QUÁN VĂN

 

 QUÁN VĂN 58: Từ Sông Po Đến Sông Côn

 

 

 

 

BAN MAI

Elena Pucillo Truong – từ sông PO đến sông CÔN

 

Elena Pucillo Truong sinh ở Napoli thuộc miền Nam nước Ư, nhưng từ 3 tuổi chị cùng gia đ́nh chuyển sang sống ở thành phố Milano thuộc miền Bắc nước Ư và học đại học tại đây.

Milano là thành phố chính của miền Bắc nước Ư, một trong những đô thị phát triển nhất Châu Âu, trung tâm kinh tế, tài chính, thời trang, văn hóa và bóng đá nổi tiếng thế giới, với nhiều người nước ngoài sinh sống, nó được mệnh danh là thành phố quốc tế.

Nền văn hóa của Milano phát triển trong nhiều thế kỷ, in dấu nhiều nền văn hóa khác nhau như ư, Pháp, Áo, Đức, Tây Ban Nha qua sự hiện diện cuả nhiều cộng đồng người trong thành phố.

Sống và lớn lên ở nơi này nên chị được thừa hưởng một nền văn hóa đa dạng với một tâm hồn rộng mở.
 

Elena Pucillo Truong tốt nghiệp Tiến sĩ Văn học và ngoại văn, chuyên về ngôn ngữ và văn minh Pháp (Đại học Milano Italia). Chị dạy Pháp Văn và Văn Minh Pháp tại Milano từ năm 1982 và gần đây dạy tiếng Ư tại Nhạc Viện và pḥng lănh sự danh dự Ư tại tpHCM. Chị đă tổ chức nhiều hội thảo về Việt Nam với các đề tài “Vai tṛ phụ nữ và tầm quan trọng của họ trong gia đ́nh Việt Nam”; “ Tết Việt Nam, phong tục và truyền thống” ...

Đă viết và cộng tác với các báo Raccontare il viaggio (Ư), Mekong ( tập san của trung tâm nghiên cứu Việt Nam tại Torino, Ư), Báo B́nh Định, Tạp chí Quán Văn ở Việt Nam.

Tác phẩm đă xuất bản:

1. Bóng của ngày (Tập truyện ngắn, tản văn in chung với Từ Sâm) NXB Hội nhà văn 2012.

2. Một phút tự do (tập truyện, tùy bút, NXB Văn hóa văn nghệ, 2014) đoạt giải Hội nhà văn Tp Hồ Chí Minh năm 2015.

3. Vàng trên biển đá đen ( tập truyện, tản văn) NXB tổng hợp Tp Hồ Chí Minh năm 2018.

Elena Pucillo Truong là một nhà văn người Ư nhưng hầu như các chủ đề của chị viết xoay quanh thân phận con người và xă hội Việt Nam. Chắc chắn người bạn đời của chị anh Trương Văn Dân đă ảnh hưởng rất lớn đến tâm hồn chị, từ ngày theo chồng về Việt Nam chị đă trở thành cô dâu Việt với một tâm hồn thuần Việt Nam.

Bắt đầu viết văn muộn, nhưng chị viết đều tay, chỉ trong ṿng 6 năm từ 2012 đến 2018 chị đă in 3 đầu sách, trung b́nh 2 năm là một tập truyện ngắn, tản văn. Với cái nh́n sâu lắng nắm bắt mọi việc tinh tế một cách bất ngờ.

Những truyện ngắn của chị thường vài trang, cô đọng, hàm súc đi thẳng vào vấn đề, với lối kết mở.

Nội dung thường xoay quanh mối quan hệ gia đ́nh, t́nh vợ chồng, t́nh mẹ con, cha con, ca ngợi t́nh yêu chung thủy của những cặp vợ chồng, hay lên án đạo đức suy đồi của một bộ phận con cái bất hiếu, phản ánh lối sống tha hóa của giới trẻ.

Nhân vật của chị thường là những người già, sợ hăi nỗi cô đơn, khi người bạn đời không c̣n nữa. “Cái chết của chúng ḿnh. Sự chia ĺa sẽ bất ngờ là điều không thể tránh khỏi…”ước muốn lớn nhất là chúng ta có thể chết cùng một lúc, nhưng dễ ǵ Chúa ban cho ta ân sủng này!” (Bàn tay trong một bàn tay).

Hay t́nh cảnh đau đớn của người làm cha, mẹ đến lúc cuối đời con cái hất hủi, cho là gánh nặng, họ tự nguyện t́m đến cái chết cho khỏi gây phiền đến con. Người mẹ trong “Con chim nhỏ trong lồng” nhoài người qua khung cửa, rơi tự do trong không khí, trên môi vẫn nở nụ cười. Người cha trong “Chút hơi ấm cuối cùng” chạy thoát ra khỏi căn nhà địa ngục của con khi nghe chúng tranh căi, uống một nắm thuốc ngủ chết gục bên b́a rừng.

Viết về tác phẩm của chị đă có nhiều người viết, với những góc độ khác nhau, ở đây tôi chỉ nêu cảm nhận về con người chị với cái nh́n của một người bạn.

Tôi biết chị đă trên 10 năm, lần đầu tiên tôi gặp nhà văn Elena và Trương Văn Dân tại quán cà phê Bông Giấy Sài G̣n, khi hẹn cà phê với chủ biên vanchuongviet Nguyễn Ḥa ngày anh chưa ngă bệnh, c̣n xông xáo cho thế giới văn chương. Ấn tượng đầu tiên của tôi về chị là mái tóc bạch kim óng ả với đôi mắt xanh biếc, nụ cười rộng mở và tiếng Việt líu lo chị nói tôi chưa nghe rơ. B́nh dị với bộ đồ tông đen, choàng một chiếc khăn quàng mỏng, đó là trang phục yêu thích của chị.

