Elena Pucillo Truong

VNG TRN BIỂN Đ ĐEN

Nguyn tc : Loro tra le pietre nere
Của Elena Pucillo Truong ( Italia)
( Bản dịch của Trương Văn Dn
)

 


          Tiếng bản lề rt ln kẽo kẹt khi ti đẩy cnh cửa bước vo lớp học. nh nhn của ti buồn b chiếu xuống những dy băng thấp đ từ lu trống vắng. Ti đang cố tm lại vi vết mực loang hay những nht cắt trn mặt gỗ v trong đầu cố hnh dung đến những khun mặt học tr giờ đ xa xi.

Một quầng sng hnh nn của nh nắng mai đang chiếu ln kệ sch v trong đ ti nhn thấy những hạt bụi li ti bay lượn. Ti qut sơ sn nh rồi ngồi lm bạn với một quyển sch v bắt đầu ngao ngn đợi chờ.

Đ từ lu khng cn c những giọng ni lu lo chờ đn ti ở nơi đy, cũng khng c cả sự yn lặng bất thường khi bọn trẻ chợt thấy ti đang đến. Những đứa lớn thường chỉ liếc mắt nhn cn những đứa b hơn th lấm lt hay nghim hẳn sắc mặt, thế nhưng khi đứng trn bục giảng, ti vẫn nhn thấy mặt cc em trai cn đỏ gay v chạy nhảy cn cc b gi th đầu tc rối b d cc em đ cố gắng vuốt lại bằng tay sau khi lm ẩm bằng nước bọt.

Tn trọng nhưng khng bao giờ l sợ hi. Ti cn nhớ l mnh đ lau kh bao nhiu nước mắt để an ủi cc em sau cc lần tranh ci, giận hờn, vấp ng hay c khi chỉ v một l do ph phiếm no đ! Thuở ấy ti cn kh trẻ v vừa bị chuyển đến một bun lng heo ht, chm khuất giữa những dy ni cao m trước đ ti chưa hề biết hay nghe nhắc đến tn.

Sau khi tốt nghiệp ti rất mn nguyện v được bổ nhiệm về dạy trong một ngi trường lớn v bề thế trong thnh phố. Nơi đ ti rất qu cc đồng nghiệp v thương mến cc em học sinh nn vui vẻ ha mnh vo ci thế giới đầy mi sch mới, bụi phấn bm vo tay, nhưng sung sướng nhất chnh l ci cảm gic đang thực hiện được niềm mong ước của mnh.

Ti đ tin rằng đời mnh sẽ mi thế v chẳng c g thay đổi, thế nhưng chỉ cần vi lời của ng hiệu trưởng vo một buổi sng l đủ để nm ti rơi vo hố su tuyệt vọng:

Thưa c, ti cho gọi c ln văn phng để thng bo về một nhu cầu khẩn thiết của Sở Gio dục v ti tin l chỉ c c mới đảm nhiệm nổi. C cn trẻ, chưa lập gia đnh, khng c nhiều rng buộc v cả cha v mẹ đều đ qua đời nn Sở đ quyết định chuyển c về tổ chức cc lớp học v giảng dạy cc học sinh trn một vng cao ở miền Bắc.

Khng hiểu tại sao m dường như tất cả mọi thứ đều chống lại ti; th dụ nếu như ti cn trẻ hơn, c hai con, hay cn cha mẹ gi bệnh tật th c lẽ ti đ được ở lại lm việc trong ci gc thin đường của mnh. Nhưng hiện thực l thế nn vi ngy sau ti phải đp chuyến xe lửa ln H Giang.

Rời ga xe lửa ti cn phải lấy xe đ, một thứ xe khch nhỏ gọn, ph hợp với địa hnh ngoằn ngoo để c thể vượt qua những dy ni mỗi lc mỗi cao v dọc đường đo c nhiều vực su đầy đe dọa.

Cuối cng, sau cuộc hnh trnh vất vả, xe dừng lại ở một bi đậu c cc lm cy v ti cầm chiếc va li bước xuống, ngỡ ngng nhn chiếc xe khch lắc lư, lừ đừ đi tiếp như tiến vo khoảng khng v tận m nước mắt chảy di xuống m.

Chỉ c một nghĩ lc đ đ gip ti phản ứng v bnh tm lại l mọi việc đều c nguyn do, c thể l một sự sắp xếp no đ của định mệnh v giả như điều đang xảy ra với ti do c của ai th một ngy no đ cũng sẽ c cu trả lời.

