NGUYỄN CHÍ KHAM

PHẦN THỨ HAI

          Về thăm ba mẹ được mấy ngày trong kỳ nghỉ, giờ lên San José, Thứ trở lại làm việc, mặc dù, mỗi tối có thể nói chuyện điện thoại với ba mẹ chừng nửa tiếng, nhưng cậu lười.

Thứ biết chơi thổi kèn, nhưng thú đam mê hơn hết là môn thể thao bóng đá. Thứ ham thích coi những trận quốc tế giữa các quốc gia bên Nam Mỹ, Châu Âu ở hai đài Fox sport và ESPN. Vào hai ngày cuối tuần, có rất nhiều trận đấu về giải quốc gia, về giải các Câu Lạc Bộ. Và hàng năm, tới tháng 7, bên Pháp có lễ Quốc Khánh, ngoài lễ hội duyệt binh chào mừng và bắn pháo bông ra, một chương trình thể thao kéo dài đến ba tuần lễ, đó là cuộc đua xe đạp Tour de france cũng làm cho Thứ ham mê. Khi bạn coi cuộc đua xe đạp quốc tế này tại Pháp, không chỉ hào hứng với những cuộc đua leo đèo, leo núi, những chặng bứt phá, những chặng nước rút, mà còn được dịp ngắm những cảnh đồng quê êm đềm, hay đi qua những thành phố cổ kính và rất đẹp. Paris là mức đến cuối cùng. Khi đoàn đua về tới Paris, họ sẽ diễn hành qua những cây cầu trên sông Seine, qua Khải Hoàn Môn, và nhiều vòng quanh thành phố trước khi cán mức cho công chúng được xem.

Sau mấy ngày đứa con trai về thăm, vợ chồng Thạnh trở lại bình thường với cuộc sống mỗi ngày. Vào mỗi buổi chiều, hai vợ chồng cơm nước ở chiếc bàn gần cửa sổ. Trong bữa ăn, Nhị Lê thường uống nước trà đá chanh đường, còn Thạnh, một hai lon bia cho ngon miệng. Tới cuối tháng, vào giờ cơm chiều Nhị Lê mà phá lệ, uống vài lon bia cùng với Thạnh, thì buổi tối đó, hai người cùng thức khuya tận hưởng nồng nàn hương vị gối chăn. Thạnh luôn thầm mong Nhị Lê có thai để sinh thêm một đứa con nữa, gái hay trai gì anh cũng hài lòng. Thạnh là con một, cha mẹ làm nghề nông, đến tuổi có gia đình, anh cũng chỉ có một con duy nhất.

Thạnh trải rộng cánh tay cho Nhị Lê gối đầu. Và mỗi lần như vậy, Nhị Lê hé môi cho Thạnh nghiêng người qua cúi xuống hôn thật lâu.

Nhìn nhau cười, nàng hỏi:

-Tuyệt diệu không ?

Chàng đáp:

-Nghìn lẻ một đêm.

–Chịu gì nổi.

-Vậy thì sao ?

-Mỗi mùa, em mới cho anh ngày hẹn.

-Sao mà chờ lâu vây?

-Chừng đó thôi, hiểu chưa?

-Hiểu được, chết liền.

Trong đêm, nghe tiếng cười khúc khích. Và, vợ chồng cùng ngủ say giấc, đợi mưa.

Ở quận Cam, trời rất ít khi mưa nhưng trong thời tiết mùa nào buổi sáng và chiều tối trời cũng lạnh. Nhị Lê thường thức dậy sớm, nàng ra thăm vườn một lúc mới trở vào đến gian bếp sửa soạn cho bữa ăn sáng, thường là bánh mì chả trứng, đổ dầu hào vào chảo chiên cơm, cũng có khi nấu xôi và chiên lạp xưởng. Khi Thạnh thức dậy, anh vào ngay phòng rửa mặt, làm nhanh mọi thứ xong trở ra và có ngay cà phê trong phin lọc để pha cho hai người uống.

Buổi sáng, đúng 8 giờ Thạnh và Nhị Lê cùng rời nhà, mỗi người đi một xe. Từ ngày Nhị Lê qua đoàn tụ, Thạnh có một vài thay đổi trong cách ăn mặc, nhất là chăm chút mái tóc và anh thường dùng thứ keo xanh dịu mùi thơm.

