Trần Dzạ Lữ

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

PHẦN 51 


VĨNH BIỆT HOẠ SĨ, NHÀ THƠ LÊ THÁNH THƯ

 

 

Lê Thánh Thư, tên nghe rất hay. Nhưng buồn, rất buồn khi sáng nay 16.7.2021 được cô láng giềng LTNQ cho tôi hay Thư đă qua đời. T́m báo Thanh Niên đọc tin của phóng viên Lê Công Sơn và vào mạng xem video của con gái Thư tôi mới tin Thư đă về cơi vĩnh hằng sau khi mắc Covid chỉ 2 ngày. Sửng sốt, bàng hoàng với sự thật này. Vậy là Thư đă bỏ anh chị em văn nghệ mà đi về nơi xa xăm…

Tôi và Thư quen nhau từ thập niên 90 khi chàng bỏ Quy Nhơn vào kiếm sống ở Sài G̣n. Thư thuê 1 căn gác trọ nhỏ ở gần nhà thờ Vườn Xoài để sống và làm việc. Lúc này, tôi th́ ra ngồi chợ ở Trần Hữu Trang phường 10 Phú Nhuận. Có hồi Thư lên thăm tôi. Có lúc tôi xuống căn gác của Thư không ngoài các cuộc cà phê,  chuyện tṛ về anh em văn nghệ sĩ. Thư rất chịu khó làm việc trên căn gác hẹp có mái tole nóng nực như ḷ nướng bánh ḿ. Chàng đánh trần để vẽ. Trên sàn la liệt sách báo về thi ca, hội hoạ. Thư tự học với sự đam mê ngùn ngụt. Tôi nhớ 1 câu nói của ai đó: ĐAM MÊ NHẤT ĐỊNH SẼ THÀNH CÔNG. T́nh cảnh Thư lúc này là thường xuyên gặm bánh ḿ để vẽ. Tôi cũng không khá hơn chàng v́ sau 75 ngơ ngác trong tan hàng… Xót xa lắm, nhưng tôi suy nghĩ: ” Cực đam mê như Thư nhất định sẽ được đền bù…” Thư lây lất sống như thế đến mấy năm. Qua thập niên 2000 chàng gặp được một hồng nhan tri kỷ, tri âm- con một trong một gia đ́nh khá giả và họ đă thành chồng vợ. Chấm dứt những tháng năm cô đơn, cô độc lăn xả vào con đường nghệ thuật- là chàng trú ngụ trong một căn nhà lầu 3 tầng khang trang ở đường Lê Văn Sỹ. Vợ Thư dành hết tầng 3 để Thư bày tranh và vẽ. Nơi môi trường mới này, chàng càng say mê hơn trong công việc sáng tạo. Lúc này chàng bắt đầu bán được tranh cho người nước ngoài, nhiều nhất là người Nhật. Tôi rất mừng cho Thư. Tuy bận rộn với cơm áo nhưng thỉnh thoảng tôi cũng ghé thăm Thư v́ t́nh anh em đă gắn bó lâu năm.

Trước khi bước qua hội hoạ, Thư là một nhà thơ. Chàng có nhiều sáng tác đăng trên các báo và trang mạng trong và nước ngoài. Phần nhiều là thơ tự do nhưng Thư cũng có những bài lục bát đầy tư duy nhưng không kém mượt mà…

Kỷ niệm đáng nhớ nhất là năm 1995 tôi in tập thơ đầu tay Hát Dạo Bên Trời là b́nh b́a của Thư chụp tặng. Bức tranh sơn dầu này cỡ trung, sau này v́ cô láng giềng LTNQ mê quá, Thư đă tặng cho cô ấy treo ở nhà.

Năm 2015 khi tôi có nhà mới, Thư đă tặng tôi bức tranh Phố Thị ( cỡ 40x40) màu xanh dương và trắng ( cho tôi hy vọng chăng? V́ gam màu chủ đạo trong tranh của Thư là đen, trắng và đỏ) tôi mang theo bên ḿnh đến giờ( bỏ SG về Bà Rịa).

