Thân Trng Sơn

 

 

NHÂN SƯ KHÔNG CÓ BÍ MẬT

Oscar Wilde ( 1854 - 1900 )

 

 “ Giữa đàn ông và phụ nữ không thể có t́nh bạn được. Có đam mê, thù hận, sùng bái, yêu thương nhưng không có t́nh bạn.”

Between men and women there is no friendship possible. There is passion,enmity, worship, love, but no friendship.”


       Oscar Wilde là một nhà văn nổi tiếng người Ireland. Ông sinh ngày 16 tháng 10 năm 1854 tại thành phố Dublin, thuộc Ireland , và mất ngày 30 tháng 11 năm 1900 tại Paris v́ viêm năo. Nguyên nhân cái chết của ông vẫn c̣n là một nghi vấn đối với các nhà khoa học. Cha ông là một bác sĩ phẫu thuật và là nhà khảo cổ học được phong tước Hiệp sĩ ( Knight ) . Mẹ ông là nhà thơ theo chủ nghĩa dân tộc. Ông tốt nghiệp trường Trinity College tại Dublin với kết quả học tập xuất sắc. Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu tại trường Magdalen College, Oxford. Ở trường đại học ông là một học giả xuất sắc và là một nhà thơ đầy hứa hẹn. Wilde được biết đến như một nhà mĩ học nổi bật, ông c̣n là người đầu tiên giảng giải về phong trào nghệ thuật vị nghệ thuật lúc bấy giờ, nổi tiếng về tài tranh luận và phong cách ăn mặc lịch lăm. Điều này khiến ông bị các bạn học trêu chọc và ông đă không ngần ngại tự vệ bằng... nắm đấm, cách phản ứng phần nào trái ngược với h́nh ảnh công tử bảnh bao mà ông để lại.

Năm 1878, Oscar Wilde được trao giải Newdigate nhờ bài thơ ông làm về thành phố Ravenne ( Ư ).

Tốt nghiệp trường Magdalen, Wilde trở về Dublin, tại đây, ông gặp và phải ḷng Florence Balcome. Khi biết tin Florence đă đính ước với Bram Stoker , ông nói với nàng ư định măi măi rời bỏ Ireland của ḿnh.

Năm 1879, ông nhận được bằng khen danh dự cao quư nhất từ trường đại học Oxford. Wilde sau đó rời đến London và ông trở nên nổi tiếng trong giới thượng lưu như một người có trí tuệ tuyệt vời.

Năm 1884, Oscar Wilde kết hôn với Constance Lloyd và họ có hai con trai là Cyril và Vyvyan.

Năm 1886, ông gặp Robert Ross, là người sau này trở thành người t́nh và thẩm định tác phẩm của ông.

Từ 1887 đến 1889, ông làm việc cho tờ tạp chí women's world như một tổng biên tập. Năm 1888 ông công bố cuốn sách về những câu chuyện dành cho trẻ em mang tên "The Happy Prince and Other Stories."

Năm 1890 ông cho ra đời cuốn tiểu thuyết duy nhất với tựa đề "The picture of Dorian Gray" (Bức họa của Dorian Gray), ngay lập tức tiểu thuyết nhận được chỉ trích gay gắt từ các nhà phê b́nh.

Giữa những năm 1891 và 1895 ông sản xuất một loạt các vở kịch thành công vang dội như: Lady Windermere's fan, A women of no importance, An ideal husband and the importance of being earnest; điều đó lại một lần nữa khẳng định và củng cố danh tiếng cho Oscar Wilde.

Năm 1891, Oscar Wilde gặp Lord Alfred Douglas. Hai người yêu nhau đắm đuối và sống cuộc đời buông thả, cũng như không giấu giếm mối quan hệ đồng tính luyến ái của họ. Cha của Alfred là John Sholto Douglas, Hầu tước Queensberry, không chấp nhận mối quan hệ này và nhiều lần căi vă với Oscar Wilde. Việc này dẫn đến vụ tai tiếng Queensberry và một vụ kiện.

Hầu tước Queensberry yêu cầu Oscar Wilde phải tránh xa con trai ông ta. Đầu năm 1895, Hầu tước đă để trước cổng câu lạc bộ Albermarle, một trong những câu lạc bộ của Oscar Wilde, tờ danh thiếp có đề: "Dành cho kẻ bệnh hoạn Oscar Wilde".

Wilde quyết định đưa Hầu tước Queensberry ra ṭa v́ đă lăng mạ ḿnh và thua kiện. Hầu tước Queensberry kiện ngược lại, theo đạo luật chống đồng tính luyến ái năm 1885, Oscar Wilde bị tuyên án 2 năm lao động khổ sai. Trong suốt hai năm trong tù ông đă viết một bức thư dài, đầy đau khổ cho Lord Alfared. Bức thư được công bố sau khi ông qua đời năm 1905, tác phẩm "The Ballad of Reading Gaol" xuất hiện năm 1899.

