Thân Trọng Sơn

GIỮ CẢNH GIÁC
 

W. W. Jacobs
( 1863 - 1943 )

          William Wymark Jacobs là một tác giả người Anh, nổi tiếng nhất với các truyện ngắn, đặc biệt là những truyện kinh dị và siêu nhiên. Ông sinh ra ở London, Anh, trong một gia đình lao động. Cha ông làm công nhân bốc vác và quản lý cầu cảng tại bến South Devon Wharf. Jacobs dường như đã lấy cảm hứng rất nhiều từ kinh nghiệm làm việc ở bến cảng của cha mình, và các câu chuyện của ông thường xoay quanh những cuộc phiêu lưu của những thủy thủ lang bạt, phải xoay sở để thoát ra (hoặc rơi vào) những tình huống éo le. Ông theo học tại Trường Merchant Taylors, sau đó làm thư ký trong một văn phòng vận tải biển.

Jacobs bắt đầu viết trong thời gian rảnh rỗi, và tác phẩm đầu tiên của ông được xuất bản là một bài phác họa hài hước, đăng trên tạp chí Punch vào năm 1885. Ông tiếp tục sáng tác và xuất bản truyện ngắn, tiểu phẩm, và các tác phẩm của ông xuất hiện trên nhiều tờ báo và tạp chí nổi tiếng. Năm 1902, ông xuất bản tập truyện ngắn đầu tay Many Cargoes, trong đó có truyện nổi tiếng nhất của ông, “The Monkey’s Paw” (Bàn tay khỉ).

“The Monkey’s Paw” là một truyện kinh dị về một bùa chú bị nguyền rủa có khả năng ban cho chủ nhân ba điều ước, nhưng với cái giá vô cùng khủng khiếp. Câu chuyện đã thành công vang dội và được chuyển thể thành nhiều vở kịch, phim và các tác phẩm khác. Nó vẫn còn được xem là một trong những tác phẩm kinh dị nổi tiếng và bền vững nhất trong văn học.

Jacobs tiếp tục viết và xuất bản truyện ngắn, tiểu phẩm trong suốt sự nghiệp của mình, và ông được đánh giá cao nhờ khả năng xây dựng những câu chuyện vừa hồi hộp, vừa hấp dẫn. Ông qua đời năm 1943, hưởng thọ 80 tuổi.

W.W. Jacobs đã trở thành một trong những nhà văn truyện ngắn yêu thích nhất của người đọc. Những tác phẩm của Jacobs thường được viết rất trau chuốt, hấp dẫn, và thường có độ dài vừa đủ — hầu hết chỉ mất khoảng mười lăm phút để đọc xong.

W.W. Jacobs thường được nhớ đến qua truyện kinh dị nổi tiếng The Monkey’s Paw, nhưng bên cạnh yếu tố siêu nhiên, phần lớn sự nghiệp văn học của ông gắn với những truyện ngắn hài hước về đời sống bến cảng và những thủy thủ vụng về, giàu tính châm biếm. Keeping Watch là một trong những tác phẩm tiêu biểu cho phong cách ấy, nơi Jacobs vừa kể một câu chuyện giải trí nhẹ nhàng, vừa kín đáo châm biếm bản tính con người.

Trong Keeping Watch, một thủy thủ được giao nhiệm vụ trông coi con tàu khi mọi người rời đi. Tuy nhiên, thay vì hoàn thành trách nhiệm, anh ta bị một cô gái xinh đẹp đánh lừa. Ban đầu, cô tỏ vẻ thân thiện, nhờ anh cho mượn chìa khóa để mở hòm. Nhưng đó chỉ là cái bẫy: khi anh đang tin tưởng, cô gái liền khóa anh lại trong khoang tàu và bỏ đi cùng người tình của mình. Trong tình huống bất lực, người thủy thủ trở thành trò cười, bị sỉ nhục, và cuối cùng phải đối mặt với sự giận dữ của thuyền trưởng khi trở lại.

Nhân vật chính là hình ảnh điển hình của một người chất phác nhưng vụng về, dễ bị lừa gạt. Dù ban đầu anh ta được trao trách nhiệm quan trọng – “keeping watch” (canh giữ) – nhưng sự yếu đuối trước lời ngon ngọt và sắc đẹp đã khiến anh ta thất bại. Jacobs qua đó mỉa mai sự cả tin, đồng thời cho thấy con người thường thất bại không vì kẻ thù mạnh, mà vì chính sự nhẹ dạ của bản thân.