Khi biết anh Trương Văn Dân là người Tây Sơn, cùng quê B́nh Định chúng tôi thân nhau từ đó.

Mỗi khi tết đến anh chị từ Sài G̣n về Quy Nhơn ăn Tết là chúng tôi gặp nhau.

Có lẽ rất ít phụ nữ Châu Âu nào lấy chồng Việt lại am tường phong tục tập quán, yêu truyền thống văn hóa Việt và mong muốn được ǵn giữ nó như chị.

Là một phụ nữ Tây nhưng chị rất ḥa đồng, đơn giản. Chị không ra vẻ như một số người phụ nữ Việt Nam mới ở nước ngoài một thời gian về là chảnh tỏ vẻ “ta là người Tây”.

Chị mộc mạc, nhập gia tùy tục sống như một người con gái Việt, ngày tết cũng lo trang trí bàn thờ gia tiên, tham gia gói bánh tét, bánh chưng, thích những món ăn dân dă từ khoai lang, khoai ḿ, bắp luộc đến bánh xèo, bánh bèo, nước mắm chị đều ăn được, chị c̣n thích tự tay cuốn chả ram.

Ăn chua là sở trường của chị từ xoài, cóc, khế chua, me, ổi như những cô bé tuổi ô mai.

Như những cô gái Việt khác chị cũng thích chiếc áo dài thướt tha mặc trong những ngày lễ Tết. Cũng vào chùa lạy Phật ngày Vu Lan để nhớ công ơn sinh thành cha mẹ, cũng thắp nhang khấn vái bàn thờ mẹ.

Mẹ biết không? Sau khi mẹ mất, hằng năm vào lễ Vu lan con thường đi đến chùa để thắp nhang và cầu nguyện”, và chị biết phong tục người Việt “Bông hồng màu đỏ tượng trưng cho những ai c̣n mẹ và màu trắng cho những ai có mẹ qua đời”.

Chị biết yêu thương mẹ chồng của ḿnh và xem đó là bà mẹ thứ hai.“Ư nghĩ này đến với con thật tự nhiên, v́ bà mẹ chồng gầy g̣ nhưng tính cách rất mạnh mẽ kia luôn quan tâm đến con…Kính mến và yêu thương thật sự, đến nỗi con thường tránh chữ mẹ chồng (v́ những ư nghĩa mà thông thường người ta hay đem ra chế diễu); có khi con xem gọi thế là một sự xúc phạm. Mẹ. Là mẹ, thế thôi”. (Thư viết cho mẹ)

Tôi tin rằng, chính người mẹ chồng nhân hậu, yêu thương chị thật ḷng và cách hành xử đẹp của bà khi đem di ảnh mẹ của chị đặt lên bàn thờ gia đ́nh và gửi ảnh ở các chùa để các sư thầy tụng kinh cầu nguyện khi mẹ chị mất, đă làm chị xúc động và ảnh hưởng tâm hồn chị rất lớn. Chính cái duyên chị về làm dâu gia đ́nh anh, một gia đ́nh Á Đông c̣n lưu giữ nếp nhà, ǵn giữ những điều tốt đẹp của người Việt đă hun đúc nên tâm hồn Việt nơi chị.

Trong những năm qua, chúng tôi đă có nhiều kỷ niệm cùng nhau khi đi dự triễn lăm pḥng tranh anh Đinh Cường ở Đà Lạt, ở Huế, du lịch Vũng Tàu, rong ruỗi từ Nam ra Bắc, lên tây nguyên trên con đường cái quan từ Tuy Ḥa đi Pleku qua Kon Tum, Daklak, rồi bay ra Hà Nội, đi Kinh Bắc, lên Mai Châu, Ḥa B́nh rồi về Huế, Đà Nẵng, Hội An.

Ở nơi đâu, tôi cũng thấy t́nh yêu trong mắt anh chị, hạnh phúc trong từng nụ cười, câu nói. Tôi thích sự đùa vui tự nhiên và lăng mạn của chị với chồng ḿnh, không như người Á Đông khép kín, chị sẵn sàng ôm hôn anh, t́nh tứ làm nũng trước đám đông.

Anh chị cùng viết văn cùng một niềm đam mê, cùng một cách nh́n cuộc sống v́ vậy họ thấu hiểu nhau. Chính v́ vậy anh Trương Văn Dân mới có thể chuyển ngữ những sáng tác bằng tiếng Ư của chị sang tiếng Việt mượt mà và sâu lắng đến vậy. Tác phẩm của chị đồng thời cũng là của anh, v́ dịch đồng nghĩa với sáng tác.

Đó là một hạnh phúc không phải cuộc đời này ai cũng may mắn t́m được người tri kỷ, tri âm.

Từ Đông sang Tây, từ ḍng sông Po mềm mại, chảy qua những ngôi nhà đầy sắc màu rực rỡ nước Ư, với màu hồng tím của những ô cửa sổ đầy hoa đến ḍng sông Côn êm đềm chảy trên đất B́nh Định hai bên bờ sông đồng lúa xanh biếc sau những ngôi nhà mái ngói, ruộng cải nở hoa vàng óng là một kết nối kỳ diệu cho sự thăng hoa nghệ thuật của anh chị Trương Văn Dân và Elena Pucillo Truong.

Chính yêu thương đă kết nối yêu thương.

 

Ban Mai

Quy Nhơn, 31/8/2018

 

 

Trang Trương Văn Dân

Trang Elena Pucillo Truong

art2all.net