|
TÂM T̀NH LÊ Đ̀NH BÍCH
T́nh yêu, t́nh thương, phải chăng là một đề tài lớn rộng bao la mà con người đă đề cập đến từ muôn thuở muôn nơi ở khắp mọi miền trên thế giới? Thi hào Đức quốc Rainer Maria Rilke phát biểu: “T́nh yêu là một điều tốt đẹp lạ lùng. T́nh yêu của một con người đối với một con người khác, có lẽ là sự thử thách khó khăn nhất đối với mỗi một người trong chúng ta. Đó là sự tâm chứng cao cả nhất của bản thân chúng ta, sự nghiệp tối cao mà tất cả mọi sự nghiệp khác chỉ là những sự chuẩn bị mở đường.”
Đúng thế, t́nh thương, t́nh yêu có một ư nghĩa diệu thường như vậy. Không phải dễ thực hiện, chẳng đơn sơ giản dị chút nào, v́ hai tâm hồn nam nữ xa lạ muốn ḥa hợp, giao cảm với nhau, thấu suốt nguồn cội chia sẻ tâm đầu ư hợp với nhau, đ̣i hỏi phải vượt qua cái ngă chấp thâm căn cố đế của chính ḿnh. Tính khí, ư nguyện, sở thích mỗi người mỗi khác, quả thật là quá đỗi nhiêu khê, tế toái, rườm rà, đa đoan, đủ thứ chuyện phiền năo lùng bùng, mê ám tham si.
Tuy nhiên, thể tính t́nh yêu rất thiêng liêng, mầu nhiệm, vốn là một nhu cầu cần thiết, vô cùng mănh liệt, cho nên bất cứ ai ai trong cơi đời này cũng hơn một lần dấn bước vào cuộc mộng t́nh yêu ấy như Henry Miller, Tagore, Rimbaud, Nguyễn Du, Bùi Giáng, Hoài Khanh, Phạm Công Thiện hay như chàng lăng tử phiêu bồng, không một chốn về Lê Đ́nh Bích.
Sinh năm 1958, bên ḍng sông Thu Bồn cùng quê quán Quảng Nam với thi sĩ Bùi Giáng, Lê Đ́nh Bích làm thơ, viết văn, đồng thời là giảng viên Đại học Cần Thơ. Say mê văn nghệ, thi ca, âm nhạc, đă xuất bản những tác phẩm: Huyền thoại Ip-sin-kha-rôn, Ḥa âm nghịch trên những phím đàn, Mùa hoan lạc, Khúc hát ḍng sông, Hoa văn, Giao tiếp thi ca và rèn luyện nhân cách.
Tính t́nh hào sảng, phóng khoáng, phong độ chịu chơi vô ngại, mái tóc dài nghệ sĩ, nụ cười lăng mạn bao dung cùng bước đi tung hoành ngang dọc khắp dặm đường lang bạt kỳ hồ. Với túi thơ bầu rượu, chàng lên rừng xuống biển, ra tận ven trời vạn dặm, ngút ngàn ngoài hải đảo xa xôi. Rồi một chiều bữa nọ, dừng gót lữ rong rêu dọc bến bờ sông nước Hậu Giang, chàng cúi xuống nhặt một chiếc lá vàng rơi rụng, chợt bỗng nghe văng vẳng tiếng hát ḍng sông đồng vọng rung ngân khi t́nh cờ bắt gặp một dáng thơ gầy yểu điệu:
Người con gái ấy tôi yêu Mỏng manh như sợi nắng chiều Hậu Giang Nghiêng vai tóc xỏa dịu dàng Cầu tre mấy nhịp vội vàng ḷng ta?