Thư qua đời là một mất mát lớn của chị và cháu gái v́ không c̣n chỗ dựa tinh thần. Nhưng tôi tin chị và cháu gái sẽ thực hiện được những ǵ Thư mong mỏi mà chưa làm được.

Thư qua đời lúc đang đại dịch và thành phố SG đang cách ly. Cho nên nhất định thiếu những bạn bè, anh em văn nghệ tiễn biệt lần cuối.

Cầu mong chàng sớm an nhiên nơi cơi vĩnh hằng.

Tôi nhớ có lần Phan Nhiên Hạo phỏng vấn Lê Thánh Thư.Chàng đă trả lời rất thực: ” Giữa hội hoạ và thơ, tôi cần cả hai để sống. Lao động chính là vẽ. Lao động phụ làm thơ. Hội hoạ mang cho tôi sự cứu chuộc. Nó đă thay đổi một số phận. Nó là một thứ ma túy dịu dàng giúp tôi vượt qua được những biến động của đời sống. Thơ ca mang lại cho tôi niềm an ủi.”

Đúng vậy.Trong thơ của Thư có hoạ và trong hoạ có thơ của một người không chịu bó tay trước cuộc sống lắm bể dâu này.

Xin gửi tới bạn đọc 1 bài thơ của Lê Thánh Thư mà tôi tâm đắc:

 

Van Gogh

Chỉ có cái chết mới cứu văn được

Không c̣n cách nào khác

Phút cuối đời

Ít thuốc hút và chiếc píp

Chỉ c̣n hơi thở đuối

Và cái nh́n cuối…chậm răi dịu dàng

Vẽ kín mặt chiều không sắc

Vẽ kín mặt đất thiếu ân cần

Vẽ kín mặt người không chút máu

Chặng đàng thánh giá

Cắm xuống cánh đồng lúa héo

Cắm xuống bầy quạ đen háu đói

Tiếng súng

Xé toạc phận người…

 

Không hoa

Không lời ai điếu

Âm bản đời ông

Không tiếng động

Không thở than

Không th́ thầm…
 

Người hành đạo bằng màu

Người của nắng gió

Của đất và hoa

Người mẫu mực đến tận cùng cái chết

Van Gogh

 

LTT

 

 Kết thúc bài viết này là tiểu sử của Lê Thánh Thư:

Họa sĩ - nhà thơ Lê Thánh Thư sinh năm 1956 tại Quy Nhơn (B́nh Định). Mười hai tuổi, ông được gửi vào trường Ḍng (Séminary) tại Quy Nhơn. Năm 1975, ông rời nhà ḍng để ra đời (xuất tu ra đời), lập gia đ́nh tại Sài G̣n và có một cô con gái.

Là họa sĩ nổi tiếng nhưng ông xuất thân là tự học. Bắt đầu vẽ từ năm 1982, từng đoạt giải thưởng lớn Mỹ thuật Việt Nam - Phillip Morris (năm 1996), giải thưởng Mỹ thuật ASEAN (năm 1998), giải thưởng Mỹ thuật Việt Nam - Phillip Morris (năm 1998), giải thưởng triển lăm Mỹ thuật toàn quốc (năm 2005).

Họa sĩ Lê Thánh Thư đă có 10 cuộc triển lăm cá nhân và rất nhiều triển lăm nhóm tại Việt Nam cùng các nước: Thái Lan, Singapore, Nhật, Úc, Mỹ, Hà Lan, Pháp, Thụy Sĩ... Ông có tranh tham dự trong những bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Bảo tàng Mỹ thuật Singapore, Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM.

Gần đây, họa sĩ Lê Thánh Thư tổ chức triển lăm cá nhân lần thứ 10 có tên gọi Không gian sống giới thiệu đến công chúng 35 bức tranh với chất liệu sơn dầu tại gallery Phương Mai (129B Lê Thánh Tôn, Q.1, TP.HCM) với nhiều t́m ṭi, đổi mới trong cách thể hiện.(LCS)

 

Trần Dzạ Lữ

( Xuyên Mộc ngày 17.7.2021)

 

Tranh Lê Thánh Thư : Phố Thị ( tặng Trần Dzạ Lữ )

 



 

 

 

trang Trần Dzạ Lữ

 

art2all.  net