THÂN TRỌNG SƠN

LÃNG DU MIỀN ĐẤT LẠ

TẬP THƠ DỊCH

a2a mời đọc thơ của 10 tác giả

do Thân Trọng Sơn trích dịch

ADONIS (1930 - ... ) Lebanon / Syria

( NHỮNG BÀI THƠ KHÔNG ĐỀ )

Mây lang thang hoài cũng mệt
Nó ghé xuống con sông gần nhất
Để giặt áo
Mây vừa nhúng chân xuống nước
Thì chiếc áo rã tan
Và biến mất.
---
Đoá hồng bước ra khỏi giường
Cầm đôi bàn tay của ban mai
Để giụi mắt.
---
Hắn bước đi trên triền dốc mùa thu
Tựa vào cánh tay mùa xuân.
---
Hy vọng có những ngón tay
Chỉ gom nhặt
Những cánh bướm lụi tàn.
---
Mây có những tư tưởng
Tia chớp làm chúng bật ra
Cơn sấm chuyển chúng đi xa.

( Trích dịch từ "Chạm vào ánh sáng", bản tiếng Pháp của Anne Wack Minkowski )

~~oOo~~

ANDRÉE CHEDID ( 1920 - 2011 ) Pháp / Ai Cập

NGAY GIỮA TRÁI TIM

Ngay giữa không gian
Bài hát
Ngay giữa bài hát
Làn hơi
Ngay giữa làn hơi
Khoảng lặng
Ngay giữa khoảng lặng
Hy vọng
Ngay giữa hy vọng
Kẻ khác

Ngay giữa kẻ khác
Tình yêu
Ngay giữa trái tim
Trái tim.

~~oOo~~

BORIS PASTERNAK ( 1890 - 1960 ) Nga

ĐỪNG SẦU MUỘN

Đừng sầu muộn, đừng khóc, đừng dằn vặt,
Đừng dày vò sức khoẻ, trái tim mình,
Em còn đó, trong hồn anh, nguyên vẹn,
Như cơ duyên, trụ đỡ, mối chân tình.

Anh vẫn vững tâm, chẳng hề e ngại
Vẫn bền lòng tin tưởng ở tương lai,
Ta dứt bỏ mọi bịp lừa, gian dối,
Mối giao hoà, cuộc sống, vẫn không rời.

Từ nỗi buồn sầu héo hon yếu đuối
Đến khoảng trời thoáng đãng trong lành
Là sự chở che, lòng tin cậy, anh gởi
Như lời thư nồng ấm tặng em của anh.

Tựa chiếc phong bao, hãy mang cắt xé
Sự giao lưu với Chân trời mới bắt đầu
Lời em nói phải kiên cường như núi đá
Chế ngự ngay mọi ý nghĩa thương đau.

Lấp chỗ trũng những mặt hồ sâu thẳm
Với khối kết tinh đất đá núi đồi,
Em sẽ thấy anh chẳng hề giả tạo
Chỉ biết buông lời chót lưỡi đầu môi.

Với phước lành hãy yên tâm em nhé!
Tình yêu, danh dự, không dễ mất đâu,
Như mầm non, dưới mặt trời, vươn thẳng
Rồi mọi chuyện sẽ đổi dạng thay màu.

~~oOo~~
 

JACQUES PRÉVERT ( 1900 - 1977 ) Pháp

BARBARA

Barbara hỡi, em hãy nhớ
Cơn mưa dầm trên thành phố Brest ngày xưa
Em bước đi sũng ướt
dưới mưa
Cười tươi tắn hân hoan rạng rỡ
Barbara hỡi, em hãy nhớ
Hôm trên thành phố Brest mưa triền miên
Ta gặp em ngoài phố đường Xiêm
Em nở nụ cười rạng rỡ
Và ta cũng rạng rỡ nụ cười
Barbara hỡi, em hãy nhớ
Em với ta chưa từng gặp gỡ
Em với ta chẳng hề quen nhau
Em hãy nhớ
Ngày xưa ấy dẫu sao
Em hãy nhớ, đừng quên.

Có chàng trai trú trước cổng nhà
Réo gọi tên em
Barbara
Em chạy đến dưới làn mưa xối xả
Mình đẫm ướt vui tươi hớn hở
Ngã vào tay chàng trìu mến thương yêu
Chuyện này, Barbara hỡi, em hãy nhớ
Và đừng phiền lòng khi ta dịu dàng
xưng gọi anh – em
Với người ta yêu, ta luôn nói
tiếng ngọt mềm
Dẫu chỉ mới một lần gặp gỡ
Và ta thân thiết với mọi kẻ yêu nhau
Dẫu ta với họ đã quen biết gì đâu.