Cốt truyện được đẩy cao kịch tính bởi sự phản bội: cô gái ban đầu tỏ ra thân mật với người thủy thủ, khiến anh tin rằng mình được “ưu ái”, nhưng hóa ra chỉ là màn kịch để che đậy việc cô bỏ trốn cùng tình nhân. Tình yêu, trong cái nhìn hài hước châm biếm của Jacobs, đôi khi chỉ là công cụ để lợi dụng, và người mơ mộng quá dễ trở thành nạn nhân của nó.

Điểm đặc trưng của Jacobs không nằm ở bi kịch nặng nề, mà ở tiếng cười mỉa mai. Cảnh người thủy thủ bị khóa trong khoang, bị cặp đôi chế giễu qua cửa sổ, hay bị quét mặt bằng cây lau nhà, tất cả đều vừa buồn cười vừa đáng thương. Jacobs dường như muốn nói rằng cuộc sống, đặc biệt ở bến cảng, thường là sự pha trộn giữa bi kịch và trò hề – và đôi khi người ta chỉ có thể cười vào nỗi khổ của mình.

Dưới lớp vỏ hài hước, Keeping Watch vẫn chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc. Truyện phản ánh đời sống lao động bình dân, nơi những người như thủy thủ – chất phác nhưng vụng về – dễ trở thành nạn nhân của sự láu cá. Đồng thời, Jacobs gợi mở một bài học: trách nhiệm và sự tỉnh táo luôn cần thiết, bởi sự mất cảnh giác trong khoảnh khắc có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

Keeping Watch không phải là một truyện kinh dị hay siêu nhiên như The Monkey’s Paw, nhưng nó là minh chứng rõ rệt cho tài năng của W.W. Jacobs trong việc biến những tình huống đời thường thành câu chuyện đầy kịch tính, hài hước, và mang ý nghĩa châm biếm. Qua hình ảnh người thủy thủ bị lừa, Jacobs phác họa bản chất con người: vừa yếu đuối, cả tin, vừa đáng thương, khiến độc giả vừa cười, vừa ngẫm ngợi.
 

* * *

( Câu chuyện giải trí này đưa ta trở lại “chiến trường muôn thuở” nơi những bậc cha mẹ cảnh giác cố gắng ngăn cách những đôi tình nhân trẻ tuổi. Dù Jacobs nổi tiếng với truyện kinh dị Bàn tay khỉ (The Monkey’s Paw), phần lớn tác phẩm của ông lại mang tính hài hước và giàu chất khôi hài. Keeping Watch là một ví dụ khá tiêu biểu cho lối viết của Jacobs, vì nó hội tụ những yếu tố thường xuyên xuất hiện trong các sáng tác của ông: bối cảnh gắn liền với bến cảng; nhân vật là những con người của biển cả; và ngôn ngữ được viết theo giọng điệu bình dân của thủy thủ và dân bến tàu. Hãy thưởng thức câu chuyện vui nhộn này, nơi tình yêu tuổi trẻ chiến thắng sự kiểm soát gắt gao của một ông bố cảnh giác và hai “ông dê già” mà ông ta thuê để “trông chừng” con gái mình.)

          “Bản tính con người đấy!” – bác gác đêm nói, mắt dán chặt vào một cô gái xinh xắn đang ngồi trên chiếc thuyền chèo của một người lái nước đi ngang qua. – “Bản tính con người!”

Ông ta thở dài, bật diêm châm vào tẩu thuốc rồi ngồi đó nhả khói, trầm ngâm.

“Cái cậu trai kia thì giả vờ như cái tay nó đặt phía sau lưng cô ấy là do tình cờ thôi,” ông tiếp tục, “còn cô ấy thì giả vờ không biết gì. Rồi khi nào được thoải mái ôm ngang eo bất cứ lúc nào, đảm bảo hắn sẽ chẳng còn thấy hứng thú làm nữa. Cô gái thì khéo léo đủ để hiểu chuyện đó, nên mới cứ giữ ý, xa cách cho tới khi mọi chuyện được quyết định. Chốc nữa cô ta sẽ nhích lên nửa tấc, rồi lát sau lại ngả người tự nhiên vào hắn thôi. Cô ấy xinh thật, mà không hiểu sao lại thấy ưa một thằng nhãi như hình nộm thợ may kia.”

