|
Thạch Cầm
TIẾNG ĐÀN TRĂNG
7.
Chuyến hành tŕnh mất hơn hai tháng và khi cổ xe trâu dừng bánh dưới chân rặng Ngũ Hành Sơn, th́ chẳng mấy chốc thiên hạ khắp đất Quảng Nam đă nhanh chóng xôn xao bàn tán chuyện có ông già khùng chở đá về núi. Nhưng cánh nghệ nhân, thợ đá mà cơm áo có được là nhờ vào xương thịt của đá Non Nước th́ không một lời to nhỏ. Nguyên đại gia xuống xe rảo bước vào núi, để mặc họ quây thành một ṿng tṛn quanh cổ xe trâu, lặng lẽ đứng chiêm ngưỡng pho tượng người đánh đàn. Con trâu chúa đàn đứng yên giữa ánh mắt của những người làm nghề chạm đá đang tê tái cầu xin sao cho linh hồn pho tượng này nhập vào đôi tay của họ. Nhưng khi cánh con buôn hàng mỹ nghệ nối chân nhau đến gần th́ đều dạt ra trước cặp sừng nhọn vung lên đầy đe dọa. Con vật không đợi lệnh chủ, lịch kịch kéo cổ xe đi theo hướng họ Nguyên vừa rẽ vào một góc núi, để lại phía sau lao xao tiếng đánh giá với những số lượng vàng bạc nghe không yên ổn chút nào cho số phận pho tượng.
Ôi những ngọn gió biển Mỹ Khê, đă bao năm rồi cứ vẫn măi ve vuốt rặng Ngũ Hành sơn, bao năm rồi vẫn thổi vị mặn vào trêu ghẹo từng hốc đá, từng vách hang… cho vang dậy từng hồi gió hú ranh mảnh xong lại rít lên hờn trách đá thờ ơ, tràn qua ve vuốt những cây thạch nhủ đang cần cù xây cột động bằng từng giọt đá vôi ứa ra từ ḷng đá, khe nước… Đùa giỡn với hang, với động chán chê, gió lại tuôn ra ngoài, hí hửng tung từng vóc cát đánh dấu bước chân tuổi thơ của Nguyên đại gia đă bao lần không biết mỏi mệt leo lên chạy xuống, vẫn cứ đếm sai mấy trăm bậc tam cấp dẫn tới Đường Lên Trời. Rồi lại in trên đá những vết ṃn dẫn vào vách động có cái gờ đá giống như cái mũi trâu đă được xỏ néo, có bầu vú đá tṛn trịa ngày đêm nhỏ đều đặn từng giọt nước trong veo, mát lạnh…để cho bây giờ, họ Nguyên lần dấu quen, về động Chuông Trống thân thuộc như về gian nhà cũ của ḿnh. Ông bước sâu vào động rồi đứng yên cho hơi lạnh của đá mơn man xoa dịu mỏi mệt sau chuyến đi dài. Bốn mươi năm sao đủ cho đá thay đổi những đường nét mà thiên nhiên đă tạo nên từ nhiều triệu năm qua. Nóc động vẫn cao vút h́nh phễu úp ngược, trên đỉnh hang vẫn cái lổ tṛn bằng miệng nón thông ra ngoài, ngày đêm chiếu xuống nền động ánh đèn trời âm dương khi mờ khi tỏ. Giữa hang, vẫn cái lư màu ngọc như trồi lên từ nền đá, vẫn pho tượng sơn thần loang lở dấu thời gian mà dưới bệ tượng, vẫn cái dấu nền đá bị khoét trủng xuống như cái dĩa nhỏ đủ chứa vài đồng xu của du khách… Không biết người thủ động c̣n đây không? Nguyên đại nhân bỗng tủm tỉm cười, đảo mắt nh́n quanh…. ông bước đến sát vách đá bên trái, vung nắm tay đánh thật mạnh lên vách, một tiếng “ bùng” vang lên âm u…rồi chạy thật nhanh sang vách đối diện, lại vung nắm tay lên, một tiếng “ boeng” gịn giă đáp trả… Lẫn trong những hồi tiếng đá bùng boeng c̣n ngân dài, vang lên giọng nói từ tốn: Ai mà rắn mắt rứa ? Một ông lăo dễ đến trăm tuổi, khua gậy bước ra trong ánh sáng nhá nhem, trợn mắt nh́n chằm chằm người đàn ông chắc cũng không trẻ hơn lăo bao nhiêu, đang gập người lại thở hổn hển mà môi vẫn chưa tắt nụ cười hả hê thơ trẻ.
