NGUYỄN CHÍ KHAM

PHẦN THỨ HAI

          Nhị Lê không phải xin một buổi nghỉ ở trường, vì lễ tuyên thệ được thành phố tổ chức vào thứ bảy. Thứ có kỳ nghỉ một tuần nên muốn về thăm ba mẹ. Từ San José, Thứ đi xe đò Hoàng bến đậu ở khu Lion Plaza. Còn bến đỗ khách ở khu chợ ABC gần nhà băng America. Và, có vẻ như lần này về thăm, anh cũng báo cho ba mẹ mình biết về cô bạn gái mà hai trẻ cùng muốn tiến tới hôn nhân.

Buổi sáng, trong phòng rửa mặt Nhị Lê có chút trang điểm trước khi thay quần áo, nhìn vào gương nàng nhận ra mình còn sự duyên dáng. Khi ba người cùng ra xe, Thứ nhìn mẹ nói, trông mẹ trẻ hẳn ra, Nhị Lê vui kéo đứa con trai lại gần ôm quàng qua vai, sau đó, thưởng cho anh chồng một cái hôn bên má.

Trước khi rời nhà, cửa trước, cửa sau đều cài kín cẩn thận.

Từ nhà, ra lối cổng chính, xe chạy chậm, ngừng ở bảng stop, xong Thạnh cho xe rẽ phải và hướng con đường Bushard chạy về thành phố Garden Grove.

Thạnh chăm chú lái xe, trong lúc này, hai mẹ con Nhị Lê chuyện trò với nhau. Giọng nói của cậu con trai, ảnh hưởng mẹ.

-Ở Cali, dưới này đường sá, và nhà ở thì rộng, nhưng cái chính của tiểu bang về mọi mặt là trên phía Bắc, Thứ nói.

-Từ nơi con ở đi San Francisco có xa không ?

-Cũng đến gần hai giờ lái xe. San Francisco, Sacramento, San Jose nó nằm như vị thế tam giác. Nơi này, đến nơi kia, cũng đến hai ba giờ lái xe.

-Kỳ lễ Easter, mẹ lên thăm con.

-Ba có đi không ?

-Một mình mẹ thôi.
-Vâng.

Khi nghe chuyện hai mẹ con trao đổi, Thạnh mới chợt nghĩ ra rằng từ năm đặt chân tới Mỹ đến nay, anh và cả Nhị Lê nữa chưa đi đâu xa, chỉ quanh quẩn ở vùng quận Cam, thị tứ Little Saigon và chỉ biết quen dùng tiếng Việt giao tiếp với cộng đồng, rốt cục, đến một ngày không xa sẽ mất hết những mộng ước về cuộc sống của mình.

Tới gần trung tâm hành chính thị xã, Thạnh phải cho xe chậm lại vì đèn giao thông các ngã tư, và cũng bắt đầu giờ cao điểm. Ai cũng nghĩ trước là nên tới sớm để khỏi bị trễ giờ và dễ có chỗ đậu xe. Thì đúng vậy, còn đến một giờ nữa mới khởi sự buổi lễ, nhưng lúc Thạnh đưa xe tới, trên bãi các chỗ đậu xe đã gần kín, và sân trước quanh các con đường của khu công viên cũng đã đông người.

Hai vợ chồng Thạnh và đứa con trai ra khỏi xe, dừng lại một chút nhìn quang cảnh ở khu trung tâm thành phố. Rồi ngay đó, Thứ lấy máy ảnh ra, bảo ba mẹ đứng bên nhau để chụp vài tấm hình. Hết cảnh này đến cảnh khác, trong buổi hôm nay, hai cha con Thạnh nhường cho Nhị Lê nhiều cảnh chụp nhất. Đến khi cần chụp cho cả ba người, Thứ phải nhờ một người khách khác chụp cho nhiều tấm. Tới đúng giờ, nhân viên sở di trú báo cho tất cả mọi người vào hội trường để làm lễ tuyên thệ.

