|
CUỐN 1: HAI CỬA BÊN KHUNG TRỜI
PHẦN THỨ NHẤT Chương II
Ngồi chung hàng ghế với Nhị Lê là hai phụ nữ nước ngoài, đang nói chuyện với nhau bằng tiếng Anh. Nhị Lê thoáng nghe và hiểu chuyện. Chuyện về xứ sở, gia đ́nh, công việc làm mỗi người. Hai người phụ nữ có dáng vẻ trí thức trong cách biểu lộ, vừa rất tự nhiên qua nụ cười hiện lên bên trong cặp kính trắng. Không lâu, từ pḥng phát thanh cô nữ tiếp viên thông báo cho hành khách biết đă tới giờ khởi hành. Mọi người trở nên yên lặng, và thắt dây an toàn. Nữ tiếp viên nói xong, tắt máy, cùng lúc phi cơ từ từ rời bến đậu. Mưa nhẹ hạt, có gió, và trời dần sáng rơ. Nhị Lê ngồi ghế trong cùng, nàng nh́n qua cửa kính quang cảnh bên ngoài lúc phi cơ lướt qua. Mỗi lúc, tốc độ trở nên nhanh hơn, không kịp nh́n lại phía sau. Rồi dưới màn mưa mỏng, phi cơ dừng hẳn ở khúc quanh của phi đạo ngoài cùng. Nhị Lê trông thấy có một chiếc đang xuống thấp, sắp hạ cánh ở đường băng bên kia. Có tiếng của người phi công từ pḥng lái nói với hành khách. Chỉ sau một phút, với tốc độ cất cánh phi cơ bay lên vùng trời. Chiếc xe đẩy xuất hiện cùng với hai nữ tiếp viên trên lối đi giữa hai hàng ghế. Bữa ăn sáng có cà phê, trà, và các loại bánh ḿ, pâté chaud, croissant. Cũng có nữa, cả ly, và tô loại ḿ ăn liền với nước đun sôi có sẵn. Nhị Lê lấy cà phê và bánh croissant. Hai phụ nữ ngồi cạnh bên có vẻ thân nhau, h́nh như là người Anh, v́ giọng nói và chữ dùng theo cách của người Anh. Cà phê sữa có chút bơ béo và ngon. Bên ngoài, c̣n mưa và bầu trời nhiều mây. Bên dưới, cảnh vật nhà ở hầu như không c̣n thấy rơ. Nhị Lê bỗng nhớ đến Hiếu. Nàng đă giữ gương mặt, h́nh dáng của anh qua một t́nh bạn, qua bao nhiêu nơi chốn, và sau cùng, t́nh yêu của nàng đối với anh. Nàng nghĩ đến kỷ niệm của thời ấy, năm tháng ấy, những ngày mưa mùa đông, và con đường hiện diện trong cơn mưa, trong tiếng nói của hai người. Không ngờ, nàng gặp lại Hiếu, buổi gặp gỡ ấy đă nhắc nhở cho nàng hay có nhiều chuyện cũ tưởng như đă quên. Nhị Lê ăn nhanh chiếc bánh, c̣n ly cà phê uống chậm. Mưa lướt thướt qua gió, nổi bềnh bồng trên mây. Những hàng ghế kín chỗ, những câu chuyện quen thuộc qua giọng nói mỗi miền, lúc chậm răi, từ tốn, lúc thờ ơ, lưu lạc. Tới Đài Loan là trạm dừng đầu tiên và hành khách sẽ đổi sang chuyến bay đường dài. Nhị Lê chợt nghĩ, không biết ra đi, đến lúc nào ḿnh mới có dịp trở về. Lúc này, Nhị Lê không có chút chi chờ đợi, hay nôn nao với ước mong gặp lại chồng con sau quá nhiều năm xa cách. Thực sự gần gũi hơn, bên dưới ấy, những dặm đường có thể nh́n lại, vừa có thể nhớ những nơi chốn thân thương, c̣n biết bao nhiêu hơi ấm của kỷ niệm từng ấp