Trần Ngọc Bảo

 

Trong chuyến đi đến Tiên Nộn và Lại Ân, anh Cu Sài vẫn chưa tìm ra ngôi nhà trong Hình 4 , nhưng lòng cũng có chút "bâng khuâng" (hay "lâng lâng"?) khi nhìn lại chốn xưa. Chắc là vì cảm giác lâng lâng này anh ta quyết định đổi ngày chuyến bay để ở lại Huế thêm ít bữa nữa và thực hiện một chuyến đi trên sông cho giống anh lính Mỹ (?). Thế là ngày thứ ba, 7/8, lại lên đường. Lần này bắt đầu từ bến đò ở số 5, đường Lê Lợi, ở sau lưng Tòa Đại Biểu Chính Phủ Trung Nguyên Trung Phần, bây giờ là khách sạn, là một trong những bến thuyền rồng của Huế ngày nay. Trời nhiều mây, gió lồng lộng, hứa hẹn một cuộc lữ "khác lạ".

 

Các nhà "du hành" "đuổi hình bắt bóng "an tọa" trên thuyền rồng


"Du hành gia phụ" là vợ chồng Xê, em Cu Sài

 

 

Thuyền rồng hướng mũi về cầu Phú Xuân mà dân gian thường gọi là "cầu Mới". Giống như cầu Trường Tiền, cầu này cũng được hãng Eiffel của Pháp thiết kế và xây dựng vào năm 1970-71. Nhưng nhiều người dân cứ nghĩ là do Mỹ xây cho nên cho rằng về nghệ thuật Mỹ không bằng Pháp (!). Có người bàn là nên đập bỏ đi để xây lại cho đẹp hơn. Nhưng những cầu mới xây gần đây như cầu Chợ Dinh, cầu Tuần, cầu Tam Giang có gì đẹp hơn đâu?

 

 

Đi dưới cầu có cảm giác khác với đi trên cầu (và dĩ nhiên là khác với đi cầu) cho nên đi du lịch còn gọi là đi "mua" cảm giác!

Thương Bạc nhìn từ sông nước cũng khác khi nhìn từ đường Trần Hưng Đạo

Thương Bạc ngày xưa là nơi đón tiếp các sứ bộ ngoại giao nước ngoài đến Huế bằng đường thủy. Các sứ giả sẽ được các quan đứng ở đây "bonjour", "shake hands" và đưa lên ở nhà khách, gọi là "quán dịch" hay Nha Thương Bạc ở địa điểm nhà hát Hưng Đạo cũ, ngày nay gọi là Nhà Văn Hóa Thành Phố Huế, và chờ ở đó để được tiếp kiến trong cung điện. Hôm nay đang được giăng lều bạt để làm lễ hội gì đó(?).

Nha Thương Bạc vào đầu thế kỷ XX, chính xác là năm 1911, dưới triều vua Duy Tân, trở thành trường Hậu Bổ là nơi bổ sung những kiến thức hành chính mới (Tây học) cho  các tân khoa  cử nhân, tiến sĩ (Nho học) nhằm đáp ứng với tình hình mới khi làm quan trong tình hình bị thực dân đô hộ. Hậu Bổ như vậy có nghĩa là chờ bổ dụng sau. Trường này đến năm 1917 thì đóng cửa. Từ ấy cũng chấm dứt chế độ thi cử theo kiểu xưa. Công chức được đào tạo theo "bài bản" khác. Không biết họ có học bài "hành dân là chính" như các quan tham ngày nay?
 

 

Thuyền đi dưới dạ cầu Trường Tiền. Cầu được Gustav Eiffel thiết kế và hoàn thành vào năm 1899. Thoạt đầu cầu mang tên vua Thành Thái.

Cầu cũng trải qua những thăng trầm dâu bể như thành phố vậy : bị hư hỏng nặng trong trận bão Giáp Thìn 1904, rồi hai lần bị đánh mìn sập vào năm 1946 và 1968. Trong lần tu sửa gần nhất (1991-95) màu nhũ bạc lấp lánh của cầu bị thay thế bằng màu xám và các ban công để ngắm cảnh bị dỡ bỏ đi. Con mắt mỹ thuật của Công ty cầu Thăng Long thật khác xa cái "gu" của người Pháp!

 

 

Nhà hàng nổi trước mặt trường Đại Học Sư Phạm vừa được sửa đổi thiết kế để tạo thành hình hoa sen. Đẹp thì có đẹp nhưng có lẽ phải kiểm tra xem thực khách có đi tè xuống sông  (như trên tàu lửa) hay không !!
 

Quán cà phê mang tên Huế Xưa Huế Nay vừa được xây trên một cồn nhỏ cạnh Đập Đá được dân làng KMH gọi là Cồn Nón Lá và gọi vắn tắt là "Cồn Lá."
 