Ông ngả lưng trên chiếc hòm gỗ, khoanh tay lại, nhả một làn khói mờ.

“Con người vốn buồn cười thế đấy. Tôi từng thấy khối rồi, mà nếu cho sống lại đời nữa, chắc tôi cũng vẫn ngu ngốc như đôi trẻ kia trong thuyền thôi. Hồi trẻ, tôi từng tiêu tiền cho gái thoải mái chẳng kém gì tiêu cho chính mình. Giá mà bây giờ tôi còn số tiền đã bỏ ra mua kẹo bạc hà cho bọn họ thì hay biết mấy.”

“Cái cô gái trong thuyền kia làm tôi nhớ tới một người tôi từng quen vài năm trước. Cũng cái vẻ ngây thơ, nhìn như thể bơ để trong miệng cũng chẳng tan nổi ấy – mà thực ra lại ranh mãnh đến nỗi khiến tôi thấy ái ngại cho cả phái nữ.”

“Cô ấy thường theo chiếc thuyền buồm Belle cập bến chỗ bến tàu này mỗi tuần một lần. Cha cô, thuyền trưởng Butt, là một gã góa vợ, ông ta mang con gái theo vừa để bầu bạn, vừa để tiện mắt mà trông chừng. Mà con mắt ấy, khi ông ta nổi cáu, thì thật đáng sợ.”

“Tôi thường chú ý đến cô gái – chỉ là một nụ cười thân thiện mỗi khi cô ngồi trên boong. Thỉnh thoảng – khi cha cô không nhìn – thì cô lại mỉm cười đáp lại. Có lần, lúc ông ta xuống khoang, cô ấy còn bật cười thành tiếng. Nhưng cô sợ ông ta lắm, dần dần tôi để ý thấy cô chẳng dám rời tàu đi dạo dọc cầu cảng nếu chưa hỏi phép. Mỗi khi cô đi đâu, ông ta đều theo sát. Và từ vài lần tôi vô tình nghe thấy mấy câu cằn nhằn chẳng dễ chịu gì của lão thuyền trưởng – trong lúc ông ta tưởng tôi còn ở xa – tôi bắt đầu hiểu ra có chuyện gì đó đang âm ỉ.”

“Rồi thì mọi chuyện lộ ra một buổi chiều, mà lộ ra chỉ vì lão thuyền trưởng cần tôi giúp đỡ. Tôi đang đứng dựa vào cán chổi, lấy hơi sau một hồi quét dọn, thì ông ta bước đến. Và tôi biết ngay, chỉ nhìn cái cách ông ta ngọt giọng với tôi thôi, là ông ta muốn nhờ vả điều gì đó.”

‘“Đi làm một vại thôi, Bill,” – ông ta nói.’

“Tôi dựng cây chổi dựa vào tường, rồi cả hai chúng tôi đi vòng qua quán Bull’s Head như hai anh em ruột. Mỗi người làm hai vại bia, rồi ông ta đặt tay lên vai tôi và nói chuyện như đàn ông với nhau. ‘Tôi đang gặp chút rắc rối với con gái tôi,’ ổng nói, đưa cho tôi cái hộp thuốc lá. ‘Sáu tháng trước nó làm rơi một lá thư ra khỏi túi, và, quỷ thần ơi, đó lại là thư của một gã trai. Một gã trai đấy!’

‘Anh làm tôi ngạc nhiên quá,’ tôi đáp, cố ý mỉa mai.

‘Tôi thì làm nó ngạc nhiên,’ ông gầm gừ. ‘Tôi lục hòm của nó và thấy cả một xấp—cả một xấp thư—buộc lại bằng dải ruy-băng hồng. Với cả ảnh thằng cha đó. Và trong số những thằng ẻo lả, ngực lép, mắt lờ đờ, lưng cong, chân cẳng lêu nghêu mà anh từng thấy trong đời, thì nó là đứa tệ nhất. Nếu tôi mà tóm được nó, tôi sẽ bóp cổ cho đến khi nó nuốt luôn cả bàn chân mình.’

Ông ta súc miệng bằng một ngụm bia rồi đứng lườm sàn nhà.