Không khí nghiêm trang, và mọi người đều im lặng không có tiếng chuyện trò khi vị Chánh án xuất hiện. Ông cất tiếng , mở lời bằng sự chào mừng những cư dân vừa được vào quốc tịch để nhận quyền công dân, Sau đó , ông nói về một nước Mỹ qua lịch sử từ buổi đầu lập quốc, rồi qua những giai đoạn phát triển, mở mang, và nhắc lại những điểm chính yếu từ trong hiến pháp.

Xong bài phát biểu, vị Chánh án yêu cầu tất cả công dân mới đưa tay và đọc theo ông những lời tuyên thệ.

Không kéo dài lâu, lễ tuyên thệ bế mạc, mọi người trở ra ngoài lần lượt nghe đọc tên để lấy bằng quốc tịch. Và, cùng với việc đọc tên, họ cũng thông báo ai muốn làm hộ chiếu, có thể làm luôn trong dịp này, với tiền lệ phí mỗi hộ chiếu là 150 đồng.

Hôm nay, một ngày hạnh phúc cho những người công dân mới được nhận vào nước Mỹ. Hầu như ai cũng cảm thấy lòng mình vui, mãn nguyện.

Nhị Lê bước tới khu chụp ảnh, nàng mỉm cười, vuốt lại mái tóc xong ngồi xuống ghế. Im lặng, và nụ cười của hiện lên trên bức ảnh cùng với khuôn mặt qua một thoáng chớp đèn sáng.

Xong việc, nhưng không có một ai muốn ra về ngay. Họ còn trao đổi chuyện, và chụp ảnh mừng ngày mới, cùng bạn hữu và gia đình. Người Việt mới có bằng quốc tịch như Nhị Lê không nhiều lắm, nơi này, nơi kia từng nhóm bên nhau, hầu hết là những công dân nói tiếng hispanic, thứ tiếng này, phần đông là ở vùng Nam Mỹ, trong số này, người Mễ là đông nhất.

Rời khỏi hội trường trở ra xe, Nhị Lê cùng chồng còn lấy phong cảnh để chụp ảnh cho hết cuộn phim.

Về nhà, trên đường qua tiệm ăn Ngọc Hương, Nhị Lê xuống xe ghé vào mua các phần food to go về ăn cho tiện khỏi nấu nướng.

Niềm vui còn giữ mãi trong đôi mắt Nhị Lê những nụ cười. Ngày còn thiếu nữ, Nhị Lê đẹp lắm, và hơn hết là ánh mắt lãng mạn vừa đằm thắm của nàng. Cũng lạ, năm đó nàng chỉ gặp Hiếu, rồi trong cảnh ngộ lấy Thạnh làm chồng.

Về tới khu chung cư, Thạnh cho xe đậu ở khu vực thăm viếng, vì trong ngày hôm nay, còn đi nhiều chỗ nữa.

Ba người ra xe đi bộ về nhà. Cửa mở, cảnh nhà thân yếu hiện trong vùng sáng của ánh đèn.

Ngồi nghỉ ngơi, cả nhà vào bữa được dọn trên chiếc bàn gỗ hình chữ nhật.
Nhìn mẹ vui hôm nay, đứa con trai nói những câu đùa. Nhị Lê hỏi:

-Ở trên đó, con ăn uống ra sao ?

Thứ nói:

-Có lúc con nấu lấy, có lúc ra tiệm, hay mua phần ăn to go.

-Người Việt trên đó đông không.

-Cũng khá, nhưng không như dưới này. Nhà ở cũng vậy, ít có khu tập trung.

-Có khu thương xá Phước Lộc Thọ không ?

-Không. Có một khu Plaza, nhưng không giống Phước Lộc Thọ.

-Vùng trên đó, con đi chơi những đâu?

-Cũng loanh quanh những vùng nói với mẹ. Nhưng thường là lên Oakland với bạn con.

-Cô gái người Việt ?

-Vâng.

-Có ảnh cô không ?

-Con để trong cuốn album.

Ngày hôm sau, Thạnh có việc ở cửa hàng phải đi làm. Thứ đưa mẹ đi chơi xa xuống các tỉnh phía Nam qua Irvine, Laguna Wood, Laguna Niguel, Laguna Beach rồi xuống San Diego đển thành phố và bến cảng.