Trong thời gian Oscar Wilde thụ án, Robert Ross vẫn đến thăm ông, c̣n Alfred Douglas, người gây ra đau khổ cho ông, lại bỏ sang Pháp và Ư. Hơn 3 năm sau, khi được trả tự do, Oscar Wilde rời khỏi Vương quốc Anh và cuối cùng định cư ở Pháp. Tại đây, ông sống một thời gian ở Berneval, gần thành phố Dieppe vùng Normandie. Ông đổi tên thành Sebastian Melmoth, dựa theo cuốn tiểu thuyết Melmoth the Wanderer (Melmoth kẻ lang thang) của Charles Robert Maturin, một trong những người sáng lập ḍng văn học gothique. Maturin c̣n là ông chú của Wilde.

Cuộc đời Oscar Wilde bắt đầu xuống dốc. Ông không bao giờ bước ra khỏi nhà và dù được bạn bè giúp đỡ, ông vẫn sống những ngày tháng cuối đời trong cô độc và nghèo khổ.

Ngày 30 tháng 11 năm 1900, Oscar Wilde qua đời v́ bệnh viêm năo tại Paris.

Ông được chôn cất tại nghĩa trang Bagneux. Năm 1909, hài cốt của ông được chuyển về nghĩa trang Père Lachaise.

Tác phẩm ông để lại gồm nhiều thể loại: thơ, kịch, truyện, truyện ngắn, thư từ…

Cuộc đời của Oscar Wilde cũng nổi tiếng - có lẽ c̣n nổi tiếng hơn - tác phẩm của ông. Nhưng trong sự nghiệp kéo dài khoảng hai mươi năm, Wilde đă tạo ra một khối tác phẩm tiếp tục được mọi người trên khắp thế giới đọc và yêu thích: cuốn tiểu thuyết Bức tranh của Dorian Gray; truyện ngắn và truyện cổ tích như “Hoàng tử hạnh phúc” và “Người khổng lồ ích kỷ”; những bài thơ trong đó có The Ballad of Reading Gaol; và những đoạn đối thoại tiểu luận là sự hồi sinh dí dỏm của cuộc đối thoại triết học Platon.

Cuộc đời của Wilde - sự hào phóng của ông với người khác, cuộc sống hai mặt với tư cách là một người đàn ông của gia đ́nh và một người ngoại t́nh với những người đàn ông khác, và sự sa sút sau đó khi bị đưa ra xét xử v́ “ sự không đứng đắn trắng trợn “ đă được viết một cách cảm động trong cuốn sách của Richard Ellmann, tiểu sử của Wilde và trong bộ phim tiểu sử Wilde năm 1997, với Stephen Fry trong vai chính.

 

“ Nhân sư không có bí mật" là một truyện ngắn của tác giả người Ireland Oscar Wilde. Nó được xuất bản lần đầu tiên trên tờ báo The World vào tháng 5 năm 1887. Nó được in lại vào năm 1891 như một phần của tuyển tập Tội ác và những câu chuyện khác của Lord Arthur Savile.

Câu chuyện xoay quanh mối quan hệ giữa một người đàn ông, Lord Murchison và một người phụ nữ, phu nhân Alroy. phu nhân Alroy dường như có một bí ẩn liên quan đến cô ấy. Cô từ chối nói cho Lord Murchison biết đó là ǵ và anh ta không thể hiểu được.

Người kể chuyện giấu tên của câu chuyện đang ngồi trong một quán cà phê ở Paris th́ bất ngờ nhận ra người bạn cũ, Lord Murchison, người mà anh đă không gặp kể từ khi cả hai c̣n là sinh viên tại Oxford mười năm trước. Lord Murchison trông có vẻ bối rối và người kể chuyện suy luận rằng một người phụ nữ là nguyên nhân khiến anh ta lo lắng. Hai người đi xe đến một nhà hàng. Lord Murchison không chịu chọn chiếc xe màu vàng. Trong xe, Lord Murchison cho bạn ḿnh xem bức ảnh của một người phụ nữ xinh đẹp với nụ cười tinh tế đang mặc áo lông thú. Anh ấy hỏi bạn ḿnh xem liệu anh ấy có nghĩ rằng người phụ nữ đó trông thật thà không. Người kể chuyện không chắc chắn. Anh ấy nghĩ rằng cô ấy trông giống như một người có một bí mật nhưng không thể nói được "bí mật đó là thiện hay ác". Lord Murchison từ chối nói thêm bất cứ điều ǵ về người phụ nữ cho đến khi anh và bạn ḿnh ăn tối xong. Người kể chuyện giữ lời hứa của bạn ḿnh sau khi họ dùng bữa.