‘Sau khi bóp cổ nó xong tôi sẽ vặn cổ nó,’ ổng tiếp. ‘Chỉ tiếc là nó không để địa chỉ trên thư, chứ không tôi đã mò tới đó ngay rồi. Còn con gái tôi—đứa con gái duy nhất của tôi—nó nhất quyết không chịu nói cho tôi biết thằng đó ở đâu.’

‘Nó đáng lẽ phải biết điều hơn,’ tôi nói.

Ông ta nắm chặt tay tôi và lắc. ‘Anh khôn ngoan hơn vẻ ngoài nhiều đấy, Bill,’ ổng nói, chẳng buồn nghĩ mình vừa lỡ lời. ‘Anh thấy tôi khốn khổ thế nào rồi đấy.’

‘Ừ,’ tôi gật.

‘Tôi chẳng khác nào một bà vú em,’ ông ta gầm gừ. ‘Chỉ là một bà vú thôi. Không nhúc nhích nổi tay chân mà không có con bé kè kè bên. Bill, thử đặt mình vào tôi xem, chịu nổi không?’

‘Chắc khó chịu lắm,’ tôi nói. ‘Khó chịu vô cùng.’

‘Khó chịu à!’ ổng quát; ‘chữ đó còn nhẹ đấy Bill. Tôi chẳng khác nào thầy giáo dạy trường Chúa Nhật, buồn chết đi được. Chưa bao giờ tôi thấy đời mình tẻ nhạt đến thế. Chưa bao giờ. Và khổ nỗi nó đang làm tôi mất tính. Mà tất cả cũng chỉ vì cái thằng ngực lép, mắt xếch—anh hiểu tôi muốn nói gì chứ!’

Ông ta làm thêm một ngụm bia, rồi nắm lấy cánh tay tôi. ‘Bill,’ ổng nói, rất nghiêm trọng, ‘tôi muốn nhờ anh một việc.’

‘Cứ nói,’ tôi bảo.

‘Tối nay tôi hẹn một thằng bạn ở Charing Cross lúc bảy giờ rưỡi,’ ông nói; ‘tụi tôi sẽ đi chơi tới sáng. Tôi đã để Winnie cho thằng bếp trông, và dặn rõ nếu con bé không có mặt khi tôi quay lại, tôi sẽ lột da nó sống. Giờ tôi muốn anh cũng canh giùm. Khóa cổng lại, đừng cho ai lạ vào. Nhất là cái thằng mặt khỉ giả làm người kia. Đây này, hình nó đây.’

Ông lôi từ túi áo ra một tấm hình và đưa cho tôi.

‘Nó đấy,’ ông nói. ‘Thử tưởng tượng một cô gái lại nhận thư tình từ thứ như thế! Mà nó mới tròn hai mươi sinh nhật vừa rồi. Trông chừng nó kỹ vào, Bill, đừng rời mắt khỏi nó. Anh còn đáng tin hơn gấp đôi thằng bếp.’

Ông ta uống nốt bia, rồi ôm lấy tay tôi, cùng quay lại bến tàu. Cô Butt ngồi trên mui tàu đọc sách, còn lão Joe, thằng bếp, đứng gần đó giả vờ lau sàn bằng cây chổi lau.

‘Bố phải ra ngoài một lúc—có việc,’ thuyền trưởng nói. ‘Chắc không lâu đâu, trong khi bố vắng nhà, Bill và thằng bếp sẽ trông chừng con.’

Cô Butt nhún vai.

‘Cổng sẽ khóa lại, và con không được rời bến. Nghe chưa?’ Cô gái lại nhún vai và tiếp tục đọc, nhưng đồng thời liếc thằng bếp bằng đôi mắt ngây thơ đến nỗi suýt nữa làm nó rơi cả cây chổi.

‘Đấy là lệnh của tôi,’ thuyền trưởng nói, ưỡn ngực nhìn quanh, ‘cho tất cả mọi người. Joe, mày biết chuyện gì sẽ xảy ra với mày nếu tao về mà không vừa ý. Đi nào, Bill, khóa cổng sau tao. Và nhớ, vì cái thân mày, đừng để có chuyện gì xảy ra với con bé trong lúc tao đi vắng.’

‘Mấy giờ anh về?’ tôi hỏi, khi ông ta bước qua cổng con.