Nhị Lê cười hỏi:

-Những năm ở bên đây một mình, anh quen biết nhiều không?

-Không có ai thay thế được em hết.

-Chà, anh nói làm em cảm động.

-Cảm động không?

-Cứ nói thật với em đi. Không sao đâu.

Thạnh cười lớn:

-Chà, biết tìm ai thay thế Nhị Lê của anh nhỉ.

-Chung tình nhỉ.

Thạnh gật đầu. Rồi, tính hỏi một câu về nàng, nhưng chợt nghĩ không muốn làm vợ buồn nên thôi.

Khi ra tới đường ngoải, hai xe rẽ hai hướng. Thời gian từ nhà tới nơi cửa hàng và trường học cũng gần bằng nhau. Có một chỗ dành riêng cho xe nhân viên cửa hàng đậu, và thường xe Thạnh đến đậu phía trong cùng.

Nhị Lê vào phòng của mình thường sớm mười phút để chuẩn bị. Không như bên VN, giáo viên đến các lớp mỗi giờ dạy, ở Mỹ, giáo viên có một phòng riêng, đến giờ học môn của mình, dù thuộc lớp nào, học sinh cũng phải tìm đến phòng học của giáo viên phụ trách môn học của mình.

Và, môn Anh ngữ, không chỉ có một mình Nhị Lê đảm trách mà còn một thầy và một cô khác nữa, mỗi người phụ trách phần chuyên môn của mình. Nhị Lê phụ trách môn chính giảng văn và văn phạm, còn giáo viên khác, phụ trách về viết và đọc tiếng Anh.

Đã hai năm với trường lớp, phấn bảng, Nhị Lê cảm thấy có sự yên bình và niềm vui hàng ngày như thời tiết luôn cho nàng tự ví mình như một con chim luôn nhìn thấy sự sống của mình thật hạnh phúc.

Cali là một tiểu bang rộng lớn nhất nước Mỹ, số dân gồm nhiều sắc tộc định cư gần 45 triệu, và trong mỗi bốn năm bầu cử Tổng Thống, con số cử tri đoàn lên tới 50 phiếu. Đã có thời Cali là tiểu bang Cộng Hòa, nhưng gần đầy nghiêng về dân chủ.

Nhị Lê vẫn chưa đi được nhiều tới các thành phố, quận hạt lên phía Bắc hay xuống phía Nam trong riêng tiểu bang California, nhưng có điều nàng nhận ra là đây là một tiểu bang không chỉ rộng lớn mà giàu có với một nền kinh tế hạng năm thế giới.

Ở quận Cam, các trường từ cấp tiểu học đến trung học cấp hai và ba, ngôi trường cũng có một diện tích đất rộng. Mỗi trường, không chỉ các lớp học đầy đủ tiện nghi, mà những sinh hoạt khác về kịch nghệ, thể thao, đều có hội trường, sân bóng cho các môn bóng rổ, bóng tròn, quần vợt và các hồ bơi. Nên chi, ở Mỹ học sinh không chỉ phát triển năng khiếu học, mà còn nhiều bộ môn khác nữa.

Ngôi trường Nhị Lê đang dạy có cảnh trí hài hòa bên trong khuôn viên ở trường, mà nhìn ra bên ngoài, cảnh trí cũng rất là đẹp, và rất có tâm hồn. Khu công viện với cỏ xanh, những hàng cây, vàng rợi những mảng màu ánh nắng trong buổi sáng, buổi chiều, trong khung cảnh của ngày mưa, trong công viên thoáng một nỗi nhớ nhung nhẹ nhàng, vừa gần gũi. Và, con đường chạy ngang qua ngôi trường luôn nhộn nhịp xe cộ mỗi ngày, và con đường đi rất xa tới một con đường ven biển.

