|
Thân Trọng
Tuấn
MỘT THOÁNG HƯƠNG
XƯA
BÚT KƯ CỦA THÂN TRỌNG TUẤN
CỔ BI, CALIFORNIA, 2019
Tŕnh bày: Vơ Hương An
Tranh b́a: "Hạt Bụi Nhớ Quê" của Lương
Trường Thọ
350 trang, 6in x 9in, 13 mẩu chuyện về quê nhà
một thuở
In tại Number-One Graphic & Printing, Garden
Grove, CA
~~o))((o~~
TRONG TẬP NÀY
Lời giới thiệu * 5
Thương nhớ Cổ Bi * 7
Ngược xuôi Điền Hải * 37.
Bột gạo La Khê * 61
Đồng Di cũ mới * 72
An Ninh Thượng Hạ * 88
Nhớ mái trường xưa * 157
Hịch đánh giặc Tàu * 177
Giang phong Ngư hỏa * 201
Chuyện cái bánh chưng * 256
Điệp khúc t́nh tang * 287
Một chút hương xưa * 298
Cầu Hậu sông Đào * 312
Phú Cam Xóm Đá * 326
Tiểu sử * 345
~~o))((o~~
LỜI GIỚI THIỆU
Tác giả cứ một hai buộc vợ chồng chúng tôi phải
viết lời giới thiệu. Vậy nên dù chẳng là ǵ cả mà nể "ông học tṛ"
nên xin có đôi lời thưa thốt.
Cách nay (2019) già nửa thế kỷ, mùa nhập học niên
khóa. 1962-1963 Tuấn trở thành học tṛ của vợ chồng chúng tôi dưới
mái trường Trung học Hàm Nghi trong Thành Nội Huế (Kinh thành Huế)
từ đó, và kéo dài cho đến mùa hè 1969. Vợ tôi dạy Toán, tôi dạy Văn,
Sử.
Họ Thân Trọng là một trong những thế gia vọng tộc của Huế-Thừa Thiên
(giữa những Nguyễn Khoa, Hồ Đắc, Tống Phước, Nguyễn Cửu...) không
đời nào dưới triều Nguyễn thiếu người đỗ đạt, làm quan. Là con ḍng
cháu giống nên khi thấy tṛ Tuấn vừa giỏi Văn vừa giỏi Toán, cũng
không lấy làm lạ. Chỉ có lạ là trong những bài luận Việt văn, thường
bắt gặp những câu hay những ư tưởng lạ lạ, ngắng ngẳng (nói theo
kiểu Huế). Xa nhau từ mùa hè 1969, trăi bao cuộc bể dâu, măi đến mùa
hè năm 1991, chúng tôi tái ngộ "hàm thụ” trên đất Hoa Kỳ khi t́nh cờ
đọc được bài viết Ngược xuôi Điền Hải của Tuấn trên niên san Tiếng
Sông Hương của anh Nguyễn Cúc ở Dallas, từ đó, đưa đẩy đến những
ḍng giới thiệu này..
Một Thoáng Hương Xưa với 14 bài viết dưới dạng bút kư, khi
th́ pha màu tùy bút, khi mặc áo biên khảo địa lư địa phương hay t́m
hiểu văn, sử, vẫn nổi bật lên một Thân Trọng Tuấn "Huế rặt” trong
văn phong và nặng ḷng với Huế trong kư ức và hoài niệm.
Người Việt, dù Bắc, Trung hay Nam, khi hát, đều phát âm theo giọng
Bắc. Điều này gần như tuyệt đối. Riêng khi viết văn, đa số cũng viết
theo giọng Bắc; chỉ một số rất ít tác giả thoát ngoài quỹ đạo thói
quen, nên đă tạo được chiếu riêng cho ḿnh với văn phong địa phương;
xưa th́ có Hồ Biểu Chánh, nay th́ có Hồ Trường An và Tiểu Tử, đă
viết với rặc giọng Nam mà nghe vẫn sướng. Người Huế nói riêng và
B́nh Trị Thiên nói chung, khi viết cũng viết theo giọng Bắc dù răng,
ri, mô, tê, rứa, hí vẫn ở trên đầu lưỡi hàng ngày. Thân Trọng Tuấn
th́ khác. Tuấn không chỉ răng, ri, mô, tê, rứa, hí thoải mái mà c̣n
mang vào cả những thành ngữ, thổ ngữ đặc sệt Huế-Thừa Thiên khiến
phải cần có chú thích hoặc sự giúp đỡ của Từ điển Tiếng Huế của Bùi
Minh Đức th́ người đọc khác xứ mới hiểu được. Đại loại như ri:
"Mà ri ń, hỏi thử chút chơi cho biết, rứa chỉ có khi mô nhà eng
hay mụ mự được uống thứ trà bào ảnh ni chưa? Uống nước trà gió qua
văn thư sách vở hay nghe lời kể chuyện th́ mần răng bằng uống nước
trà thiệt để sau khi uống xong, cho dẫu hương vị chan chát ng̣n ngọt
chưa tan hết trong miệng, đă có được cái say nghèn nghẹn hơi khó
chịu ở lồng ngực nhưng đầu óc tay chân thông khiếu đă củ tỉ vô cùng.”
“đă củ tỉ” là cái chi rứa? Xin hỏi tác giả.
Bởi vậy, xin những ai xa Huế đă lâu, đă quên
tiếng Huế ít nhiều, những ai chưa từng quen tiếng "nước Huế”, khi
đọc mà bắt gặp những đoạn như thế, xin đừng nản, đây là cơ hội để
hoài niệm hay khám phá tiếng nói đất nước ḿnh.
Mà không chỉ khám phá có mỗi điều đó. Tác giả có vẻ là người thích
lang bang và chuyện tṛ rỉ rả. Cũng do vậy nên người đọc có thể được
chia sẻ những nét sinh hoạt trong dân gian mà ngày nay có thể đă lùi
vào dĩ văng. Lắm lúc tôi có cảm tưởng như gặp một anh người Huế đang
nối gót Nguyễn Tuân kể chuyện "vang bóng một thời” theo kiểu Huế.
Trân trọng mời độc giả mở sách và tự khám phá theo cách riêng của
ḿnh.
San Jose, Mùa Tạ Ơn năm 2019
Vơ Văn Dật & Nguyễn Minh Lệ
~~o))((o~~
MỜI ĐỌC ĐÔI BÀI
Một chút hương xưa
Bột Gạo La Khê
Giang Phong Ngư Hỏa
Điệp Khúc T́nh
Tang
art2all.net
|