|
Trương Văn Dân
CẢM NHẬN VỀ TÁC PHẨM
“BÀN TAY NHỎ DƯỚI MƯA”
Nhận được "Bàn tay nhỏ dưới mưa" tác giả gởi tặng cũng hơn nửa tháng rồi, tính nhâm nhi đọc nhưng cứ lần lữa măi. Nay có thời gian thảnh thơi tôi mới có dịp thưởng thức tác phẩm của anh. Giở cuốn sách ra đọc, tôi cố t́nh bỏ qua lời bạt, lời giới thiệu để thả cảm xúc ḿnh vụn vặt theo từng đoạn văn. Nhưng lối diễn đạt cuốn hút của anh đă khiến tôi đọc một mạch, đủ nhanh đến mức thấy những ngày vui của Gấm qua nhanh quá, tiếc nuối quá... Đọc xong tôi ngồi thừ một chặp mới xâu chuỗi lại những diễn biến của tác phẩm và cảm xúc ḿnh đă trải qua. "Bàn tay nhỏ dưới mưa" có ư nghĩa ǵ? Một hành động rất tự nhiên của người phụ nữ dắt con dưới mưa, tay che trán để ngăn những giọt mưa bắn vào mặt thôi mà. Tôi nghĩ anh đă mượn h́nh ảnh đó, mượn khoảnh khắc trong đêm đó để mô tả cho một phận người bất hạnh mà dù cố gắng cũng không thoát khỏi số phận hẩm hiu của cuộc đời. Xuyên xuốt câu chuyện, tác giả muốn đặt nhận vật của ḿnh trong mối quan hệ chung rộng lớn của xă hội, trên b́nh diện toàn cầu để thấy được sự ảnh hưởng của thời đại đến từng quốc gia, từng gia đ́nh, từng cá nhân, đặc biệt là những tác động tích cực mang đến sự chọn lựa về cách sống đúng đắn cũng như những tác động tiêu cực dẫn đến những bi kịch cuộc đời con người mà đại diện là nàng Gấm đáng thương. Những ư tưởng nhân quả đó của tác giả được thể hiện rất logic như nguồn dữ liệu ở những chuyển đoạn xen kẻ. Đó là cái chết v́ ung thư máu của ba Gấm, một yếu tố có tính di truyền; Đó là hiện thực đời sống bon chen, đua đ̣i ở VN qua cuộc đối thoại với vợ chồng nhà báo Mỹ William; Đó là những cuộc chạy đua về công nghệ "sản xuất các mặt hàng vô ích", phí phạm nhiều tiện ích người dùng chưa cần tới (qua những hội thoại với bác Minh và họa sĩ Lâm); Đó là những đàm thoại bao la về toàn cầu hóa, về nguyên nhân chiến tranh, về lũng đoạn sản xuất, lũng đoạn phân phối của các tập đoàn xuyên quốc gia, hay việc sử dụng chất tăng trưởng trong sản xuất lương thực, phụ gia trong may mặc, chất kích thích trong chăn nuôi... (nhân vật bác Thuận, bs quân y VNCH, một việt kiều Mỹ) hay câu chuyện về rác thải công nghiệp, phá hoại môi trường (với nhân vật Tú, nhà báo tu nghiệp ở Pháp và nhà thơ Kim Ngân)... Những chuyện bên lề ấy cộng với hoàn cảnh riêng của ḿnh có thể được coi như là những bài học giá trị cho vốn sống của Gấm, nhưng mặt khác nàng phải chịu đựng liên tục những tác động khách quan không mong đợi đó gây ra cho ḿnh. Đây là những lư giải logic của tác giả, nhưng tôi muốn lướt qua để khỏi ảnh hưởng tới mạch cảm xúc của ḿnh về câu chuyện của Gấm. Câu chuyện chính xoay quanh t́nh yêu say đắm, thăng hoa của Gấm với anh nhà báo cùng những khổ đau khi đối diện với bạo bệnh, đối diện với cái chết đang đến. Từ lúc nàng cảm nhận được tiếng sét ái t́nh cho tới tận những dâng hiến cuối cùng. Tác giả như là một nhà tâm lư học, anh phân tích nhu cầu tâm sinh lư của phụ nữ rất hay. Ta thấy dường như không có chuyện phụ nữ lănh cảm. Đó chẳng qua là ko được khơi dậy khi mà những khổ đau của cô ta dồn dập bế tắt v́ không có t́nh yêu. Sự tinh tế và t́nh cảm chân thành của anh nhà báo đă kích hoạt được con người thật đáng yêu, đáng trân trọng của Gấm. T́nh yêu đến từ sự đồng điệu về tâm hồn. Từ ấn tượng tốt ban đầu, những cảm nhận gần gũi dễ chia sẻ v́ hoàn cảnh riêng có nét tương đồng. Những câu chuyện sau đó của