Hình như, chỉ có Hiếu mới làm cho tâm trí Nhị Lê bị lay động. Ngoài chàng ra, Nhị Lê luôn chừng mực với cuộc sống thường nhật của mình. Nàng hết sức điềm nhiên và thân thiện với các học sinh cùng với các thầy cô giáo dạy cùng trường. Vì rằng, cư dân người Việt định cư đông ở vùng quận Cam nên chi, các trường học từ mẫu giáo đến tiểu học, trung học, trường nào số học sinh Việt cũng đông, và cũng nên ngợi khen các em, thuộc lớp tuổi nào cũng ảnh hưởng từ giáo dục của quê hương cha mẹ nên hầu hết, các em đều chăm chỉ, học hành khá. Mỗi cuối năm trường tổ chức lễ tốt nghiệp, trong số mười em học sinh giỏi, ưu tú, luôn có một vài em VN. Không chỉ ở cấp Trung học, lên cấp Đại Học, sinh viên VN cũng có những kết quả, thành tích không mấy thua kém các sắc dân khác ngay cả với người bản xứ. Nới rộng ra khỏi học đường ở các lãnh vực chính trị, người Việt cũng có một số làm các quan chức quan trọng ở thành phố, quận hạt, và có dành được một số ghế khiêm nhường về ngành lập pháp ở tiểu bang cũng như liên bang.

Nhị Lê giảng hai môn chính là văn phạm và giảng văn. Về văn phạm nàng nghiên cứu từ các sách của Đại học Oxford biên soạn, còn giảng văn, nàng đọc nhiều các tiểu luận từ các nhà chuyên viết về phê bình văn học. Nhị Lê rất thích đọc tiểu thuyết, các tác phẩm của hai nước Anh và Mỹ, nàng đã có chọn một số để dịch ra tiếng Việt theo yêu cầu của nhà xuất bản Thành Minh lúc nàng đang còn ở Sài Gòn. Nay, một số tác phẩm dịch đó, qua bên đây làm nghề dạy học, nó có trong chương trình, nên cũng dễ giúp cho nàng soạn bài để giảng cho học sinh. Có những phần nàng không giảng cho học sinh, nhưng trong suy xét về giá trị văn chương, nàng nhận ra rằng, tiểu thuyết Mỹ có sự đa dạng về cuộc sống, nhân vật tiểu thuyết thể hiện cá tính rất mạnh, nhất là trong ngôn ngữ đối thoại, và thường có một bút pháp sắc cạnh, ngắn gọn, không dùng nhiều mỹ từ pháp, nhưng về tính cách nhuần thấm chất văn chương, tiểu thuyết Mỹ không có cái phong phú, dồi dào, lãng mạn vừa thơ mộng như văn học các nước Châu Âu như ở Pháp, Anh, Đức, Nga. Nhị Lê học ngoại ngữ, tiếng Anh là chính, nhưng tiếng Pháp nàng cũng khá, và cũng có thể đọc được một số tác giả Pháp từ nguyên bản.

Sartre viết cuốn La nausée, Albert Camus với cuốn truyện vừa L’étranger, và tập truyện L’exil et le royaume là hai tác giả lớn của văn chương hiện sinh. Những cuốn tiểu thuyết khác La chartreuse de Parme, Thérèse Desqueyroux, Madame Bovary, Vol de nuit, La porte étroite của các nhà văn cổ điển Stendhal, Francois Mauriac, Gustave Flaubert, Saint Exupéry, André Gide đều là những tác phẩm ngập đầy một thứ chất thơ của thời tiết và tâm hồn ở trong thơ. Những tiểu thuyết vừa kể ra, cho dù có đọc qua bản tiếng Pháp, nhưng nàng cũng tìm đọc các bản dịch ra tiếng Việt để mình được hiểu rõ hơn về nội dung. Olga và Nhị Lê dạy cùng trường, ngày càng trở nên thân thiết. Nhị Lê, mỗi khi có dịp gặp vào ngày nghỉ trên đường, ngay lúc đó, nàng thường kéo Olga đi uống cà phê, nhất là đưa Olga tời các hiệu ăn của người Việt, thưởng thức phở, bún bò, cơm tấm, mì Quảng, những bữa ăn như vậy Olga rất là thích, và một đôi lần nàng yêu cầu Nhị Lê để cho nàng trả tiền.