Lord Murchison giải thích rằng một ngày nọ tại phố Bond ở London, anh thoáng nh́n thấy khuôn mặt của một phụ nữ xinh đẹp trên chiếc xe ngựa nhỏ màu vàng. Mấy ngày sau, anh lại đi t́m cô nhưng không thấy. Một tuần sau, anh được giới thiệu với cô tại bữa tiệc tối ở nhà bà De Rastail. Anh ta biết được tên cô ấy là phu nhân Alroy, cô ấy là một góa phụ và sống ở Park Lane. Khi anh ấy nói với cô ấy rằng anh ấy vừa gặp cô ấy ở phố Bond, cô ấy đă bảo anh ấy đừng nói to quá v́ có thể ai đó sẽ nghe thấy họ. Lord Murchison hỏi phu nhân Alroy liệu anh có thể đến thăm nhà cô được không. Cô nh́n quanh để kiểm tra xem có vị khách nào khác đang nghe không trước khi nói với anh rằng anh có thể ghé qua vào chiều hôm sau.

Khi Lord Murchison đến nhà phu nhân Alroy vào thời gian đă hẹn, anh phát hiện ra rằng cô không có ở nhà. Anh viết cho cô một lá thư, hỏi liệu anh có thể gặp lại cô không. Vài ngày sau, cô trả lời, hẹn gặp lần khác và yêu cầu anh đừng viết thư về địa chỉ nhà cô nữa. Thay vào đó, cô bảo anh ta gửi tất cả thư của cô tới "Bà Knox, trông coi Thư viện Whitaker, Phố Xanh". Cô nói thêm rằng có lư do cho việc này nhưng từ chối giải thích chi tiết. Lord Murchison đă gặp phu nhân Alroy nhiều lần, yêu cô sâu sắc và muốn cưới cô. Tuy nhiên, anh vẫn tiếp tục thất vọng v́ những bí ẩn xung quanh cô.

Một buổi sáng, Lord Murchison t́nh cờ nh́n thấy phu nhân Alroy, với khuôn mặt che kín mặt, bước vào một nơi trông giống như một nhà trọ trên phố Cumnor. Cô đánh rơi chiếc khăn tay ở ngưỡng cửa, đă được Lord Murchison nhặt được, mặc dù Lord quyết định không theo dơi cô nữa. Tối hôm đó, Lord Murchison đến nhà phu nhân Alroy. Cô nói với anh rằng cô rất vui khi được gặp anh v́ cô đă không ra ngoài cả ngày. Khi anh đưa cho cô chiếc khăn tay và yêu cầu cho biết cô đă làm ǵ và gặp ai vào ngày hôm đó, cô trả lời: "Không có ǵ để nói với anh cả" và "Tôi chưa gặp ai cả", trước khi bắt đầu khóc. phu nhân Alroy khăng khăng rằng cô đă nói sự thật nhưng Lord Murchison giận dữ bỏ đi.

phu nhân Alroy gửi cho Lord Murchison một lá thư nhưng anh ta không mở ra xem mà gửi trả lại. Ngay sau đó, anh đi Na Uy một tháng với một người bạn. Khi trở về London, anh đọc trên báo rằng phu nhân Alroy đă chết v́ cảm lạnh. Lord Murchison đến nhà trọ ở phố Cumnor. Qua bà chủ nhà, anh biết được rằng phu nhân Alroy đă thuê một căn pḥng ở đó và thỉnh thoảng cô mới đến. Tuy nhiên, bà chủ nhà nói thêm rằng phu nhân Alroy chưa bao giờ gặp ai khác ở đó, cô chỉ ngồi trong pḥng, đọc sách và uống trà.

Lord Murchison hỏi bạn ḿnh liệu anh có nghĩ rằng có đúng là phu nhân Alroy không gặp một người đàn ông khác ở nhà trọ hay không. Người kể chuyện trả lời rằng anh ấy nghĩ vậy. Khi Lord Murchison yêu cầu giải thích, người kể chuyện nói rằng phu nhân Alroy là người yêu thích những điều bí ẩn. Tuy nhiên, là "một Nhân sư không có bí mật", không có bí ẩn nào của riêng ḿnh, cô phải tự tạo ra một điều nào đó. Tuy nhiên, Lord Murchison không hoàn toàn bị thuyết phục.

