|
ĐẠI HỌC SƯ PHẠM Môn thi cuối cùng của bằng Tú Tài II ban Khoa Học Toán là môn Vạn Vật trong thời hạn 1 giờ. Làm bài xong vào khoảng năm giờ chiều, tôi về nhà thay đồng phục hướng đạo xong về Tân Mỹ gần cửa biển Thuận An thăm trại hướng đạo của đạo Vạn Niên, Huế. Khi t́m thấy trại của đoàn Trần Quốc Toản, ngạc nhiên v́ khuôn mặt buồn bực của đội trưởng Lê Văn Lộc. Th́ ra, suốt một ngày anh em trong đoàn thi hành nhiệm vụ tháp buộc tre để dựng cột cờ thật cao hoàn tất, chưa kịp mừng đă bị “người ta” đến thử đến độ đứt hết dây kéo. Anh em trong đoàn chỉ c̣n nước nh́n nhau thở dài trước “tai họa” đối với đạo Vạn Niên v́ không c̣n đủ th́ giờ tháo ra làm lại trước khi kéo cờ đốt lửa trại. Sau khi nghe chuyện, tôi đứng nh́n trụ cờ xong nói với đội trưởng Lê Văn Lộc “Xâu lại sợi dây kéo cờ ni quá dễ ̣m!”. Trưởng Lộc tươi ngay nét mặt. Tôi trèo tuốt lên ngọn cây thông già cao ngất gần trụ cờ, quăng sợi dây mắc vào đầu chữ T của trụ cờ xong kéo đầu trụ cờ lại gần tầm tay, chẳng cần để ư là ḿnh đang ở trong t́nh trạng lắc lư vô cùng nguy hiểm chết người, b́nh tĩnh xỏ sợi dây khác qua lổ khe có bánh xe quay róc rách. Khoảng chừng năm phút sau, tôi khoan khoái trụt xuống đất trong tiếng vỗ tay và tiếng reo mừng của các bạn trong đoàn.
Mở đầu phần này theo cách viết xuôi như vậy. Chữ nghĩa lạc rời không táy máy theo tay. Lối biền ngẫu cũng có ngày trở chứng. Đ̣i xuống đường chẳng ch́u kẻ thày lay. Thôi tạm được năm ba hồi cũng khứng. Nhằm nḥ chi chuyện vô mặn ra chay!
Thi đậu Tú Tài Hai cuộc đời chuyển dựng. Muốn
khỏi đi lính phải thi đậu thêm ít nhất vào một trong những chuyên
khoa. Đại Học Sư Phạm trường ở gần nhà. Kỹ Sư Phú Thọ thiệt cách xa
vạn dặm! Trường Dược cũng sang nhưng vẫn c̣n xa lắm. Kiến Trúc th́
thiệt đại ra chi khó khăn thi vào đâu có dễ. Trường Y khoa tuy có ở
Huế nhưng … ngh́n trùng xa thẳm mù khơi. V́ phải có sẵn một năm dự
bị th́ may ra đơn mới hợp thời không bị bác. Cán sự Bưu Điện lại
xoàng quá xin dời dịp khác! Lời gia huấn luận bàn: Bán chữ nuôi
miệng sống cuộc đời an lạc. Tuy mang danh bán cháo phổi chợ đời.
Không ganh đua theo đuổi cuộc chơi. Sống đạm bạc tô bồi cây phúc
đức! Sau khi tốt nghiệp bất kỳ phân khoa nào cũng bị đi lính hết.
Chỉ ngoại trừ Sư Phạm là được hoăn dịch ở nhà. Nên cuộc đời có thể
thong dong chưa vội về với ông bà. Không ôm súng nhận lệnh xông pha
ṿng lửa đạn. Đại Học Sư Phạm Huế hàng năm giới hạn. Cho sáu ban
nhận hai trăm bốn chục người (72). Không phân biệt nữ nam khi treo
bảng nợ đời. Đậu th́ vào học, hỏng đi chỗ khác chơi! Một vài người
sắp lấy Cử Nhân nhưng lận đận v́ … học tài thi phận. Phần đông vừa
đậu xong Tú Tài Hai thi vào lại được nhận (73). Ḿnh xuất thân ban
Toán nay theo đạo Hán văn. Đường tiệm cận Parabole trở thành ngang
bằng sổ thẳng! Chuyển động chậm dần đều của con lắc đong đưa coi như
dừng hẳn. Ṛng rọc lư tưởng và chuyển động h́nh sin theo đạn đạo
thấp cao nay bắn vào những chỗ khác mà chơi! Thôi từ đây xin phủi
tay để tạ ơn đời và tạm biệt dăy số dây báo đời của các hằng đẳng
thức (74).