‘Không trước mười hai giờ, có khi muộn hơn nhiều,’ ông đáp, cười sảng khoái. ‘Nhưng cái thằng ngực lép kia đâu biết tôi đi, còn Winnie thì nghĩ tôi chỉ ra ngoài nửa tiếng, thế nên ổn cả. Tạm biệt.’

Tôi nhìn theo ông ta đi lên con đường, và thú thật là tôi bắt đầu hối vì đã nhận cái việc này. Rốt cuộc tôi chỉ được hai vại bia với một chút nịnh nọt, trong khi tôi biết rõ chuyện gì sẽ xảy ra nếu có trục trặc. Ông ta thì như con bò mộng, lại thích dùng sức mạnh. Tôi cẩn thận khóa cổng, nhét chìa vào túi, rồi bắt đầu đi tới đi lui trên bến.

Khoảng mười phút, cô gái vẫn ngồi đọc, không ngẩng lên một lần. Rồi, khi tôi đi ngang, cô mỉm cười dịu dàng và giơ nắm tay bé nhỏ chọc thằng bếp, lúc đó đang quay lưng lại. Tất nhiên tôi cũng cười đáp, và chẳng bao lâu sau, cô gấp sách lại, trèo lên thành tàu, chìa tay ra nhờ tôi đỡ xuống bờ.

‘Tôi chán con tàu này lắm rồi,’ cô nói giọng mềm mại; ‘nó giống như nhà tù. Anh có bao giờ chán cái bến này không?’

‘Thỉnh thoảng,’ tôi đáp; ‘nhưng đó là bổn phận của tôi.’

‘Ừ, phải rồi,’ cô nói. ‘Nhưng anh là người đàn ông khỏe mạnh, anh chịu đựng được.’

Cô thở dài khẽ, rồi chúng tôi cùng đi dọc bến, im lặng một hồi.

‘Mà tất cả cũng chỉ tại bố tôi ngốc nghếch thôi,’ cuối cùng cô nói; ‘đó mới là cái khó chịu. Tôi nào có lỗi nếu một đám đàn ông rỗi hơi cứ viết thư cho tôi, đúng không?’

‘Không, chắc không,’ tôi đáp.

“Cảm ơn anh,” cô ấy nói, đặt bàn tay nhỏ nhắn của mình lên tay tôi. “Tôi biết rằng anh là người sáng suốt. Tôi thường nhìn anh khi ngồi một mình trên con thuyền buồm, khao khát có ai đó để trò chuyện. Và tôi là người rất giỏi nhìn người. Tôi có thể đọc anh như đọc một cuốn sách vậy.”

Cô quay sang nhìn tôi. Đôi mắt xanh tuyệt đẹp, với hàng mi dài cong vút, và hàm răng trắng như ngọc trai.

“Cha tôi thật ngốc nghếch,” cô nói, lắc đầu nhìn xuống; “thật vô lý, bởi lẽ thực ra, tôi chẳng hề thích đàn ông trẻ. Ôi, xin lỗi, tôi không cố ý nói thế. Tôi không có ý thô lỗ.”

“Thô lỗ à?” tôi hỏi, nhìn chằm chằm vào cô.

“Tất nhiên đó là lời nói thô lỗ,” cô mỉm cười. “Bởi vì chính anh cũng còn trẻ.”

Tôi lắc đầu. “Trẻ vừa vừa thôi,” tôi đáp.

“Trẻ chứ!” cô nói, dậm bàn chân nhỏ xuống. Cô lại nhìn tôi lần nữa, và lần này đôi mắt xanh trở nên sâu thẳm và nghiêm trang. Cô bước đi như kẻ mơ mộng, và hai lần vấp vào những tấm ván, suýt ngã nếu tôi không vòng tay ôm ngang hông đỡ lại.

“Cảm ơn anh,” cô nói. “Tôi thật vụng về. Cánh tay anh mạnh mẽ quá!”

Chúng tôi lại đi dạo qua lại, và mỗi lần đến gần mép cầu cảng, cô lại bám lấy tay tôi, sợ bị trượt ngã lần nữa. Và còn lão đầu bếp ngớ ngẩn kia thì đứng trên boong thuyền, nhón chân vươn cổ dòm ngó, đến nỗi tôi lấy làm lạ là cái cổ ông ta không gãy quách đi.

“Thật là một buổi tối tuyệt đẹp!” cuối cùng cô nói khẽ. “Tôi mong cha đừng về sớm. Anh có biết ông sẽ về lúc mấy giờ không?”