 

Trong The Sphinx without a Secret của Oscar Wilde, chúng ta có chủ đề về ngoại h́nh, t́nh yêu, sự bí ẩn, sự trốn thoát, sự bất an, sự tin tưởng, xung đột và sự không chắc chắn. Trích từ tuyển tập Truyện ngắn hoàn chỉnh của ông , câu chuyện được kể ở ngôi thứ nhất bởi một người đàn ông giấu tên và sau khi đọc câu chuyện, người đọc nhận ra rằng Wilde có thể đang khám phá chủ đề về ngoại h́nh. Murchison đă yêu phu nhân Alroy và dường như bị hấp dẫn bởi yếu tố bí ẩn mà anh tin rằng xung quanh cuộc đời cô. Có vẻ như bí ẩn này là nguyên nhân khiến Murchison say mê phu nhân Alroy. Anh coi cô là một điều ǵ đó đặc biệt khi thực tế là thế giới mà phu nhân Alroy đă tạo ra xung quanh ḿnh không bí ẩn như Murchison mong đợi. Đó là nếu anh ta tin vào cách giải thích của người kể chuyện về việc phu nhân Alroy có thể là ai. Nếu có điều ǵ đó, phu nhân Alroy dường như mong muốn thoát khỏi cuộc sống mà cô ấy đang sống và điều đó tạo ra nhiều ảo tưởng về sự bí ẩn trong cuộc sống của cô ấy. Thật khó để nói lư do tại sao phu nhân Alroy muốn trốn thoát nhưng có thể cô ấy chỉ đang t́m kiếm một loại hạnh phúc nào đó trong cuộc đời ḿnh. Hạnh phúc mà phu nhân Alroy chỉ có thể t́m thấy bằng cách tạo ra một bức màn bí ẩn xung quanh ḿnh.

Cũng có cảm giác rằng phu nhân Alroy có thể không an tâm về con người của ḿnh (một góa phụ) và do đó cần phải thể hiện điều ǵ đó khác để khiến bản thân bận rộn và đảm bảo rằng cô ấy có thể được coi là hấp dẫn hoặc thú vị đối với người khác. Việc phu nhân Alroy chết trước khi cô ấy có thể giải thích về bản thân với Murchison cũng có thể quan trọng v́ khi chết, cô ấy có cơ hội được giữ bí ẩn đối với Murchison. Đó là cho đến khi người kể chuyện quyết định nói với Murchison rằng phu nhân Alroy là một nhân sư không có bí mật. Cô ấy đă tạo ra một thế giới xung quanh ḿnh để xuất hiện với người khác như một cái ǵ đó khác với con người thật của cô ấy. Điều này có thể khiến một số độc giả cho rằng phu nhân Alroy đang thất vọng. Có lẽ cô ấy không cần phải tạo ra một thế giới thay thế xung quanh ḿnh. Việc phu nhân Alroy gửi một lá thư cho Murchison, có thể để giải thích cho chính cô ấy, cũng có thể có ư nghĩa quan trọng. V́ nó cho thấy rằng phu nhân Alroy có t́nh cảm thực sự với Murchison. Cô ấy cũng có thể yêu Murchison nhiều như anh yêu cô ấy.

 

Wilde cũng có thể sử dụng bí ẩn xung quanh phu nhân Alroy để làm nổi bật bản chất phức tạp của mối quan hệ nam nữ một cách tượng trưng. Không có giai đoạn nào trong câu chuyện Murchison thực sự biết phu nhân Alroy thực sự là ai. Bạn bè của cô nói rất ít về cô và chỉ t́nh cờ mà anh mới vạch trần sự thật đằng sau bí ẩn hoặc ít nhất là điều mà Murchison coi là sự thật. V́ thế anh ta không mở lá thư mà phu nhân Alroy gửi cho anh ta. Murchison không cảm thấy ḿnh có thể tin tưởng phu nhân Alroy. Điều ǵ đó có thể là tiền đề cho sự phát triển liên tục trong mối quan hệ của Murchison với phu nhân Alroy. Có vẻ như sự tan vỡ ḷng tin giữa Murchison và phu nhân Alroy là giọt nước tràn ly đối với Murchison. Anh ấy đă sẵn sàng mở ḷng với phu nhân Alroy. Tuy nhiên, anh biết rằng anh không thể tin tưởng cô. Cho dù anh ấy có muốn bao nhiêu đi chăng nữa. Trên thực tế, mối quan hệ của Murchison với phu nhân Alroy đă kết thúc ngay từ đầu. Mặc dù đây không phải là điều Murchison thấy rơ ràng. Chỉ khi phu nhân Alroy nói dối Murchison th́ anh ta mới hủy bỏ hôn ước của họ. Một quyết định mà người đọc cảm thấy Murchison có thể hối hận. Cứ như thể anh ấy đang mâu thuẫn vậy.

Phần cuối của câu chuyện cũng thú vị v́ có cảm giác Murchison vẫn không chắc chắn về việc phu nhân Alroy là ai giống như lần đầu tiên anh gặp cô ấy. Bất chấp nỗ lực của người kể chuyện để giải mă phu nhân Alroy có thể là ai. Murchison không chắc chắn lắm. Có vẻ như Murchison không thể buông tha phu nhân Alroy. Anh vẫn c̣n cảm giác với cô ấy. Anh vẫn yêu cô và vẫn bị cô hấp dẫn dù cô đă qua đời. Dù sao th́ những lời của người kể chuyện với Murchison cũng không mang lại cho Murchison bất kỳ h́nh thức giải quyết nào. Anh ta sẽ sống cuộc sống của ḿnh mà không biết phu nhân Alroy thực sự là ai và tự hỏi điều ǵ có thể đă xảy ra.

