TRẦN DZẠ LỮ

 

 

HỒI ỨC

DỌC ĐƯỜNG VĂN NGHỆ CỦA TÔI

 

PHẦN 21 - Ở ĐÀ LẠT


          Nói đến Đà Lạt là nói đến một thành phố cao nguyên của xứ sở ngàn hoa. Là vùng đất thơ mộng đến lạ kỳ. Con người th́ sống chậm và ẩn ḿnh trong không khí se se lạnh nên không thiếu chất lăng mạn, trữ t́nh…Tôi mê Đà Lạt khi nh́n thiên nhiên và con người ở đây. Càng bị mê hoặc hơn khi nghe những ca khúc viết về Đà lạt của những nhạc sĩ tài hoa như Hoàng Nguyên( Ai Lên Xứ Hoa Đào) Minh Kỳ-Lê Dinh ( Đà Lạt Hoàng Hôn ), Trăng Mờ Bên Suối ( Lê Mộng Nguyên)... Đà lạt cũng là nơi sản sinh nhiều văn nghệ sĩ, nhạc sĩ, thi sĩ, văn sĩ, họa sĩ. Chỉ tiếc là tôi không có duyên kỳ ngộ nhiều nên chỉ viết một ít người tôi đă từng quen biết trong hồi ức này. Xin bạn đọc thông cảm.

 


NT, GIỜ EM NƠI ĐÂU ?

 

Tôi cũng “cuồng điên v́ nhớ” trong những ngày chộn rộn 75 khi nhận những lá thư liên tục của NT từ Đà Lạt bay về SàiG̣n: Anh ơi! Anh ơi! Bây giờ anh ở đâu? Nơi nào đó có nhớ em không ? Riêng em th́ mỗi sáng thức giấc trong sương lạnh, em đều pha một ly cà phê cứt chồn đợi anh. Đợi anh… Nàng là người ái mộ tôi trên tuần báo Khởi Hành, Thời Tập dù chưa gặp mặt nhưng qua liên lạc thư từ th́ “H́nh Như Là T́nh Yêu” theo cách của nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn. Những ngày này tôi cũng “hàng thần lơ láo phận ḿnh ra sao? “ song khó mà quên được tâm tư nàng viết qua thư. Quay quắt và chờ đợi thôi. May thay năm 1982 có người quen lên Đà Lạt. Thế là tôi gửi thư tay nhờ trao đến NT ở địa chỉ… Nửa tháng. Một tháng. Rồi hai tháng không thấy thư hồi âm. Rồi người tôi quen cũng lặn mất tăm. Sao vậy nhỉ? Năm 1983 tôi quyết định lên Đà lạt t́m Nàng. Sau gần một ngày qua bao làng mạc, núi đồi… đến Đà Lạt tôi đă rưng rưng muốn khóc… Nghe đâu người Làng Vân Thê -quê Mạ tôi- lên đây lập nghiệp nhiều lắm. Nhưng việc đầu tiên là tôi đi t́m Nàng ở đường C. Quanh quất, hỏi han th́ tôi cũng đă đứng trước ngôi nhà gỗ dễ thương đáo để: Cho tôi gặp NT. Một cô gái cao to chừng 1m7 bước ra: Dạ. NT đây. Tôi sửng sờ v́ cứ nghĩ là một cô bé nho nhỏ, mềm mại như chữ cô viết trong thư. Tôi là TDL, TVD đây! -Xin lỗi anh cho xem chứng minh thư. Tôi hỏi: Răng rứa em ? V́ trước đây có người mạo nhận là TDL. Lúc này th́ tôi hiểu ra vấn đề rồi. Móc chứng minh thư cho nàng xem. Sau cái gật đầu NT mời tôi vào nhà. Thế là bao nhiêu chuyện xưa, nay chúng tôi hàn huyên không dứt. Nàng nói: Lần đó em cũng mời anh ta uống cà phê. Nhưng khi chia tay anh ta có hành động không như em nghĩ và không xứng đáng tư cách một TDL, nhà thơ em quư trọng. Em đă tặng cho anh ta một cái tát…Tôi nói: Hèn ǵ tránh anh luôn…. Suốt 3, 4 tiếng đồng hồ NT dẫn tôi ngồi cà phê Tùng đă rồi đi dạo quanh đồi Cù. Đi bên nhau lặng lẽ để có thể nghe từng nhịp đập của con tim ḿnh. Tôi hút thuốc. NT quẹt diêm mồi…H́nh ảnh này như một bài thơ hay chưa viết ra. Gặp nàng khi tôi đă có gia đ́nh nên chia tay nàng là câu: Em hăy lấy chồng và hạnh phúc. Bút tích của nàng qua thư từ tôi c̣n giữ là một kỷ niệm đẹp…Qua bao năm tháng dâu bể, giờ này tôi hỏi NT em ở đâu là hỏi để mà hỏi vậy thôi. Chứ mênh mang sương khói cuộc t́nh rồi cũng bay đi. Dù nơi đâu, thế nào tôi cũng cầu mong cho NT luôn an vui, hạnh phúc. Có một điều tôi là lạ: Là cô giáo dạy TDTT cao to mà lại ẩn chứa thơ, nhạc, văn chương trong một tâm hồn nhạy cảm, trữ t́nh có phải là miên viễn? Hay rồi cũng phôi pha?
 