Barbara hỡi, hãy nhớ
Em đừng quên
Cơn mưa ngoan hiền hạnh phúc đó
Trên khuôn mặt em hân hoan
Trên thành phố bình an
Cơn mưa trên mặt biển
Trên xưởng tàu
Trên con tàu ven đảo Ouessant.

Hỡi Barbara
Cuộc chiến tranh xuẩn ngốc xiết bao
Còn em giờ đã ra sao
Dưới trận mưa lửa thép
Dưới trận mưa máu trào
Và người từng siết chặt em trong tay
Tha thiết ngày nào
Hiện sống còn đã mất hay biền biệt âm hao
Hỡi Barbara.

Brest hôm nay trời vẫn mưa triền miên trên phố
Như cơn mưa dầm thuở đó
Nhưng chẳng giống ngày xưa , nay sụp đổ cả rồi
Mưa bây giờ tang thương áo não
Đâu còn là cơn mưa giông bão
Mưa sắt thép máu đào
Mà chỉ là mây tự trời cao
Mây lụi tàn
Như những con chó mất dạng
Dưới làn nước trong thành phố Brest
Rồi giụi chết ở nơi xa
Xa, xa hẳn Brest
Thành phố chẳng còn lại chút dấu vết.

~~oOo~~

JAROSLAV SEIFERT ( 1901 - 1986 ) Cộng hoà Séc

NẾU VỚI BẠN CÂU THƠ CŨNG LÀ ĐIỆU HÁT

Nếu với bạn câu thơ cũng là điệu hát
- như người ta nói-
Tôi đã hát ca suốt cả đời
Tôi đã đến với những người trong tay không có gì
Và sống cuộc đời qua ngày đoạn tháng
Tôi nhập bọn với họ. Tôi hát về nỗi đau
Về tín ngưỡng, đức tin của họ,
Và tôi sống với họ tất cả những gì
Họ đang trải nghiệm. Ngay cả nỗi bồn chồn,
Yếu đuối, sợ hãi, dũng khí,
Ngay cả nỗi buồn của người khốn khó.
Và dòng máu của họ, khi tuôn chảy,
Đã tung tóe vào người tôi. Máu đã chảy nhiều rồi
Trên quê hương ngọt ngào của sông nước, cỏ cây, hoa bướm
Và của những phụ nữ say đắm.

Tôi cũng đã ngợi ca những phụ nữ.
Yêu đương mù quáng
Tôi lảo đảo bước đi dọc đường đời
Vấp ngã trên một cánh hoa lạc lõng
Hay trên bậc cấp ngôi giáo đường.

(Si pour vous les vers sont aussi un chant...)

~~oOo~~

MALCOLM DE CHAZAL ( 1902 - 1981 ) Mauritius

THƠ KHÔNG ĐỀ
1.
Đá
Khi chết
Chẳng cần
Được chôn cất.

2.
Lửa
Đến chậm
Hoặc nhanh
Ánh sáng
Lúc nào cũng
Đúng giờ.

3.
Vàng
Là kim loại
Có đôi vai
Rộng nhất.

4.
Cầu vồng
Là
Cái đồng hồ
Không có
Nút lên giây.

5.
Ăn mặc
Với phụ nữ
Là cách
Tốt nhất
Để trò chuyện.
 

~~oOo~~

MAYA ANGELOU ( 1928 - 2014 ) Hoa Kỳ

TÔI VẪN ĐỨNG DẬY

Bạn có thể hạ thấp tôi trong lịch sử
Bằng lời dối trá cay độc quanh co
Bạn có thể dìm tôi xuống chốn bẩn dơ
Nhưng, như hạt bụi, tôi vẫn đứng dậy.

Phải chăng tôi tươi tắn khiến bạn căm tức?
Và cớ sao bạn phiền muộn u sầu?
Vì chân tôi bước như thể giếng dầu
Được bơm vào căn phòng tôi tiếp khách?

Như chốn cung trăng, như những mặt trời
Như dòng thuỷ triều chẳng hề thay đổi
Như nguồn hy vọng vẫn mãi tuôn trào
Tôi vẫn đứng dậy, vẫn ngẩng cao đầu.

Chả lẽ bạn lại muốn tôi suy sụp
Đầu cúi gầm, mắt nhìn xuống đất?
Đôi vai gập, như sa nước mắt
Ủ rũ yếu hèn qua tiếng khóc than?

Tôi kiêu kỳ khiến bạn bị xúc phạm?
Lẽ nào bạn thấy nặng nề tổn thương
Chỉ vì tôi cười vui như cả mỏ vàng
Đào ngay trong sân nhà mà có được?

Bạn có thể bắn tôi bằng câu chữ
Bạn có thể cắt tôi bằng mắt nhìn
Bạn có thể giết tôi bằng oán ghét căm hờn
Nhưng, như khí trời, tôi vẫn sẽ đứng dậy

Vì tôi quyến rũ nên bạn buồn bực?
Khiến bạn cho là chuyện bất thường
Khi tôi nhảy múa như từng có kim cương
Ngay ở chỗ hai đùi tôi gặp gỡ.

