|
SỰ RA ĐỜI CỦA MỘT BẬC THẦY André Maurois ( 1885 - 1967 )
“ Trong văn học cũng như trong t́nh yêu, chúng ta ngạc nhiên trước lựa chọn của người khác." ( André Maurois )
Maurois sinh tại Elbeuf và học tại Lycée Pierre Corneille ở Rouen, cả hai đều thuộc Normandy. Maurois là con trai của ông Ernest Herzog, một nhà sản xuất dệt may người Do Thái, và bà Alice (Lévy-Rueff) Herzog. Gia đ́nh ông chạy trốn khỏi Alsace sau khi nổ ra cuộc chiến tranh Pháp-Phổ giai đoạn 1870–1871 và tị nạn tại Normandy, ở đó, họ sở hữu một xưởng dệt ở Elbeuf. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, ông gia nhập quân đội Pháp và phục vụ như một thông dịch viên. Sau đó, ông trở thành sĩ quan liên lạc cho quân đội Anh. Cuốn tiểu thuyết đầu tiên của ông, Les silences du colonel Bramble, là một tiểu thuyết dí dỏm nhưng là một trải nghiệm sinh động xă hội thời đó. Cuốn sách thành công ở Pháp. Sau đó, nó được dịch và cũng phổ biến ở Vương quốc Anh và các nước nói tiếng Anh khác với tên gọi The Silence of Colonel Bramble ( Sự im lặng của Đại tá Bramble). Nhiều công tŕnh khác của ông cũng đă được dịch sang tiếng Anh, chủ đề của chúng thường về người Anh, chẳng hạn như tiểu sử của Disraeli, Byron, và Shelley. Năm 1938, Maurois được bầu vào Viện Hàn lâm Pháp. Maurois được khuyến khích và hỗ trợ bởi Marshal Philippe Pétain, và ông cũng đă thừa nhận sự biết ơn đối với Pétain trong cuốn tự truyện năm 1941 của ḿnh là "Call no man happy" – mặc dù thời gian đó, họ đă đi hai con đường khác biệt, Pétain trở thành người đứng đầu chính phủ Vichy. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, ông được bổ nhiệm làm quan sát viên chính thức của Pháp thuộc Tổng trụ sở Anh. Trong khả năng của ḿnh, ông đă đi cùng quân đội Anh đến Bỉ. Cá nhân ông biết rơ các chính trị gia trong chính phủ Pháp, và vào ngày 10 tháng 6 năm 1940, ông được cử đi London để thực hiện nhiệm vụ. Nhưng thỏa thuận đ́nh chiến giữa chính phủ Vichy với Đức lúc đó đă kết thúc nhiệm vụ của ông. Maurois xuất ngũ và rời Anh đến Canada. Ông đă viết những trải nghiệm của ḿnh trong thời gian này trong quyển "Tragedy in France" (tạm dịch: Thảm kịch của nước Pháp). Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông phục vụ trong quân đội Pháp và các lực lượng Pháp tự do. Bút danh "André Maurois" trở thành tên chính thức của ông từ năm 1947. Ông mất năm 1967 ở Neuilly-sur-Seine. Ông là tác giả của nhiều tiểu thuyết, tiểu sử, lịch sử cũng như truyện cho trẻ em. Ông được chôn ở nghĩa trang cộng đồng Neuilly-sur-Seine gần Paris. Các giải thưởng:
Concours général, Giải Paul Flat, Huân chương Nghệ
thuật và Văn học hạng 1, Bắc Đẩu Bội tinh
Họa sĩ Pierre Douche đang hoàn thiện một bức tranh tĩnh vật, hoa trong lọ thuốc, cà tím trên đĩa th́ tiểu thuyết gia Paul-Emile Glaise bước vào xưởng vẽ. Glaise quan sát người bạn đang làm việc trong vài phút rồi nói lớn: - Không. Người kia ngạc nhiên ngẩng đầu lên và ngừng đánh bóng quả cà tím.
- KHÔNG! Glaise trả lời. KHÔNG! Bạn sẽ không bao giờ
tới được. Bạn có tay nghề, bạn có tài năng, bạn ạ. Nhưng tranh của bạn
phẳng quá. Nó không nổ tung, nó không kêu lên. Trong pḥng khách năm
ngh́n người, không có ǵ ngăn cản được kẻ mộng du trước mặt bạn...