Kế tiếp đ l những ngy cực kỳ bận rộn. Ti phải bắt đầu sửa lại ci căn nh ọp ẹp, dường như bị bỏ hoang từ nhiều năm, để biến thnh trường học. Ti đến từng nh để mời cc phụ huynh cho con mnh đến lớp v tổ chức thnh ba nhm dựa theo tuổi tc. Sau đ, khi ti chỉ cho những đứa b xem những bức hnh mu trong sch th chng bắt đầu lm quen v thường quyến luyến bn ti như những ch g con nấp vo đi cnh mẹ. Với ti, bước đầu như thế c thể cho l thnh cng.

Tuy ở rất xa nhưng ti vẫn lin hệ thường xuyn với cc đồng nghiệp cũ trong thnh phố v thế l hng tuần những thng sch từ xa được gửi tới vng cao.

Điều bất ngờ l trong khi những bức tường đất bắt đầu trở thnh một ngi trường đơn giản v ngho nn th trong ti cũng bắt đầu c một sự thay đổi. Đối với ti một quyển sch, một bức tranh hay một tấm bản đồ treo trn vch lc ny đều c một nghĩa lớn lao. N qu gi, cần phải tn trọng v giữ gn v đ l những phương tiện t ỏi c thể gip cc em b xa tt ở nơi đy hiểu về cuộc đời v thế giới.

Dần d rồi ti cũng bắt đầu lm quen với dng ni v những cơn gi lạnh rt qua khe cửa. Chỉ c điều l ti nhớ biển, nhớ mi gi hiu hiu mặn v bụi muối lờ lợ đọng lại trn thn thể vừa lau kh cng với đi bn chn bị ct bm vo cc ngn, ẩm ướt v nhột nhạt.

Ti rất yu biển v suốt tuổi thơ ti đều trải qua cc kỳ nghỉ h với ng b nội ở một thnh phố duyn hải miền Trung. Ti thch chơi đa với cc bạn, tung tăng chạy nhảy trn ct mịn rồi lao mnh vo giữa những cơn sng nhỏ đầy bọt trắng. Rồi khi lớn ln, mỗi khi đi đến nơi no c biển ti đều giữ lấy một t ct để lm kỷ niệm. Sau nhiều năm, chỉ nhn qua những chai ct nhiều mu trong bộ sưu tập l ti c thể biết nguồn gốc ở đu. Ct trắng nhất lấy ở Ph Quốc, ct mu vng lấy ở Quy Nhơn hay mu xm lấy ở Vũng Tu.

Ti phn loại rồi bỏ ct vo chai, đặt tất cả trong chiếc hộp nhỏ bằng kim loại nằm trong phng ngủ, v mỗi khi nhớ biển ti thường xem lại ci kho tng kỷ niệm của mnh.

Năm thng tri qua v cc cậu học tr của ti cũng lớn dần, rồi sau vi lục c nguyệt th ti khng cn nhn thấy chng nữa. Ci đi v sự ngho nn đ đẩy chng đi xa để tm phương tiện lm ăn v sinh sống.

Ban đầu ti chưa từng nghĩ tới điều ny, cho đến một hm, một cậu học tr ngoan v chăm chỉ của ti vắng mặt ở lớp nhiều ngy. Ti thấy lạ v lo lắng l em c thể bị bệnh g đ nn đến nh thăm. Đ l một căn nh ọp ẹp nằm np mnh bn một khối đ to, cch xa trường chừng vi cy số. Chỉ lc đ ti mới hiểu nỗi kh nhọc của em v cc bạn, hằng ngy phải cuốc bộ trn con đường ni đầy sỏi đ v vực su để c thể học vi trang sch ở trường. Rồi cn những ngy mưa gi lạnh lẽo, khoảng cch ấy như xa thm; đến được trường c thể được xem như một chiến cng của cc anh hng.

Thế rồi sau bao kh nhọc, ti cũng đến được căn nh v vui vẻ cầm lấy ly tr nng m mẹ Quang vừa pha:

Thưa c gio, Quang khng c ở nh. Mấy ngy nay
chu phải ln ni gip ba lm rẫy. Cần phải gieo hạt sớm v nếu chậm th ma đng ny cả nh sẽ chẳng c g để ăn.

Chỉ với cu ni ấy l ti hiểu ngay hon cảnh v đời sống thường nhật của họ. Trn cao nguyn đ cuộc sống thật kh nhọc v đầy bi thảm.

By giờ th Quang ở đu? Nhờ b chỉ đường để ti
đến gặp em.

B mẹ liền chỉ tay vo hướng ni ở trn cao v cho biết l cch nh khoảng một cy số.