Mặt khác, người kể chuyện cảm thấy yên tâm rằng không có bí ẩn thực sự nào về việc phu nhân Alroy thực sự là ai. Điều mà một số độc giả có thể coi là sự đánh giá đúng đắn về sự việc. Tuy nhiên, một số độc giả có thể thắc mắc tại sao phu nhân Alroy lại mất nhiều công sức như vậy để tạo ra một thế giới thay thế cho chính ḿnh. Nếu thực tế là không có ǵ bí ẩn về việc cô ấy là ai. Điều quan trọng cần nhớ là phu nhân Alroy không làm ǵ sai cả. Cô ấy là một người phụ nữ tự do, được phép tạo ra những điều bí ẩn xung quanh ḿnh. 

 

 

Café de la Paix, tranh Konstantin Korovin ( Wikipedia )

 

          Một buổi chiều nọ, tôi đang ngồi bên ngoài quán Café de la Paix, ngắm nh́n vẻ huy hoàng và tồi tàn của cuộc sống ở Paris, vừa uống rượu vermouth vừa trầm ngâm về toàn cảnh kỳ lạ của niềm kiêu hănh và sự nghèo khó đang lướt qua trước mắt, th́ tôi nghe thấy ai đó gọi tên ḿnh. Tôi quay lại và nh́n thấy Lord Murchison. Chúng tôi đă không gặp nhau kể từ khi cùng học đại học, gần mười năm trước, v́ vậy tôi rất vui được gặp lại anh ấy và chúng tôi bắt tay nhau nồng nhiệt. Ở Oxford chúng tôi đă là những người bạn tuyệt vời. Tôi vô cùng thích anh ấy, anh ấy rất đẹp trai, rất cao thượng và rất đáng kính. Chúng tôi thường nói về anh ấy rằng anh sẽ là người tốt nhất nếu không phải lúc nào anh cũng nói sự thật, nhưng tôi nghĩ chúng tôi thực sự ngưỡng mộ anh nhiều hơn v́ sự thẳng thắn của anh. Tôi thấy anh đă thay đổi rất nhiều. Trông có vẻ lo lắng và bối rối, và dường như đang nghi ngờ điều ǵ đó. Tôi cảm thấy đó không thể là chủ nghĩa hoài nghi hiện đại, v́ Murchison là người kiên định nhất trong Đảng Bảo thủ, và tin tưởng vào Ngũ kinh cũng như tin vào Hạ viện; nên tôi kết luận rằng nguyên do hẳn là một phụ nữ và hỏi anh ấy đă kết hôn chưa.

“Tôi không hiểu rơ về phụ nữ,” anh trả lời.

“Gerald thân mến,” tôi nói, “phụ nữ là để được yêu chứ không phải để được hiểu.”

“ Tôi không thể yêu nơi tôi không thể tin tưởng “, anh trả lời.

“Tôi tin rằng cuộc đời anh có một điều bí ẩn, Gerald ạ,” tôi kêu lên; “ kể cho tôi nghe về nó đi.”

“Chúng ta hăy lấy xe ngựa đi một ṿng,” anh ấy trả lời, “ở đây đông đúc quá. Không, đừng lấy xe màu vàng, hăy lấy bất kỳ màu nào khác - đó, chiếc xe màu xanh đậm cũng được “ và chỉ trong chốc lát, xe chúng tôi đă chạy dọc theo đại lộ về hướng Madeleine.

“Chúng ta sẽ đi đâu đây?” tôi nói.

“ Ồ, bất cứ nơi nào bạn thích! “ anh ta trả lời - “ đến nhà hàng ở Bois; chúng ta sẽ ăn tối ở đó và cậu sẽ kể cho tôi nghe mọi chuyện về cậu.”

“Tôi muốn nghe về bạn trước tiên,” tôi nói. 'Hăy kể cho tôi nghe bí ẩn của bạn."

Anh ta lấy từ trong túi ra một chiếc hộp nhỏ kiểu Ma-rốc có viền bạc và đưa cho tôi. Tôi mở nó. Bên trong có ảnh một phụ nữ. Cô ấy cao và mảnh dẻ, đẹp như tranh vẽ với đôi mắt to mơ hồ và mái tóc buông xơa. Cô trông giống như một nhà thấu thị và được bao bọc trong bộ lông thú dày dặn.

“ Bạn nghĩ ǵ về khuôn mặt đó? “ anh ấy nói; “ Có thật thà không? “

Tôi đă xem xét nó một cách cẩn thận. Đối với tôi, đó giống như khuôn mặt của một người có một bí mật, nhưng bí mật đó là tốt hay xấu th́ tôi không thể nói được. Vẻ đẹp của nó là một vẻ đẹp được đúc kết từ nhiều điều bí ẩn - vẻ đẹp trên khuôn mặt, mang tính tâm lư, không phải sự giả tạo - và nụ cười yếu ớt thoáng qua trên môi quá tinh tế để có thể thực sự ngọt ngào.