Không, Pierre Douche, bạn sẽ không bao giờ tới được. Và
thật tiếc. -Làm việc, Pierre Douche nói, chân thành. -Hăy nghiêm túc. Cách duy nhất, Pierre Douche, để đánh thức những kẻ ngu ngốc là làm những điều to lớn. Thông báo rằng bạn sẽ vẽ ở Bắc Cực. Đi bộ xung quanh trong trang phục như một vị vua Ai Cập. Thành lập một trường học. Trộn các từ ngữ bác học trong một chiếc mũ: ngoại hiện, năng động, và soạn thảo các tuyên ngôn. Từ chối chuyển động hoặc nghỉ ngơi; trắng hoặc đen; h́nh tṛn, hoặc h́nh vuông. Phát minh ra hội họa tân Homeric, vốn sẽ chỉ biết đến màu đỏ và màu vàng, tranh h́nh trụ, tranh bát diện, tranh bốn chiều... Đúng lúc đó, một mùi hương ngọt ngào lạ lùng báo hiệu bà Kosnevska bước vào. Đó là một phụ nữ Ba Lan xinh đẹp mà Pierre Douche rất ngưỡng mộ. Bà đặt mua những tạp chí đắt tiền đăng lại những kiệt tác của trẻ em ba tuổi với chi phí rất cao. Bà không t́m thấy tên của Douche trung thực ở đó và coi thường tranh của anh ta. Nằm xuống ghế sô pha, bà nh́n bức tranh anh đang vẽ, lắc lắc mái tóc vàng và mỉm cười có chút khó chịu: - Hôm qua, bà nói bằng giọng du dương, êm ái, tôi đă đi xem một cuộc triển lăm nghệ thuật của người da đen từ thời xa xưa. A! nó nhạy cảm, mẫu mực, đầy sức mạnh! Người họa sĩ mang đến cho bà xem một bức chân dung mà anh ta rất hài ḷng. -Tốt lắm, bà nói nửa vời. Rồi thất vọng, lăn lộn, ca hát, mùi nước hoa xông lên, bà biến mất. Pierre Douche ném bảng màu của ḿnh vào một góc và ngă xuống ghế: - Tôi sắp trở thành thanh tra bảo hiểm, nhân viên ngân hàng, cảnh sát, anh nói. Hội họa là nghề thấp nhất trong tất cả các nghề. Thành công do người xem tạo ra, chỉ đến với người khoác lác. Thay v́ tôn trọng các bậc thầy, các nhà phê b́nh lại khuyến khích những kẻ man rợ. Tôi chán lắm rồi. Tôi bỏ cuộc. Paul-Emile lắng nghe rồi châm một điếu thuốc và suy nghĩ hồi lâu. Cuối cùng, anh nói: -Anh có muốn cho những kẻ đua đ̣i và những nghệ sĩ dỏm một bài học đích đáng mà họ xứng đáng không? Anh có cảm thấy có khả năng kín đáo và nghiêm túc báo cho bà Kosnevska và một số người khác rằng anh đă chuẩn bị trong mười năm cho một cuộc đổi mới con đường của ḿnh không? -Tôi? Douche ngạc nhiên hỏi. -Nghe này... Tôi sẽ thông báo cho những người "tinh hoa" của chúng ta, trong hai bài báo rất hay, rằng anh đă thành lập trường phái phân tích tư tưởng. Cho đến khi anh, những họa sĩ vẽ chân dung, trong sự ngu dốt của ḿnh, đă nghiên cứu khuôn mặt con người. Sự ngu ngốc! Không, điều thực sự đại diện cho con người là những ư tưởng mà anh ta gợi lên trong chúng ta. V́ vậy, chân dung của một đại tá có nền xanh và vàng được đan chéo bởi năm bím tóc khổng lồ, một con ngựa ở một góc, mỗi thập tự giá ở góc kia. Chân dung của một nhà công nghiệp là ống khói nhà máy, bàn tay nắm chặt trên bàn. Anh có hiểu không, Pierre Douche, những ǵ anh mang lại cho thế giới và anh có thể vẽ cho tôi hai mươi bức chân dung phân tích tư tưởng trong một tháng không? Người họa sĩ mỉm cười buồn bă. -Trong một giờ, anh nói, và điều đáng buồn, Glaise, là nếu tôi là một người đàn ông khác, chuyện đó có thể thành công. -Hăy thử xem. -Tôi thiếu tài tṛ chuyện. -V́ vậy, người bạn tốt của tôi ơi, khi có