crossed the river because you were waiting,
Though storm and rain had shrouded all in black.
My boat still rocked, my heart was overflowing—
For love was bright though all the world was dark.
I loved you like a stream loves its green forest,
Your hair sunlit, a dream of summer days.
I kissed your lips, so soft, so shy, so tender—
Do you remember how I lost my way?
I miss you like the source longs for the river,
Returning now, my soul’s all mist and grey.
You left for An Hải—my grief unending,
And I alone walk back the river’s way.
The boat has brought me to the olden landing,
I walk once more the path beneath the rain.
Ah me! What winter chill now wraps the silence—
The wind blows cold and fills my eyes with pain.
I’ve now returned—but you are gone forever.
You hold my soul—what else is left of me?
The rain falls still on this old boat and crossing,
Is it the rain—or tears I could not see?
CHIM SÁO SANG SÔNG
gió thổi mát suốt chiều ta đứng đợi
mong em về biết em có về không
quê quán cũ khi về xa lạ
đêm giêng hai nghe mưa tạt xuống lòng
ở xa nhớ mùa chiêm thơm lúa chín
thơm tóc tình bay buổi sáng trên đồng
ở xa nhớ con đường tre lá lợp
đưa em về chiều mọc trăng trong
ở xứ người đêm nằm nghe ai hát
điệu huê tình con sáo sang sông
"chim sáo sang sông sổ lồng bay mất"
ai trách đời ai mà hát nao lòng
bởi thời nhiễu nhương nên ta còn trôi nổi
cũng muốn về thăm nhưng biết bao giờ
em có trách ta cũng đành nhận vậy
còn nhớ nhau cũng đủ ấm lòng
gió thổi mát suốt chiều trên bến cũ
ngày ta về chim sáo đã sang sông
ngó mông quạnh sông dài núi rộng
đời đan song thưa mà chim vội xa lồng.
L’ÉTOURNEAU A TRAVERSÉ LE FLEUVE
Le vent soufflait, l’après-midi m’attarde,
J’attendais ton retour sans trop savoir…
Le vieux hameau me semble étrange et tiède
Sous la pluie de janvier tombant le soir.
Au loin me manque l’odeur du riz mûr,
Tes cheveux parfumés dans le matin.
Je revois l’allée couverte de ramures
Où le clair de lune éveillait nos chemins.
En terre étrangère, j’entends qu’on fredonne
Un chant d’amour, d’un oiseau sur les flots :
« L’étourneau partit, la cage s’abandonne » —
Qui blâmerait un destin si bancal, si clos ?
Temps agités, je reste à la dérive,
Je rêve au jour du retour, incertain.
Si tu m’en veux, que ta peine soit vive —
Me souvenir de toi suffit pour le matin.
Le vent d’hier souffle encor sur la rive,
Mais quand je vins, l’étourneau s’envolait.
Regard perdu vers l’horizon qui crie :
Cage entrouverte, l’oiseau s’est échappé.
THE STARLING CROSSED THE RIVER
The breeze blew cool all afternoon I waited,
Hoping you’d return—yet still unsure.
The old hometown feels strange and complicated,
As January rain strikes deep and pure.
Far off, I miss the fields of fragrant harvest,
Your scented hair in dawn-light on the plain.
I miss the bamboo path where we walked softly,
The moon arose as twilight kissed the lane.
In foreign nights, I hear a lonesome ballad,
A starling’s song that crossed a distant tide—
“The cage is gone, the bird flew far and vanished,”
Who dares to blame a life so swept aside?
These troubled times still cast me on the ocean,
I long to come—but when, I cannot say.
If you feel wronged, I’ll bear the silent notion—
Remembering you warms the heart each day.
The breeze still blows along the pier I cherished,
But when I came, the starling’s flight had flown.
I stared across wide rivers, mountains distant—
The cage was loose, and she had swiftly gone.