Trường Đại Học Sư Phạm Huế Ư đă quyết mọi ham mê phải dứt. Theo mệnh trời nhờ phước đức ông bà. Sư Phạm Việt Hán. Đại Học Văn Khoa. Tập tễnh vào đời mới biết xót xa. Làm gia sư giă biệt bữa cơm nhà. “Đầy tớ trí thức” cũng gọi là vinh hạnh (75). Được một tháng chán t́nh đời ấm lạnh. Kéo về nhà thằng bạn ẩn tránh thú đi hoang! Rồi bỗng nhiên gặp phải tấm ḷng vàng. Cho vào sống đàng hoàng trong cư xá. (76)
Trong gần bốn năm có xảy ra vài thứ. Như hột sương gầy của xứ Huế mộng mơ. Con đ̣ ṭa Khâm đưa lộn bến chờ. Tà áo Văn Khoa hững hờ b́nh thản. Góc vườn quán Sầu tiếng ve kêu rổn rảng. Bên hồ sen trắng hoang vắng quán Lộ Thiên. Cà phê Tổng Hội chưa tới đă quen. Dĩa bánh nậm ven bờ sông An Cựu. Ly chè cồn trong quán Tre giao hữu. Đồi Thiên An nhẹ níu cánh bâng khuâng. Muôn đóa hoa Mua trải tấm thảm hồng. Để du tử thả rểu những bước chân cô độc. Trên ghế công viên bài thơ t́nh bật khóc. Trang giấy muộn phiền xơa suối tóc đơn phương. Theo gió nhẹ len vào tận giảng đường. Rồi bẽn lẽn ra ngồi ôm trụ đèn tầm thường buồn nứt bóng! Một chút chi lay động. Một chút chi nhớ nhung. Nhưng không vẫn hoàn không. Đêm dài quên ươm mộng! Tà áo tím đậm màu. Chiếc quần đen láng bóng. Hai thứ quấn lấy nhau. Tạo men sầu lắng đọng! Cái nây xinh vang vọng tiếng ru hời! Theo ḍng đời vẫn lóc cóc rong chơi. Mấy tháng nghỉ hè thoải mái khuấy chèo lơi (77). Vung tay áo mong kiếm chút ít lời: “Đi buôn tỏi”. Thiếu kinh nghiệm nên lâm cảnh bối rối. Nén tiếng thở dài ôm bát hụi đầu đời. Đảo Lư Sơn nh́n sóng cuốn biển khơi. Lạc cánh bướm nương số đề mở lối. Tṛ hốt hụi để đi buôn quả là chuyện động trời. May mà thoát kịp thời không tai tiếng!
Ngày
tốt nghiệp. Từ trái sang phải: Mấy hột bụi hờ lá lay lắm chuyện. Bến Ngự, Tây Lộc ghé bến Ṭa Khâm. Cư xá Sư Phạm dừng chân. Bốn năm mũ áo xuất thân vào đời. Cao nguyên đất đỏ dạo chơi. Thông xanh mây tím khung trời Gia Lai. Bụi bay theo gió trải dài. Bờ hồ Than Thở lạc loài khói sương!
Thân Trọng Tuấn
California July 27, 2019 Ghi chú: (72) Cho sáu ban nhận hai trăm bốn chục người: Năm 1969, trường Đại Học Sư Phạm có 6 ban là Anh Văn, Pháp Văn, Toán, Lư Hóa, Sử Địa và Việt Hán. Mỗi ban nhận vào 40 người. Năm sau mở thêm ban Vạn Vật. Năm1970, một số sinh viên ngành thường xuyên 4 năm xin chuyển sang 2 năm, đi thực tập ra làm giáo sư dạy đệ nhất cấp ngạch hạng B. V́ vậy, năm 1973, sinh viên khóa Lương Văn Can 1969-1973 ra trường chỉ c̣n 110 người. (73) Phần đông vừa đậu xong Tú Tài Hai thi vào lại được nhận: Tuổi thi vào tối đa là 27. T́nh trạng hoăn dịch tức được tiếp tục đi học khỏi đi lính dành cho nam sinh viên hầu hết với lư do học vấn do nha Động Viên cấp theo lứa tuổi ấn định của bộ Quốc Pḥng, năm ba người được hoăn dịch v́ lư do gia cảnh như Lê Mậu Minh, Tạ Ngọc Tân (Việt Hán), hoặc vài người giải ngũ nhưng cơ thể vẫn c̣n nguyên vẹn như Liên (không rơ họ ban Anh Văn), Nguyễn Ước (Việt Hán), v.v. (74) Thôi từ đây xin phủi tay để tạm biệt dăy số dây của các hằng đẳng thức: Thi Tú Tài Hai ban Toán phải thông các bài chuyển động h́nh sin, con lắc, đạn đạo, phương tŕnh, tọa độ, v.v. Làm quen với chữ Hán qua Hán Tự Nhập Môn theo cách viết ngang ngay sổ thẳng. Dễ hiểu như chữ Nhất là số 1 có một nét ngang thêm một nét sổ ngay ngắn chính giữa nét ngang thành chữ Thập là số 10. Nếu run tay “vẽ” không đúng sẽ thành thứ chữ “gà bươi”!