anh nhà báo đă khai thị cho Gấm nhiều điều mới lạ, sự rụt rè tự ti dần lùi xa dành chỗ cho những cởi mở hơn. Một cách tự nhiên, nhu cầu trao đổi của nàng tăng dần cùng với sự thán phục về sự uyên bác, sự nhạy cảm và đầy tâm lư của anh nhà báo. Cảm t́nh cũng dần tăng theo sự nhớ mong và rồi t́nh yêu đă đến, làm tươi mới người phụ nữ tưởng đă chai ĺ cảm xúc qua 2 đời chồng. T́nh yêu đó cho em, t́nh yêu đó cho anh đă khiến họ cuống quít nhau, luôn rạo rực khi nghĩ về nhau và thăng hoa khi gần gũi nhau, cùng đưa nhau tới "đỉnh b́nh yên" của bến bờ hạnh phúc. Rồi những diễn biến tâm lư của Gấm khi xa người yêu, những bất an trong thời gian chờ đợi, lo lắng khi anh bị tai nạn ở xa... đó làm tâm trạng của một người phụ nữ hết ḷng v́ người ḿnh thương, sợ phải mất mát một lần nữa đến với ḿnh; Rồi những giằng xé, đấu tranh với đau khổ tột cùng khi biết ḿnh lâm trọng bệnh. Đó là nỗi sợ hăi khi bị ám ảnh của xứ giả Diêm Vương, là lúc b́nh an với những triết lư của đức Phật, mạnh mẽ lạc quan với nụ cười hiền lành đức Di Lặc...; Hay những phản xạ chống đối bộc phát rất người khi được chăm sóc v́ cái suy nghĩ bất lực và được thương hại. Bằng những lời tự sự gần gũi nhưng tác giả đă dẫn dắt người đọc tới những cung bậc cảm xúc có thể nói là tột cùng của đam mê hạnh phúc hay của khổ đau phủ phàng. Tuy vậy, tôi không cho rằng đây là câu chuyện buồn quá buồn mà đúng hơn là một thiên t́nh sử với đầy đủ ư nghĩa nhân văn nhất. Cách tác giả kết thúc câu chuyện của Gấm rất tích cực và lạc quan. Như là một thiên sứ, em đă đến và đi nhanh khỏi cuộc đời phàm trần, kịp để lại cho đời những suy ngẫm bất tận về thân phận con người. Sau những đau khổ dằn vặt tột cùng, Gấm đă chuẩn bị cho ḿnh một "cuộc chết" (nói theo cách của nhà văn Đỗ Nghê - bs Đỗ Hồng Ngọc) thật hoàn hảo, từ chỗ dạy dỗ và truyền đạt cho con gái sự chuẩn bị vào đời tới việc hiến dâng trọn vẹn t́nh yêu của ḿnh cho người thân yêu nhất. “Bàn tay nhỏ dưới mưa” - Một tác phẩm thật hay. Cám ơn anh!
Nguyễn Anh Tân
1. Tôi cho rằng, bối cảnh xuất thân của Gấm là ko điển h́nh lắm: 2. Anh t́nh nhân, nhà văn cộng tác viên tờ Tuoitre, quá sức hoàn hảo về kiến thức, quan điểm sống, kinh nghiệm sống, sự tinh tế và t́nh yêu chân thành bền bỉ. 3. Chén rượu đắng "bất khả từ" và "số phận hẩm hiu, cuộc đời đen bạc" gắn với Gấm. Tại sao gọi là phá vỡ lời nguyền, xúc phạm thần linh đến nỗi bị trừng phạt v́ "sự tồn tại của t́nh yêu tuyệt vời"? 4. Quan niệm về t́nh yêu và hôn nhân cũng là đề tài đang tranh căi. Giữa một bên là hôn nhân cưới hỏi, đảm bảo danh phận vợ chồng và một bên là t́nh yêu bền chặt, dâng hiến sống chung mà không cần "căn cước hôn nhân". Câu chuyện về người đàn bà xinh đẹp tên Hoa (một thời là hoa khôi ở trường THPT) và người thành đạt nhưng ko có được sự ấm áp của 1 gia đ́nh; kết quả cuộc hôn nhân của anh bạn là gv ĐHBK và vợ thạc sĩ tâm lư là ly dị v́ sự khinh bạc của người vợ khi chồng sa cơ (hậu quả là con gái chết v́ hút chích sau thời bỏ nhà đi v́ xấu hổ); người công nhân ít học được vợ động viên đă t́m được công việc và chí thú làm ăn, gia đ́nh hạnh phúc); câu chuyện về người bạn khoe của, nhà cao cửa rộng, con cái học tập sinh sống ở nước ngoài. Mái nhà cũng lạnh tăm...
Trường hợp của Gấm và anh nhà báo lại rất phù hợp với xu hướng thứ
hai (mà Gấm phải công nhận) bởi xă hội hiện đại, ngày càng thấy có
nhiều cặp vợ chồng "không một ngày t́nh nhân".
|