ủ. Từ Pleiku, Nhị Lê xuống Quy Nhơn, rồi vợ chồng kéo nhau vào miền Nam. Trảng Bom, vùng đất tạm dung, rồi Thạnh t́m đường vượt biên, anh đi cùng với đứa con trai, Nhị Lê ở lại một ḿnh, một quăng thời gian khá dài và yên b́nh với công việc dạy học. Ở trong quận lỵ, mọi người trở nên quen biết nhau, và rất thân thiện. Rồi Nhị Lê gặp Hiếu, thành phố cũ, t́nh bạn cũ, sau đó là sự đổi thay để nàng sực tỉnh với giấc mộng đi t́m chốn tha hương. Những ngày c̣n lại, những ngày đang chờ bỗng dưng làm cho Nhị Lê cảm thấy lạc lối, có lúc xa lạ hẳn. Nàng không hiểu sao khi mà nàng luyến nhớ Sài G̣n đến phát khóc. Những tên đường, những ngả đường, những góc phố, buổi sáng, buổi chiều, nhà sách, ṭa báo, các cơ quan, đă khiến nàng tưởng như vừa tới được nơi này, lại biến mất ở nơi kia. Và rồi, nàng nhận ra được mối cảm xúc thực sự của ḿnh với Sài G̣n là v́ nàng vẫn luôn nhớ Hiếu. Hiếu nói với người bạn, từ ngày ấy tưởng không gặp lại, anh đă t́m đến thành phố này, sống ở thành phố này, không phải để trả giá mà để nhận lấy một sự chịu ơn của chính ḿnh. Sài G̣n đă thương yêu, vừa đùm bọc và che chở, không chỉ riêng một ḿnh anh thôi. Trong lúc, việc học hành của Nhị Lê tương đối dễ dàng, suôn sẻ, th́ Hiếu hết sức lận đận. Anh hỏng thi nhiều năm, lẩn lút những ngày trốn quân dịch, một thân một ḿnh đi xa, tới Sài G̣n, t́m kiếm ở đây một nơi ở, một công việc làm, rồi sau đó, anh lập gia đ́nh và có được một người vợ hiền lành, và hai đứa con ngoan ngoăn. Lực học không mấy cao, chỉ được một miếng bằng trung học, c̣n diện mạo, vẻ ngoài tầm thường trong phong cách đi đứng và cả lối ăn mặc, nhưng Hiếu lại có cái duyên vừa ch́m, vừa nổi. Giọng nói gốc Quảng B́nh pha trộn Quảng Trị, đôi mắt có một nỗi tha thiết, u hoài, lúc nh́n nhau, xúc động muốn tới gần để mở rộng một ṿng tay ôm chầm đến lúc siết chặt. Nhiều lần, Hiếu kể cho Nhị Lê nghe lúc xin được việc làm ở ṭa báo, anh mừng lắm. Ở đây, mỗi ngày anh đọc và sửa lỗi bản in từ thợ sắp chữ đưa xuống. Trên bàn, cuốn Từ điển chính tả rất cần yếu, và anh luôn phải dùng đến khi phải tra soát những chữ có dấu hỏi ngă, nó hệ trọng, v́ ngữ nghĩa của hai loại dấu này rất khác biệt nhau. Từ một mẩu tin, một trang báo, một câu chuyện sáng tác h́nh thành, công việc làm đă đặt Hiếu trong cả những xúc cảm và sự rung động của chữ nghĩa. Nên chi, anh hay tự ví ḿnh là người canh gác luôn phải mở cửa mỗi ngày cho căn nhà ở khi nh́n ra ngoài sẽ thấy không chỉ quang cảnh, nếp sinh hoạt, mà c̣n cả đến những kinh nghiệm về văn hóa. Nhờ đó, Hiếu yêu thích đọc sách. Và, những sách anh đọc, thường là những cuốn sách văn học cũ mua lại ở các khu chợ trời.