(75) - “Đầy tớ trí thức” cũng gọi là vinh hạnh: Kèm trẻ tại tư gia. Người Huế quư trọng học vấn, thường thuê người dạy kèm cho các con trong nhà. Có thể trả tiền hàng tháng hay nuôi ăn ở luôn trong nhà. Các “gia sư” này thường đùa với nhau xưng là “Đầy tớ trí thức”! (76) - Cho vào sống đàng hoàng trong cư xá: Thi đậu vào Sư Phạm (ban Việt Hán), theo cùng Nguyễn Hồng Tuấn (thi đậu vào Sư Phạm ban Toán), vào Tây Lộc làm gia sư. Được hơn một tháng, viện cớ là sợ hỏa tiễn SAM 122ly của Việt Cọng thường xuyên pháo kích vào bộ Tư lệnh Quân Khu 1 đóng ở Mang Cá nhưng cứ lạc vào Tây Lộc giết hại nhiều người, nhất là khi hỏa tiễn rơi lạc vào Trại T́nh Thương, nên cả hai bỏ nghề, cùng nhau về sống trong nhà Nguyễn Hồng Tuấn ở ngă tư Âm Hồn số 32 đường Nguyễn Hiệu. Mỗi lần nghe tiếng nổ của từng viên đạn pháo kích, chờ nghe tiếng máy bay bà già lên xác định nơi kê pháo của Việt Cọng để phản pháo th́ biết rằng đă hết pháo kích, có lúc hồi hộp chờ đợi đến gần đứng tim! Sau Tết Canh Tuất 1970, may được Thầy Hà Thúc Hoan là Tổng Sinh Viên Vụ Đại Học Sư Phạm ưu đăi đặc biệt cho vào làm trưởng ban kỹ luật của Cư Xá Đại Học Sư Phạm tại số 2 đường Đội Cung sau trường trung học Kiểu Mẫu từ mùa xuân 1970 cho đến hè 1973! (77) Sau khi Huế được giải tỏa, các trường học mở lại, nam học sinh các lớp Đệ Nhị chuẩn bị thi Tú Tài bán phần (Tú Tài 1) và các lớp Đệ Nhất chuẩn bị thi Tú Tài toàn phần (Tú Tài 2) sáng thứ bảy hàng tuần học quân sự học đường trong đại nội. (Nam sinh viên các phân khoa Đại học học riêng.) Hè Mậu Thân 1968 đi học tập bắn súng tại trung tâm huấn luyện Đống Đa, Phù Bài. Học 1 ngày. Xe quân đội GMC đưa đón tại bến xe chợ An Cựu. Chứng chỉ tốt nghiệp quân sự học đường đính kèm vào đơn xin thi Tú Tài.
Saigon 1968 - Sinh viên học quân sự học đường. Photo by Larry Burrows. Hè 1970 đi học khóa quân sự học đường 1 tháng tại trung tâm huấn luyện Đống Đa, Phù Bài. Lệnh quân trường cấm đi phép, nhưng sau khi cả hai đại đội H3 và H4 cùng nhau tranh đấu, cuối tuần được Đại tá Chỉ huy trưởng Đinh Xuân Thung cho đi phép. Hết khóa, một số bị đánh hỏng, phải học lại 1 tháng vào tháng 12, 1970 cũng tại Trung Tâm Huấn Luyện Đống Đa mới được hoăn dịch học tiếp. Hè 1971 đi buôn tỏi. Xem thêm “Mơ Áo Em Bay” và “Cánh Bướm Trang Châu” Hè 1972 cứu trợ đồng bào Quảng Trị. Xem thêm: “Chuyện Năm Nhâm Tư”. Chạy loạn vào trại tỵ nạn tại chùa Tỉnh Hội Đà Nẵng. Đi thuyền vào Nha Trang. Đi xe vào Sài G̣n. Trở ra Huế, học tiếp. Hè 1973 ra trường, nhận nhiệm sở trường nữ trung học Pleime, Pleiku. Xem thêm “Pleime – Pleiku”.
Hè 1975 di tản về Nha Trang, vào Sài G̣n. Chiều
29 tháng 4, 1975 nhờ HQ3 sang Subic Bay, Luzon Island, Philippines.
Lên tàu Green Forest sang Guam rồi vào Mỹ.
|