Chia tay nàng tôi c̣n t́m bà con của tôi nữa. Sáng hôm sau đang cà phê ở chợ Đà Lạt th́ gặp một người trông lăng tử ngối kế bên. Đó là Nguyễn Tấn Cứ. Cứ rủ tôi về ở lại nhà v́ nhà chỉ có Cứ và bà mẹ.

 


NGUYỄN TẤN CỨ ( CỨ NGUYỄN ) ÁO GIANG HỒ CỨ KHOÁC MÀ ĐI
 

Duyên gặp gỡ với Cứ trong một thời gian ngắn nhưng lại trở nên thân t́nh khi Cứ đưa tôi về gặp Mẹ của Cứ. Không giàu có về vật chất song lại giàu có tâm hồn và t́nh thương, Bà xem tôi như con vậy. Nhờ có Cứ mà sau đó tôi gặp thêm được một số người bà con của ḿnh và anh em văn nghệ nữa ở Đà Lạt như nhà thơ Nguyễn Dương Quang, nhạc sĩ Phan Bá Chức, họa sĩ Nguyễn Sông Ba…


Những ngày ở Đà Lạt tôi được nghe thơ của Cứ và đi lang thang để t́m kiếm cảm xúc. Đây là Thiên Đàng của nghệ sĩ, nói không ngoa chút nào. Thành thử Khánh Ly và Trịnh Công Sơn cất cao tiếng hát liêu trai, ma mị…Họa sĩ Đinh Cường căng bố để ném những gam màu cuộc sống con người, thiếu nữ và thiên nhiên vào cơi miên man của hội họa. Lê Uyên và Phương đă ôm đàn hát t́nh ca khôn dứt…Thi ca miền xứ lạnh tôi đă đọc của Cứ Nguyễn:


THƠ NGUYỄN TẤN CỨ
 

NHÀ THỜ TRÊN ĐỈNH ĐỒI


Đêm. với hàng triệu v́ sao
Cô đơn như tháp chuông gió hú
một ḿnh em và lời nguyện cầu
b́nh an cho sớm mai
b́nh an cho ngày mới
Sẽ không c̣n những ngày buồn thảm
những cuộc thiên di không ngày không tháng
không c̣n những căn nhà lang thang không kỉ niệm
những cuộc ra đi... không bao giờ trở lại
EM lăng du như một kiếp... giang hồ
Sẽ bắt đầu bằng những giọt nước mắt
Xót thương cho những ngày đă qua
Hân hoan cho những ngày sắp tới
Hăy quên đi... những lời cầu nguyện
rằng mời hôm qua thôi – em đă nguyện cầu
em cô đơn như tháp chuông
trên ngọn đồi kia - ngôi nhà thờ đơn độc
chỉ có lời kinh đêm - chỉ có lời kinh mưa
rằng ngày mai rồi sẽ đến
rằng em có ra đi - rồi em sẽ quay về
có một ngôi nhà thờ - trên đồi cao
và cũng có một căn nhà trên tầng cao
ở nơi ấy có Chúa của em - một ḿnh khổ nạn
Chúa đóng đinh cho Hạnh phúc của con người
Anh sẽ cầu nguyện cho em vui – em măi măi tươi cười
cầu cho những giọt nước mắt sẽ lăn dài trong phúc hạnh
sẽ không c̣n có anh – trong tháp chuông kia ngân tiếng
trên ngọn đồi kia - ngôi nhà thờ thao thức
chỉ có ḿnh anh thôi - chờ đợi đức tin về.