Khi cánh nghệ nhân, thợ đá…biết ư định của Nguyên đại gia, hàng trăm đôi tay đang cầm búa, cầm đục, cầm dùi… đều đồng loạt đưa lên cao và họ gơ búa vào đục, vào dùi… vang rền thành những tiếng dùi đục hân hoan, động đến chín tầng đá nền Ngũ Hành sơn, làm tầng Mẹ Đá dưới cùng quyết định tuôn thêm hàng hàng khối nhủ đá v́ Người biết rằng máu thịt Ngũ Hành sơn này c̣n phải nuôi nấng con cháu cánh thợ đá kia nhiều đời nữa. Và sau khi giao cho cánh thợ chuyển tượng người đánh đàn vào động Chuông Trống, ông chủ đàn trâu muôn con tháo cương chiếc xe trâu, đặt tay lên sừng con trâu chúa đàn, vỗ về: - Mi về nhà đi, thấy mi là con cháu ta biết phần số của ta. C̣n mi, cứ lo dẫn đàn nghe chưa? Con vật trung thành khụy thấp gối trái chân trước xuống lĩnh ư chủ rồi đứng dậy, quay cái thân đồ sộ đen đúa, đầu ngước lên, lịch kịch bước chậm răi, tiếng mơ lộc cộc khua vang, đường về Kinh Thành c̣n xa lắm.
Pho tượng người đánh đàn đă an vị chếch bên cái lư đá, ngay bên dưới ngọn đèn trời. Ông lăo thủ động trăm tuổi lụi cụi đốt cả một bó hương lớn rồi hạ gậy trên nền đá, quỳ xuống trước lư, nâng bó hương lên ngang trán, hai vai và cả đầu tóc bạc trắng rung lên theo từng tiếng nấc…Sơn thần ơi, thằng cóc chết chừ mới quay đầu về núi.
Có lẽ sau cùng hết của những nhà nghiên cứu đủ thứ là các khoa học gia chuyên về hang động học, địa chất học ǵ đó. Qua lời đồn đăi, họ theo chân du khách, t́m đến Non Nước, sục sạo vào những hang động…Khoan đục, cưa chẻ… lấy ra hàng chục mẩu đá rồi nhểu a xít vào, bắn tia xạ qua để so sánh với mẩu móng chân của pho tượng người đánh đàn, vẫn không giải thích được v́ sao cái chất đá ngọc của tượng, rơ ràng đó là hai chất khoáng đang rộn ràng căi cọ, đ̣i lấn lướt nhau nhưng sao chúng lại có đủ tất cả tinh thể của bất cứ viên đá mẫu nào trong rặng Ngũ Hành này? Và v́ sao cây đàn cầm màu hổ phách kia cứ thoang thoảng tỏa cái mùi khen khét nửa ấm nửa lạnh? Nhưng họ lại nhún vai, chẳng buồn quan sát trên một góc cao của trần động Chuông Trống, chẳng rơ tự bao giờ, nhủ đá đă kết nổi thành h́nh một người thiếu nữ trong bộ xiêm dài, đầu chít khăn… Cái h́nh nhân đă nhiều đêm từ vách đá đi xuống, hiện thành bộ xương người, nghịch ngợm vỗ vai những tay đạo chích đang ŕnh rập, tính toán khiêng tượng người đánh đàn đi. Có phải v́ vậy không mà thỉnh thoảng người ta lại thấy dưới chân núi vô số đ̣n khiêng, giây chăo…vất ngổn ngang cạnh những xác người chết, toàn thân cứng tím màu đá. Nhưng vào ban ngày th́ cái linh hồn đẹp như tia nắng mai ấy chỉ biết nguưt ngoáy nh́n xuống cánh thợ đá, thay phiên nhau ra vào ngắm nghía pho tượng, đă được làm mẫu, làm khuôn… chế tác thành hàng trăm, hàng ngàn phiên bản to nhỏ, bằng tất cả các loại đá, bột đá… trong rặng Ngũ Hành, bán từ chợ Non Nước, buôn ra đến Kinh bắc, Kinh nam. Đến mức độ làm cho nguồn đá tự nhiên của cả vùng Non Nước cạn kiệt hẳn. Người ta phải mua đá thô tận Thanh Hóa, Nghệ An… chuyển vào Non Nước để làm tượng bằng chính những bàn tay tài hoa của những nghệ nhân điêu khắc đá địa phương rồi xuất đi bán khắp nơi với thương hiệu là hàng mỹ nghệ đá Non Nước. Cho đến bây giờ vẫn vậy.