Trong gặp gỡ đă có mầm ly biệt Nhị Lê và Hiếu đă thương yêu nhau với mối t́nh trong một khu vườn, có từ hai câu thơ rất hay của nhà thơ Xuân Diệu. Xuân Diệu là người bạn chí thân của Huy Cận. Huy Cận làm thơ rất trầm tĩnh, mỗi câu thơ là một đám mây, một ḍng nước, và màu sắc buồn mang mang một thứ tê tái lạnh của thời gian. Hai thị xă Đông Hà và Đồng Hới đă có sự lẫn lộn, và thực sự cũng không mấy có nhiều người biết. Giữa tháng mười năm 1954, lúc bắt đầu có làn sóng di cư vào miền Nam t́m tự do, gia đ́nh Hiếu với hành lư là những chiếc ḥm gỗ lên tàu hỏa ra đi. Lúc đầu, dự tính vào trong Nam, nhưng lúc tàu dừng nghỉ ở Đông Hà, ba mẹ anh chợt muốn dừng lại ở đây định cư, để lúc nhớ, ngoái đầu nh́n lui, th́ Đồng Hới thấy cũng gần. Thị xă Đông Hà nằm bên trong quốc lộ I, và cạnh bên ngă ba con đường số 9 đi Nam Lào. Ngôi nhà gia đ́nh Hiếu ở gần chợ. Ngôi chợ trở thành nơi sinh hoạt trung tâm thị xă, buôn bán rất nhộn nhịp, và cả dăy phố bao quanh chợ các nhà ở có cửa hiệu buôn bán đều là người Hoa. Chợ chia nhiều khu vực, dăy sạp buôn bán thực phẩm nằm cạnh ngay con đường dọc bờ sông Hiếu. Sông Hiếu bắt nguồn từ Cam Lộ, tới Đông Hà con sông mở rộng với mực nước khá sâu tàu nhỏ hải quân có thể di chuyển được. Chiếc cầu bắc qua sông Hiếu, cùng tên gọi với con sông, và nằm ngay trên quốc lộ I đi ra tới các tỉnh phía Bắc và Hà Nội. Những ngày thanh b́nh đến với miền Nam sau hiệp định 1954. Ở trong thị xă, người di cư gốc Nghệ An, Hà Tịnh, Quảng B́nh tương đối nhiều. Mẹ Hiếu vốn quen với việc buôn bán, cửa hàng tạp hóa trong chợ lúc nào cũng có khách, c̣n ba Hiếu, nhờ có bằng tiểu học Pháp và hai năm Trung học nên xin được việc dạy học từ lúc c̣n ở ngoài Đồng Hới. Ngôi trường thị xă nằm bên dưới một con dốc và trông ngược lên thấy khung cảnh nhà ga. Ga Đông Hà là ga cuối của miền Nam, và các chuyến đi hay về đều là tàu chợ. Từ Đông Hà, đi xa vào miền Nam, tới các nơi, Quảng Ngăi, Quy Nhơn, Nha Trang, Sài G̣n th́ chỉ đến Huế là phải đổi qua tàu đi Đà Nẵng, tới Đà Nẵng lại c̣n đổi một chuyến nữa để đi đường xa. Và, ngược lại cũng thế, từ miền Nam ra, tàu chỉ đến Đà Nẵng, rồi sang các chuyến tàu chợ đi đường ngắn. Nhị Lê đang trong hồi tưởng t́m lại người bạn cũ qua h́nh ảnh của một thị xă, nơi ấy, gia đ́nh anh đă sống nhiều năm từ ngày rời quê quán ở Quảng B́nh di cư vào miền Nam. Và trong hồi ức của nàng, vẫn luôn nhận ra h́nh ảnh của Hiếu xuất hiện, cùng với giọng nói nghe đă nặng, lại c̣n vụng về, nhưng rất thật thà, thân thiết. Ít khi Hiếu có một vài ư tưởng băn khoăn, hay tự ḿnh nói đôi ba lời tâm sự về t́nh ái, v́ anh luôn cảm thấy an phận, vừa có chút mặc cảm tự bản thân ḿnh. Hiếu lấy được vợ, như thể chuyện trời ban cho. Thảo vợ Hiếu, học không có nhiều, nhưng cô có cái lanh lẹ, vừa may mắn trong việc buôn bán. Không bao giờ Hiếu tự nghĩ, hay dám nghĩ là Nhị Lê đă yêu thương ḿnh, trong khi Nhị Lê, hơn một ai khác ngay cả với Thạnh chồng nàng mà có được trong con tim nàng một con người như Hiếu. Nhưng có một