Nguyễn Tấn Cứ

 


Những Buổi Chiều Cuối Năm
 

Vẫn cố um lên những bếp lửa
Dù đă quá tro tàn
Vẫn cố lên xanh những liếp cải
Dù đă quá hẹp thửa vườn
Vẫn chen rồ lên cỏ lau bén ngọt
Cứa vào hồn tôi tan tác
Trên những nỗi buồn của mảnh đất hoang
Vẫn ngẫn ngơ như một lữ khách không nhà
Vẫn chết ngất như tuổi thơ đă mất
Tâm hồn tôi như khói chiều xưa cũ
Vẫn rưng rưng khi chạm tới tháng năm tàn
Tôi vẫn thương tôi
Dù đă quá những buổi chiều
Sự khủng khiếp của những buổi chiều phố chợ
Những con chó hoang chạy quanh
Những sạp hàng hiu quạnh
Những khói hương bay
Quanh quẩn những hiên nhà
Có về không con nước sông Trà
Đă mệt mỏi lắm
Ôi cuộc đời trôi mỏi mệt
Lang thang măi cứ ngỡ đời ḿnh bạc phận
Có ngờ đâu chiều vẫn cuối năm…vàng


Nguyễn Tấn Cứ


Và thơ lục bát:


ĐĂ LÀ EM XƯA
 

Chu môi em thổi cái vèo
Mối t́nh ta đă vốn nghèo hai năm
Nhíu mày em liếc lạnh căm
Hai tay che mắt lâm thâm mưa phùn
Em mua chi một nỗi buồn
Bây giờ bán đứt không cần đến tôi
Không cần em mới cong môi
Tôi hôn một cái cho …trôi nỗi buồn.
THÔI
Thôi người bụi ở sau lưng
Thôi môi mắt ấy rưng rưng thị thành
Thôi em đừng cố treo mành
Đừng khuynh nhất tiếu đừng hành hạ tôi. .


Nguyễn Tấn Cứ
 

Cứ tưởng anh chàng này quẩn quanh với xứ sương mù, ai ngờ Cứ lại khoác áo giang hồ lên vai và Hành Phương Nam như thi sĩ Nguyễn Bính ngày nào. Vậy là SàiG̣n có thêm một cư dân bởi đây là nơi đất lành chim đậu. Ai nỡ khước từ một người làm thơ phải không Cứ Nguyễn ?

 


NGUYỄN DƯƠNG QUANG, NHÀ THƠ NHÂN HẬU
 

Cũng nhờ Cứ mà tôi quen biết anh Nguyễn Dương Quang. Đây là nhà thơ rất nhân hậu và căn nhà anh là nơi giao tiếp tất cả anh chị em văn nghệ mỗi khi bước chân lên xứ ngàn hoa. Chỉ gặp anh chị một lần mà tôi nhớ măi. Sau này cũng có vài lần lên Đà Lat nhưng đi tour nên chẳng kịp ghé thăm. Vẫn hy vọng một ngày nào đó một ḿnh ghé lên thăm nhà thơ. Cuộc sống nhân hậu nhưng anh không ngớt trăn trở, tư duy về phận người. Những bài thơ sau là một minh chứng:


ĐIỀU RẤT KHÓ
 

Sống trong cuộc sống, điều rất khó
sống ngoài cuộc sống, điều rất khó
chết trong cuộc sống, điều rất khó
chết ngoài cuộc sống, điều rất khó
Lừa dối với người, điều rất khó
lừa dối chính ḿnh, điều rất khó
thành thật với người, điều rất khó
thành thật với ḿnh, điều rất khó
Giương một cánh cung, điều rất khó
bảo ta anh hùng, điều rất khó
nói ta hèn kém, điều rất khó
nghe một lời kinh, điều rất khó
Thốt một lời yêu, điều rất khó
thản nhiên vô t́nh, điều rất khó
ngày ngày líu lo, điều rất khó
nằm im giấu mỏ, điều rất khó
Đi trước thời gian, điều rất khó
đi ngược thời gian, điều rất khó
chỉ biết có ḿnh, điều rất khó
không biết có ḿnh, điều rất khó
Biết điều rất khó, điều rất khó
làm điều rất khó, điều rất khó
không làm điều khó, điều rất khó
điều rất khó, hừ! điều rất khó

 

Nguyễn Dương Quang



BIỂN TRONG KƯ ỨC KẺ DU CƯ


Kẻ du cư đă gác đời ḿnh trên đỉnh núi
nhưng trong anh vẫn là ḍng máu mặn biển xa
buổi chiều lặng yên trên đồi cỏ mượt
nh́n trời xanh anh ngỡ biển quê nhà
Quê nhà anh xưa trải dài trên cát
cát ngủ cùng anh từ trên chiếc vơng nôi con
anh lớn lên dưới bóng dừa che chở
trong từng chiếc vỏ ốc khô đều ẩn giấu linh hồn
Anh đă sống và yêu bên biển
ôi! người anh yêu và biển anh yêu
rất xinh đẹp, lúc dịu hiền, khi giông băo
nên đời anh hạnh phúc nép thương đau
Có lúc một ḿnh anh bên gành vắng,
khi cùng ai cuối băi đợi b́nh minh
anh cô đơn, biển bao la cô đơn kinh khiếp
anh yêu, yêu đă đầy chưa biển t́nh?
Những đêm mùa hè anh nằm gối tay trên cát
biển ru anh vào những giấc mơ,
biển nói cùng anh về t́nh yêu thương, ḷng tàn bạo
về những nỗi âm u sâu thẳm khôn ḍ
Biển đă thấm vào anh t́nh yêu, nỗi đau và niềm yên ủi
anh ra đi, lạc vào cơi sương mù
anh vẫn mơ ngày cuối cùng trở về chốn cũ
măi măi là con sóng nhỏ biển thiên thu.
 

Nguyễn Dương Quang

 


EM Ạ! CHÚNG TA VÀ NỖI CÔ ĐƠN
gửi...
 

H́nh như con người không thể thấy
được hết nỗi cô đơn của ḿnh
dù khi em viết những ḍng thơ t́nh
đă tự xé ḷng đau đến vậy
Bài thơ em khúc nhạc buồn chơi vơi
con chim hít cô kêu trong chiều hiu hắt
ta, cùng nỗi mênh mang một hồn gió giạt
mưa xanh, nắng bạc rũ bên trời
Có khi ta thầm hỏi ḷng da diết
tại sao ḿnh không thể thiếu cô đơn?
muốn thành trăng tự tṛn, khuyết rồi tan
đọng thành mây rồi trôi… trôi biền biệt
Khi tha thẩn trên đồi cao hay bên bờ biển vắng
ḷng ta biêng biếc cơi t́nh quên
làm sóng hát cùng con thuyền trống
làm gió đùa cùng đám lá đầu non
Em ạ! làm sao chúng ta san sẻ được nỗi buồn?
mỗi người riêng một trái tim chưa khép
vậy xin ấp yêu đóa hoa ḷng thật đẹp
là Cô Đơn! chất ngất cô đơn.


Nguyễn Dương Quang


 

H́nh 1: NT chụp h́nh Trần Dzạ Lữ năm 1983 và chữ ghi trên tấm ảnh là của Nàng

 


H́nh 2: Nhà thơ Nguyễn Tấn Cứ ( Cứ Nguyễn )

 


H́nh 3: Nhà thơ Nguyễn Dương Quang
 

Dọc Đường Văn Nghệ ( phần 22 c̣n tiếp ) Ở Đà Lạt
 

Xem tiếp Phần 22


 

 

trang Trần Dzạ Lữ

art2all.  net