“ Ồ,” anh ta sốt ruột kêu lên, “bạn nói ǵ vậy?”

“Cô ấy là Gioconda trong cát,” ( Giaconda trên cát --> "Mona Lisa trong bộ lông thú (trong ảnh cô ấy được bọc trong bộ lông thú)" , tôi trả lời. “ Hăy cho tôi biết tất cả về cô ấy.” 

“Không phải bây giờ,” anh nói; "sau bữa tối;" và bắt đầu nói về những chuyện khác.

Khi người phục vụ mang cà phê và thuốc lá cho chúng tôi, tôi nhắc Gerald về lời hứa của anh. Anh đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đi đi lại lại trong pḥng hai ba lần rồi ngồi vào ghế bành kể cho tôi nghe câu chuyện sau: 

“Một buổi tối,” anh ấy nói, “tôi đang đi bộ xuống phố Bond vào khoảng năm giờ. Có tiếng xe cộ chen chúc khủng khiếp và giao thông gần như bị dừng lại. Gần vỉa hè có một chiếc xe brougham ( xe ngựa ) nhỏ màu vàng, v́ lư do này hay lư do khác đă thu hút sự chú ư của tôi. Khi tôi đi ngang qua đó nh́n ra khuôn mặt tôi đă cho bạn thấy chiều nay. Nó mê hoặc tôi ngay lập tức. Suốt đêm hôm đó tôi cứ nghĩ về chuyện đó và cả ngày hôm sau. Tôi lang thang lên xuống dăy phố khốn khổ đó, ngó vào từng toa xe và chờ đợi chiếc xe ngựa màu vàng; nhưng tôi không thể t́m thấy người lạ xinh đẹp của ḿnh, và cuối cùng tôi bắt đầu nghĩ cô ấy chỉ là một giấc mơ.

Khoảng một tuần sau tôi đi ăn tối với bà de Rastail. Bữa tối diễn ra lúc 8 giờ; nhưng lúc tám giờ rưỡi chúng tôi vẫn đợi ở pḥng khách. Cuối cùng người hầu mở cửa và thông báo phu nhân Alroy. Đó chính là người phụ nữ mà tôi đang t́m kiếm. Cô ấy bước vào rất chậm, trông giống như một vầng trăng trong bộ đăng ten màu xám, và trước sự vui mừng mănh liệt của tôi, tôi được mời đưa cô ấy đi ăn tối. Sau khi chúng tôi ngồi xuống, tôi nhận xét khá ngây thơ: 'Tôi nghĩ tôi đă nh́n thấy cô ở phố Bond cách đây không lâu, thưa phu nhân Alroy.' Cô ấy tái mặt đi và nói nhỏ với tôi: 'Xin đừng nói to quá; có thể anh sẽ bị nghe thấy.'

Tôi cảm thấy khổ sở v́ đă có một khởi đầu tồi tệ như vậy và liều lĩnh lao vào chủ đề các vở kịch Pháp. Cô ấy nói rất ít, luôn nói bằng một giọng trầm như nhạc, và dường như sợ có người nghe thấy. Tôi yêu say đắm, ngu ngốc và bầu không khí bí ẩn không thể giải thích được bao quanh cô ấy đă kích thích sự ṭ ṃ mănh liệt nhất của tôi. Khi cô ấy chuẩn bị đi về, điều mà cô ấy làm rất nhanh sau bữa tối, tôi hỏi liệu tôi có thể gọi điện gặp cô ấy không. Cô do dự một lúc, nh́n quanh xem có ai ở gần chúng tôi không, rồi nói: 'Có, ngày mai lúc 5 giờ 15.' Tôi cầu xin bà de Rastail kể cho tôi nghe về cô ấy; nhưng tất cả những ǵ tôi có thể biết được là cô ấy là một góa phụ có một ngôi nhà đẹp ở Park Lane. Đến lúc một nhà khoa học nào đấy bắt đầu luận văn về những góa phụ như một ví dụ về khả năng sống sót của những người khỏe mạnh nhất trong hôn nhân th́ tôi rời đi và về nhà.

Ngày hôm sau tôi đến Park Lane đúng giờ nhưng được quản gia cho biết phu nhân Alroy vừa ra ngoài. Tôi xuống câu lạc bộ với tâm trạng không vui và rất bối rối, và sau một hồi cân nhắc đă viết cho cô ấy một lá thư hỏi liệu tôi có thể được phép thử vận may vào một buổi chiều khác không. Tôi không có câu trả lời trong nhiều ngày, nhưng cuối cùng tôi nhận được một mẩu giấy nhỏ nói rằng cô ấy sẽ có mặt ở nhà vào lúc bốn giờ Chủ nhật, và kèm theo ḍng tái bút đặc biệt này: 'Xin đừng viết thư cho tôi ở đây nữa; tôi sẽ giải thích khi gặp anh .'

