|
VUI
Vui là một biểu hiện cảm xúc mô tả trạng thái tinh thần tích cực, thú vị và đầy hứng khởi.Các khía cạnh cốt lơi của niềm vui bao gồm: Trạng thái cảm xúc: Bao hàm sự hạnh phúc, phấn khích, thư giăn và hưởng thụ. Tính chất: Thường là những trải nghiệm ngắn hạn, mang tính tự phát, thư giăn và không có mục đích vụ lợi. Biểu hiện: Thường đi kèm với nụ cười, tiếng cười và cảm giác sảng khoái. Cảm xúc này thường sinh ra từ các hoạt động giải trí, thành công hoặc gặp may mắn.
Vui có thể đề cập đến: Nhà triết học Epicurus và những môn đệ ông cho rằng niềm vui sướng nhất là sự vắng mặt của nỗi đau khổ và niềm vui riêng trong tâm trí của chính ḿnh là sự tự do từ nỗi đau trong cơ thể và tự do từ t́nh trạng hỗn loạn trong tâm hồn. Cũng theo dó, triết gia Cicero cũng tin niềm vui đó chính là sự thống trị của cái tốt và sự đày đọa dành cho cái xấu. “ Người mua vui" thường chỉ người làm các công việc giải trí, ca hát, diễn xuất hoặc tạo ra tiếng cười, sự thư giăn cho người khác. Trong ngữ cảnh tiêu cực hơn, nó có thể chỉ những kẻ dùng sự chế giễu người khác để giải trí hoặc người làm vui trong các cuộc nhậu. Trong ca dao, tục ngữ Việt Nam, “vui” là một trạng thái tinh thần tích cực, thường gắn với lao động, t́nh yêu, t́nh làng nghĩa xóm và niềm lạc quan trong cuộc sống. Dân gian thể hiện cái vui vừa giản dị vừa sâu sắc qua nhiều câu quen thuộc. Một số câu ca dao, tục ngữ nói về niềm vui
- “Một cây làm chẳng nên non
Niềm vui của sự đoàn kết, gắn bó cộng đồng.
Cái vui từ t́nh thân và sự sẻ chia.
Niềm vui của thành quả sau cố gắng.
Vui trong lao động và cuộc sống nông thôn.
Niềm vui gia đ́nh sum họp. Niềm vui bắt nguồn từ t́nh người.
Đặc điểm của “vui” trong ca dao, tục ngữ
Qua ca dao, tục ngữ, người xưa gửi gắm quan niệm rằng
niềm vui chân chính không nằm ở vật chất mà ở: t́nh cảm con người, sự
ḥa thuận, lao động có ích, và niềm tin vào cuộc sống. Niềm vui trong Truyện Kiều
Niềm vui của t́nh yêu đôi lứa
“Người quốc sắc, kẻ thiên tài Đó là niềm vui tinh tế, trong sáng của t́nh yêu tuổi trẻ.
H́nh ảnh tiêu biểu:
Niềm vui đoàn tụ
“Hoa tàn mà lại thêm tươi
Đây là niềm vui sau đau khổ, mang ư nghĩa nhân đạo:
con người vẫn hướng tới hạnh phúc và sự sum họp. Tác phẩm chủ yếu là nỗi buồn ly biệt, nhưng vẫn thấp thoáng khát vọng hạnh phúc.
a) Niềm vui mong đợi ngày đoàn viên. b) Khát vọng cuộc sống yên b́nh. Nỗi cô đơn càng làm nổi bật ước mơ hạnh phúc giản dị:
“Chàng tuổi trẻ vốn ḍng hào kiệt, Người chinh phụ không mong công danh, chỉ mong cuộc sống vợ chồng sum họp. Niềm vui trong Chinh phụ ngâm. Tác phẩm chủ yếu nói về nỗi cô đơn của người chinh phụ, nên niềm vui xuất hiện rất ít và càng làm nổi bật bi kịch chia ly. Người chinh phụ luôn mong:chồng trở về, gia đ́nh sum họp, cuộc sống yên b́nh. Những tưởng tượng về ngày đoàn viên chính là nguồn an ủi tinh thần duy nhất của nàng. Niềm vui trong tác phẩm: nhỏ bé, xa vời, nhưng thể hiện khát vọng hạnh phúc chính đáng của con người. Qua đó, tác phẩm lên án chiến tranh phong kiến đă cướp đi hạnh phúc đời thường.