bất kỳ yêu cầu giải thích nào, anh sẽ dành một chút thời gian, anh sẽ châm tẩu thuốc, anh sẽ phà khói vào mũi người hỏi và anh sẽ nói những lời đơn giản như: “Bạn đă bao giờ nh́n thấy một ḍng sông chưa?” -Và điều đó có nghĩa là ǵ? -Không có nghĩa ǵ cả, Glaise nói, v́ vậy họ sẽ thấy anh rất mạnh mẽ, và khi họ phát hiện ra anh, giải thích về anh, tôn vinh anh, chúng ta sẽ kể về cuộc phiêu lưu và tận hưởng sự bối rối của họ. Hai tháng sau, lễ khai mạc Triển lăm Ṿi hoa sen đă kết thúc trong thắng lợi. Ca hát, lăn lộn, xức nước hoa, bà Kosnevska xinh đẹp không rời nửa bước bên người đàn ông to lớn mới của ḿnh. - À! bà nhắc lại, nhạy cảm! người mẫu! sức mạnh. Và làm thế nào bạn thân mến, bạn có được những tổng hợp đáng kinh ngạc này? Người họa sĩ dừng lại một lúc, châm lại tẩu thuốc, hít một hơi thật sâu và nói: “Bà đă bao giờ nh́n một ḍng sông chưa, thưa bà? » Đôi môi người phụ nữ Ba Lan xinh đẹp rung động, hứa hẹn lăn lộn và ca hát hạnh phúc. Trong chiếc áo khoác cổ áo lông thỏ, Lévy-Cœur đang thảo luận giữa nhóm: “Rất mạnh mẽ! anh ta nói. Rất mạnh mẽ! Nhưng hăy nói cho tôi biết đi, Douche, phát hiện đó à? Nó đến từ đâu? Trong số các bài báo của tôi?” Pierre Douche mất một khoảng thời gian đáng kể, phà một hơi đắc thắng vào mũi anh ta và nói: “Thưa anh , anh đă bao giờ nh́n thấy một ḍng sông chưa? » - Đáng khâm phục ! người kia tán thành, đáng khâm phục! Đúng lúc này, một người buôn tranh nổi tiếng sau khi tham quan xong xưởng vẽ, đă nắm tay áo người họa sĩ và dẫn anh ta vào một góc. – Douche, bạn của tôi, ông ta nói, bạn là tên láu cá. Chúng ta có thể khởi động cái này. Dành sản phẩm của bạn cho tôi. Đừng thay đổi phong cách của bạn cho đến khi tôi nói với bạn, và tôi sẽ mua cho bạn năm mươi bức tranh mỗi năm... Có được không? Douche, bí ẩn, hút thuốc mà không trả lời. Xưởng dần dần trống rỗng. Paul-Emile Glaise đi đóng cửa lại sau lưng người khách cuối cùng. Một tiếng th́ thầm đầy ngưỡng mộ vang lên trên cầu thang rồi biến mất. Sau đó, c̣n lại một ḿnh với người họa sĩ, tiểu thuyết gia vui vẻ đút tay vào túi. - Tốt! người đàn ông tốt của tôi, anh ta nói, bạn có nghĩ chúng ta đă bắt được chúng không? Bạn có nghe thấy thằng nhỏ mặc áo cổ lông thỏ nói không? Lại c̣n bà Ba Lan xinh đẹp? Và ba cô gái trẻ xinh xắn cứ lặp lại: “Mới quá ! Mới quá!" Pierre Douche, tôi đă nghĩ sự ngu ngốc của con người là không thể hiểu được, nhưng điều này nằm ngoài niềm tin của tôi. Anh ta lại bị một tràng cười không thể dập tắt. Người họa sĩ cau mày và, trong khi những cơn nấc co giật làm rung chuyển người kia, anh ta đột ngột nói: -Đồ ngốc! -Ngu? tiểu thuyết gia giận dữ hét lên, trong khi tôi vừa đạt nhiệm vụ cao nhất kể từ Bixiou... Người họa sĩ nh́n đầy tự hào về hai mươi bức chân dung mang tính phân tích và nói với sức mạnh mà sự chắc chắn mang lại: - Vâng, Glaise, bạn là một kẻ ngu ngốc. Có điều ǵ đó trong những bức tranh này... Tiểu thuyết gia nh́n bạn ḿnh với vẻ kinh ngạc. - Cái này mạnh đấy! anh ấy hét lên. Douche nhớ nhé. Ai đă gợi ư cho bạn cách làm mới này? Sau đó Pierre Douche dừng lại một lúc và rít một hơi thật lớn từ ống tẩu của ḿnh:
- Bạn đă bao giờ nh́n thấy một ḍng sông chưa?
|