Từ chốn tồi tàn của tủi hờn lịch sử
Tôi đứng dậy
Từ nơi nguồn cội của tang thương quá khứ
Tôi đứng dậy
Tôi là đại dương đen, cuồn cuộn mênh mông
Tuôn trào, vỡ căng theo ngọn thuỷ triều dâng
Bỏ lại phía sau những đêm dài khiếp sợ
Tôi đứng dậy
Trong ánh bình minh rạng ngời trong vắt
Tôi đứng dậy
Mang theo tặng phẩm của bao nhiêu thế hệ
Tôi đứng dậy
Tôi là ước mơ, là khát vọng của kiếp người nô lệ
Tôi đứng dậy
Tôi đứng dậy
Tôi đứng dậy.

~~oOo~~

PABLO NERUDA ( 1904 - 1973 ) Chile

NỮ HOÀNG

Anh đặt tên em là nữ hoàng
Có người cao lớn hơn em
Có người thanh khiết hơn em
Có người diễm kiều hơn em
Nhưng em là nữ hoàng.

Khi em bước chân ra phố
Không ai nhận ra em
Không ai thấy vương miện pha lê của em, không ai nhìn
Tấm thảm bằng vàng đỏ
Em đặt chân lên mỗi bước em qua
Tấm thảm hư ảo.

Và khi em xuất hiện
Tất cả những giòng sông đều xôn xao
Trong châu thân anh những tiếng chuông
Lay chuyển cả bầu trời
Và một bài tụng ca ngập tràn thế giới.

Chỉ có em và anh,
Chỉ có em và anh, em yêu ạ,
Em hãy lắng nghe anh.

~~oOo~~

VU KIÊN ( 1930 - ... ) Trung Quốc

17

Có một hạnh phúc tôi chưa bao giờ cảm thấy
Một hạnh phúc Hitler chưa bao giờ cảm thấy
Ông ta chỉ biết ra lệnh cho tướng lĩnh
Tôi chỉ biết miệt mài viết lách
Mà trong hai chúng tôi không ai cảm thấy
Niềm vui của chiếc máy giặt
Mà cái trục xoay không gỉ
Thấy quần áo nào cũng
Dơ bẩn
Thấy quần ngắn của cô gái
Lấm lem
Thấy khăn tay của bé sơ sinh
Hôi thối
Thấy quần lao động của anh công nhân
Cố che những cáu ghét
Thấy cái áo đầm dạ hội
Đáng đem ra giặt sạch.

Tình cảm đó được chia sẻ
Bởi toàn thể nhân loại
Thế cho nên
Với những người hoàn hảo
Y phục đủ sắc màu
Và mọi kiểu cắt
Lụa phương đông hay vải lanh phương tây
Tất cả đều được ném vào
Trong khung chậu
Của máy giặt
Cả ngày đêm
Xoay tròn
Trong mọi nhà
Sông có thể cạn
Các chính phủ có thể sụp đổ
Nhưng không bao giờ
Cuộc chiến Stalingrad có thể làm cho
Cái máy giặt
Vốn không hề phân biệt bộ đồng phục với chiếc khăn tay
Có thể ngừng quay.

~~oOo~~

WISLAWA SZYMBORSKA ( 1923 - 2012 ) Ba Lan

NHỮNG ĐÁM MÂY

Tôi phải vô cùng vội vã

Để mô tả một đám mây

Bởi chỉ khoảnh khắc một giây

Cũng đủ để nó đổi khác.

Đặc điểm của mây:

Không bao giờ lặp lại

Hình thù, màu sắc, vị trí,

Và cách sắp đặt bên nhau.

Không bận tâm phải ghi nhớ điều gì

Mây thênh thang bay qua ngàn sự kiện.

Phải làm chứng việc gì trên trái đất?

Mây tan ngay khi sự việc mới xảy ra.

So với mây, cuộc sống tỏ ra vững chắc

Hầu như trường kỳ, gần như vĩnh cửu.

Bên cạnh những đám mây

Đá cũng có vẻ như người anh em

Dễ dàng tin cậy

Tuy thật ra chỉ là họ hàng xa cách, dở hơi.

Hãy để mọi người nếu muốn cứ tồn tại

Và rồi sẽ lần lượt chết đi

Mây cũng chẳng quan tâm gì

Đến những chuyện phù phiếm đó.

Rồi trên cả cuộc đời của bạn

Cũng như cuộc đời dang dở của tôi

Mây cứ lướt qua kiêu kỳ, phẳng lặng.

Mây không bị buộc phải tan biến khi chúng ta đi xa

Mây không cần ai phải nhìn thấy khi trôi qua.

( CLOUDS )