|
PHƯƠNG HƯƠNG XUÔI VẠN LƯ
Dự định ban đầu là chỉ tranh thủ lúc rỗi rảnh mỗi lần đọc một chút thôi, nhưng cầm sách lên rồi không bỏ xuống được, rốt cuộc đă ngừng công việc trọn một ngày, đọc hết 393 trang cuốn sách PHƯƠNG HƯƠNG XUÔI VẠN LƯ, cuốn thứ ba trong bộ hồi kư (không biết tất cả bao nhiêu cuốn mà tôi có được cuốn 3 và 4 do Tâm Đồng Hỷ biếu), của sư bà Thích Nữ Chân Không. Sau biến cố tháng 4/1975 một số văn nghệ sĩ c̣n lại trong nước lâm vào tâm trạng tuyệt vọng và không c̣n sáng tác được nữa. Thiền sư Thích Nhất Hạnh có “sáng kiến gởi niềm hứng khởi đến văn nhân, nghệ sĩ,” “cho những người nghệ sĩ có niềm tin nơi tài năng của họ, để họ có niềm hy vọng và vượt thoát niềm tuyệt vọng kia", đồng thời giúp họ có sức lực tinh thần và thể chất để họ “sống và sáng tác mạnh để thế hệ trẻ được nhờ.” Một số các văn nhân nghệ sĩ nhận được sự kích thích tinh thần và thể chất đó (có kèm theo thuốc men, quà biếu) là các nhạc sĩ Lê Thương, Lê Trọng Nguyễn, Vũ Đức Duy, Vĩnh Phan, Nguyễn Đ́nh Toàn, Ngô Nhật Thanh...; các thi sĩ Vũ Hoàng Chương, Thanh Tâm Tuyền, Trụ Vũ, Nguyễn Đức Sơn...; các nhà văn Doăn Quốc Sỹ, B́nh Nguyên Lộc, Nguyễn Mạnh Côn, Vơ Hồng, Trần Phong Giao, Duyên Anh, Nhă Ca, Hoàng Hải Thủy, Lê Xuyên, Vĩnh Hảo, Nguyễn Cường, Thế Uyên...; các họa sĩ Trọng Nội, Minh Đăng Khánh...; các học giả Giản Chi, Nguyễn Đăng Thục...; các giáo sư Nguyễn Ngọc Lan, Nguyễn Sĩ Tế...; nhà thổi sáo tuyệt vời Nguyễn Đ́nh Nghĩa, b́nh luận gia Lư Đại Nguyên, danh hài Khả Năng... Trong danh sách chưa đầy đủ này c̣n có một số văn nghệ sĩ ngoài Bắc như các thi sĩ Hoàng Cầm, Hồ Dzếnh, nhà văn hóa Đào Duy Anh... Ngoài ra, nhiều vị tăng sĩ, ni sư Phật giáo cũng nhận được thuốc men trị bệnh từ một “Bác sĩ trẻ” ở Pháp, như chư vị Ḥa thượng Hành Trụ, Thiện Ḥa, Hiền Chơn, Trí Quang, Đức Tâm, Huyền Quang, Chí Niệm,Thiện Giải, Quảng Độ, Từ Nhơn...; chư vị Ni sư Như Hoa, Phước Hiển, Cát Tường, Tịnh Nguyện...; quư sư bà Vĩnh Bửu, Diệu Không, Diệu Trí, Thể Thanh, Thể Quán, Viên Minh...
Dưới sự hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” của
thiền sư Thích Nhất Hạnh cô Ngô thị Phương Hương là người thực
hiện sáng kiến này. Và trong số những người được tiếp xúc đó
không một ai biết người mến mộ và thực sự giúp đỡ ḿnh là ai.
(Cho nên đến nay vẫn có người mắng mỏ Thiền sư Nhất Hạnh không
tiếc lời!