Ḷng ta phập phồng rộn ră vội vàng? V́ răng mà như rứa, hỡi dịu dàng thục nữ thuyền quyên, hỡi suối tóc long lanh lấp lánh phả nhẹ xuống bờ vai xanh biêng biếc, nghiêng nghiêng qua mấy nhịp cầu tre vàng nhạt loang bóng nắng chiều phiêu hốt mỏng manh. Chạnh niềm rúng tim động phổi rồi em ạ ! Em ồ em đẹp ngát hương hoa. Đẹp chi diễm tuyệt như là nàng tiên. Tiên nữ giáng trần, khiến thi nhân chuếnh choáng, lảo đảo càn khôn xiêu hồn lạc vía, mặc dù đă đầm đ́a chia sẻ cùng em qua biết bao ngày rộng đêm dài ở bến gió bờ sương, dưới trăng vàng cổ tự hay giữa hương đồng cỏ nội lai láng mộng bồi hồi, xao xuyến măi t́nh quê:
Về thôi em nhé về thôi Trăng đêm cổ tự em ngồi với ta Sông quê chảy trước hiên nhà Cầu tre ta dắt em qua đoạn trường
Đoạn trường đứt ruột chuyện chi mà chàng lẫm liệt quyết định dắt đưa em nhảy qua một bận? Ắt là gay cấn nảy sinh. Sầu dang dở mộng đâu t́nh thủy chung? Cùng hẹn biển thề non, dù lên thác xuống ghềnh cũng cùng nhau kham nhẫn, chịu khó vượt qua hết những ghềnh thác đời đang ầm vang đổ xuống dưới chân đi, nhưng vô thường đột ngột xảy đến làm đảo lộn, tan tác cả một thời xanh ngát vàng son hoa bướm xôn xao bay đi mất. Ân t́nh nào giữ lại trong tay? Nước chảy mây trôi là chuyện đời chiêm bao ảo dị. Hôm xưa chan chứa ngọt ngào để bữa nay ngậm ngùi chua chát. Mang mang tâm sự biết bày tỏ cùng ai đây, khi dáng gầy em yêu dấu nọ đă bỏ đi biền biệt cuối chân trời. Thôi nhé ! Em ơi ! Em về đâu mà áo tôi ướt nḥa giọt lệ hay giọt mưa nhỏ xuống giữa ḷng quạnh quẽ đơn côi:
Em về mưa ướt áo tôi Đất trời se sắt biết rồi làm sao Em về tàn giấc chiêm bao Tôi chua chát những ngọt ngào ngày xưa Em về thôi hết tiễn đưa Ai xui khiến những lọc lừa đầu môi Trời ơi ! Tôi đă yêu rồi Dở dang từ độ bỏ tôi em về
Thế à ! Ừ th́ dang dở mà thôi. Mới hay lừa lọc những lời nói suông. Chao ôi ! Nỗi buồn đau thấu ruột bầm gan, lạc lơng bơ vơ giữa chợ đời điêu ngoa giả dối, chàng thi sĩ có trái tim ngây thơ chợt sững sờ, ngơ ngác không biết là thực hay là mộng? Giống như nhà thơ Phạm Thiên Thư cũng rưng rưng ngấn lệ, lặng lẽ trong xót xa sầu nhớ nàng thơ thùy mị diễm kiều mà cũng đành chia phôi đôi ngă:
Đường về hái nụ mù sa Đưa theo dài một nương cà tím thôi Thôi th́ em chẳng yêu tôi Leo lên cành bưởi nhớ người rưng rưng
Giọt lệ và nụ cười, khổ đau và hạnh phúc, gặp gỡ rồi ly biệt chia xa cũng từ cơi mộng lung linh t́nh yêu mà ra cả. Đa số, hầu như khắp miền thiên hạ xưa nay, khi họ đến với t́nh yêu đều không bắt gặp, không thấy được hương vị vi diệu nhiệm mầu của t́nh yêu mà trái lại, chỉ thấy toàn khổ lụy thê lương, đoạn trường áo năo. Bởi vậy, giọt lệ trở thành suối lệ chảy ngập tràn ướt đẫm hàng ngh́n trang thơ nhạc của nhân gian. Lê Đ́nh Bích t́nh cảm chân thành là vậy, thiết tha là thế cũng không thoát khỏi bi kịch rưng rưng nước mắt khóc t́nh hụt hẫng chơi vơi:
Không theo nhau đến trọn đời Th́ thôi thư sẽ thay người dần quên Ảnh người tôi giữ trong tim Tiếng xưa mưa dội bên thềm lá reo Người về tôi đứng trông theo Vói tay như đứa trẻ nghèo mất quê Chiều xanh vàng lỡ câu thề Hà ơi ! Tôi gọi em về rồi sao
Hà ơi ! Hương ơi ! Ngân ơi ! Thu ơi ! Hỡi những người em yêu dấu mê say một thời bốc cháy, nay cũng đành bùi ngùi hát sầu khúc ly tan. Chàng thi sĩ bàng hoàng, ngạc nhiên đứng gọi chới với khơi vơi và đăm đăm ngắm nh́n theo những người em gái ḿnh yêu, tâm t́nh hiến dâng một thuở, trao cả ruột rà xương xảu máu me cho em hết mà em vẫn lạnh lùng, đành đoạn từ giă ra đi. V́ sao như thế? Thôi th́, chàng chỉ c̣n biết ngậm ngùi, chúc phúc cho em vui vẻ lên đường, c̣n ḿnh âm thầm chấp nhận nỗi sầu thiên cổ giữa cuộc bể dâu:
Người về ngỡ giấc chiêm bao Nhạt ḷng chung thủy đậm màu vô ơn Vẫy tay dối những căm hờn Dửng dưng từ biệt mà ḷng quặn đau Em đi ngày trước ngàn sau Tôi nh́n gian dối sắc màu thủy chung Biệt ly giữa lúc tao phùng Đường vui em bước nỗi buồn tôi mang
Sầu khúc Lê Đ́nh Bích cũng là sầu ca của hầu hết phần đông nhân loại trong cơi người ta. Th́ ra, t́nh yêu tuy đầy quyến rũ, đủ màu sắc hấp dẫn mê hoặc nhưng quả thật là khó nắm bắt, chẳng thể giữ ǵn hay chiếm hữu ǵ được. Như vậy, chân tướng của t́nh yêu như hoa đốm giữa hư không, nghĩa là ảo mộng, không có thực, có phải thế chăng? Thi nhân im lặng mặc nhiên, vô ngôn không nói, nhưng cần chi phải dài ḍng mới hiểu, chỉ vài câu thơ lăng đăng khói sương thôi cũng đủ diễn bày tất cả ư nghĩa nhân sinh hư huyễn, mộng ảo, vô thường của chuyện t́nh cảm bèo bọt phù du.