Ở góc phố gần chợ Albertson và nhìn qua bên kia khu công viên Miles Square Park có một quán cà phê Starbuck rất dễ chịu, và nơi này, Nhị Lê và Olga thường ngồi ở phía ngoài nhìn ra phố, uống thứ cà phê đen đậm, không bỏ đường, nhưng dùng thêm chiếc bánh ngọt cho ngon miệng. Ngồi đây, rất là thú vị khi Nhị Lê nghe người bạn trẻ tuổi hơn mình nói về văn học nước Nga, quê hương cũ của cha mẹ nàng. Một lần đó Nhị Lê nói, tên người bạn Olga làm nàng nhớ nhân vật Olga trong vở kịch Ba Chị Em của nhà văn nước Nga Antoine Tchékhov. Rồi một lần khác, Olga nói với Nhị Lê, gương mặt và dáng vẻ của nàng làm nhớ đến nhân vật Lara trong tiểu thuyết Doctor Zhivago.

Olga uống một ngụm cà phê đang nóng, bình thản châm điếu thuốc hút, thở ra làn khói, xong mở lời:

-Cho dù tôi không sinh trưởng tại đất nước Nga quê hương của cha mẹ tôi, nhưng tôi vẫn là người Nga, thường nói tiếng Nga trong gia đình. Trong cách nhìn hiện thực, tôi không thể nào chấp nhận một chế độ chính trị theo chủ nghĩa Cộng Sản ở nước Nga, nhưng trong văn học, tôi yêu mến văn chương Nga vô cùng. Văn chương Nga ẩn tàng trong hơi thở của tôi. Tôi luôn hình dung nước Nga qua những dòng sông lớn, qua những cánh rừng, và những thảo nguyên mênh mông. Tôi không bỏ sót một truyện nào của Chekhov, và tuy rằng, nhà văn này viết kịch không nhiều, nhưng kịch của Chekhov mô tả hết con người nước Nga và cả quan niệm sống của họ. Hai vở kịch Con Hải Âu, và Vườn Anh Đào là hai vở hay nhất của tác giả.

Trước khi tiếp lời, Olga uống cà phê và đốt điếu thuốc. Nhị Lê nói:

-Nhưng trong văn học Nga Tolstoi và Dostoievski mới là hai cây cổ thụ.

-Nhị Lê nói đúng. Tiểu thuyết của Tolstoy mở ra rất rộng về cuộc sống, về cả một nước Nga mênh mông đến cả vùng đất hoang các biên giới, còn tiểu thuyết của Dostoevsky là của tư tưởng, là tính siêu việt của con người muốn như Thượng Đế. Sức sáng tạo của Dos đưa con người vượt hẳn lên trên con người bình thường mà đi tới sự toàn năng. Nên chi, Dos được André Gide ví như cái bóng của ngọn núi, lớn dần và lớn mãi. Anh em nhà Karamazov, là một tác phẩm ngoại khổ, ngoài thực tế của những con người bình thường.

-Nhưng Olga biết không, có những người không đọc nổi Dos. Ngay đến cả nhà văn, chẳng hạn như Hemingway.

-Tôi nghĩ đọc Dos rất vất vả, không chỉ đọc qua một lần, mà nhiều, rất nhiều lần. Nhân vật của Dos có sự mê sảng, nói ra tràng giang đại hải, nhưng trong đó chứa đựng tư tưởng về siêu hình.

-Văn học Mỹ không mấy có những bộ trường thiên tiểu thuyết, trong khi đó, nước Nga và Pháp lại có. Nước Pháp, có bộ Comédie Humaine của Balzac. A la recherche du temps perdu của Marcel Proust, Jean Christophe của Romain Rolland, Gia đình Thibault của Gérald Martin du Gard. Nước Nga, có bộ Sông Đông Êm đềm của Sholokhov, Chiến tranh và Hòa Bình của Tolstoy, Anh em nhà Karamazov của Dostoievski.

Olga lại đốt điếu thuốc, trầm ngâm, giây lát rồi nói:

-Nhưng tôi nghĩ, nhà văn cho mình thấy cái đẹp và vẻ thơ mộng trong thiên nhiên ở nước Nga là Pautopxki, và Boris Pasternak.

Nhị Lê thốt lên:

-Rất hợp ý với Olga. Không nhà văn nào ở nước Nga tả những cảnh tuyết rơi và tuyết tan hay như Pautopxki và Boris Pasternak.

 

Nguyễn Chí Kham

________

Xem tiếp Chương 11

art2all.net