“Khoảng mười hai giờ,” tôi đáp. “Nhưng đừng nói với ông là tôi đã nói.”

“Tất nhiên là không rồi,” cô nói, khẽ siết tay tôi. “Tội nghiệp cha! Tôi hy vọng ông đang vui vẻ như tôi lúc này.”

Sau đó chúng tôi lại đi xuống cuối cầu cảng và ngồi cạnh nhau nhìn sang bờ bên kia sông. Rồi cô bắt đầu nói về Cuộc đời, và nó thật kỳ lạ thế nào; và con sông này sẽ vẫn chảy ra biển hàng ngàn, hàng vạn năm sau khi cả hai chúng tôi đã chết và bị lãng quên. Nếu không có cái đầu nhỏ bé của cô tựa vào vai tôi, hẳn là tôi đã rùng mình.

“Xuống cabin đi,” cuối cùng cô nói, khẽ rùng mình; “ngồi đây khiến tôi buồn bã, cứ nghĩ mãi về những ‘điều có thể đã xảy ra’.”

Tôi đứng lên trước, đỡ cô bước dậy, và sau khi cả hai nhìn chằm chằm vào lão đầu bếp—kẻ rõ ràng là không biết giữ đúng chỗ của mình—chúng tôi cùng xuống cabin. Đó là một căn phòng nhỏ ấm cúng, và sau khi cô rót cho tôi một ly whisky của cha mình, rồi châm tẩu thuốc cho tôi, tôi cảm thấy mình chẳng muốn đổi chỗ với bất kỳ ông vua nào. Ngay cả khi tẩu thuốc không chịu cháy, tôi cũng chẳng bận tâm.

“Anh cho tôi viết một lá thư nhé?” cô hỏi cuối cùng.

“Tất nhiên rồi,” tôi đáp.

Cô lấy bút mực và giấy ra, rồi viết. “Tôi sẽ không lâu đâu,” cô nói, vừa ngẩng đầu lên vừa gặm cây bút. “Đây là thư gửi cho thợ may. Cô ấy hứa giao váy cho tôi lúc sáu giờ chiều nay, và tôi chỉ viết để bảo rằng nếu đến mười giờ sáng mai mà tôi chưa nhận được, thì khỏi cần gửi nữa.”

“Rất đúng,” tôi nói. “Đó là cách duy nhất để công việc chạy trơn tru.”

“Đó là cách của tôi,” cô nói, cho lá thư vào phong bì và liếm dán lại. “Cái tên hay nhỉ?”
Cô đưa tôi xem, và tôi đọc tên và địa chỉ: “Cô Minnie Miller, số 17, đường John, Mile End Road.”

“Chắc chắn sẽ làm cô ấy tỉnh táo hơn,” cô cười nói. “Anh nhờ Joe mang giúp tôi nhé?”

“Hắn—hắn đang canh gác mà,” tôi vừa cười vừa lắc đầu.

“Tôi biết,” cô nói khẽ. “Nhưng tôi chẳng cần gác—chỉ cần anh thôi. Tôi không thích những kẻ gác rình mò qua cửa sổ trời.”

Tôi vừa ngước lên thì kịp thấy cái đầu Joe thụt xuống. Thế là tôi vội chạy lên, và sau khi mắng cho hắn một trận, tôi đưa hắn bức thư và bảo hắn đi ngay. “Thuyền trưởng bảo tôi ở lại đây,” hắn nói, lì lợm.

“Anh cứ làm theo lệnh đi,” tôi đáp. “Tôi chịu trách nhiệm hoàn toàn. Tôi sẽ khóa cổng sau khi anh đi. Anh còn lo lắng cái gì?”

“Và đây là một đồng shilling tiền xe buýt cho anh,” cô gái mỉm cười, nói thêm. “Anh có thể giữ tiền thừa.”

Joe tháo mũ, gãi cái đầu trọc ngớ ngẩn.

“Đi đi,” tôi giục. “Đây chỉ là thư gửi thợ may. Một bức thư cần đi tối nay.”

“Nếu không thì vô ích,” cô gái nói thêm. “Anh không biết nó quan trọng thế nào đâu.”
“Được rồi,” Joe nói. “Cứ để các người theo ý. Miễn là đừng mách thuyền trưởng. Nếu có chuyện gì xảy ra thì anh cũng bị vạ lây, Bill.”