Niềm vui thường: Do xă hội phong kiến nhiều bất công: chiến tranh, lễ giáo khắt khe, số phận con người bị ràng buộc.
Qua những niềm vui nhỏ bé ấy, các tác phẩm kinh điển
cho thấy: con người luôn khao khát hạnh phúc, yêu thương và đoàn tụ là
giá trị lớn nhất, đồng thời thể hiện tinh thần nhân đạo sâu sắc của văn
học Việt Nam trung đại.
Trong văn học trung đại:
Nhưng niềm vui thường:
Niềm vui trong các tác phẩm văn học hiện đại Việt Nam Trong văn học hiện đại, niềm vui không chỉ là hạnh phúc cá nhân mà c̣n gắn với: t́nh yêu quê hương đất nước, lư tưởng cách mạng, lao động, khát vọng tự do và cuộc sống mới. Niềm vui trở nên mạnh mẽ, tươi sáng và giàu tinh thần lạc quan hơn so với văn học trung đại. Niềm vui trong Vợ nhặt Giữa nạn đói khủng khiếp năm 1945, con người vẫn hướng tới hạnh phúc. “Trong một lúc, Tràng như quên hết những cảnh sống ê chề, tăm tối hằng ngày.” Niềm vui của Tràng khi có vợ thật giản dị nhưng cảm động.“Trong nhà bỗng nhiên thấy thương yêu gắn bó với cái nhà của hắn lạ lùng.” Hạnh phúc gia đ́nh đem lại hy vọng sống cho con người nghèo khổ.
Ư nghĩa Niềm vui trong Lặng lẽ Sa Pa “Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một ḿnh được?”
Nhân vật anh thanh niên t́m thấy niềm vui trong lao
động và cống hiến.
Câu thơ tiêu biểu
Niềm vui lao động ḥa cùng vẻ đẹp thiên nhiên biển
cả. Niềm vui trong Mùa xuân nho nhỏ
Câu thơ
Niềm vui được sống có ích, được cống hiến cho đời. Niềm vui trong thơ cách mạng
Tố Hữu
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ.
Niềm vui lớn lao khi gặp lư tưởng cách mạng.
Niềm vui trong văn học hiện đại thường:
Trong âm nhạc
Các bản nhạc thể hiện niềm vui Dưới đây là một số ca khúc tiêu biểu: Nhạc Việt Nam
Đời là đi
“Tuổi đời như gió qua…” Nối ṿng tay lớn
“Từ Bắc vô Nam nối liền nắm tay.”
Here Comes the Sun
What a Wonderful World
Nhạc thiếu nhi – niềm vui hồn nhiên
Niềm vui tuổi học tṛ.
Âm nhạc về niềm vui thường:
Niềm vui trong âm nhạc có thể đến từ: t́nh yêu, tuổi
trẻ, lao động, t́nh bạn, quê hương, hoặc những điều b́nh dị của cuộc
sống. “Giữa bao đổi thay của cuộc sống, niềm vui vẫn là ánh sáng giúp con người mạnh mẽ và nhân hậu hơn.” “Con người có thể thiếu nhiều điều, nhưng nếu c̣n biết vui trước cuộc đời th́ tâm hồn vẫn chưa bao giờ cằn cỗi.”
Chỉ là một trạng thái tâm hồn quen thuộc, vui cũng
gợi lên nhiều điều để nói.
THÂN TRỌNG SƠN
|