Nắng sáng đẹp qua những hàng cây, cánh rừng, và những ngôi nhà quét màu vôi trắng quanh các quả đồi.

Giọng nói đứa con trai không thuần như mẹ. Xe chạy không nhanh, đúng tốc độ trên freeway. Ngày chủ nhật, nhiều người đi chơi xa. Và, hướng này là hướng du lịch, còn hướng đi casino, nằm về Tây, hướng xa lộ 91 và 15. Lúc này, mẹ con bên nhau, Nhị Lê bắt Thứ kể những tháng năm ở xa mẹ, công việc học hành và nỗi nhớ nhà. Rồi nàng, cũng kể hết chuyện cũ của mình trong những năm tháng ở lại bên nhà, vất vả với nhiều thứ công việc, và không lúc nào nguôi nghỉ, chờ mong ngày đoàn tụ.

Bất chợt, Thứ đưa mắt nhìn thấy gương mặt của mẹ phảng phất nỗi buồn và đang trầm ngâm. Những đám mưa lạnh lẽo dâng tràn, nhòa ướt cặp mắt, một thành phố cũ hiện ra, có vẻ xa lạ rồi trở nên quen thuộc. Con đường vùng ngoại ô, vang âm những bước chân, rồi giọng nói nghe mỗi lúc, ngập chìm trong tiếng mưa quá lớn. Nhị Lê luôn nhớ Hiếu, mỗi lúc có ai đó gợi nhắc về kỷ niệm cũ. Và, khi nhớ đến Hiếu, Nhị Lê luôn cảm thấy buồn. Hiếu đang đem lại cho Nhị Lê một thứ tình yêu đầy trắc trở, gian nan, nhưng lồng trong đó là sự thực của tiếng nói và cuộc sống. Hiếu vẫn luôn tự nghĩ mình rất bình thường và cũng tầm thường nữa. Anh không suy xét, tự vấn, và có những lần nhớ đến Nhị Lê, anh chỉ cảm thấy vui trong lòng, không hề có sự nôn nóng, đợi mong. Chính sự tương phản và tạo ra một khoảng cách giữa con người và thiên nhiên nên chi, Nhị Lê thường hay nghĩ đó là một lý lẽ luôn tìm kiếm của nàng trong nỗi nhớ xa cách, vời vợi về Hiếu. Hình ảnh Hiếu là mưa, những ngày mưa trở về ngập kín buổi chiều. Huế trong mưa từ những năm tháng ấy, nhưng chỉ có một buổi chiều ấy thôi, Hiếu bên cạnh Nhị Lê, để rồi nàng nhớ mãi. Hiếu, chàng là một thanh niên trầm lặng, dễ mến, nhưng không dám có cao vọng chế ngự được tình yêu của kẻ khác. Anh sống rất tự nhiên, và luôn nghĩ rằng, tình ái, hôn nhân là nguyên phận của trời. Nên chi, cho dù một đôi khi anh thoáng cảm nhận Nhị Lê có yêu mình, nhưng anh lại không quá liều lĩnh.

Nhị Lê ơi,

Anh và Thảo nay đã ổn định cuộc sống ở xứ người, hết sức bình yên với công việc làm, có nhà ở, và hai cháu được vào trường học với hy vọng cho tương lai.

Thảo nhắc đến em luôn, và cũng nhắc anh viết thư về bên nhà để hỏi thăm tin tức và sức khỏe. Anh thật không biết nói gì nhiều, chỉ cảm thấy vui khi mỗi lần nhớ nghĩ đến Nhị Lê với cả một tấm lòng luôn biết mình an phận.

Nhị Lê ơi, em là nguồn vui mới, nguồn sống mới của anh. Những lúc nhớ nghĩ tới em, anh cảm thấy chạnh lòng. Anh thực sự không dám có mơ ước, trong lúc riêng em, mỗi lần nhắc nhở tới anh em luôn coi như anh là một tặng phẩm của tình yêu, với ý này trong tâm tưởng em là đích thực, không đổi thay. Anh lại hay nghĩ khác, là tự mình có thể vẽ nên được một khuôn hạnh phúc đó không, riêng mình đã thấy không đủ khả năng thực hiện rồi, nói chi dành cho kẻ khác.