Hắn leo lên bờ, tôi đi theo mở cổng cho hắn. Hắn đang nháy mắt, nhưng tôi trừng cho một cái khiến hắn đổi ý, chỉ dụi mắt như thể có bụi bay vào. Rồi hắn bỏ đi.

Tôi khóa cổng lại rồi quay về cabin. Chúng tôi ngồi trò chuyện thêm về những ông bố và những ý nghĩ kỳ cục mà họ hay ôm trong đầu. Hình như tôi uống thêm hai ly whisky nữa và hút một điếu xì gà của thuyền trưởng, và tôi đang nghĩ rằng thật là hạnh phúc khi được sống khỏe mạnh, vui tươi, trò chuyện với một cô gái dễ thương hiểu mình đến mức gần như đoán được lời mình định nói, thì bỗng tôi nghe thấy ba hồi còi.

“Cái gì thế?” tôi giật nảy, hỏi. “Còi cảnh sát à?”

“Tôi không nghĩ vậy,” cô Butt nói, đặt tay lên vai tôi. “Ngồi xuống đi, đừng nhúc nhích. Tôi không muốn anh gặp nguy hiểm, nếu đúng là thế. Để một kẻ tôi không ưa gánh lấy.”

Tôi ngồi xuống lại và lắng nghe, nhưng không còn tiếng còi nào nữa.

“‘Chắc chỉ là một thằng bé ngoài phố thôi,’ cô gái nói, rồi bước vào buồng nhỏ. ‘Ồ, tôi có cái này muốn cho anh xem. Đợi một chút.’

Tôi nghe tiếng cô ấy loay hoay, rồi lát sau quay lại cabin.

‘Không tìm thấy chìa khoá rương của tôi,’ cô nói, ‘mà thứ đó lại nằm trong ấy. Không biết anh có cái chìa nào mở được không. Nó khoá bằng ổ khoá rời.’

Tôi thò tay vào túi và lấy ra chùm chìa. ‘Để tôi thử nhé?’ tôi nói.

‘Không cần, cảm ơn,’ cô nói, rồi lấy chùm chìa khóa từ tay tôi. ‘Cái này có vẻ vừa. Chìa gì vậy?’

‘Chìa cổng,’ tôi nói, ‘nhưng tôi không nghĩ nó sẽ khớp đâu.’

Cô đi trở lại buồng nhỏ, tôi nghe tiếng cô lục lọi khoá. Rồi cô trở ra, thở hơi gấp, đứng lặng nghĩ ngợi.

‘Vừa nhớ ra,’ cô nói, bấm bấm cằm. ‘Đúng rồi!’

Cô bước đến cửa, leo lên cầu thang, và ngay sau đó tôi nghe tiếng trượt và tiếng khoá xoay. Tôi lao đến chân thang, và khó mà tin nổi mắt mình: nắp hầm đã bị đóng. Khi phát hiện nó còn bị khoá chặt, hẳn anh có thể hạ gục tôi chỉ bằng một chiếc lông chim. Tôi quay lại cabin, trèo lên ghế dài, đội đầu vào cửa sổ trần để cố ngó ra ngoài. Tôi không thấy được cổng, nhưng nghe tiếng bước chân và giọng nói, rồi chẳng bao lâu sau tôi thấy cô gái đang khoác tay đi dọc bến cùng chàng trai mà trước đó cô khẳng định không ưa, cả hai mừng rỡ như điên. Họ trèo lên thuyền, cúi xuống, chống tay lên đầu gối mà nhìn tôi.

‘Gì thế kia?’ chàng trai cười toe.

‘Người gác,’ cô gái nói. ‘Anh ta ở đây để trông bến, không cho ai vào.’

‘Lẽ ra ta nên mang ít bánh cho nó,’ chàng trai nói; ‘nhìn kìa, nó há miệng ra kia kìa.’
Cả hai cười đến chảy nước mắt, còn tôi thì không động đậy lấy một lần.

‘Mở cửa hầm ngay,’ tôi quát, ‘không thì hậu quả sẽ chẳng hay đâu. Nghe rõ chưa? Mở ngay!’

‘Ôi, Alfred,’ cô gái nói, ‘anh ta bắt đầu nổi nóng rồi. Ta phải làm sao bây giờ?’