điều, Nhị Lê biết Hiếu rất tự trọng. Từ ngày hôm đó gặp nhau, do hoàn cảnh, Hiếu giúp Nhị Lê có một công việc tốt, lợi ít cho văn hóa, và cả cho nàng. Bên nhau, Hiếu luôn coi Nhị Lê như người bạn, người em. Hiếu luôn cảm thấy hạnh phúc, và luôn gắn bó, yêu mến Thảo bằng sự thủy chung, xây dựng cuộc sống cho gia đ́nh. Vợ chồng Hiếu, mỗi ngày ḥa nhịp vào cuộc sống bằng sự cần cù, tâm thành, luôn chăm chỉ, nhưng cũng hết sức rộng lượng và cởi mở. Không chỉ có những lần Nhị Lê nghe Hiếu kể, mà chính Thảo, vợ Hiếu cũng vui chuyện với Nhị Lê về Hiếu nữa. Cứ đem so sánh từng sự việc trong chuyện, th́ rất là ăn khớp nhau. Thảo người miền Nam, giọng nói kể chuyện nghe rất hấp dẫn. Nàng kể, những lần về thăm nhà, gặp Hiếu cô cứ lân la hỏi chuyện, và mồi thử xem anh chàng có thích phải ḷng ḿnh không. Và, Thảo nhận ra Hiếu rất là nhát gan, ngượng ngập, lính quưnh bày tỏ sự tán tỉnh, hay mớm lời tỏ t́nh. Về chính ḿnh, cô Thảo cũng vậy. Nhưng thấy con người Hiếu chất phác, đâm ra thương. Hồi đó, Hiếu vào Sài G̣n đọc báo t́m kiếm được chỗ trọ ở nhà bà Năm. Bà Năm là mẹ Thảo. Khi Hiếu đến, th́ Thảo vào trong Chợ Lớn ở với người chị để phụ việc buôn bán, mỗi cuối tuần, có khi hai ba, Thảo mới về nhà thăm mẹ. Và, trong một lúc thẩm ư, thẩm t́nh với câu chuyện, bà hỏi Hiếu về cô con gái của bà, và nếu mà Hiếu thương th́ bà gă liền cho. Hiếu thật quá mừng, v́ anh đâu dám nghĩ ḿnh sẽ lấy được vợ. Và, có lẽ, từ ư nghĩ đó về hạnh phúc, mà anh cố gắng học để thi lại Tú Tài, có được tấm bằng rồi lúc bị gọi đi lính, Hiếu vào trường Quang Trung, rồi Thủ Đức, xong 9 tháng học quân sự ra trường với cấp bậc Chuẩn úy, mười tám tháng sau đeo lon Thiếu úy, và thời gian đủ hai năm lên Trung úy th́ vừa đến lúc cuộc chiến tranh ở miền Nam kết thúc. -Những ngày xa cách cũ, anh có bao giờ nghĩ đến em không ? Nhị Lê hỏi Hiếu. -Có chứ. Hiếu đáp lời. Và, khi vào Sài G̣n, cứ đến mùa mưa, lại nhớ Huế. -Em cũng không ngờ gặp lại anh. Và, cũng không thể tin được rằng suốt mùa mưa năm đó ở Huế, đă trở nên bối cảnh cho câu chuyện t́nh của hai người. Cô Thảo có người anh tên Hồ, đi lính Hải Quân. Anh Hồ đi Mỹ năm 1975, sau mười lăm năm bảo lănh cho em gái cùng gia đ́nh. Nhưng nếu, không đi trước theo diện này, th́ Hiếu cũng được qua Mỹ theo diện HO. Ngày Thảo lên đường đem theo hai con, c̣n Hiếu phải ở lại, v́ anh bị vấn đề về phổi phải uống thuốc, sau đó chụp h́nh trước khi tái khám. Thời gian chờ đợi đến sáu tháng. Và, không ngờ được rằng thời gian Hiếu nán lại trị bệnh phổi, anh được sống cùng với Nhị Lê những tháng ngày vô cùng quư giá cho t́nh yêu. Bên ngoài, trời vẫn đang mưa. Những kỷ niệm ghi nhớ về Hiếu, về một thành phố cũ gây nên cho Nhị Lê một nỗi xao xuyến, nhưng nàng không hề có ư mong đợi.
Từ pḥng máy phát thanh, cô nữ tiếp viên nói qua
máy báo cho hành khách chuyến bay đă tới Đài Bắc, sắp sửa hạ cánh. Sau
những lời thông báo bằng tiếng Việt, cô tiếp chuyển sang thông dịch bằng
tiếng Pháp, rồi tiếng Anh.
Nguyễn Chí Kham
Xem tiếp Chương 3
|