Từ đó, nhà thơ vô t́nh gợi mở cho chúng ta tỉnh thức, bừng dậy một t́nh yêu thương vô lượng vô biên, vô điều kiện như thi sĩ thượng thừa Bùi Giáng:
Xin yêu măi yêu và yêu nhau măi Trần gian ôi cánh bướm cánh chuồn chuồn Con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại Con vi trùng cùng sâu bọ cũng yêu luôn
“Con vi trùng cùng sâu bọ cũng yêu luôn” huống chi là những người em kiều nữ mặn nồng đă quay mặt lặng lẽ bỏ ra đi phải không? Tuy cũng có chút buồn bă, chạnh sầu chua xót nhưng nhà thơ vốn mang ḍng máu hào sảng Quảng Nam kia vẫn không ủy mị, yếu đuối mà trái lại, chính từ những trải nghiệm t́nh cảm oái oăm, vừa ngọt ngào vừa cay đắng nọ, càng trợ duyên thêm cho chàng lẫm liệt hiên ngang dấn bước trên những cung bậc đời thiên thu vời vợi…
Với tấm ḷng rộng lượng thương yêu, kẻ tài hoa đủ điệu phiêu bồng như Lê Đ́nh Bích vẫn tiếp tục đăng tŕnh giữa muôn trùng cuộc lữ lưu linh. Từ cuộc t́nh đến cuộc mộng, từ cuộc mộng đến cuộc thơ, mở ra những phương trời thênh thang bát ngát.
Trên thể điệu yêu thương vô điều kiện đó, thi sĩ hóa thành trẻ thơ, thở nhẹ sâu xa ḥa khúc ruột rà những tiếng ḷng viên dung cùng người mẹ hiền thiết tha yêu dấu, chan chứa nỗi thơ ngây khờ dại trong lai láng bồi hồi:
Mỗi lần con trở lại nhà Là đem về mẹ bông hoa biết cười Phong sương bốn chục tuổi đời Mà nghêu ngao hát như thời trẻ thơ Không hoài băo chẳng ước mơ Chỉ mong sống lại những giờ thần tiên Ngửa tay để mẹ cho tiền Nghe tiếng mẹ để b́nh yên trong ḷng
Thong thả đọc lại bài thơ thật chậm răi, từ từ ngâm nga, chúng ta thấy ra điều ǵ? Ồ ! Ồ ! Phải chăng, đó là h́nh ảnh tuyệt mỹ nhất của một đời người trong b́nh sinh cuộc sống? Có tận mắt nh́n thấy chàng lăng tử phong trần, sau những tháng năm dài lang bạt, quay về cố quận ngồi lại mái nhà xưa, bên mẹ già một cách hồn nhiên, thuần hậu như thế, mới cảm nhận được hết vẻ đẹp nhiệm mầu, sâu thẳm thiêng liêng. Tôi đă từng chứng kiến h́nh ảnh tuyệt vời đó vào những dịp nghỉ hè cùng về quê nhà với thi sĩ và quư mến nhiều hơn một tâm hồn cô đơn cùng tuyệt c̣n phiêu hốt, phiêu nhiên giữa phù thế dị thường.
Ngược xuôi, ruỗi rong khắp dọc đồng bằng sông nước Cửu Long, chúng tôi cũng thường hội ngộ tao phùng ở Sài G̣n, Cần Thơ, Rạch Giá, Hà Tiên, Long Xuyên, Đồng Tháp… với nhiều trận say túy lúy càn khôn và lúc nào tôi cũng hay sảng khoái cuồng ngâm bài thơ ḿnh viết tặng cho thi sĩ phiêu bồng:
Ḷng sóng vỗ trào tuôn nguồn cảm xúc Giữa mênh mang làn suối tóc xanh ngần Thuyền quyên hỡi đất trời say quyến rũ Cuốn theo ḍng tha thiết rung ngân T́nh nghệ sĩ thưa em xin cứ rót Rượu hồng nhan chuếnh choáng phiêu diêu Ơi mười hai bến nước thương lầm lỡ Yêu phù du mến trôi nổi bọt bèo Yêu thương hết trần gian cát bụi Ruỗi rong chơi lêu lổng với cung đàn Rót đi em ngọt ngào hay cay đắng Cho nỗi sầu vạn đại vỡ tan hoang Dù vẫn biết chỉ là huyễn mộng Cũng ḥa chan cùng lă lướt hương đời Nên tốt nhất dấn ḿnh ta đi đến
Lạnh th́ run nóng th́ đổ mồ hôi
Tâm Nhiên
_____ Lê Đ́nh Bích, Ông thầy gàn và cách dạy lập dị
Lê
Đ́nh Bích, thầy Quảng dạy Tây
|