Vào Chủ nhật, cô ấy tiếp đón tôi và hoàn toàn quyến rũ; nhưng khi tôi sắp ra về, cô ấy cầu xin tôi, nếu tôi có dịp viết thư cho cô ấy lần nữa, hăy gửi thư của tôi tới 'Bà Knox, trông coi Thư viện Whittaker, Phố Green.' 'Có nhiều lư do,' cô nói, 'tại sao tôi không thể nhận thư ở nhà ḿnh.'

Trong suốt thời gian ấy, tôi đă gặp cô nhiều lần và bầu không khí bí ẩn không bao giờ rời bỏ cô ấy. Nhiều lúc tôi tưởng cô ấy đang nằm trong quyền lực của một người đàn ông nào đó, nhưng trông cô ấy khó gần đến mức tôi không thể tin được. Thực sự rất khó để tôi đưa ra bất kỳ kết luận nào, v́ cô ấy giống như một trong những khối tinh thể kỳ lạ mà người ta nh́n thấy trong các viện bảo tàng, lúc th́ trong suốt, lúc lại bị mây che phủ.

Cuối cùng tôi quyết định ngỏ lời cầu hôn cô ấy: Tôi phát ốm và mệt mỏi v́ cô ấy luôn phải giữ bí mật trong mọi chuyến thăm của tôi cũng như trong một vài bức thư tôi gửi cho cô. Tôi viết thư cho cô ở thư viện để hỏi liệu cô có thể gặp tôi vào lúc 6 giờ thứ Hai tuần sau không. Cô ấy trả lời có, và tôi đang ở tầng trời thứ bảy của niềm vui. Tôi say mê cô ấy: bất chấp sự bí ẩn, lúc đó tôi đă nghĩ - do đó, bây giờ tôi đă hiểu. KHÔNG; đó chính là người phụ nữ tôi yêu. Điều bí ẩn làm tôi bối rối, làm tôi phát điên. Tại sao cơ hội lại đưa tôi vào con đường của nó?”

“Vậy là cậu đă phát hiện ra nó à?” Tôi kêu lên.

“Tôi e là vậy,” anh trả lời. 'Bạn có thể tự ḿnh đánh giá.'

Khi đến thứ Hai, tôi đi ăn trưa với chú tôi và khoảng bốn giờ tôi có mặt ở đường Marylebone. Chú tôi, bạn biết đấy, sống ở Regent's Park. Tôi muốn đến Piccadilly và đi đường tắt qua nhiều con phố nhỏ tồi tàn. Đột nhiên tôi nh́n thấy phía trước tôi là phu nhân Alroy, che kín mặt và bước đi rất nhanh. Khi đến ngôi nhà cuối cùng trên phố, cô bước lên bậc thềm, lấy ổ khóa rồi đi vào. 'Đây là điều bí ẩn,' tôi tự nhủ; và tôi vội vă đi xem xét ngôi nhà.

Nó dường như là một nơi cho thuê chỗ ở. Trên bậc cửa là chiếc khăn tay mà cô đă đánh rơi. Tôi nhặt nó lên và bỏ vào túi. Sau đó tôi bắt đầu cân nhắc xem ḿnh nên làm ǵ. Tôi đi đến kết luận rằng tôi không có quyền theo dơi cô ấy và tôi lái xe xuống câu lạc bộ. Lúc sáu giờ tôi gọi điện để gặp cô. Cô đang nằm trên ghế sofa, trong chiếc váy trà bằng vải màu bạc được quấn lại bởi những viên đá mặt trăng kỳ lạ mà cô luôn mặc. Cô ấy trông khá đáng yêu.

'Tôi rất vui được gặp anh ,' cô nói; 'Cả ngày nay tôi không ra ngoài.'

Tôi ngạc nhiên nh́n cô ấy và rút chiếc khăn tay ra khỏi túi, đưa cho cô. 'Chiều nay cô đánh rơi cái này ở phố Cumnor, phu nhân Alroy,' tôi nói rất b́nh tĩnh.

Cô ấy nh́n tôi kinh hăi nhưng không hề có ư định lấy lại chiếc khăn tay.

'Cô làm ǵ ở đó thế?' Tôi hỏi.

'Anh lấy quyền ǵ mà hỏi tôi?' cô ấy trả lời.

'Quyền của một người đàn ông yêu cô ,' tôi đáp; 'Tôi đến đây để hỏi cô làm vợ tôi.'

Cô úp mặt vào tay và bật khóc.

'Cô phải nói cho tôi biết,” tôi tiếp tục.

Cô ấy đứng dậy, nh́n thẳng vào mặt tôi và nói: 'Lord Murchison, không có ǵ để nói cho anh cả.'