Nhị Lê ơi, không bao giờ anh quên được em. Nhưng trong cuộc sống, anh luôn nghĩ nên bằng lòng với cái gì mình có, đừng có nên mơ mộng, tưởng.

Về Thảo, anh chỉ có thể nghĩ, hay em cũng nghĩ rằng, Thảo là một bàn tay trong cuộc sống của mình. Bàn tay đó, là sự gầy dựng đỡ đần những lúc thiếu thốn, cũng như những lúc được an nhàn.

Từ ngày qua bên đây, anh gặp anh Thạnh, và hai người không chỉ có những buổi ngồi quán cà phê cuối tuần, mà trong mỗi lần gặp, anh thường hỏi về tin tức về hồ sơ đoàn tụ của em.

Nhị Lê ơi, anh luôn nhớ em, và luôn ước mong nhìn thấy em hạnh phúc trong muôn lẽ sống với cuộc đời.

Thương nhớ,

Hiếu.

Nhị Lê, dường như đã nhắm mắt trong tâm tưởng khi nhớ và đọc lại từng dòng thư Hiếu đã viết cho nàng, khi nàng còn một mình ở VN chưa biết đến ngày nào đoàn tụ. Thì vậy, hãy nên hiểu rằng, trong tình yêu cũng như trong nghệ thuật, không thể nào có biên giới, ý tưởng đó làm cho con người hiểu được rằng cuộc sống giữa đời thường, nó đích thực, nhưng cũng chỉ một phần nhỏ thôi đối với nghệ thuật. Không hẳn rằng, hai người yêu nhau nhưng không bó buộc rằng họ phải được cùng sống với nhau.

Hiếu hiện diện trong con người Nhị Lê không hề có cái bình thường như Thảo, vợ anh, mà đối với Nhị Lê, Hiếu như một người làm ra cây đàn, còn Nhị Lê là người dùng cây đàn ấy cho nghệ thuật. Hạnh phúc khi đem tới cho người nào thì luôn có trong tâm trạng người đó một mối cảm xúc chân thành quý giá. Hiếu, anh trở nên một phần đời của Nhị Lê trong quá khứ. Hai người xa Huế suốt bao nhiêu mùa mưa chờ đợi, cứ tưởng không có ngày gặp lại nhau. Sau biến cố tháng 4/1975, Nhị Lê tính cờ gặp Thạnh ở Pleiku, hai người dạy học cùng trường. Chứng một năm sau, Nhị Lê và Thạnh rời bỏ Pleiku, xuống Quy Nhơn và có ý định vào Sài Gòn rồi xuống miền Tây, tìm công việc ở đó, và nếu có cơ hội tìm được vượt biên.

Năm 1986, Thạnh và đứa con vượt biên, lúc đó, từ Bà Rịa, Nhị Lê về Biên Hòa, dạy học ở huyện Hố Nai 3 trường Thống Nhất, sau đó lên Hố Nai 4, dạy học ở Trảng Bom. Chính từ ngôi trường này, tình nghĩa của các đồng nghiệp, của những người học trò, và nhiều người bạn cũ đã bao bọc Nhị Lê có được một cuộc sống thầm lặng và rất hạnh phúc.

Khi dạy học ở ngôi trường quận này, Nhị Lê được hưởng một không khí vùng quê thật yên lành, thoáng đãng. Cho dù đơn độc một mình, nhưng Nhị Lê hoàn toàn cảm thấy hạnh phúc.

Thế rồi, Nhị Lê gặp lại Hiếu. Ngày hôm ấy, trên con phố có nhà xuất bản Thành Minh mà Hiếu là công nhân chạy bán bỏ mối hàng, tình cờ gặp Nhị Lê, anh thốt lên một tiếng gọi tên, đó là vang âm một cơn mưa ùa đến bất ngờ.