Cạnh Cồn Lá có một cồn cũng nhỏ như thế, trên đó có am thờ lớn thường gọi là Cồn Ông Sắc
Đây là một "cơ sở" của hoạt động nghệ thuật chầu văn, lên đồng.

 

Còn đây là bến thuyền rồng ven đường Trịnh Công Sơn, là đường mới mở song song với đường Chi Lăng. 

Đây cũng là con đường có nhiều quán nhậu nhất thành phố. Phải chăng "uống rượu" cũng là một kiểu "kế thừa" nhạc sĩ tài danh này? Nhậu phải chăng là một nét văn hóa cần phát huy (hiện được phát triển mạnh trên toàn quốc!)?

 

Đò ngang từ Bến Đò Cồn ở đường Chi Lăng sắp cập bến Cồn Hến

 

O Bắp chỉ nhà ngoại của mình trên Cồn Hến. Ngày xưa ở lỗ tắm sông cũng ở đoạn này.

Ngày xưa, đầu cồn phía tây chuyên nghề mò hến, đầu cồn phía đông chuyên nghề trồng bắp. Bắp cồn nổi tiếng thơm ngon nhờ phù sa sông Hương. Nhưng ngày nay giống bắp nguyên thủy không còn. Đất trồng bắp bị thu hẹp thành đất ở, nhiều nhà cửa san sát, tạm bợ, xấu xí, mất vệ sinh. Chỉ còn vài hộ mua bắp từ những nơi khác nấu chè hay xôi bắp bán.

Nghề mò hến cũng không khá gì hơn mặc dù các quán bán ốc hến mọc lên ở nhiều nơi trong thành phố. Hến sông Hương cũng bị khai thác gần cạn kiệt. Đầu cồn chỉ còn vài nhà trở thành chủ vựa hay đầu nậu thu mua nghêu, sò, ốc, hến từ những nơi khác để bán lại. Hình như có dự án di dời hết dân Cồn đi để xây khu du lịch. Mặc dù có người phản đối nhưng có lẽ sự đổi mới rất cần để mang lại nét đẹp cho mảnh đất có vị thế rất đẹp này.

Ven sông cây cối um tùm không thấy nhà cửa trên cồn. Các cô gái xăn quần là một cảnh tượng hiếm thấy thời nay mặc dù mốt quần short rất phổ biến.

Đây là quán cà phê trên đường Chi Lăng, nhà của Cao Xuân Thanh Phương, K1, và các em cùng học KM là Thanh Thảo, Thanh Thủy. Thanh Phương là bác sĩ, làm việc ở bệnh viện Biên Hòa và cũng ra đi ở đó cách đây 5,7 năm (?).

 

Đập La Ỷ trông khá gần sông Hương, nhưng thực tế cách hơn 50m

Nhóm đuổi hình bắt bóng ngồi trước mũi đò để thưởng thức gió mát
 

Cây đa bến cũ làng Tiên Nộn kia rồi!


Chùa Tiên Nộn nhìn ra sông Hương

 

Trương Kongkong yêu cầu cập bến Tiên Nộn để tìm cách sạc pin máy ảnh

 

 

Ghé vào một nhà nông dân xin sạc pin, lão Trần chú ý chiếc ghe treo trên trần nhà phòng khi lụt lớn. Như vậy là cẩn thận. Nhưng lão Kongkong sau khi đi một vòng quanh vườn thì phát hiện ra anh nông dân chủ nhà có kiến thức về nông nghiệp rất kém, cây trái èo uột. Lão Trương chỉ bày cho anh chàng cách trồng lúa, bón phân (anh này được chia 4 sào ruộng), cách trồng thanh long, chuối.

Hóa ra trình độ canh tác ngày nay không hơn gì ông cha. Hà, hà! Đây là một điều đáng suy nghĩ.

Nhưng anh Cu Sài thúc giục xuống đò. Ra giữa sông các anh Cu đua nhau chụp hình Bao Vinh để đối chiếu với hình chụp từ những năm 60.

 

Bao Vinh nhìn từ sông Hương


Chợ và bến sông


Cống Địa Linh


Làng Địa Linh nhìn từ sông nước
 

Đò đi ngang qua làng Tiên Nộn là làng Vọng Trì, Thế Vinh, Thanh Tiên ở bờ bên phải.
Tiếp đó là một cồn nổi khá lớn, không người ở gọi là Cồn Lớn Hương Vinh hay Cồn Phân.

Cồn Lớn hay Cồn Phân và ghe vớt rong và bèo.

Vì Cồn Lớn không có nhà cho nên sự chú ý hướng về bờ bên trái. Đó là địa phận làng Triều Sơn Nam và Triều Sơn Đông.
(xem tiếp phần 4)