'Cô đi gặp ai đó,' tôi la lên; 'Đây là bí ẩn của cô.'

Cô ấy trở nên trắng bệch và nói: 'Tôi không gặp ai cả' 

'Cô không thể nói sự thật à?' Tôi gào.

'Tôi đă nói rồi,' cô trả lời.

Tôi phát giận, điên cuồng; Tôi không biết ḿnh đă nói những ǵ, nhưng tôi đă nói những lời khủng khiếp với cô ấy. Cuối cùng tôi lao ra khỏi nhà.

Cô ấy viết cho tôi một lá thư vào ngày hôm sau. Tôi không mở ra mà gởi trả nó lại và bắt đầu đi Na Uy cùng với Alan Colville. Sau một tháng tôi quay lại và điều đầu tiên tôi nh́n thấy trên tờ Morning Post là cái chết của phu nhân Alroy. Cô ấy bị cảm lạnh ở nhà hát Opera và qua đời sau năm ngày v́ tắc nghẽn phổi. Tôi giam ḿnh, không tiếp gặp ai cả. Tôi đă yêu cô ấy rất nhiều, tôi đă yêu cô ấy điên dại. Chúa ơi! tôi đă yêu người phụ nữ đó biết bao!"

"Bạn có tới con đường có ngôi nhà ấy?" tôi nói.

“Có,” anh trả lời. "Một ngày nọ tôi đến phố Cumnor. Tôi không thể chịu nổi được. Tôi bị tra tấn v́ nghi ngờ. Tôi gơ cửa và một người phụ nữ trông đáng kính ra mở cửa cho tôi. Tôi hỏi bà ấy có pḥng nào cho thuê không.

'Ồ, thưa ông,' bà ấy trả lời, 'cái pḥng dành cho khách lẽ ra phải được cho thuê; nhưng tôi đă không gặp cô đó suốt ba tháng rồi, và v́ cô ấy đang nợ tiền thuê nhà nên ông có thể thuê nó.'

'Đây có phải là cô ấy không?' Tôi nói và đưa tấm ảnh ra.

'Chắc chắn rồi, đó là cô ấy,' bà ta kêu lên; 'Và khi nào cô ấy quay lại, thưa ông?'

'Cô ấy chết rồi,' tôi trả lời.

'Ồ, thưa ông, tôi hy vọng là không!' người phụ nữ nói; 'Cô ấy là người ở trọ tốt nhất của tôi. Cô trả cho tôi ba guineas mỗi tuần chỉ để thỉnh thoảng ngồi trong pḥng khách của tôi.'

'Cô ấy gặp ai ở đây à?' tôi nói; nhưng người phụ nữ quả quyết với tôi rằng không phải vậy, cô ấy luôn đến một ḿnh và không gặp ai cả.

'Cô ấy làm cái quái ǵ ở đây thế?' Tôi kêu lên.

'Thưa ông, cô ấy chỉ ngồi trong pḥng khách, đọc sách và thỉnh thoảng uống trà,' người phụ nữ trả lời.

Tôi không biết phải nói ǵ thêm nên tôi đưa cho bà ấy một đồng tiền sovereign* và bỏ đi.

Bây giờ, bạn nghĩ tất cả những điều đó có nghĩa ǵ? Bạn không tin người phụ nữ đó đă nói sự thật?"

"Tôi tin."

“Vậy tại sao phu nhân Alroy lại đến đó?”

“Gerald thân mến,” tôi trả lời, “Phu nhân Alroy đơn giản là một người phụ nữ đam mê sự bí ẩn. Cô chọn căn pḥng ấy để có được niềm vui khi đến đó với tấm màn che mặt và tưởng tượng ḿnh là một nữ anh hùng. Cô ấy có niềm đam mê bí mật, nhưng bản thân cô ấy chỉ là một 'Nhân sư không có bí mật' ."

"Bạn có thực sự nghĩ như vậy không?"

“Tôi chắc chắn về điều đó,” tôi đáp.

Anh ta lấy chiếc hộp Ma-rốc ra, mở nó và nh́n vào bức ảnh.

"Tôi tự hỏi?" cuối cùng anh ấy nói.

 


THÂN TRỌNG SƠN
dịch và giới thiệu
( tháng 12 / 2024 )

________

Chú thích:

Nhân sư ( Sphinx ), theo thần thoại Hy Lạp, là một con quái vật có cánh có đầu phụ nữ và thân sư tử. Nó đưa ra một câu đố về ba thời đại của con người, giết chết những ai không giải được, cho đến khi Oedipus thành công th́ Nhân sư đă tự sát.

Sovereign: Đồng tiền Anh cũ tương đương 1 đồng Anh hiện nay .

Nguồn: https://americanliterature.com/author/oscar-wilde/short-story/the-sphinx-without-a-secret/

 


 

art2all.net