Ngô thị Phương Hương là một trong các “tên giả” của cô Cao Ngọc Phượng về sau trở thành sư cô Thích nữ Chân Không. Cao Ngọc Phượng, người Bến Tre, sinh năm 1938, từ nhỏ học trường Tây (Marie Curie), khoảng năm 1960 làm giảng nghiệm viên Đại học Khoa học Sài G̣n, là em út của danh ca Cao Thái rất nổi tiếng. Ngọc Phượng liên lạc với từng người dưới một cái tên cùng họ hàng với họ (có lẽ để Công an không nghi ngờ). Chẳng hạn, cô mang tên Bác sĩ Bùi thị Cần Thơ khi tiếp xúc với thi sĩ Hoàng Cầm, người có tên thật là Bùi Tằng Việt (trong cuốn “Cần Thơ về Kinh Bắc”); khi khác cô là Đào Thị Mây gởi thuốc men cho học giả Đào Duy Anh. Với nhà văn Duyên Anh, một người cũng từng học trường Tây, người tiếp xúc là “nữ bác sĩ Angelina;” c̣n với nhạc sĩ Lê Thương (Ngô Đ́nh Hộ) cô lấy tên Bác sĩ Ngô thị Phương Hương. Sở sĩ xưng danh Bác sĩ là để gởi thuốc men cho người nhận yên tâm tín nhiệm, và “nếu không nói thế th́ khó có cách gởi thuốc về.” Nhưng việc chọn thuốc men là do người anh rể thứ Năm của Ngọc Phượng phụ trách. Đó là Bác sĩ Nguyễn Thành An, “tốt nghiệp Đại học Y khoa Paris, đă có mấy mươi năm kinh nghiệm trị bệnh nhiệt đới tại Việt Nam trước khi quay lại Pháp.” Đối với nhà văn Doăn Quốc Sĩ, người tiếp xúc là chính Thiền sư Thích Nhất Hạnh dưới tên cô Chín và D́ Năm. Có lẽ do họ Doăn rất ít người nên Sư ông không tiện lấy họ Doăn. “Sau này, khi biết d́ Năm là Thầy Nhất Hạnh th́ Doăn Quốc Sĩ đề nghị d́ Năm đổi tên thành cô Năm.” Cuốn sách "Phương Hương Xuôi Vạn Lư" được dành trọn kể lại sự giao tiếp rất cảm động giữa “Bác sĩ Phương Hương” với nhạc sĩ Lê Thương, người được sư cô Chân Không coi là “một nghệ sĩ lớn, một bậc cha chú xuất sắc,” “một bậc đàn anh trong nền văn nghệ Việt Nam.” Cuộc tiếp xúc bằng thư từ bắt đầu từ đầu năm 1979 đến cuối năm 1987 th́ gián đoạn do nhạc sĩ Lê Thương bị công an phát hiện liên hệ với “Bác sĩ Phương Hương” là Cao Ngọc Phượng, người bị cho là cùng với Sư ông Nhất Hạnh tiếp tay với phản loạn trong nước, và nhạc sĩ Lê Thương bị truy vấn “liên tiếp từ sáng sớm đến chiều tốt mịt và trong nhiều tháng cho đến khi ông kiệt sức, giả vờ điên, giả vờ lẫn, mất trí và sau đó mất trí, lẫn... rồi đi luôn.” Nhạc sĩ Lê Thương qua đời ngày 17 tháng 9 năm 1996.
Thủ bút của Nhạc Sĩ Lê Thương
Lê Thương là một trong số (chừng 5 hay 6) các nhạc sĩ tiên phong trong thời kỳ sơ khởi của nền tân nhạc của Việt Nam. Ông là tác giả của nhiều bài hát nổi tiếng mà đỉnh cao phổ biến nhất là ba bài Ḥn Vọng Phu I, II, III. Những thư từ nhạc sĩ Lê Thương trao đổi với Phương Hương được sư cô Chân Không đánh giá là “rất có giá trị lịch sử”. Trong sách, thỉnh thoảng Phương Hương nhắc đến thầy ḿnh, Thiền sư Thích Nhất Hạnh, tác giả của sáng kiến “tưới tắm hạnh phúc và niềm tin” và là người hướng dẫn Phương Hương cùng một tập thể đông đảo môn đồ của ông chung tay góp sức thực hiện sáng kiến nhân văn độc đáo và rất cảm động này. Có lẽ đây là một trong những nét chính về một nhân vật văn hóa có tầm vóc lớn được nhiều người trên thế giới ngưỡng mộ. Không hề là ngẫu nhiên khi giới học giả quốc tế xếp ông vào hàng 7 danh nhân có ảnh hưởng nhất của nhân loại trong thế kỷ 20. Một lần nữa cám ơn Tâm Đạo Hỷ. Và cám ơn Giáo sư, nhà phê b́nh văn học Đặng Tiến đă mách cuốn sách hay.
Viết thêm: Khoảng vài mươi năm trước, trên nhật báo Tuổi Trẻ, một người thân của nhạc sĩ Lê Thương phàn nàn có một “ông bạn” nào đó của gia đ́nh đă đến thăm nhạc sĩ Lê Thương. Không biết ông ta nói năng thế nào mà nhạc sĩ Lê Thương đă trao cho ông ta giữ một số tác phẩm quan trọng chưa từng được công bố của ḿnh, mà không lưu lại một bản sao nào cả. Và từ đó “ông bạn” ấy... biến luôn! Nhưng trong các thư từ nhạc sĩ Lê Thương viết cho Phương Hương được in lại trong sách "Phương Hương Xuôi Vạn Lư" không thấy nhạc sĩ đề cập chuyện này.
https://www.facebook.com/thieukhanh/posts/10207998993132747
___________
a2a : Mời đọc thêm :
Phương Hương Xuôi Vạn Lư : Máu chảy ruột
mềm
|
)