Riêng người giữ động mới, tự xưng là Nguyên thủ động, thế chổ cho ông lăo giữ động trăm tuổi, ngày ngày đă quá ngán ngẩm công việc xâu thành chuỗi những đồng xu lẻ mà du khách thả đầy vun vào cái trủng đá dưới bệ tượng Sơn thần nhưng đêm xuống vẫn thoải mái ngủ ngon, v́ ông biết pho tượng người bạn đồng hương của ông, ngay sau khi an vị, đă dính liền thành một khối với nền đá. Như theo lời kể của người tiền nhiệm về con cóc chết biết chơi đàn kia, rằng sau khi cắt nhau cho hắn, ông đă bỏ cuống nhau lên nền đá để tắm rửa cho hắn, tới khi định đem chôn th́ khúc nhau đă khô dính vào nền đá, giống y một miếng nhũ đá h́nh khúc ruột, không cách chi mà cạy ra được. Rứa th́ chừ cũng chẳng có cách chi mà khiêng hắn đi mô được nữa. C̣n cái màu đá của hắn có lạ mắt th́ phải biết sắc ngọc là phần thưởng của đất trời cho hắn, cho hơn bốn muơi năm lưu lạc, bằng cung đàn đá chơn chất, hắn đă làm cho nhân gian sống thành thật với nhau hơn - cho dù cái thật đó làm cho đau đớn, đành đoạn bao nhiêu, cũng phải thể hiện cho được - Chừ ngọc đá có căi cọ, th́ cũng để cho thấy trong đá có ngọc và ngọc th́ cũng là một chất đá thôi. Bày đặt phân tích, phân giải chi cho rộn chuyện.
Và thú vị làm sao, cứ đến giấc chiều tối của mỗi ngày thứ mười tám trong tháng, Nguyên thủ động lại lăng xăng hào hứng quét dọn nền động, v́ sẽ như mọi đêm trăng mười tám của thời nào, khi tất cả những dải cát trắng của biển Mỹ Khê đẫm sáng ánh trăng, th́ tiếng đàn Thạch Sinh lại dào dạt cất lên. Vẫn cung tơ ấy, khi nghiêng qua ôm ấp vầng sáng nhỏ nhoi chênh chếch, chiếu xuống từ ngọn đèn trời trên đỉnh động, lúc đảo về quấn quít dưới gót chân người thiếu nữ đẹp như tia nắng mai, đang mê đắm trong điệu múa dâng hiến bất tuyệt. C̣n ông, đầu hôm sẽ ngồi dựa vách trống, đến khuya lại đổi qua vách chuông, lấy tay đập vào đá khi bùng, khi beng làm nhịp cho tiếng đàn. Hơi sức đâu nữa mà chạy qua chạy lại, bạn th́ bạn chớ, già rồi, mệt chết đi được.
Lại về sau nữa th́ không phải chẳng có chi mà nói, v́ ít ra cư dân đương thời và nhiều thời sau nữa của thành Đà Nẵng, đều ghi nhận là t́nh trạng tự tử tại biển Mỹ Khê, riêng Mỹ Khê thôi, đă không c̣n nữa. Chuyện thêu dệt rằng nếu có những đôi nhân t́nh nào, v́ bất cứ lư do ngang trái ǵ, để không thành hôn nhân hoặc những ai làm ăn đàng hoàng mà vẫn bị lường gạt…đại loại như vậy, đưa đẩy họ đến ư định quyên sinh tại biển Mỹ Khê th́ ngay trước khi gieo ḿnh xuống nước, họ sẽ quên ngay cái chết mà ngẩn ngơ theo một cung đàn đang d́u đặt trong gió biển vỗ về họ, th́ thầm dỗ dành trong tai họ về một miền hạnh phúc khác. Chỉ cho họ thấy có đến mười bảy sự run rủi trong một cung đàn mà cuối cùng may mắn sao, trời xui đất khiến cũng giăng được một sợi tơ vào trái tim của một linh hồn đă rời khỏi dương thế hàng trăm năm rồi, lại là linh hồn của một công nương kia đấy. Rằng là hăy trở thành chính ḿnh như ḿnh đă hồn nhiên tự bao giờ th́ sẽ không có ǵ để băn khoăn nào là ḿnh sinh ra từ đâu và rồi sẽ đi về đâu. Miền hạnh phúc miên viễn đó nằm giữa hai bờ sinh tử. Nơi nào mà mây gió không thênh thang?
Nhiều người sinh ra, lớn lên ở đất Quảng Nam đi xa nhà, lỡ xe cộ, bận công việc măi đến gần hết tháng giêng ta mới được về quê ăn tết muộn. Khi về nhà, nếu vô t́nh t́m thấy một ổ bánh tổ mốc meo nằm lăn lóc đâu đó trên bàn thờ hay trong chạn thức ăn th́ họ sẽ điềm nhiên lột lớp lá chuối khô, gọt bỏ lớp mốc bên ngoài…cái bánh tổ thơm ngon sẽ hiện ra lại, tuy có nhỏ bớt đi nhưng vẫn nguyên vẹn từ hương đến vị và họ sẽ thấy rất hạnh phúc khi vừa nhấm nháp bánh vừa được nghe ông bà ngoại hay nội của họ ân cần thăm hỏi … Làm ăn chi mà về trể rứa con…?
HẾT
|