KHÚC HÁT NGƯỜI LỠ VẬN
ta đã hát khúc hát đời lỡ vận
khúc hát buồn như một khúc sông con
khúc hát cay như những lần uống rượu
khúc hát chua như một dĩa cũ mòn
khúc hát đời cha nay tới đời con
khúc hát đời mẹ già tần tảo héo hon
mười năm cha mẹ đau chân sỏi
sớm lặn truông xa, chiều lội bãi cồn
khúc hát phần cơm ba phần sắn
khúc hát mai ăn chiều nhịn nuôi con
ấu thơ ta như cánh bèo mới nở
trôi lênh đênh theo cha mẹ mỏi mòn
bây giờ ta nửa đời dở sống
sớm lăn theo cơm áo mệt nhoài
chiều chen chân mua chút phần hơi thở
cũng lại một đời sầu chẳng nguôi ngoai
- con yêu dấu! hãy tìm hơi ấm mẹ
những đêm mưa nhà dột gió lò
- em yêu dấu hãy ru con bằng những
lời yêu đời mềm ngọt, thơm tho
đừng để con nghe những lời gian khổ
khúc hát hai ta đã hát một đời
em cứ hát, dẫu giọng khàn đứt cổ
cho con tròn những giấc thảnh thơi
ta đã hát khúc hát đời lỡ vận
hát âm u trong đêm tối một mình
nghe vợ trở trăn, lòng đau đứt ruột
thương em đời vội lỡ một thời xanh.
CHANSON D’UN DESTIN BRISÉ
J’ai chanté l’air d’une vie déchue,
Triste comme un ruisseau sans avenue,
Amer comme les soirs noyés d’ivresse,
Aigre comme un vieux plat sans tendresse.
Un chant transmis du père au descendant,
De la mère usée, au dos ployant,
Dix ans de pas meurtris sur pierre rude,
À l’aube en forêts, au soir dans la boue nue.
Un chant de riz mêlé de manioc,
Le chant du jeûne pour l’enfant sans choc,
L’enfance mienne, flocon d’algue naissant,
Dérivant loin, usée par mes parents.
Et moi, voilà, à mi-vie brisée,
Poursuivant pain et souffle essoufflé,
Courant au soir chercher un peu d’espace,
Toujours un cœur noyé dans la disgrâce.
- Enfant chéri, cherche la chaleur douce
De ta mère, dans la nuit que le vent pousse.
- Femme aimée, berce-le de ta voix
De tendres mots, fleuris comme la soie.
Ne laisse pas l’enfant entendre la peine,
Ce chant qu’on chante à deux comme une chaîne.
Chante, même si ta gorge est arrachée,
Pour l’enfant, des rêves doux à bercer.
J’ai chanté l’air d’une vie déchue,
Chant nocturne dans l’ombre continue.
J’entends ma femme qui se tourne en silence,
Et j’ai mal, pour son printemps en absence.
THE SONG OF THE UNFORTUNATE
I sang the song of a broken fate,
A song as sad as a stream grown late,
As bitter as drinks in a lonely bar,
As sour as dishes worn out and scarred.
A song passed down from father to son,
From a mother aged, whose strength has gone,
Ten years of aching feet on stones,
Dawn through woods, dusk wading alone.
A song of meals with cassava three parts,
Of skipping dinner to feed young hearts,
My childhood—like duckweed newly born,
Drifting where my parents were worn.
Now I’m halfway through a weary life,
Chasing breath through toil and strife,
At dusk I jostle for a breath or place,
Still this sorrow I can’t erase.
- Beloved child! seek your mother’s care,
In leaky nights with wind-filled air.
- Darling, lull our child to sleep
With words of love, gentle and deep.
Don’t let our child hear weary moans,
This song we’ve sung with aching bones.
Sing, though your voice be cracked and torn,
Let our child dream sweetly till morn.
I’ve sung the song of a broken fate,
Alone in the dark, late and late.
Hearing my wife turn in pain through the night
My heart breaks for her lost youth’s light.
THÂN TRỌNG SƠN
Giới thiệu và dịch
Tháng 7 / 2025.
Trang Thân Trọng
Sơn
art2all.net |