Nhị Lê mặc chiếc áo sơ mi trắng cũ, đôi chiếc nón vải.

-Anh Hiếu phải không ?

Hiếu nhìn lại Nhị Lê. Hiếu có vẻ mặt rám nắng, cằn cỗi, vẫn dáng người cao trong bộ quần áo kaki vàng, sớn vai.

-Nhị Lê làm việc ở đâu ?

-Em dạy học trên Trảng Bom.

Hiếu đang cầm giữ lấy ghi đông chiếc xe đạp đầm hiệu Peugeot. Trước giỏ chật đầy đủ loại báo, phía sau yên xe là một cái thùng giấy chứa sách mới, có hai sợi dây có móc ràng chéo, giữ chặt.

-Anh làm công việc bỏ sách báo.

Hiếu nhìn Nhị Lê, mắt anh hoen đỏ. Thật buồn, cảm động. Một lúc sau, hai người đi bên nhau đến một quán nước nằm góc ngã tư, nhìn qua bên kia là ngôi trường học lợp ngói nâu. Gần quán nước, có mấy gánh hàng bán rong, nơi này bày cái bàn thấp và ghế nhỏ.

-Nhị Lê có đói không ?

-Không, em không đói.

-Cứ ăn đi.

-Thôi, uống cà phê với anh được rồi.

Hai người im lặng đến khi cà phê nóng mang ra. Trên bàn có sẵn hai dĩa bánh tiêu, bánh cam. Hiếu cầm giấy lau lấy một chiếc bánh đưa cho Nhị Lê.

-Ăn bánh, uống cà phê.

-Cám ơn anh.

Hiếu uống một ngụm cà phê, xong đốt điếu thuốc. Nhị Lê nhìn khuôn mặt Hiếu qua làn khói.

-Anh ở đâu, từ ngày đó đến giờ.

-Nhiều nơi, sau đó vào quân đội.

-Anh có bị đi cải tạo không ?

-Có. Nhị Lê ra sao ?

-Chuyện cũng dài. Lần sau gặp anh, nói nhiều hơn.

-Nhị Lê dạy học trên Trảng Bom, nhà ở có gần trường không ?

-Em ở trong trường luôn ?

-Anh nhà cũng dạy học?

-Đi xa với cháu rồi. Nói với anh vậy thôi.

-Anh hiểu.

Hai người uống cà phê thong thả, ai cũng mừng thầm và cảm động. Nhị Lê nhìn lại Hiếu, thật lâu vào đôi mắt. Hiếu nhìn lại Nhị Lê trong bao nhiêu phôi pha với những kỷ niệm vẫn còn đợi trong âm sắc của tiếng nói.

-Nhị Lê ở Sài Gòn lâu không ?

-Không, chút nữa em lên xe buýt ra bến Văn Thánh.

-Bến Văn Thánh, gần nhà anh. Anh ở trong khu chợ chiều, gần cư xá Cửu Long.

-Anh được mấy cháu rồi?

-Hai.
-Chị ở nhà..

-Thảo buôn bán hàng chạp phô.

-Dịp lần sau, em ghé thăm anh chị.

Ngồi khá lâu, hai người rời quán. Hiếu tiễn Nhị Lê một đoạn ngắn tới trạm ngừng đón xe buýt. Xe chưa tới, hai người bên nhau, ngập ngừng với câu chuyện, với những điều muốn nói.

-Lâu nay, anh có về lại ngoài quê ở Đông Hà không ?

-Không, ngoài đó chiến tranh bình địa hết rồi.

-Vâng.

Xe buýt đến.

-Em đi nghe.

-Đưa tay cho anh.

Nhị Lê đưa tay cho Hiếu nắm, giữ một lúc lâu.

-Cuối tháng, em về.

Nhị Lê còn đứng bên ô cửa, thò đầu ra nhìn Hiếu còn đứng dưới đường.

Và, sau một lần đó, một ngày đó, Hiếu và Nhị Lê được thời gian sắp cho từng chương sách của một cuốn truyện dài.

 

Nguyễn Chí Kham

________

Xem tiếp Chương 8

art2all.net