‘Tôi không muốn thêm trò hề nào nữa,’ tôi nói, cố ghim mắt vào cô ta. ‘Nếu không thả tôi ra thì đừng trách.’

‘Đừng có nói với bạn gái tôi bằng cái giọng đó,’ chàng trai gắt.

‘Bạn gái cậu?’ tôi nói. ‘Hừm! Lẽ ra cậu nên thấy cô ta cách đây nửa tiếng!’

Cô gái nhìn tôi chăm chăm một lúc.

‘Hắn cho cái cánh tay to bè gớm ghiếc của hắn ôm ngang eo tôi, Alfred,’ cô nói.

‘Cái gì!’ chàng trai hét the thé. ‘Cái gì cơ !’

Hắn chộp lấy cái chổi lau sàn mà lão đầu bếp luộm thuộm để dựa đó, và trước khi tôi kịp hiểu hắn định làm gì thì đã dí thẳng cái thứ ghê tởm ấy vào mặt tôi.

‘Lần sau,’ hắn nói, ‘tao sẽ xé xác mày thành từng mảnh!’

Tôi không thể thốt nên lời một lúc, và khi vừa mở miệng thì hắn lại dí chổi vào. Thật chẳng khác nào một con sư tử bị xích đang bị một con khỉ trêu chọc. Tôi bước xuống sàn cabin, rồi dồn hết những gì tôi nghĩ về hai kẻ ấy mà nói cho họ nghe.

‘Đi thôi, Alfred,’ cô gái nói, ‘nếu không lão đầu bếp sẽ quay lại trước khi ta đi mất.’

‘Hắn ổn cả thôi,’ chàng trai nói. ‘Minnie đang lo cho hắn. Lúc tôi đi hắn còn có nửa chai whisky trước mặt.’

‘Dù sao thì ta cũng nên đi,’ cô Butt nói. ‘Thật tội cho cỗ xe ngồi chờ.’

‘Được rồi,’ hắn đáp. ‘Chỉ thêm một cú chổi vào mặt lão già này nữa là ta đi.’

Hắn ngó xuống qua cửa sổ trần và chờ, nhưng tôi đứng im, quay lưng lại.

‘Đi nào,’ cô Butt nói.

‘Đến đây,’ hắn nói. ‘Này! Lão dưới kia! Khi thuyền trưởng về thì nói với ông ta rằng tôi đang đưa cô Butt tới chỗ bà dì tôi ở quê. Và bảo ông ta là chỉ một hai tuần nữa ông sẽ được nếm miếng bánh cưới to và ngon nhất đời. Tạm biệt!’

‘Tạm biệt, ông gác,’ cô gái nói.

Họ rời đi, không nói thêm gì - ý tôi là không nói với tôi. Tôi nghe tiếng cổng con sập lại, rồi tiếng bánh xe ngựa lăn trên đá. Ban đầu tôi không thể tin nổi. Không thể tin nổi một cô gái với đôi mắt xanh đẹp như thế lại có thể nhẫn tâm đến vậy, và tôi đứng lặng hồi lâu, mong ngóng tiếng xe quay lại. Rồi tôi bước lên cầu thang và thử đẩy nắp hầm bằng vai.

Cuối cùng tôi quay lại cabin, châm đèn, rót thêm chút whisky của thuyền trưởng để tỉnh táo, và ngồi xuống nghĩ nên bịa chuyện gì để nói với ông ta. Tôi ngồi suốt gần ba tiếng mà chẳng nghĩ ra câu nào, thì nghe tiếng thuỷ thủ lên bến.

Họ hơi hoảng khi thấy đầu tôi ló ra từ cửa sổ trần, rồi đồng loạt hỏi tôi làm gì ở đó. Tôi bảo họ thả tôi ra trước rồi sẽ kể, và một người vừa bước đến cửa hầm thì thuyền trưởng lên bến, bước vào thuyền. Ông cúi xuống nhìn tôi qua cửa sổ trần, dường như không tin nổi mắt mình, rồi sau khi bảo bọn thuỷ thủ ra phía trước và dặn họ cứ ở yên đó dù có chuyện gì, ông mở khoá cửa hầm và bước xuống.”



THÂN TRỌNG SƠN
Dịch và giới thiệu
Tháng 8 / 2025

Nguồn:

https://americanliterature.com/author/w-w-jacobs/short-story/keeping-watch/

Trang Thân Trọng Sơn

art2all.net