Ti vội v đi, d vẫn thận trọng trnh những m đ v sợ bị trượt chn v cuối cng cũng vượt qua một ngọn đồi m sau đ c thể nhn thấy Quang.

Quang cảnh trước mắt ti l một triền ni thoai thoải c v số những tảng đ nhọn mu đen nằm cạnh nhau, đỉnh hướng thẳng ln trời. Triền ni lồi lm, uốn lượn v những tảng đ hnh th qui dị như những con sng hnh tai mo đang phản chiếu nh sng mặt trời.

Giống như một mặt biển mu đen, xuất hiện thật bất ngờ: Một biển đ đang chuyển động bỗng bị cầm t dưới ba php của một ph thủy cao tay ấn, đứng im, để nguyn những con sng đang chồm ln trời, với bọt biển, tung te giữa những vực su tất cả đều bị giữ im, bất động đến mun đời.

V trn ci mặt biển đ đen ấy xuất hiện tấm lưng trần đẫm mồ hi của cha Quang. Lc đ ng đang lin tục đứng ln, ci xuống, để cuốc một đường rnh giữa những tảng đ đen v cậu con trai đứng bn cạnh, vai mang gi v tay cầm một ti hạt.

Quang! Quang!. Ti gọi lớn để tạo sự ch trong lc dừng lại hổn hển thở giữa những tảng đ. Rồi chậm chậm ti tiến đến gần v nhận ra sự kinh
ngạc trong mắt họ.

Ui! Trời ơi, c gio! C ln đy lm g? Chn c
rướm mu c c bị thương khng?.

Đến lc ny ti mới nhận ra l đầu gối v bn tay mnh c nhiều vết cắt nhưng ti khng quan tm v lc ny chỉ muốn biết điều m hai cha con họ đang lm:

Một hạt giống khng thể nẩy mầm nếu khng c đất, v trn ni đ khng ph hợp nn họ đang đo một ci rnh v đem đất từ nơi khc lấp vo. Một điều đơn giản, m từ thời nguyn thủy con người đ chiến đấu với thin nhin để sinh tồn.

Gieo hạt để nẩy mầm!

Cng việc của ti cũng vậy. By giờ ti hiểu l mnh cũng đang gieo hạt v tm cch gip cc cậu học tr nhỏ nẩy mầm cho một cuộc sống mới, cho một ngy mai tươi sng hơn. D bất cứ l ở nơi đu ti cũng c thể thực hiện cng việc ấy, ngay cả trong mi trường khắc nghiệt v kh khăn như ở vng ni ny. Ngay lc đ ti hiểu rằng điều m hai cha con Quang đang lm l v cng quan trọng. V v thế, ti cũng nn lại để gip họ gieo hạt giữa những khối đ đen.

Sng hm sau Quang đến trường thật sớm v ti bảo em giải thch cho cc em nhỏ hơn l phải lm thế no để gip cc hạt bắp nẩy mầm giữa những tảng đ. Đ l một bi học được cả lớp chăm ch lắng nghe.

Những hồi ức ấy by giờ đ xa xi.

Ti hồi tưởng lại trong lc đặt mấy quyển sch ln kệ. Ti phải chấp nhận sự vắng vẻ v ci khoảng trống buồn thảm ở xung quanh mnh. Trong lng giờ chỉ cn t người ở lại, phần lớn l những cụ gi v từ lu cc dy băng ghế đều trống rỗng.

Ti uể oải cầm chiếc cha kha v chuẩn bị bước ra về.

Ngay lc đ c một bng người thong qua cửa v ti nghe một giọng ni rất lễ php:

Thưa c gio, chu tn Kim. Chu đến từ một lng ở xa đy v người ta cho biết l ở trường ny c một người c thể gip chu. Thưa c chu khng biết đọc v chu muốn học để lớn ln gip đỡ ba mẹ.

Trong lc b gi bước vo, ti nhn thấy hai bn tay em đang cầm một chiếc mũ đ sờn v bạc mu cn hai con mắt đang e d v xc động dưới một lọn tc đang rơi xuống.

Vo đi chu. C đang đợi chu đy! Ngồi xuống, bn cạnh c n! C sẽ dạy chu những con số v b ẩn của ngn ngữ. C sẽ dạy chu về mi của biển hay sự lấp lnh của những v sao v sau đ c sẽ gip chu lm nẩy những hạt mầm vng trn một mặt biển đen.

 

Trương văn Dn dịch
Nguyn tc tiếng : Loro tra le pietre nere.
 

 

Trang Trương Văn Dn

art2all.net